18.2 C
Amsterdam
Home Blog Pagina 3

Amerikaans onderzoek: evangelische christenen grootste supporters Israël

0

Twee organisaties van tot het christendom bekeerde Joden -Chosen People Ministries en de Alliance for the Peace of Jerusalem- hebben onderzoek gedaan naar christelijke steun voor de staat Israël. Hun niet verrassende conclusie: evangelische christenen zijn de belangrijkste supporters van Israël.

Ruim tweeduizend christenen deden mee aan het onderzoek, dat concludeert dat evangelische christenen veel meer achter Israël staan dan rooms-katholieken. Evangelische christenen hebben conservatievere opvattingen dan bijvoorbeeld rooms-katholieken en gematigde protestanten.

Van de respondenten in het onderzoek steunen evangelische christenen Israël het meest, met 47 procent. 23 procent zegt Israël ‘zeer sterk’ te steunen, 13 procent zegt Israël ‘te steunen’ en 11 procent zegt ‘geneigd te zijn Israël te steunen’. Onder andere groepen is dat lager: 42 procent van de algemene protestanten steunt Israël en 32 procent van de katholieken.

De meeste steun voor Israël komt voorts van degenen die geloven dat ‘Gods verbond met het Joodse volk nog steeds van kracht is’, een opvatting die vooral onder evangelische christenen leeft. 48 procent van de respondenten, bijna de helft dus, onderschrijft deze stelling. Verder maakt 87 procent van de ondervraagden zich zorgen over antisemitisme in Amerika en vindt 48 procent het antisemitisch om te zeggen dat Israël geen bestaansrecht heeft.

49 procent van de ondervraagden wijst Hamas aan als schuldige voor de huidige oorlog in Gaza, terwijl slechts 8 procent Israël de schuld geeft. Daarnaast vindt 45 procent de Israëlische reactie op de Hamas-aanvallen van 7 oktober 2023 gerechtvaardigd. Het onderzoek toont ook aan dat immigranten in de VS na verloop van tijd meer pro-Israël en minder pro-Palestijns worden.

Ten slotte gelooft 43 procent van de respondenten dat Amerikaanse topuniversiteiten, zoals Harvard, Yale en Princeton, antisemitisme op de campus gedogen, tegen 13 procent die dit niet gelooft. Van degenen die geloven dat Amerikaanse topuniversiteiten ‘een zekere mate van antisemitisme tolereren’ meent 74 procent dat deze academische instellingen ‘actief antisemitisme promoten’.

Overijssel: PVV en FvD dienden motie in tegen kritisch mediabericht

0

De Statenfracties van PVV, Forum voor Democratie en Overijssel Vooruit hebben een motie ingediend om een kritisch artikel in de Twentse krant Tubantia te veroordelen, bericht Villamedia. Een grote meerderheid van de Staten verwierp de motie.

Het gewraakte artikel in Tubantia levert forse kritiek op de gemeentelijke afspraken rond windmolenparken, met name over hoe deze afspraken soms op Staten-niveau weer ongedaan worden gemaakt. Journalist Leo van Raaij schrijft dat tegenstanders van windmolens vaak desinformatie gebruiken. In een uitgebreid kader ontkracht hij deze desinformatie.

Dat schoot de PVV, FvD en Overijssel Vooruit, een afsplitsing van BBB, in het verkeerde keelgat. In hun motie beschuldigden ze Tubantia van het verspreiden van desinformatie en het ondermijnen van de geloofwaardigheid van de politiek. Met 36 tegen 4 stemmen voor werd de motie echter afgewezen. De andere fracties, inclusief JA21, veroordeelden de motie als een aanval op de persvrijheid. Statenlid Maryse Wulf van Volt noemde de motie een ‘klap in het gezicht van de rechtsstaat’.

Adjunct-hoofdredacteur Paul Berkhout van de Twentse krant is blij dat de motie breed wordt veroordeeld door de andere Statenfracties. Hij vindt onafhankelijke journalistiek een groot goed. Statenlid Adam Bakker van Overijssel Vooruit had kritiek op het gebruikte bronmateriaal, maar Van Raaij deelde vervolgens al zijn bronnen uitvoerig met hem. Ondanks dit uitgebreide brononderzoek diende Overijssel Vooruit alsnog een klacht in en verzocht de krant om rectificatie. Dit wees de krant af.

Berkhout benadrukt dat onafhankelijke media een belangrijke rol spelen in het signaleren van misleidende informatie en het scheiden van feiten en meningen. Wel vindt hij dat kranten moeten luisteren naar hoe mensen zaken ervaren. ‘Ook dat is een werkelijkheid die bestaat’, zegt hij tegen Villamedia.

Palestijns topmodel is nieuwe gezicht van Adidas

0

Het Palestijns-Amerikaanse topmodel Bella Hadid is het gezicht geworden van een nieuwe Adidas-schoen. Israëlische fans hebben geïrriteerd gereageerd vanwege haar steun voor de Palestijnse zaak, schrijft the New Arab.

Bella Hadid staat net als haar zus Gigi Hadid bekend om haar uitgesproken steun voor Palestina en kritiek op Israël. Ze is nu het gezicht geworden van een retro-geïnspireerde schoen van Adidas. Terwijl sommigen haar feliciteerden als de nieuwe poster girl van het bekende Duitse sportmerk, veroorzaakte haar samenwerking met Adidas irritatie en verontwaardiging onder pro-Israëlische journalisten en activisten.

De Israëlische journalist en sociale media influencer Yoseph Haddad nam op X Bella Hadid op de korrel, waarbij hij refereerde aan de moord op elf Israëlische atleten tijdens de Olympische Spelen van München in 1972. Haddad beschuldigde Hadid ervan Hamas te steunen en noemde de Adidas-campagne ‘ongelooflijk, hypocriet en walgelijk’. De ngo StopAntisemitism en diverse pro-Israëlische sociale mediagebruikers uitten vergelijkbare kritiek.

Lokale Palestijnse media en pro-Palestijnse activisten op hun beurt waren blij met Adidas’ keuze voor Bella Hadid. Dat de Israëlische journalist Haddad haar in verband bracht met het drama van München was onterecht, want Hadid was op dat moment nog helemaal niet geboren. Ook grepen verschillende pro-Palestijnse sociale mediagebruikers de ophef over Bella Hadid aan om aandacht te vragen voor de mensenrechtensituatie in Gaza. Ze riepen op Israël te boycotten voor de Olympische Spelen in Parijs.

J.D. Vance heeft al een film over zijn leven gemaakt

0

Jaren geleden zat ik in Philadelphia te lunchen met een mevrouw die een stage aan de University of Pennsylvania voor mij had geregeld. Om het gesprek op gang te brengen vertelde ik over een scène uit een film.

In steenkolenengels vertelde ik dat in het gesegregeerde Amerika van weleer twee zwarte Amerikanen een eettent binnengingen en een stukje taart bestelden. De bediende gaf in zwaar zuidelijk accent aan dat ze ‘white only pie’ hadden en dat ze geen ‘negroe pie’ hadden. De quotes sprak ik luid uit. Terstond corrigeerde ze mij. Ze zei dat het woord negroe in Amerika alleen door zwarte Amerikanen uitgesproken mocht worden. Niemand anders mocht het zo zeggen.

Donald Trump heeft zijn running mate benoemd. De 39-jarige  J.D. Vance. Senator voor Ohio. Voor ons is hij een onbekende. Maar wanneer een 39-jarige vicepresident van de Verenigde Staten lijkt te worden, is er reële kans dat hij daarna president wordt.

We zullen zien wat J.D. Vance er politiek van gaat maken. Vooralsnog drukt hij op alle toetsen aan de rechterzijde van de piano.

Alsof hij al jaren geleden heeft ingecalculeerd dat de wereld hem wil leren kennen heeft hij een autobiografisch boek geschreven en dat laten verfilmen. De film Hillbilly Elegy staat op Netflix.

Ik geef u een recensie van het beginstuk

Over de emancipatie van zwarte Amerikanen zijn veel films gemaakt. Maar de verfilming van de moeilijke omstandigheden van de witte Amerikanen uit de Appalachen, denigrerend hillbillies genoemd, was mij niet zo bekend.

Gisteravond ben ik begonnen met het kijken naar de film. Ik geef u een recensie van het beginstuk. De rest moet ik nog zien. Een familie in relatieve armoede houdt de sfeer vrolijk door elkaar vast te houden. Zorgzame grootouders zijn steun en toeverlaat. De drugsverslaafde moeder met excessieve buien waar het kind J.D. mee te dealen heeft. Zijn als kind onvoorwaardelijke loyaliteit aan zijn moeder. Heel mooi camerawerk ook.

J.D. wil de armoede ontgroeien. Nadat hij marinier in Irak is geweest, gaat hij studeren. Om verder te komen heeft hij een goedbetaald baantje nodig. Die baantjes worden op een sjiek diner verdeeld. Hij kent de tafeletiquette niet zo. Hij belt stiekem zijn Indische vriendin die uit een hogere klasse komt. Zij legt hem de etiquette uit. Zijn tafelgenoten vragen wie hij is. Hij vertelt dat hij in Kentucky is opgegroeid. Bij de rednecks, antwoordt een oudere heer. Zo noemen wij dat niet, zegt J.D. Er ontstaat een ijzige sfeer. De oudere heer verontschuldigt zich.

Opvang voor nareizigers loopt over, minderjarigen de dupe

Sinds maart vorig jaar heeft Nederland een aanmeldcentrum voor nareizigers, met als doel om de druk op de reguliere opvang te verlichten. Maar nu loopt ook deze opvang over en zijn kwetsbare migranten zoals minderjarigen afhankelijk van het Rode Kruis.

Het is een van de kwesties waar D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt zich zorgen over maakt. ‘De gehele asielketen moet beter, daar is dit probleem slechts onderdeel van’, zegt ze. In een interview met de Kanttekening vertelt ze hoe ze vanuit de oppositie een deuk in het pakje boter hoopt te slaan bij het meest rechtse kabinet in de Nederlandse geschiedenis. 

Anne-Marijke Podt. Beeld: Linkedin

‘Als voor de nareiziger geen plaats is in de opvang van het COA en ook verblijf bij de referent of andere familie of kennis geen optie is, dan wordt door het Rode Kruis op verzoek van COA een hotelkamer gezocht.’ Zo klonk op 25 juni jongstleden het antwoord van voormalig staatssecretaris Eric van der Burg, op Kamervragen van Podt over de problematiek in Zevenaar. 

Nareizigers krijgen in Zevenaar al anderhalf jaar te maken met lange wachttijden en een overvol azc. Bij nareizigers gaat het om familieleden van asielzoekers die al een verblijfsvergunning hebben. Zij kunnen niet altijd terecht bij deze familieleden en hebben daarom ook een plek nodig in het azc, maar die plek is niet vanzelfsprekend.

De D66-parlementariër vindt de situatie in Zevenaar zorgelijk, ‘omdat het hier vaak om minderjarigen gaat, een hele kwetsbare groep’. ‘Het duurde lang voordat ze zich überhaupt konden inschrijven. Dan heb je geen BSN-nummer en dus geen wettig verblijf in Nederland.’ Ze wijst dan ook op de motie van Don Ceder (ChristenUnie), waarin staat dat de kwaliteit van opvang vooral goed moet zijn voor kwetsbare groepen. Ze vraagt of deze motie ook kan worden toegepast in Zevenaar. 

Inmiddels heeft het COA bij de gemeente Zevenaar gevraagd om 66 extra plekken, om de capaciteit te verhogen naar 221 plekken. De wachttijden worden volgens Van der Burg weggewerkt. ‘Er wordt gewerkt aan een efficiënter proces’ en ‘er is behoefte aan meer opvangplekken voor deze doelgroep’, antwoordde Van der Burg. Hij deed dit niet lang voordat het kabinet-Schoof aantrad, een kabinet dat de spreidingswet van tafel wil en Nederland minder aantrekkelijk wil maken voor asielzoekers. 

Wat nu?

‘Deze vragen stelde ik in het laatste grote migratiedebat. Pas half september komt er weer zo’n debat. Dan kunnen we weer zaken adresseren. Maar de spreektijd is beperkt tijdens dit soort debatten. We zullen dus prioriteiten moeten stellen. De aanpak van de gehele asielketen is zo’n kwestie die prioriteit verdient. 

‘De asielketen moet weer gaan draaien op een goede manier. Dit betekent minder overlast in Ter Apel, maar ook ervoor zorgen dat mensen niet ongelooflijk lang moeten wachten op hun asielprocedure. Als de asielketen als geheel efficiënter is, dan zal ook in Zevenaar de druk minder zijn.’

Is dit mogelijk als de spreidingswet van tafel gaat?

‘Intrekking van de spreidingswet is natuurlijk een heel slecht idee. Opvang is vooral iets wat we samen moeten doen. Het argument van de VVD, dat de oplossing zit in het terugdringen van de instroom asielzoekers, ondersteun ik niet. Want stel dat dit al lukt, dan komen er nog steeds duizenden migranten naar Nederland. Dan wil je die toch nog steeds niet op één locatie opvangen? Dan moeten we ze nog steeds verspreiden over de gemeenten in Nederland.’

In het Hoofdlijnenakkoord wordt gesproken over een asielcrisis, op basis waarvan Nederland onder bepaalde Europese afspraken uit wil komen. Is er in Nederland sprake van een asielcrisis? 

‘De nieuwe Europarlementariërs hebben hier inderdaad vragen over gesteld. Wanneer mag je spreken van een asielcrisis? Volgens Brussel moet je dan alles gedaan hebben om de crisis in eigen land op te lossen. Maar als Nederland besluit om de spreidingswet op te heffen dan heeft ons land dus helemaal niet alles gedaan om de crisis op te lossen, in tegendeel.’

‘Die spreidingswet zal niet zomaar van tafel kunnen’

Podt noemt het een vicieuze cirkel. Nederland heeft een asielcrisis nodig om wetten te kunnen veranderen en maatregelen te omzeilen, maar om een crisis te mogen uitroepen moet die dus eerst proberen op te lossen. ‘Die spreidingswet zal dus niet zomaar van tafel kunnen.’

De spreidingswet zou dus kunnen blijven?

‘Vlak voordat de staatssecretaris vertrok, zei hij: ‘Je gaat toch ook niet nu al 130 kilometer per uur rijden omdat dat straks misschien is toegestaan?’ Voorlopig is de wet er nog en die zal er echt nog wel even blijven. Vanaf november moeten gemeenten aan de slag met hun plannen. 

‘Gelukkig zijn er heel veel gemeenten die dit gewoon willen doen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten gaf in maart 2023 al aan dat 98 procent van de gemeenten de spreidingswet steunt. Er is dus een grote bereidheid om dit te regelen.’ 

Zijn er ook gemeenten die wel weerstand bieden?

‘Ja, die zijn er. De uitspraken van politici als Marjolein Faber helpen natuurlijk ook niet. Dat zie je in Hoevelaken bijvoorbeeld, de gemeente waar Faber vandaan komt. Daar is veel weerstand tegen de opvang van asielzoekers. 

‘Voordat Faber minister werd heeft ze zich daar op een lelijke manier tegen uitgesproken, met persoonlijke aanvallen tegen gemeenteraadsleden. Dat leidde weer tot bedreigingen aan het adres van lokale politici. Woorden van politici doen ertoe. Ik kan me voorstellen dat mensen zich zorgen maken over de komst van een asielzoekerscentrum, maar bedreigingen zijn nooit een antwoord.’

Waar hoopt u draagvlak te vinden om de spreidingswet te behouden? Bent u geen roepende in de woestijn?

‘Binnen de coalitie bestaan er grote verschillen tussen de partijen. NSC is bijvoorbeeld voor kwaliteit van bestuur, dan moet je de spreidingswet niet willen intrekken, denk ik. 

‘Maar ik heb ook mijn hoop gevestigd op partijen met veel lokale bestuurders, zoals de VVD. Zo staat Koen Schuiling, de burgemeester van Groningen, vooraan in de optocht om de spreidingswet uit te voeren. Er zijn behoorlijk wat burgemeesters en wethouders die hun nek hebben uitgestoken om deze wet er doorheen te krijgen. Zij hebben wel degelijk invloed op de Eerste Kamer, die eventuele intrekking van de spreidingswet moet goedkeuren. Er is dus nog genoeg draagvlak voor de spreidingswet.’

‘We verschillen misschien over veel van mening, maar over fatsoenlijke opvang zijn we het eens’

Het kabinet lijkt toch liever een streng migratiebeleid te willen. Wat denkt u vanuit de oppositie te kunnen bereiken?

‘Als ik dacht dit niet te kunnen, zou ik hier niet zitten. Ik heb vertrouwen in de oppositie, in onze rol. We zullen haarscherp oppositie blijven voeren. Bovendien hoor ik Faber zeggen dat we de mensen die hier zijn fatsoenlijk moeten opvangen, en terecht. We verschillen misschien over veel van mening, maar over fatsoenlijke opvang zijn we het eens. 

Wat houdt fatsoenlijke opvang volgens u nog meer in?

‘Mijn focus ligt dus vooral op fatsoenlijke opvang voor minderjarigen. Dat vind ik heel erg belangrijk. Maar als D66 pleiten we ook voor directe toegang tot de arbeidsmarkt. Het is voor asielzoekers zelf belangrijk om gelijk aan het werk te kunnen, maar ook zeker voor gemeenten die de opvang bieden. Mensen die aan het werk zijn, blijven meestal aan het werk en komen zo minder snel in de bijstand terecht. Bovendien hebben we mensen hard nodig op de arbeidsmarkt. Dat is ook de reden dat partijen als MKB-Nederland en werkgeversorganisatie VNO-NCW ons in dit voorstel steunen.’

‘Tot slot vind ik de beoogde afschaf van de Landelijke Vreemdelingen Voorziening echt heel zorgelijk.’ Asielzoekers die geen asiel krijgen in Nederland, worden met behulp van de LVV op weg geholpen, terug naar eigen land of toch in Nederland wanneer dit mogelijk blijkt. Maar dit wil het kabinet afschaffen. Vanaf begin volgend jaar zal de financiering vanuit het rijk worden afgebouwd.

‘Er zijn gemeenten die dit zelf willen oppakken, maar als financiering vanuit het rijk opeens wegvalt heeft dit natuurlijk gevolgen. De angst bestaat dat veel van deze mensen op straat belanden. Bovendien gaat er zo heel veel kennis en ervaring verloren. Ik hoop dat partijen die voor fatsoenlijk bestuur staan goed gaan kijken naar deze gevolgen.’

Hamas boos op Human Rights Watch: we hebben geen oorlogsmisdaden gepleegd

0

Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) hebben de Palestijnse terreurgroep Hamas en andere Palestijnse organisaties op 7 oktober vorig jaar ‘honderden oorlogsmisdaden’ gepleegd in Zuid-Israël. Hamas ontkent de beschuldigingen. HRW moet zijn kritische rapport intrekken en excuses aanbieden.

Woensdag publiceerde HRW een 236 pagina’s tellend rapport, waarin de mensenrechtenorganisatie beweert dat Hamas en andere Palestijnse groepen ‘talrijke oorlogsmisdaden’ en ‘misdaden tegen de menselijkheid’ hebben gepleegd op 7 oktober. Palestijnse strijders zouden zich schuldig hebben gemaakt aan standrechtelijke executies en andere mensen hebben gegijzeld. HRW vindt dat buitenlandse overheden met invloed op Palestijnse groeperingen er bij hen op moeten aandringen de Israëlische gijzelaars vrij te laten.

Tussen oktober 2023 en juni 2024 voerde Human Rights Watch gesprekken met 144 personen, waaronder 94 Israëlische en andere staatsburgers die de aanval op 7 oktober hadden meegemaakt, alsook familieleden van slachtoffers, hulpverleners en medische deskundigen. Onderzoekers bekeken en analyseerden bovendien meer dan 280 foto’s en video’s die tijdens de aanval waren gemaakt en op sociale media waren geplaatst of rechtstreeks met Human Rights Watch waren gedeeld.

‘Uit onderzoek van Human Rights Watch is gebleken dat de door Hamas geleide aanval op 7 oktober was ontworpen om burgers te doden en zoveel mogelijk mensen te gijzelen’, zegt Ida Sawyer van HRW.

Hamas reageerde woedend op het rapport. ‘Wij verwerpen de leugens en de flagrante vooringenomenheid ten opzichte van de bezetting en het gebrek aan professionaliteit en geloofwaardigheid in het rapport van Human Rights Watch. Wij eisen de intrekking ervan en excuses’, aldus de Palestijnse bevrijdingsorganisatie.

Vorige week publiceerde de linkse Israëlische krant Haaretz dat Israël op 7 oktober bewust eigen mensen heeft gedood. Het Israëlische leger hanteerde volgens de krant de controversiële ‘Hannibalrichtlijn’, die het doden van eigen mensen toestaat om te voorkomen dat ze door de vijand gevangen worden genomen. De controversiële richtlijn is in 2016 officieel afgeschaft door Israël, maar op basis van documenten en getuigenissen concludeerde Haaretz dat de Hannibalrichtlijn tijdens de gebeurtenissen van 7 oktober drie keer is gebruikt. Toen er berichten kwamen dat Israëlische soldaten werden ontvoerd door Hamas besloot het leger, tot drie keer toe, om een drone in te zetten.

Israël greep de gebeurtenissen van 7 oktober aan om de Gazastrook aan te vallen, officieel om Hamas uit te schakelen. Israël voert nu negen maanden lang onophoudelijke aanvallen op de Gazastrook uit, die aan tenminste 38.000 Palestijnen het leven hebben gekost, mogelijk meer dan 186.000 mensen, waaronder vele vrouwen en kinderen. Tegen Israël loopt nu een genocide-aanklacht bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Eerder publiceerde HRW ook kritische rapporten over Israëls oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Ook Efteling krijgt gebedsruimtes

0

De Efteling krijgt gebedsruimtes. Dit schrijft het pretpark in Kaatsheuvel in zijn nieuwste jaarverslag.

‘Bij nieuwe ontwerpen, of aanpassingen aan bestaande locaties, is het goed om als Efteling een bewuste keuze te maken op het gebied van diversiteit en inclusiviteit’, schrijft de Efteling in dit verslag. Behalve gebedsruimtes moeten er ook familietoiletten komen. Wanneer dit allemaal gerealiseerd moet worden vermeldt het jaarverslag niet. Er worden geen concrete data genoemd.

Omroep Tilburg schrijft dat het opvallend is dat de passage over gebedsruimtes niet staat in het jaarverslag op de website van de Efteling, maar wel in het verslag op de website van de Kamer van Koophandel. Maar volgens een woordvoerder van het park is dat puur toeval. ‘We willen dat al onze bezoekers, ongeacht achtergrond of beperking, zich welkom voelen in de Efteling. Uit onze onderzoeken is gebleken dat er vanuit onze gasten behoefte is aan ruimte waar ze zich terug kunnen trekken, bijvoorbeeld om te ontprikkelen, maar ook om te bidden’, zo citeert de omroep.

De Efteling is het grootste pretpark van de Benelux en trekt jaarlijks meer dan 5 miljoen bezoekers. Natuurpark de Efteling werd geopend in 1951, een jaar later werd het beroemde Sprookjesbos geopend, ontworpen door de Nederlandse tekenaar Anton Pieck. PVV-leider Geert Wilders komt erg graag naar de Efteling. Zijn favoriete attractie is De Droomvlucht.

Roep om boycot Israël op Olympische Spelen steeds luider

0

Pro-Palestijnse activisten willen dat Israël geboycot wordt op de Olympische Spelen in Parijs, die op 26 juli van start gaan. Zo meldt de Arabische nieuwszender Al Jazeera.  

Mensenrechtenactivisten wijzen op de dood van zo’n 350 Palestijnse atleten in Gaza, sinds de oorlog vorig jaar begon. Uit solidariteit met de slachtoffers zou Israël uitgesloten moeten worden.

De druk wordt opgevoerd met online petities en protesten, bijvoorbeeld voor het kantoor van de Franse Olympische Spelen 2024 in Parijs.

Ook wijzen de activisten naar het strenge regime dat geldt voor deelnemers uit Rusland en Belarus. Hun landenteams worden geboycot en individuele sporters mogen alleen meedoen onder de neutrale vlag. Hierdoor is het aantal deelnemers beduidend minder dan de vorige Zomerspelen in Tokio in 2020.

In dit jaar deden 330 Russen en 104 Belarussen mee, nu mogen slechts 36 Russen en 22 Belarussen officieel meedoen. Veel atleten willen niet zonder hun vlag sporten en boycotten zelf ook de Olympische Spelen in Parijs.

Amsterdamse wethouder is klaar met discriminerende ambtenaren

0

De Amsterdamse wethouder Hester van Buren (PvdA) is kwaad op discriminerende ambtenaren die weigeren mee te werken aan een cultuurverandering op het stadhuis. Ze zet ze voor het blok door met ontslag te dreigen. Zo meldt de Amsterdamse stadszender AT5.

‘Als je niet kunt veranderen, dan hoor je niet in deze organisatie. Dan is het functie elders. Ik zeg het heel hard, maar dat bedoelen we met normeren’, aldus de wethouder die in haar maag zit met nieuwe cijfers over discriminatie bij het stadhuis. Het Verwey-Jonker Instituut signaleerde in een rapport dat meer dan de helft van de Amsterdamse ambtenaren een vorm van geweld, pestgedrag of uitsluiting ervaart.

Daarom gaat de wethouder de teugels strakker aanhalen. Diversiteitscursussen en trainingen voorbij laten gaan, kan niet meer. Ook zouden er voortaan ‘prestatieafspraken’ worden gemaakt met zo’n 1100 leidinggevenden. Daarbij wordt voornamelijk gelet op de samenstelling van het team, die een goede afspiegeling moet zijn van de stad.

Aan de hand van zulke afspraken kunnen sancties volgen. ‘Als je nu via harde cijfers moet lezen dat jouw manier van leidinggeven niet goed is, dan moet je daarvan leren en als je dat niet kunt of wilt, dan moet je nadenken of de gemeente Amsterdam de juiste plek voor je is’, aldus de wethouder.

Murat Isik: ‘Ik merkte dat schrijven een superkracht was’

Als je een boek schrijft, moet je all the way gaan, vindt schrijver Murat Isik. ‘Ik kan geen rekening houden met wat mijn familie ervan denkt.’

Klokslag negen uur in de ochtend is Murat Isik aan de telefoon voor het interview. Maar vroeg is dat niet, vertelt de schrijver. ‘Als ik aan een roman werk, sta ik om half zes op. Met die ochtendscherpte probeer ik anderhalf uur te pakken. Tot het gezin ontwaakt – ik heb twee kinderen. Dan schuif ik aan de ontbijttafel met het tevreden gevoel dat ik al heb geschreven. Een goede start van de dag.’ Aan zijn laatste roman In de mist van Golden Gate Park heeft hij zes jaar gewerkt, vertelt hij. De schrijversroutine werd vaak onderbroken door lezingen en het schrijven van het boekenweekessay Mijn moeders strijd.

Isik (46) is een gevierd auteur. Zijn nieuwste boek is het vervolg op Wees onzichtbaar dat de Libris Literatuur Prijs, de Boekhandelsprijs én de Inktaap won. Hoofdpersoon is Metin Mutlu, die net als Isik opgroeide in de Bijlmer. Om zich los te maken van zijn familie gaat hij een jaar studeren in San Francisco.

Je boeken bevatten altijd een autobiografisch element. Wat vindt je familie daarvan?

‘Ik schrijf tot nu toe vanuit een persoonlijke bron. De Bijlmer of San Francisco zijn decors die ik goed ken, maar vervolgens creëer ik een compleet nieuw literair universum binnen dat decor.

‘Lezers denken dat ik over mijn eigen familie schrijf en een rotjeugd heb gehad. Er zijn weliswaar overeenkomsten, de hoofdpersoon zou je kunnen zien als mijn alter-ego, maar heel veel van wat ik schrijf is niet echt gebeurd. Ik kan geen rekening houden met de vraag of lezers denken dat het over mijn familie gaat, noch met wat mijn familie ervan denkt. Als je zo’n boek schrijft, moet je ook all the way gaan en niemand sparen.

‘Een verhaal moet schuren. Er hoort iets op het spel te staan. En je moet als lezer voelen dat het oprecht is. Uiteindelijk levert dat een goede roman op.’

Je schrijft over zware thema’s zoals alcoholisme, pesterijen en huiselijk geweld. Ook al is het misschien verzonnen, je familie moet er wel achter staan, toch?

‘Nee, het is een roman. Dit is het verhaal van Metin Mutlu. Het zijn geen memoires, het is geen non-fictie. Er gebeuren dingen in mijn boeken die in werkelijkheid niet hebben plaatsgevonden. Er komen personages in voor die nooit hebben bestaan. Dat is het mooie, ja, het avontuur van het schrijven: dat ik tijdens het schrijven niet weet wat er gaat gebeuren, dat je het als schepper allemaal naar je hand kunt zetten, en van iets lelijks iets moois kunt maken.’

‘Ze noemden mij ook schoonmaker’

Ik las dat jij ook geen makkelijke jeugd had.

‘Dat klopt. Ik werd net als Metin ook gepest op de middelbare school. Ze noemden mij ook schoonmaker. Alleen bij mij duurde dat pesten een half jaar, bij Metin de eerste drie schoolklassen. Ik ken die pijn, maar heb het uitvergroot.’

Een stoorzender in het verhaal is Metins vader. Heeft hij overeenkomsten met jouw eigen vader?

‘Ja, mijn vader was ook een communist, een atheïst en een man die vader noch echtgenoot wilde zijn. Iemand die voor zichzelf leefde. Maar de vader van Metin, Harun Mutlu, is niet mijn vader. Dat was iemand anders, al zijn er dus overeenkomsten.’

Je hebt een Zaza-achtergrond. Kun je daar iets meer over vertellen?

De Zaza’s zijn een volk dat van oorsprong uit Perzië komt. Van daaruit zijn ze onder andere gemigreerd naar Turkije. Het is een volk met een eigen taal en cultuur. Mijn ouders zijn geboren in Oost-Turkije, in een dorp vlakbij Varto. Ze spraken tot hun achtste, negende jaar geen woord Turks, alleen maar Zazaki. Tot er een Turkse leraar naar het dorp kwam die hen Turks leerde en de Zaza-naam van mijn moeder veranderde in een Turkse naam.

Net zoals in je eerste boek, Verloren grond.

‘Precies. Dat is een overeenkomst.’

Voelden jullie je vroeger verbonden met de Turkse gemeenschap?

‘Er woonden bijna geen Turken in de Bijlmer. Mijn vader zei weleens: ‘Ik heb jullie bewust laten opgroeien buiten de Turkse gemeenschap’. Hij doelde dan op het vermijden van roddel en achterklap en sociale controle. Maar ik denk dat het gewoon toeval is dat we in de Bijlmer terechtkwamen. Toen hij in 1982 naar Nederland kwam en een woning zocht was er veel leegstand in de Bijlmer. Het waren enorme appartementen met goede voorzieningen. Centrale verwarming, dubbel glas, ruime badkamers.’

Is die band met Turkse Nederlanders later wel ontstaan?

‘Ik ben opgegroeid in een overwegend Surinaamse gemeenschap. Later heb ik via de universiteit Turks-Nederlandse vrienden gekregen, en Koerdische en Zaza vrienden. Natuurlijk, er is een zekere verbondenheid. Izmir is mijn geboortestad. Als er in de krant iets staat over Turkije volg ik dat met bovenmatige interesse, maar dat geldt ook voor ontwikkelingen in de Bijlmer, de wijk die nog altijd als mijn thuis voelt. Daar ben ik geworteld.’

Waarom heb je rechten gestudeerd?

‘Ik was 17 toen ik klaar was met de middelbare school. Ik dacht wel aan journalistiek of geschiedenis, maar was ook niet heel erg overtuigd daarvan. Mijn vader zei op een dag tegen me: ‘Waarom ga je geen rechten studeren? Dan heb je status en geld. Dan kun je iemand worden.’ Later hoorde ik dat hij een huisjurist wel handig vond. Het is ook een beetje de klassieke wens van migrantenouders: onze kinderen moeten dokter of advocaat worden. Heel cliché en niet echt spannend, maar helaas is het zo gegaan. Ik heb me daar niet tegen verzet.’

Hoe vanzelfsprekend was het om uiteindelijk toch te gaan schrijven?

‘Op de middelbare school schreef ik al verhaaltjes. Maar pas op de universiteit vertelde ik voor het eerst aan een vriend dat ik schrijver wilde worden. Hij zei: ‘Dat gaat je lukken, want je klinkt heel enthousiast’.

‘Met de komst van e-mail kreeg ik een podium. Ik kon plots korte verhalen naar vrienden sturen. Ik was altijd heel bedachtzaam, een toehoorder. En ineens had ik ook wat te vertellen, kreeg ik ook een stem. Ik merkte ook dat ik indruk op meisjes kon maken met mijn verhalen. Dat het een soort superkracht was, om het maar onbescheiden te zeggen, haha.’

Net als Metin ben jij ook naar San Francisco gegaan om te studeren.

‘Ja in 2001, in dezelfde tijdsperiode. Ik vind alleen wel dat Metin over veel meer zelfinzicht beschikt. Hij is veel verder dan ik was op die leeftijd. Hij is veel autonomer en weet precies waarom hij naar San Francisco wil. Hij is echt bezig met zijn ontwikkeling. Hij wil niet langer een toehoorder zijn en ontsnappen aan het bestaan van jurist dat op hem wachtte, en de schrijver in hem doen ontluiken.

‘Ineens had ik ook wat te vertellen, kreeg ik ook een stem’

‘Naar San Francisco gaan was voor mijzelf een gigantisch grote stap. De grootste autonome daad die ik ooit had verricht. Ik woonde nog bij mijn ouders. Van iemand die vrij harmonieus en conformistisch was, werd ik iemand die zei: ‘Ik ga weg hier, naar Amerika.’ Het was ook beangstigend. Stel dat ik daar wegkwijnde en niemand leerde kennen. Maar ik was ook heel erg gemotiveerd om het te laten slagen. Metin stopt daar nog veel meer energie in dan ik deed. Hij was helemaal vrij en vindt er zelfs een grote liefde. Ik had hier een vriendin zitten die op mij wachtte. Dat is ook een thema in het boek. Behalve over autonomie en vrijheid, gaat het over het vinden van de grote liefde.’

Op 11 september 2001 was je in de Verenigde Staten. Kun je daar iets over vertellen?

‘Ik wist meteen: dit gaat de wereld veranderen. Dit is history in the making. Opletten nu. Hoe gaan de Amerikanen reageren? Hoe reageren ze in San Francisco? Zeker in die tijd was dat een hele progressieve linkse stad. Het was boeiend om te zien hoe de professor US Foreign Policy zich een etmaal na de aanslagen uitte. Ze vroeg: waarom vielen ze ons aan? Was dat werkelijk omdat ze jaloers zijn op onze vrijheid en onze democratie, zoals politici en opiniemakers zeggen? Nee, dit krijg je ervan als je jarenlang je neus in andermans zaken steekt, stelde ze beslist. Een interessante visie, ze wilde de studenten aan het denken zetten.’

Was dat geluid een zeldzaamheid, denk je?

‘Dat betwijfel ik. San Francisco was altijd al antiautoritair, met bijvoorbeeld demonstraties tegen de Vietnamoorlog. Het was een vrijhaven met een grote tolerantie richting minderheden, drugs en seksueel anders georiënteerden. Natuurlijk is zo’n universiteit een academisch bolwerk, vol vrije geesten met andere opvattingen dan de man op straat. Maar de reactie van die professor zegt ook wel iets over de ziel van San Francisco. Die wilde ik laten zien, ook omdat die anders is dan in andere Amerikaanse steden.’

Metins moeder maakt zich meteen zorgen.

‘Dat is de angst van een moeder voor het lot van haar kind. Breekt er een oorlog uit? Volgen er meer aanslagen? Is mijn kind veilig? Metin denkt alleen maar, ik zit veilig in San Francisco, niks aan de hand. Hoewel hij aanvankelijk ook in shock is.

‘Metins moeder is vooral bang voor wat haar kind te wachten staat. Zij denkt: zien ze een potentiële terrorist als ze naar hem kijken? De aanslag was gepleegd door terroristen uit het Midden-Oosten, mensen die qua uiterlijk op Metin lijken. Zijn moeder wil daarom dat hij zijn baard en snor afscheert. Amerika werd na 11 september enorm patriottisch en nationalistisch. Op letterlijk elke straathoek hing de Amerikaanse vlag, wat begrijpelijk is.’

Je hebt nu vier boeken geschreven. Speelt je volgende boek zich af in je woonplaats Hoofddorp?

Isik lacht. ‘Nee… kijk, dit is een bijzondere tijd. Ik heb voor het eerst in lange tijd mijn handen vrij. Voorheen, vóór ik aan een roman begon, zag ik altijd meteen een decor voor me. Een dorp in Oost-Turkije, de Bijlmer of San Francisco. Voor het eerst heb ik dat niet. Dat geeft ruimte en mogelijkheden om een ander soort roman te schrijven. Daar kijk ik naar uit.’