10.9 C
Amsterdam
Home Blog

Songfestival in Nederland uitgezonden op Nederlandse televisie, ondanks boycot

de Kanttekening
-
0
Songfestival in Nederland uitgezonden op Nederlandse televisie, ondanks boycot

Het Eurovisie Songfestival is toch te zien op de Nederlandse televisie, aldus Nu.nl. De Nederlandse boycot van het event gaat minder ver dan de Spaanse en Sloveense boycot. 

Nederland besloot afgelopen december af te zien van deelname aan het Songfestival, net als Ierland, Spanje, Slovenië en IJsland. De reden voor de boycot was de deelname van Israël, vanwege de genocide in Gaza. Recent is er bovendien ophef ontstaan over het feit dat Israël actief probeerde om op illegale wijze extra stemmen te winnen.

Sinds 2010 wordt het Eurovisie Songfestival uitgezonden door AVROTROS. Maar de omroep heeft laten weten dat er nu een grens is bereikt, vanwege Israël. Daarom heeft de omroep besloten dat Nederland niet meedoet. Ook zendt de AVROTROS het festival niet uit op televisie.

Maar in plaats van AVROTROS verzorgen de NOS en NTR nu de uitzendingen. Er is dinsdagavond een voorbeschouwing te zien op NPO1, waarna de eerste halve finale wordt uitgezonden. Commentatoren Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte zullen vanuit Wenen verslag doen van het Songfestival.

In Ierland en Spanje daarentegen zenden omroepen het evenement helemaal niet uit. Slovenië gaat nog een stap verder. In plaats van het songfestival worden er tijdens de halve finales en de finale documentaires en films over en uit Gaza uitgezonden.

Volgens Nu.nl is het besluit van de NOS en NPO om het evenement toch uitgebreid uit te zenden niet goed gevallen bij de AVROTROS. Maar een woordvoerder van de omroep wil dat niet bevestigen tegen de nieuwssite.

De NPO benadrukt dat het evenement er wel anders uitziet dan in andere jaren. De NOS en NTR zullen tijdens de uitzendingen vragen beantwoorden over de deelname van Israël en de rol van politiek. Een dergelijke duidende rol is volgens de NPO de taak van de publieke omroep.

VVD Lelystad sluit alternatief hoofdlijnenakkoord met PVV én FvD

de Kanttekening
-
0
VVD Lelystad sluit alternatief hoofdlijnenakkoord met PVV én FvD

Vorige week sloot de VVD Lelystad met PVV, Forum voor Democratie en de lokale partij Mooi Lelystad een alternatief hoofdlijnenakkoord. De VVD heeft kennelijk geen probleem met extreemrechts, zo schrijft politiek journalist Chris Aalberts.

Ondanks het cordon sanitaire rond FvD hebben de vier partijen een alternatief akkoord opgesteld voor een nieuwe coalitie. De negen andere partijen werken ondertussen al weken aan een raadsakkoord.

Volgens Omroep Flevoland kregen de vier partijen begin vorige maand onvoldoende steun voor een motie om een coalitieakkoord op te stellen. Een meerderheid van de raadsleden steunde het vormen van een raadsakkoord. Bij zo’n raadsakkoord maken alle partijen afspraken met elkaar over hoe de gemeente de komende jaren bestuurd gaat worden.

De vier partijen, die zeggen veertig procent van de stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar te vertegenwoordigen, zijn tegen dit raadsakkoord. Zij willen met hun alternatieve hoofdlijnenakkoord het gesprek aangaan met de andere partijen, om alsnog een coalitieakkoord te bereiken.

De partijen vinden dat een coalitie met hun akkoord als basis een betere afspiegeling van de uitslag van de verkiezingen zou zijn dan een raadsakkoord met alle partijen. PVV, FvD, VVD en Mooi Lelystad hebben met 14 van de 37 zetels geen meerderheid voor hun alternatieve akkoord. Zij moeten nog steun krijgen van minimaal vijf andere raadsleden.

In zijn artikel vraagt Chris Aalberts vraagt zich af waarom de VVD in zee is gegaan met FvD. De partij van Thierry Baudet en Lidewij de Vos is omstreden, vanwege racisme, antisemitisme en complottheorieën. Aalberts schrijft ook over de openlijke rechtsextremisten die door FvD op lokale kandidatenlijsten zijn geplaatst.

Volgens Aalberts zijn de doelen die de VVD samen met deze extreemrechtse partijen in hun hoofdlijnenakkoord opschreven zo algemeen, dat ‘het bijna niet voor te stellen is dat de VVD hier met andere landelijke en lokale partijen geen afspraken over had kunnen maken.’

Hun akkoord, dat geen coalitieakkoord is, zou volgens hem niet helpen om het uiterst rechtse beleid waar de vier partijen voor staan dichterbij te brengen. Aalberts vindt dat de VVD en de andere drie partijen zich met hun houding buiten de orde plaatsen.

De vier partijen noemen veel algemene punten. Daarnaast pleiten ze voor een harde aanpak van overlast en criminaliteit, verzetten ze zich tegen de komst van een asielzoekerscentrum, willen ze geen voorrang voor statushouders bij de toewijzing van sociale huurwoningen en willen ze ook geen arbeidsmigranten in woonwijken. Aalberts zegt dat de VVD met dit alternatieve hoofdlijnenakkoord aan de zijlijn bestaat, terwijl de partij zich tegelijkertijd wel associeert met extreemrechts.

Vertrouwen in landelijke politiek op laagste punt sinds 2012

de Kanttekening
-
0
Vertrouwen in landelijke politiek op laagste punt sinds 2012

Uit de nieuwe enquête Sociale samenhang en welzijn van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het vertrouwen in de landelijke politiek het laagste punt heeft bereikt sinds 2012.

In dat jaar werden dit soort peilingen voor het eerst landelijk uitgevoerd. Het wantrouwen is het grootst onder mensen in de leeftijdsgroep van 65 tot 75 jaar en concentreert zich vooral in het noordoosten van het land, meldt het CBS.

Opvallend genoeg was het vertrouwen in de landelijke politiek in het coronajaar 2020 het hoogst. In de jaren daarna is dat vertrouwen sterk afgenomen.

‘Van alle leeftijdsgroepen hebben 15- tot 25-jarigen het vaakst vertrouwen in politieke instituties’, meldt het CBS. ‘Bij oudere leeftijdsgroepen ligt dat vertrouwen over het algemeen lager. 65- tot 75-jarigen hebben het minste vertrouwen in alle politieke instituties.’

Ook in 2025 zijn er grote verschillen in het vertrouwen in de gemeentelijke en landelijke politiek. In gemeenteraadsleden is nagenoeg twee keer zoveel vertrouwen als in Tweede Kamerleden: respectievelijk 52,9 procent tegenover 23 procent.

Verder is het opvallend dat het vertrouwen in de politiek in de Randstad gemiddeld hoger ligt dan in de rest van het land, met uitschieters als Den Haag (45 procent), Leiden (45 procent) en Groot-Amsterdam (44 procent). Het vertrouwen is het laagst in Oost-Groningen (31 procent) en Drenthe (32 procent).

Minister Berendsen houdt komst van Gazanen met visum tegen

de Kanttekening
-
0
Minister Berendsen houdt komst van Gazanen met visum tegen

Als het aan de Nederlandse rechter ligt, zouden 46 Palestijnen uit Gaza naar ons land mogen komen. Maar minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) helpt hen niet, ook al hebben ze een geldig visum, zo bericht de NOS.

Het geweld in Gaza is nog steeds niet opgehouden. Sinds de zogenoemde wapenstilstand heeft Israël al 800 Palestijnen gedood in de Gazastrook, bovenop de tienduizenden doden die sinds oktober 2023 zijn gevallen. Maar Berendsen wil de 46 Palestijnen die van de rechter naar Nederland mogen komen niet helpen.

‘Juist vandaag reisde weer een konvooi mensen uit Gaza, via Israël naar Jordanië. Het gaat om mensen die in een ander land een verblijfstitel hebben… Landen kunnen aan de Israëlische dienst COGAT lijsten met namen doorgeven van mensen die zij uit de Gazastrook willen halen. Israël controleert of zij niet gezocht worden en geeft daarna groen licht om georganiseerd, door de Israëlische linies en door Israël zelf, naar Jordanië te reizen’, aldus NOS.

In zo’n geval zouden Palestijnen hun visum kunnen ophalen bij de Nederlandse ambassade in de Jordaanse hoofdstad Amman. Maar Nederland heeft vooralsnog geen lijst met namen ingediend. De Gazanen hebben een visum gekregen om in Nederland te werken, onderzoek te doen of te studeren.

Berendsen wilde tegenover de NOS geen commentaar geven over deze zaak.

Volgende maand gaan de nieuwe Europese asielregels in. Wat verandert er?

Ewout Klei
-
0
Volgende maand gaan de nieuwe Europese asielregels in. Wat verandert er?

Op 12 juni treedt in de Europese Unie het nieuwe asielbeleid in werking. Wat verandert er voor vluchtelingen die vanaf die datum asiel aanvragen? En wat betekent dit voor asielzoekers en statushouders die dat al vóór 12 juni deden?

De nieuwe EU-regels houden onder meer in dat ‘er strengere controles aan de buitengrenzen komen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen’, aldus de Rijksoverheid. Doel van de EU-regels is om meer grip te krijgen op migratie.

De Europese regels moeten in Nederlandse wetgeving worden vertaald. Daarom diende het demissionaire kabinet-Schoof eind 2025 de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 in, die in april dit jaar is aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer zal zich in de week van 18 mei over de wet buigen. Voor de actuele stand van zaken kun je kijken op de website van de Eerste Kamer.

Directe werking van Europese regels

Maar of de Eerste Kamer deze wet vóór 12 juni aanneemt of niet, maakt op zich niet heel veel uit, want de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) zal sowieso vanaf 12 juni volgens de nieuwe EU-regels werken. ‘De Europese verordeningen hebben directe werking’, schrijft de IND op zijn website. ‘Niet uitvoeren is geen optie. Als nationale wetgeving niet tijdig is aangepast, ontstaat spanning tussen Europese verplichtingen en nationale werkwijzen. Dat kan de uitvoerbaarheid bemoeilijken, waardoor tijdig beslissen extra onder druk komt te staan.’

‘Niet uitvoeren is geen optie’

De IND staat voor een enorme uitdaging, maar verwacht de EU-regels straks goed te kunnen uitvoeren. Niettemin houdt de organisatie een slag om de arm: ‘Niet alles zal meteen goed gaan en processen zullen ook na 12 juni moeten worden vervolmaakt.’

IND: aan de inhoudelijke beoordeling verandert niets

Maar wat verandert er nou voor asielzoekers? Volgens de IND-woordvoerder verandert er aan de inhoudelijke beoordeling van een eerste asielaanvraag niets. Wat wél verandert, zijn de stappen eromheen. Nederland voerde jarenlang extra, niet-verplichte stappen uit, maar die verdwijnen nu. ‘Vanaf 12 juni worden sommige onderdelen simpeler. De procedure krijgt minder verplichte stappen.’

Een van de grootste wijzigingen is dat het zogenoemde aanmeldgehoor (het eerste officiële gesprek als je asiel aanvraagt) grotendeels vervalt. Waar asielzoekers nu nog eerst een aanmeldgehoor en later een nader gehoor krijgen, worden die twee straks samengevoegd. Asielzoekers melden zich nog steeds in Ter Apel, maar horen daarna veel sneller of ze worden uitgenodigd voor een gehoor. ‘Dat maakt het proces overzichtelijker en sneller’, zegt de woordvoerder.

Ook de verplichte juridische bijstand en de verplichte medische keuring komen te vervallen, omdat die de procedure vertragen, zegt de woordvoerder. ‘Maar als een asielzoeker ziek is of veel medische documenten met zich meedraagt, wordt hij of zij natuurlijk wel onderzocht.’

Een andere belangrijke wijziging is dat er een versnelde procedure van drie maanden komt voor asielzoekers uit landen waarvan minder dan twintig procent van de asielaanvragen wordt ingewilligd, terwijl de reguliere procedure zes maanden blijft duren. ‘Bij de versnelde procedure moeten we sneller schakelen, maar we volgen wel gewoon de inhoudelijke stappen van de procedure.’

Verblijfstatus voor drie jaar

Asielzoekers die hier mogen blijven, krijgen een verblijfsstatus voor drie jaar, in plaats van vijf jaar. Wel mogen ze eerder zoeken naar werk: na drie maanden in plaats van na zes maanden. Voor de huidige statushouders verandert er voorlopig niets, zegt de IND-woordvoerder. Maar als hun status straks opnieuw beoordeeld wordt, zal dit gebeuren volgens de nieuwe EU-regels, niet volgens de regels van de oude wetgeving.

Maar hoewel er heel veel verandert, blijft de manier waarop aanvragen worden beoordeeld hetzelfde, verzekert de IND-woordvoerder. De IND blijft elke zaak afzonderlijk en zorgvuldig wegen. De nieuwe werkwijze maakt het proces eenvoudiger, maar doet geen enkele concessie aan de juridische kwaliteit van besluiten. ‘De bestaande waarborgen blijven volledig overeind. Er blijft dus aandacht voor kwetsbare groepen. Asielzoekers kunnen nog steeds correcties en aanvullingen indienen of naar de rechter stappen als ze een besluit willen aanvechten.’

Het tweestatusstelsel, dat onlangs is aangenomen door de Eerste Kamer, blijft gehandhaafd

Sommige zaken veranderen ten slotte helemaal niet. Asielzoekers krijgen ofwel een A-status, voor mensen die persoonlijk worden vervolgd, of een B-status, voor mensen die vluchten voor oorlog of algemeen geweld. Dit tweestatusstelsel, dat onlangs is aangenomen door de Eerste Kamer, blijft gehandhaafd.

VluchtelingenWerk: zorgen over zorgvuldigheid

De IND verwelkomt de nieuwe EU-regels dus. Hoewel de organisatie denkt dat het nog even zal duren voordat iedereen de nieuwe werkwijze onder de knie heeft, gelooft de IND dat de nieuwe wetgeving het hele proces zal verbeteren, omdat alles dan veel sneller zal gaan door het verwijderen van ‘onnodige’ tussenstappen.

VluchtelingenWerk Nederland daarentegen is een stuk sceptischer over de veranderingen. Beleidsmedewerker Els Klein Hofmeijer verwacht grote gevolgen voor asielzoekers. ‘Weliswaar is de omstreden asielnoodmaatregelwet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber onlangs verworpen door de Eerste Kamer, maar veel van die elementen komen via het Europese pact alsnog terug.’ Volgens Klein Hofmeijer gaan de nieuwe EU-regels niet alleen om procedurele veranderingen, maar ook om kortere verblijfsvergunningen – van vijf jaar naar drie jaar – en een strenger onderscheid tussen verschillende soorten bescherming.

Gülenbeweging

De asielprocedure zelf verandert ingrijpend. In het pact zijn Europese afspraken vastgelegd over maximale termijnen, een versnelde procedure van drie maanden en een reguliere procedure van zes maanden. Klein Hofmeijer schetst hoe dat er in de praktijk uit kan zien. ‘Asielaanvragen van Turkse en Marokkaanse vluchtelingen zullen bijvoorbeeld in die drie maanden worden afgehandeld. Turkije is kandidaat-EU-lid en dus relatief veilig, is de redenering hierachter. Dat betekent niet automatisch dat Turkse vluchtelingen worden afgewezen, maar de procedure gaat wel veel sneller.’

Ze wijst in dit verband ook op een recente trend. Mensen die sympathiseren met de in Turkije verboden Gülenbeweging moeten sinds maart dit jaar echt aantonen dat ze worden vervolgd. ‘Alleen zeggen dat je gülenist bent, is niet langer voldoende. Je moet echt kunnen laten zien dat je persoonlijk wordt vervolgd. Dat was in eerdere jaren anders.’

‘Alleen zeggen dat je gülenist bent, is niet langer voldoende’

VluchtelingenWerk vreest dat versnelde procedures tot meer onzorgvuldigheid zullen leiden. ‘Er is zeker een gevaar dat mensen sneller worden afgewezen’, zegt Klein Hofmeijer. Door de nieuwe werkwijze vallen er volgens haar ‘veel stappen weg’ die nu nog bescherming bieden. Zo is er geen voorlichting van VluchtelingenWerk meer in de eerste fase en komt een advocaat niet meteen aan tafel. Ook vervalt het moment waarop een advocaat op een voorgenomen afwijzing kan reageren vóórdat er een definitief besluit valt. ‘Het recht om naar de rechter te stappen blijft bestaan,’ benadrukt ze, ‘maar we verwachten dat de wachttijden daar juist gaan oplopen omdat er meer mensen onterecht worden afgewezen. Het probleem zal zich dus verplaatsen, in plaats van dat het wordt opgelost.’

Nog langer wachten

Vooral voor de mensen die nu al in de procedure zitten, pakken de veranderingen wrang uit, legt Klein Hofmeijer uit. ‘Vanaf 12 juni gaan nieuwe zaken voorrang krijgen, waardoor de huidige groep asielzoekers waarschijnlijk nog langer moet wachten.’

Over de Nederlandse implementatiewet is VluchtelingenWerk kritisch. De wet, opgesteld door minister Faber, heeft volgens Klein Hofmeijer ‘een naar sausje’ en draagt duidelijk een PVV-stempel. ‘Het ontmoedigt mensen om naar Nederland te komen’, zegt ze. Zo wordt de verblijfsvergunning verkort van vijf naar drie jaar, en wordt het onderscheid tussen A- en B-status aangescherpt. Vooral bij gezinshereniging pakt dat nadelig uit voor mensen met een B-status.

‘De Europese Asielprocedureverordening maakt het mogelijk om uitzonderingen te maken voor specifieke groepen’

Volgens haar doet Nederland alsof deze strengere maatregelen allemaal verplicht zijn onder het EU-pact, ‘maar dat is niet zo.’ Sommige onderdelen zijn nationale keuzes; ze zijn een ‘kop’ bovenop de Europese regels.

Extra kwetsbaar

VluchtelingenWerk pleit voor uitzonderingen voor specifieke groepen mensen die extra kwetsbaar zijn, ook uit zogenoemde veilige landen. Het gaat onder meer om politieke opposanten, academici, LHBTIQ+-personen en journalisten, zegt Klein Hofmeijer. ‘Sommige landen staan op de EU-lijst van veilige landen, terwijl ze dat niet voor iedereen zijn. Zo staat Egypte om politieke redenen op de lijst, omdat Europa migratiedeals met Egypte heeft gesloten. Dit terwijl Nederland 46 procent van de asielaanvragen uit Egypte toewijst. Genoemde groepen lopen in ‘veilige’ landen als Marokko, Tunesië en Turkije een aantoonbaar risico. De Europese Asielprocedureverordening maakt het mogelijk om uitzonderingen te maken voor specifieke groepen. Wij vinden dat de Nederlandse overheid die ruimte moet gebruiken, op basis van betrouwbare landeninformatie en deskundigenrapporten.’

Prentenboek ‘Onderweg’ laat zien dat migratie van alle tijden is

Anne-Rose Hermer
-
0
Prentenboek ‘Onderweg’ laat zien dat migratie van alle tijden is

Onderweg is een schitterend prentenboek over migratie. In 33 verhalen komen uiteenlopende geschiedenissen uit alle hoeken van de wereld voorbij. Wat deden de eerste mensen als de grond waarop ze woonden niet meer vruchtbaar was? Verkassen.

De tekeningen in dit prentenboek zijn van Aimée de Jongh. Niet zomaar tekeningen. De details moesten immers geschiedkundig verantwoord zijn. Daarom zijn ze voor publicatie voorgelegd aan diverse deskundigen. Sommige tekeningen moesten gewijzigd worden. Dit geeft aan dat het niet ‘zomaar wat mooie plaatjes zijn’, maar dat ze een authentiek karakter hebben. De teksten zijn geschreven door Tina De Gendt, een bekende migratiedeskundige bij onze zuiderburen.

Beiden hebben ook privé een band met migratie. Aimée de Jongh heeft Nederlands-Indische achtergronden en de echtgenoot van Tina De Gendt heeft Turkse roots. Hij is het kind van gastarbeiders. De Gendt geeft aan dat ze voor het schrijven van dit boek zelf op onderzoek uit moest, simpelweg omdat haar specialiteit de tweede helft van de vorige eeuw is, een periode waarin migratie in onze regio een grote rol speelde. Dat had ook met de Tweede Wereldoorlog te maken. Door allerlei uiteenlopende oorlogsomstandigheden waren er maar liefst 11 miljoen ontheemde mensen die door Europa zwierven. Eigenlijk is dat een feit dat vrij onbekend is, net als wel meer verhalen in het boek.

Japanners staken de oceaan over

En waarom is het relatief onbekend dat er een vrij grote Japanse gemeenschap in Brazilië woont? Na de afschaffing van de slavernij waren er mensen nodig op de koffieplantages. Maar liefst 200.000 Japanners staken de oceaan over om hun geluk daar te beproeven. Veel Japanners zijn er gebleven. ‘Dat kwam ook door de houding van de werkgevers. Ze waren graag bereid om de heenreis te betalen, maar ze stonden niet te trappelen om de terugreis te betalen. Dan waren ze immers hun werknemers kwijt. Daarom lieten veel Japanners uiteindelijk hun gezin overkomen om zich in Brazilië te vestigen’, aldus De Gendt.

Tina De Gendt. Beeld: Lannoo

Japan speelt toch al een speciale rol als het om migratie gaat, omdat het tot ongeveer 1912 een paar eeuwen van de wereld was afgesloten. Sinds 1912 zijn er 3 miljoen Japanners geëmigreerd en zijn 2 miljoen buitenlanders naar Japan getrokken. Overigens was naar de VS gaan voor Japanners niet altijd een succes. In New York vonden velen van hen werk als spoorwegarbeiders en werden ze uitgescholden, net als arbeiders uit China en India.

‘Veel Japanners zijn er gebleven’

‘Na al die jaren was er bij veel mensen nieuwsgierigheid ontstaan naar Japan én andersom. Men wilde meer weten over elkaars cultuur. Dat zie je bijvoorbeeld terug in de kunststroming Art Nouveau in de vorm van geisha’s en bonsaiboompjes. In Japan ontstond een fascinatie voor nieuwe ontdekkingen. De strijd voor vrouwenrechten, maar ook de jongerencultuur, werd een eigen ding. Japan stond op het kruispunt van oud en modern als gevolg van ontmoetingen met het Westen.’

Oude Griekenland

Migratie is een ruim begrip. Tegenwoordig denken we aan mensen die om uiteenlopende redenen besluiten om in het buitenland te gaan wonen. Studie, de liefde, betere kansen, werk of uit pure noodzaak omdat ze moeten vluchten. Maar er is net zo goed sprake van migratiestromen binnen een land of regio. Een van de oudste voorbeelden daarvan vinden we drie eeuwen voor Christus in het oude Griekenland. Mensen werden aangespoord om in havensteden te gaan wonen. Hoe meer inwoners, hoe sterker ze stonden tegenover al die passanten. ‘Nomaden, reizigers en mensen met een vaste woonplaats versterken elkaar. Bezoekers kwamen handel drijven, wat lucratief was. Handel drijven zorgde voor contacten, het verrijkte je leven omdat je in aanraking kwam met andere producten.’

Een ander voorbeeld van interne migratiestromen, eeuwen later, waren de Siberische werkkampen, de Goelags, van Stalin na de Russische Revolutie. ‘Aanvankelijk kregen mensen straf omdat ze kritiek hadden op het beleid en gingen ze daar naartoe voor heropvoeding, maar op een gegeven moment werd de kans dat je daar wegkwam steeds kleiner.’

Vluchten om godsdienstige redenen

In 1685 kreeg Lodewijk XIV het onzalige idee om de vrijheid van godsdienst af te schaffen. De hugenoten, zoals de protestanten ook werden genoemd, moesten vluchten voor hun leven. Maar het was niet de eerste keer dat migratie in verband met het gebrek aan godsdienstvrijheid aan de orde kwam. ‘De Joodse gemeenschap werd in de Middeleeuwen al uitgesloten.’ Het was misschien wel voor het eerst dat er in Europa zo’n grote groep mensen moest vluchten om godsdienstige redenen. ‘Ze trokken vooral naar Nederland en Engeland.’

‘De Joodse gemeenschap werd in de Middeleeuwen al uitgesloten’

Het Engelse woord refugee, vluchteling, is in die periode ontstaan. Het is afgeleid van het Franse woord refusé, wat ‘geweigerd’ betekent.

Uit ‘Onderweg’, tekening van Aimée de Jongh

Goudkoorts

Natuurlijk zijn werk en denken dat het ergens anders beter is altijd redenen voor migratie geweest. Maar in de VS vond halverwege de negentiende eeuw een interne migratiestroom plaats om een heel aparte reden: de goudkoorts. In het westen van de VS was goud gevonden en mensen trokken er massaal naartoe om hun geluk te beproeven. Sommigen werden schatrijk, anderen vonden niets of een kleinigheidje. ‘De groei van dit gebied hangt samen met de goudkoorts. Helaas ging die ook gepaard met genocide op de lokale bevolking. Er gingen ook veel West-Europeanen naartoe. Je kon er land kopen, geroofd van de oorspronkelijke bewoners’, vertelt De Gendt.

‘Na de goudkoorts bleven veel mensen in het westen van de VS, maar er zijn ook volledig verlaten stadjes, de zogenoemde ghost towns. Aanvankelijk was er sprake van een daling van de bevolking als gevolg van het uitmoorden van de mensen die er al woonden. Door de massamigratie steeg die weer.’

Later werd er ook goud gevonden in Alaska. Daar trokken eveneens goudzoekers naartoe, maar veel minder.

Slavernij in Brazilië

In beginsel valt slavernij niet onder migratie. In je eigen land gevangen genomen worden, op een boot worden gezet en, als je dat overleefde, duizenden kilometers verder aan het werk moeten, is een extreme vorm van gedwongen migratie. Tot slaaf gemaakten hebben immers nergens om gevraagd. De reden dat het toch onder migratie valt, is dat na de afschaffing van de slavernij veel mensen zijn gebleven op de plek waar hun voorouders ooit naartoe waren gebracht. In Onderweg is aandacht voor slavernij, onder andere in Brazilië.

‘Wat we wilden laten zien, is dat er wel degelijk verzet was van de kant van de tot slaaf gemaakten. In Brazilië waren plekken waar gevluchte tot slaaf gemaakten terechtkonden.’

‘Ze hielden zich na hun vlucht schuil in het bos of het water’

Aimée de Jongh moest haar tekening bij dit verhaal veranderen op advies van Braziliaanse en Nederlandse deskundigen. Op de oorspronkelijke afbeelding arriveerden de gevluchte mensen over land, maar dat was veel te gevaarlijk. Ze hielden zich na hun vlucht schuil in het bos of in het water. Het is heel bijzonder, en heel leerzaam, dat er voor het onderdeel slavernij voor Brazilië is gekozen. Vaak is dit niet het eerste land dat je te binnen schiet bij de term ‘slavernij’. En dat is bij meer onderwerpen het geval in dit boek, wat het extra aantrekkelijk maakt. Ook voor volwassenen.

Uit ‘Onderweg’, tekening van Aimée de Jongh

Vader van Hermann Göring

Migratie omdat je moet vluchten voor je leven uit je eigen land is niet alleen van deze tijd. In het begin van de vorige eeuw was Namibië een kolonie van Duitsland. Er is moedwillig geprobeerd om de oorspronkelijke bevolking in bepaalde gebieden uit te roeien met behulp van concentratiekampen. Eigenlijk is dit de eerste genocide van de 20ste eeuw.

‘Een meisje van 14 jaar was de enige van haar familie die het drama overleefde’

Waarom is dit zo onbekend gebleven? ‘Deels omdat het ver weg was en er ‘weinig overlevenden zijn. Een meisje van 14 jaar was de enige van haar familie die het drama overleefde omdat het haar lukte de Kalahariwoestijn over te vluchten en buurland Botswana te bereiken. Jaren later heeft haar kleinzoon haar verhaal op papier gezet.’ De vraag of deze concentratiekampen model hebben gestaan voor de concentratiekampen in de Tweede Wereldoorlog is voer voor discussie onder historici, maar De Gendt meldt wel dat de vader van Hermann Göring, de rechterhand van Hitler, betrokken was bij het drama in Namibië.

In Europa werken

Er zijn ontelbare redenen voor migratie, wat ondubbelzinnig blijkt uit de verhalen in het boek. Ook de migratiestroom vanuit Turkije en Marokko wordt belicht. Geheel vrijwillig was dat vaak niet, want veel mensen hadden de keuze tussen in Europa gaan werken of niet kunnen overleven met hun gezin. Vaak wilden ze ‘tijdelijk’ in het buitenland werken, wat heel anders is afgelopen.

Andere onderwerpen die worden behandeld zijn bijvoorbeeld het ontstaan van Pakistan, de chaos na de Tweede Wereldoorlog, het effect van industrialisatie, mensen uit Jamaica die tijdelijk ergens anders gingen werken of mensen die naar de VS gingen om een nieuw leven te beginnen. Geschikt voor alle leeftijden. Tina De Gendt wordt niet voor niets regelmatig uitgenodigd op middelbare scholen.

Onderweg, Aimee de Jongh en Tina de Gendt, Lannoo, 104 blz., € 27,99

Israël doodt in één etmaal 51 mensen in Zuid-Libanon, onder wie twee hulpverleners

de Kanttekening
-
0
Israël doodt in één etmaal 51 mensen in Zuid-Libanon, onder wie twee hulpverleners

Ondanks het zogeheten ‘staakt-het-vuren’ tussen de Libanese beweging Hezbollah en Israël voert Israël de aanvallen op het zuiden van Libanon op, schrijft Al Jazeera.

Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid hebben aanvallen door Israël in de afgelopen 24 uur 51 mensen gedood, onder wie twee medische hulpverleners.

Volgens het ministerie zou Israël het hebben gemunt op de medische hulpverleners en twee hulpposten in het district Bint Jbeil hebben aangevallen.

Vorige week vaardigde Israël nieuwe evacuatiebevelen uit voor verschillende Libanese dorpen in het zuiden van Libanon, waarmee een steeds groter deel van het Libanese grondgebied onder controle van Israël dreigt te komen.

Sinds het staakt-het-vuren, dat op 16 april inging, werden volgens Al Jazeera 552 mensen gedood door Israëlische aanvallen.

Volgens het Libanese ministerie werden sinds 2 maart 2846 mensen gedood.

Medische hulpverleners vertellen dat zij door de voortdurende Israëlische aanvallen hun leven niet zeker zijn. Volgens het internationaal humanitair recht dienen medisch personeel en hulpverleners te allen tijde, ook tijdens een gewapend conflict, te worden beschermd.

Desondanks zijn medische hulpverleners een direct doelwit voor het Israëlische leger. Ruim 130 Israëlische aanvallen doodden sinds 2 maart minstens 103 Libanese medische hulpverleners, volgens cijfers van de Verenigde Naties.

Een arts met wie Al Jazeera sprak, ziet gelijkenissen met de situatie in Gaza waaronder zijn collega’s moeten werken. Ook daar valt Israël medische hulpverleners willens en wetens aan. Tussen oktober 2023 en juni 2025 werden 917 mensen gedood tijdens aanvallen op medische infrastructuur.

Gazavaarders vrijgelaten en uitgezet door Israël

de Kanttekening
-
0
Gazavaarders vrijgelaten en uitgezet door Israël

Twee activisten van Global Sumud Flotilla die gevangen werden gezet in Israël, zijn vrijgelaten en het land uitgezet, melden verschillende media.

Saif Abu Keshek, een Spanjaard van Palestijnse komaf, en de Braziliaan Thiago Avila namen deel aan een konvooi dat met tientallen schepen probeerde de Israëlische blokkade van Gaza te doorbreken en humanitaire hulp te brengen.

De twee werden gearresteerd nadat de Israëlische marine verschillende schepen van het konvooi had overmeesterd in internationale wateren vlak bij Kreta. Mensenrechtenorganisaties en activisten veroordeelden Israël hierom, omdat Israël daar geen enkele bevoegdheid heeft.

Abu Keshek en Avila werden naar Israël ontvoerd om te worden gehoord, terwijl de rest van de activisten naar Kreta werd gebracht en vrijgelaten. Israël vermoedde dat Abu Keshek banden had met een terroristische groepering, terwijl Avila werd beschuldigd van illegale activiteiten. Beiden ontkenden deze beschuldigingen.

Een verklaring van het Israëlische ministerie op X meldde dat de twee activisten waren uitgezet en dat Israël ‘geen enkele schending’ van de blokkade van Gaza zou accepteren.

De in Israël gevestigde mensenrechtenorganisatie Adalah, die de twee activisten vertegenwoordigde, noemde hun detentie onrechtmatig en de beschuldigingen tegen hen onterecht. Een advocaat van Adalah omschreef hun detentie als een ‘schijnvertoning zonder juridische basis, bedoeld om hen te straffen voor hun poging de illegale Israëlische blokkade te doorbreken.’

Volgens Adalah zouden Abu Keshek en Avila tijdens hun gevangenschap in de stad Ashkelon zijn onderworpen aan psychisch misbruik, zoals urenlange verhoren, volledige isolatie en geblinddoekt moeten rondlopen, ook tijdens medische keuringen.

Israël verlengde afgelopen week de detentie van beide activisten met nog eens zes dagen. Een bezwaar hiertegen van hun advocaten werd vervolgens afgewezen. Beide mannen waren sinds het begin van hun gevangenschap in hongerstaking gegaan.

Global Sumud Flotilla eiste zaterdag in een verklaring, toen duidelijk werd dat de activisten zouden worden vrijgelaten, sancties tegen Israël en een verklaring van de Europese Unie en Griekenland voor hun stilte en medeplichtigheid.

Nieuwe studie: spoortunnel tussen Spanje en Marokko is haalbaar

de Kanttekening
-
0
Nieuwe studie: spoortunnel tussen Spanje en Marokko is haalbaar

Een directe treinverbinding tussen Europa en Afrika lijkt dichterbij te komen. Volgens een nieuwe studie is een spoortunnel tussen Spanje en Marokko technisch mogelijk. Reizigers zouden de oversteek dan in ongeveer een half uur kunnen maken, schrijft Het Parool.

De tunnel moet Zuid-Spanje verbinden met de omgeving van Tanger. Het grootste deel van het traject loopt onder de Middellandse Zee. De verbinding is bedoeld voor treinen met reizigers en vracht.

Ingenieurs zien het project als technisch ingewikkeld, onder meer vanwege de grote diepte en de geologische omstandigheden onder zee. Toch concludeert een nieuw onderzoek van een Duits ingenieursbedrijf dat de bouw mogelijk is. Daarmee krijgt een plan dat al meer dan honderd jaar rondgaat nieuw leven ingeblazen.

De aanleg zal miljarden euro’s kosten. Internationale financiële instellingen zouden interesse hebben om het project te steunen. Wanneer de bouw precies begint, is nog onduidelijk, maar optimistische scenario’s gaan uit van werkzaamheden vanaf het midden van de jaren dertig.

Door de lengte en diepte van de tunnel zou het project behoren tot de grootste infrastructurele ondernemingen ter wereld.

Bekende Turkse politici nemen het op voor gülenisten

de Kanttekening
-
0
Bekende Turkse politici nemen het op voor gülenisten

Bekende Turkse politici, zoals oud-premier Ahmet Davutoglu en AKP-prominent Bülent Arinç, pleiten opnieuw voor amnestie voor onschuldige gülenisten.

Terwijl er beweging lijkt te komen in het Koerdische vredesproces in Turkije — onder meer door een mogelijke rol voor de gevangen PKK-leider Abdullah Öcalan — herhalen voormalige zwaargewichten uit de Turkse politiek hun oproep tot een pardon voor onschuldige gülenisten, meldt nieuwssite Turkish Minute. Zij worden sinds de mislukte couppoging van 2016 door de Turkse staat als ‘terroristen’ beschouwd.

Ook de uitspraak van het EHRM van vorige week – in de zaak Saban Yasak tegen Turkije, waarbij een vermeende Gülen-sympatisant onder meer werd vrijgesproken van terrorisme – wordt aangegrepen om de vervolging van gülenisten opnieuw onder de aandacht te brengen.

Oud-premier Ahmet Davutoglu gebruikt ferme taal richting de AKP-machthebbers. ‘Jullie hebben die scholen (Gülen-scholen, red.) samen geopend. De president was zelf aanwezig bij de opening (van een aan Gülen gelieerde, red.) bank’, zegt hij. ‘Met de mensen om jullie heen gebeurt niets, maar jullie vervolgen wel gewone Anatolische families en de kinderen van mensen die via nooddecreten zijn ontslagen. Dit kan niet worden geaccepteerd.’

Hij wil dat al die mensen die onterecht zijn ontslagen, worden vrijgesproken van terrorisme en opnieuw worden opgenomen in de Turkse maatschappij.

Intussen wil de pro-Koerdische volksvertegenwoordiger Ömer Faruk Gergerlioglu dat een parlementair onderzoek naar de mislukte couppoging van 2016, dat nooit openbaar werd gemaakt, alsnog wordt gepubliceerd. Dat werd destijds door de coalitiegenoten AKP en MHP geblokkeerd.

De AKP-politicus vindt het onaanvaardbaar dat de Koerdische Abdullah Öcalan een wettelijke status krijgt om het Koerdische vredesproces te coördineren, terwijl vermeende gülenisten worden vervolgd. Arinç maakte daarbij wel een scherp onderscheid tussen putschisten, mensen die hebben bijgedragen aan de mislukte coup, en onschuldige gülenisten en zei het volgende:

‘Maar kunnen 3 miljoen mensen als leden van een terroristische organisatie worden beschouwd? Wie zijn deze mensen eigenlijk? Mensen die een bepaald boek hebben gelezen, wier kinderen naar een bepaalde school gingen, of die geld hebben gestort bij een bepaalde bank… Waren al deze zaken niet legaal? Waren er niet mensen die daar lesgaven juist omdat ze wisten dat alles legaal was? Iets wat voor anderen niet als een misdrijf wordt beschouwd, mag voor onschuldige mensen ook geen misdrijf zijn.’

123...1.039Pagina 1 van 1.039

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact