28.7 C
Amsterdam
Home Blog Pagina 101

President Trump presenteert 21-puntenplan om oorlog in Gaza te stoppen

de Kanttekening
-
0
President Trump presenteert 21-puntenplan om oorlog in Gaza te stoppen

President Trump heeft Arabische leiders een 21-puntenplan gepresenteerd dat volgens hem een einde kan maken aan het geweld in Gaza, meldden Amerikaanse media gisteren.

Op woensdag sprak de Amerikaanse president met Arabische leiders op een bijeenkomst die tijdens de Algemene Vergadering van de VN werd gehouden. Hier zouden zijn suggesties welwillend zijn ontvangen, meldt The National News, een Britse krant in de Verenigde Arabische Emiraten.

Het plan bevat een permanent staakt-het-vuren en de onmiddellijke vrijlating van alle resterende gijzelaars, maar ook een geleidelijke terugtrekking van Israëlische troepen uit de Gazastrook en amnestie voor Hamas-functionarissen als zij instemmen Gaza te verlaten. Gaza zou moeten worden bestuurd zonder Hamas.

Opvallend is ook het voorstel voor een ontmanteling van de Gaza Humanitarian Foundation (GHF), de organisatie belast met het verdelen van hulpgoederen. Deze kwam al vanaf het begin onder vuur te liggen vanwege wantoestanden bij de uitdeelpunten. Soldaten schoten regelmatig op Gazanen die wanhopig op zoek waren naar voedsel. Volgens de Amerikanen, die eerder zelf de GHF in het leven riepen, moet deze taak weer in handen komen van de VN en andere internationale hulporganisaties.

Hoewel de eerste geluiden positief zijn, waren er ook suggesties vanuit de Arabische leiders over maatregelen die ze wilden toevoegen. Zo willen ze een garantie dat de Westbank niet wordt geannexeerd, dat Jeruzalem de huidige status quo behoudt en dat er meer hulp komt voor de Gazanen.

Volgens de Franse president Macron is de bezetting van de Westbank een rode lijn voor de Amerikanen, omdat die de Abraham-akkoorden op losse schroeven zou zetten. Trump ziet deze overeenkomst, gesloten in 2020 met een groep Arabische staten die hun relatie met Israël toen normaliseerden, als zijn diplomatieke kroonjuweel. De ondertekenaars waren vooral economisch welvarende landen zoals de VAE, en Trump wil deze landen niet als partners verliezen. Annexatie van de Westbank is ook voor deze landen een rode lijn.

Het is natuurlijk de vraag of Israël instemt met dit puntenplan. De extreemrechtse flank van de Israëlische regering heeft juist openlijk toegegeven dat het de Westbank wil annexeren. Tegelijkertijd kan het niet zonder de steun van de Amerikanen.

‘Eer is geen importverschijnsel’

Yunus Kaplan
-
0
‘Eer is geen importverschijnsel’

De moord op de Syrische Roshin laat zien hoe dodelijk eer kan zijn. Eer is geen vreemd importverschijnsel, maar een sociaal systeem dat ook in Nederland diep verankerd is, stelt Yunus Kaplan.

In juni veroordeelde de rechtbank in Zutphen vijf mannen tot lange celstraffen voor de moord op Roshin uit Apeldoorn. De 27-jarige vrouw werd door haar broers en neven gedood omdat ze na een scheiding een nieuwe relatie was begonnen. Volgens de rechtbank, zo berichtte onder meer Trouw, vindt de familie dat Roshin haar familie ’te schande’ heeft gemaakt. De moord vond plaats in het bijzijn van haar dochter.

De zaak werd breed opgepakt in de media en expliciet benoemd als eerwraak. Dagenlang domineerde dit het nieuws en riep het maatschappelijke verontwaardiging op. Het beeld dat bleef hangen: dit is een probleem dat vooral met migratie en cultuur wordt verbonden.

Maar dat frame is te beperkt. Eer is geen importverschijnsel. Het is een sociaal systeem dat ook in Nederland diep geworteld is. Zolang we het uitsluitend aan afkomst koppelen, missen we de kern.

Respect en waardigheid

Eer draait om respect en waardigheid in de ogen van anderen. Het is sociaal kapitaal: wie eer bezit, heeft status, wie het verliest, raakt zijn plek kwijt. Dit patroon werkt via reputatie, roddel en schaamte. Wie de norm overschrijdt, beschadigt niet alleen zichzelf maar ook de groep. Familieleden voelen zich daarom verplicht om in te grijpen: soms subtiel via sociale druk, soms hardhandig door dwang of geweld. Het principe is universeel. Het is niet gebonden aan één cultuur of religie, maar aan de manier waarop gemeenschappen sociale controle organiseren.

Door eer uitsluitend te verbinden aan migratieachtergrond, schuiven we het probleem van ons af. Alsof het ‘iets van de ander’ is. In Turkse context wordt eerwraak bijvoorbeeld aangeduid als töre cinayeti, of namuz davasi, letterlijk: erezaak, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. In Nederlandse media en debatten wordt dat geregeld vertaald naar ‘vreemde tradities’ die haaks zouden staan op onze waarden. Maar dat frame doet tekort: het reduceert eer tot iets exotisch, terwijl het mechanisme ook in onze eigen geschiedenis zichtbaar is.

Katholieke dorpen

Tot ver in de twintigste eeuw was eer bepalend in katholieke dorpen. Een buitenechtelijk kind betekende schande voor de hele familie. Dat stigma werd zelfs vastgelegd in officiële documenten: in geboorteakten stond het woord ‘onwettig’ of ‘onecht’ zwart op wit. Soms weigerden families uit schaamte de geboorte aan te geven, waarna de vroedvrouw dit moest doen, blijkt uit historisch onderzoek van Renée Coenen (2019). Een ongehuwd zwanger meisje werd regelmatig weggestuurd naar een tante of klooster in een andere stad, zodat de gemeenschap de schande niet zou zien. Scheiden was ondenkbaar: wie dat deed, verloor aanzien en zette zijn kinderen buitenspel.

In kleine dorpen waar iedereen elkaar kent, wordt scheiden of schulden hebben nog altijd gezien als falen

Roddels verspreidden zich razendsnel. Families pasten zich aan de norm aan of verborgen afwijkend gedrag. De sociale controle was even dwingend als vandaag in andere gemeenschappen. Dit laat zien dat eer geen exotisch fenomeen is. Het mechanisme zat diep in onze eigen geschiedenis en werkt vandaag nog steeds door.

Ook buiten religieuze gemeenschappen is dit systeem herkenbaar. In kleine dorpen waar iedereen elkaar kent, wordt scheiden of schulden hebben nog altijd gezien als falen. Jongeren verbergen relaties of hun geaardheid om de familie niet te beschadigen. Ouders maken keuzes voor hun kinderen met één doel: gezichtsverlies voorkomen.

Op scholen komt dit regelmatig naar voren. Leerlingen die niet mee mogen op kamp verzinnen een excuus. Anderen verbergen hun relatie of hun ware identiteit. Hun zwijgen is geen onwil, maar een manier om zichzelf én hun ouders te beschermen.

Cijfers ontbreken 

Wie zoekt naar harde cijfers over eergerelateerd geweld in Nederland, komt al snel bedrogen uit. Precieze data ontbreken. Onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut stellen in hun factsheet dat de werkelijke omvang onzichtbaar blijft, juist omdat jongeren vaak zwijgen uit angst hun familie schade toe te brengen.

Dat zwijgen is geen bewijs dat het probleem klein is, maar laat zien hoe diep het mechanisme werkt. Stilte is onderdeel van het systeem. Alleen de meest extreme incidenten halen het nieuws. Voor iedere zaak die zichtbaar wordt, zoals de moord op Roshin, zijn er talloze jongeren die hun problemen verborgen houden.

Cultuurbril

De impact is groot. Jongeren die zwijgen, raken geïsoleerd en missen steun. Ouders verstrikt in loyaliteit en schaamte raken vervreemd van hun kinderen. Hulpverleners die door een cultuurbril kijken, zien niet wat er werkelijk speelt. Wie eer alleen als ‘cultuurprobleem’ benoemt, bereikt deze jongeren niet. Integendeel: zij voelen zich niet aangesproken of durven hun situatie niet te delen. En families die hulp nodig hebben, worden weggezet als probleemgroep.

De moord op Roshin laat zien hoe ver eermechanismen kunnen gaan. Maar wie dit uitsluitend leest als een probleem van ‘de ander’, mist de kern. Alleen als we dat erkennen, kunnen jongeren veilig spreken in plaats van gedwongen zwijgen.

Deense regering maakt excuses aan Groenlanders voor ‘spiraaltjesschandaal’

de Kanttekening
-
0
Deense regering maakt excuses aan Groenlanders voor ‘spiraaltjesschandaal’

De Deense regering heeft gisteren in Groenland excuses aangeboden voor het spiraaltjesschandaal. Daarnaast is een fonds opgericht om vrouwen schadeloos te stellen voor de gedwongen anticonceptie in het verleden.

Vanaf de jaren vijftig tot in de jaren negentig kregen naar schatting 4.500 Groenlandse tienermeisjes een spiraaltje geplaatst. Dit beleid, opgelegd door de Deense regering, werd niet toegepast in Denemarken zelf en had tot doel de bevolkingsgroei te beïnvloeden.

Hiervoor bood de Deense regering in augustus ook al excuses aan. ‘Groenlanders hebben te maken gehad met falen en systematische discriminatie omdat ze Groenlanders zijn’, zei de Deense premier Mette Frederiksen. Slachtoffers, maar ook andere Groenlanders die discriminatie hebben ervaren, zullen financieel worden gecompenseerd, meldt NRC.

De relatie tussen Groenland en Denemarken is onder een vergrootglas komen te liggen sinds Donald Trump bij zijn aantreden als president stelde dat hij Groenland ook wel zou willen rekenen tot Amerikaans grondgebied. Denemarken voelde zich toen gedwongen de relatie met de voormalige kolonie te verbeteren.

De Groenlanders zijn dan ook sceptisch over de tegemoetkomingen vanuit Denemarken. Naaja H. Nathanielsen, de Groenlandse minister van Justitie en Gendergelijkheid, zei dat het geïnterpreteerd kan worden als berekenend in plaats van berouwvol, aldus The Guardian.

Deense kolonie

Groenland was formeel een Deense kolonie tot 1953, toen het een integraal onderdeel van Denemarken werd. In 1979 kreeg het beperkt zelfbestuur en in 2009 volledige zelfbeschikking binnen het Koninkrijk Denemarken. Maar koloniale machtsstructuren verdwenen daarmee niet opeens. Het spiraaltjesschandaal is hiervan een veelzeggend voorbeeld.

Een ander punt van discussie is de ‘ouderschapsgeschiktheidstest’, waarbij Groenlandse ouders werden gescreend door Denemarken om te bepalen of ze geschikt waren voor het ouderschap. Waren ze dat niet, dan werd de baby onder voogdij geplaatst. Deze praktijk bestaat ook in Denemarken, maar er zijn relatief meer baby’s uit huis geplaatst in Groenland. De screeningmethode hield bovendien geen rekening met de Groenlandse cultuur.

De Groenlandse bevolking vocht deze praktijk met succes aan. In mei dit jaar kwam er een nieuwe regeling. In plaats van een test kwam er een speciale eenheid met deskundigheid in de Groenlandse taal en cultuur om ondersteuning te bieden in deze zaken. Toch zijn er sindsdien nog gevallen bekend waarbij moeder en baby gescheiden werden.

Activisten: Nederland moet Gaza-flotilla en Nederlandse deelnemers beschermen

Ewout Klei
-
0
Activisten: Nederland moet Gaza-flotilla en Nederlandse deelnemers beschermen

Terwijl Europese landen marineschepen sturen ter bescherming van de Gaza-flotilla, blijft Nederland stil. Activisten eisen politieke steun en bescherming voor zestien Nederlandse deelnemers aan boord.

Spanje heeft aangekondigd een marineschip te sturen naar de vloot van pro-Palestijnse activisten die koers zet richting Gaza, zo bericht NOS. Premier Pedro Sánchez maakte dit bekend tijdens zijn verblijf in New York, waar hij deelneemt aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. ‘We zijn bezorgd, en daarom sturen we een schip om ervoor te zorgen dat we, indien nodig, onze burgers kunnen redden en terug naar Spanje kunnen brengen’, verklaarde hij.

De organisatie achter de vloot, Global Sumud Flotilla, meldde dat de schepen in de nacht van dinsdag op woensdag ten zuiden van Griekenland zijn belaagd door drones. Deze zouden laag over de boten zijn gevlogen en onbekende objecten hebben afgeworpen. De activisten houden Israël verantwoordelijk voor de aanval, al heeft dat land nog geen officiële reactie gegeven.

Italië kondigde gisteren als eerste aan een fregat te sturen ter ondersteuning van mogelijke reddingsoperaties. Vandaag heeft Rome laten weten een tweede marineschip in te zetten.

Er reizen ook zestien Nederlandse deelnemers mee. Global Movement to Gaza – The Netherlands (GMTG-NL) eist in een persbericht dat de Nederlandse regering zich aansluit bij zestien landen, waaronder Zuid-Afrika, Brazilië, Turkije, Qatar en Ierland, die de missie van de flotilla steunen. GMTG-NL eist ‘een veilige doorgang van de burgerflotilla en hun hulpgoederen, bescherming van Nederlandse burgers en internationale vrijwilligers die hun leven riskeren om levens te redden en handhaving van internationaal humanitair recht door de onwettige blokkade van Gaza te veroordelen’.

Woordvoerder Marieke Stam: ‘De zestien Nederlandse deelnemers zijn ongewapend. Ze willen een einde maken aan de blokkade van Gaza. De Israëlische staat bestookt de flotilla met explosieven, drones en droppen poeders. Ze vallen mensen aan wiens enige misdaad het is om hun medemens te helpen. Het voelt echt als de omgekeerde wereld. Staten hebben wel de middelen om de genocide in Gaza te stoppen, maar hebben dat niet gedaan. Wij willen nu iets doen, maar zijn ongewapend.’

Stam hoopt dat de Nederlandse regering in ieder geval voor de veiligheid van deze zestien burgers garant staat. ‘Ik heb niet de hoop dat Nederland ook een oorlogsschip stuurt, zoals Italië en Spanje. Maar misschien kan Nederland zich wel aansluiten bij het statement.’

Zelf reist Stam niet mee met de vloot. Ze blijft achter in Nederland om alles te coördineren. Dat vindt ze ergens wel moeilijk, geeft ze toe. Is ze bang dat haar vrienden in levensgevaar zijn? ‘Nu, op dit moment, zijn ze dat niet. Maar ik ben wel bang. Israël heeft in het verleden een flotilla aangevallen met commando’s, waarbij Turkse activisten zijn vermoord. Israël is een totaal gewetenloze staat en gaat over lijken. Ze zijn bang, omdat er nu zo veel boten naar Gaza gaan. Ze voelen zich geïntimideerd en willen een daad stellen. Daarom is die marinebescherming ook zo belangrijk, want Israël zal niet zo snel een Italiaans of Spaans schip aanvallen.’

Ondanks het feit dat de genocide nu bijna twee jaar aan de gang is heeft activisme zin, besluit Stam. ‘De wereldopinie staat aan onze kant. Maar tegelijkertijd zijn veel mensen verlamd, omdat staten niet in actie komen. Je weet niet van te voren, ook niet met deze actie, wat precies de uitkomst ervan zal zijn. Maar je begint met actie voeren omdat je weet dat je voor de goede zaak strijdt.’

Onrust bij AZC Hoofddorp na koranverbranding: zeven arrestaties

de Kanttekening
-
0
Onrust bij AZC Hoofddorp na koranverbranding: zeven arrestaties

De koranverbranding bij het asielzoekerscentrum aan de Planeetbaan in Hoofddorp heeft woensdagavond geleid tot hevige spanningen en politieoptreden. Dit bericht NHNieuws.

De Mobiele Eenheid (ME) voerde meerdere charges uit nadat tegendemonstranten vuurwerk, stenen en houten voorwerpen gooiden richting de demonstranten en de politie. Volgens de politie zijn zeven personen aangehouden, voornamelijk wegens het verstoren van de openbare orde.

De demonstratie, georganiseerd door Pegida-voorman Edwin Wagensveld en Hugo Kuiper, mocht doorgaan na een gerechtelijke uitspraak eerder die dag. Dit ondanks bezwaren van de gemeente.

De burgemeester beëindigde de actie voortijdig uit veiligheidsoverwegingen. Wagensveld en Kuiper waren slechts twaalf minuten ter plaatse voordat ze onder begeleiding vertrokken. In de wijk bleef het tot laat in de avond onrustig. De politie was met meerdere ME-bussen en handhavers aanwezig en blijft de situatie monitoren.

 

Recensie: Wat links kan leren van Perikles

Mariska Jansen
-
0
Recensie: Wat links kan leren van Perikles

Essayist Bas Heijne grijpt voor zijn antwoord op de crisis van links terug op de oude Grieken. Wat nu nodig is, zijn leiders met vuur voor de democratie, zoals ooit Perikles.

De democratie is een Griekse uitvinding – de politiek helaas ook. Met die prikkelende zin begint Bas Heijne zijn essay in Voor de democratie. Athene geldt als de bakermat van de democratie. In de vijfde eeuw v.Chr. ontwikkelden de Atheners een systeem waarin mannelijke burgers rechtstreeks konden deelnemen aan de besluitvorming in de volksvergadering (ekklesia). Een gedurfde uitvinding, maar kwetsbaar en omstreden. Want ook toen werd de democratie voortdurend belaagd: door populisten en autocraten die de macht naar zich toe wilden trekken, door bondgenoten die niet te vertrouwen waren, en door grootmachten die hun eigen belangen nastreefden. Athene, schrijft Heijne, had iets van de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog: oppermachtig en dominant, maar tegelijk de waarborg van veiligheid voor bondgenoten.

In dat krachtenveld stond Perikles (495–429 v.Chr.), de staatsman die meer dan dertig jaar het gezicht van Athene bepaalde. Hij breidde de democratie uit, voerde een vergoeding in voor wie een publieke taak vervulde, en gaf de stad grandeur met grootse bouwprojecten en monumenten. Jaar na jaar werd hij herkozen tot strategos, bevelhebber, als bewijs van zijn gezag en zijn talent.

Maar wat Perikles werkelijk onvergetelijk maakte, waren zijn woorden. Zijn redevoeringen gaven richting en betekenis aan het Atheense zelfbeeld. Toen de oorlog met Sparta uitbrak, maakte hij duidelijk dat er meer op het spel stond dan welvaart of lijfsbehoud. Het ging om de essentie: de democratie zelf, die hij vereenzelvigde met de stad. ‘Athene was meer dan een stad of zelfs een gemeenschap – het was ook een idee.’

Toch was zijn leiderschap niet zonder kritiek. Zijn defensieve strategie tegen Sparta wekte onvrede, de pest decimeerde de bevolking. Hij werd weggestuurd, maar opnieuw teruggeroepen – er was eenvoudigweg geen betere leider. Niet lang daarna sloeg het noodlot toe: in 429 v.Chr. stierf ook Perikles aan de pest.

Zijn tijdgenoot Thucydides, auteur van de klassieker De Peloponnesische Oorlog, zag in zijn dood een keerpunt. Athene verloor de strijd met Sparta en de democratie stortte tijdelijk in. In zijn werk beschreef hij bovendien de burgeroorlog op Kerkyra, een bondgenoot van Athene, die liet zien hoe de samenleving van binnenuit werd ondermijnd. Opportunistische leiders kregen vrij spel: ‘redeloze overmoed’ gold als moed, bezonnenheid werd weggezet als lafheid. Wie ontevreden was, gold als betrouwbaar; wie tegensprak, werd verdacht.

Een charismatisch leider kan zelfs falende instituties compenseren

De parallellen met nu zijn onmiskenbaar, stelt Heijne. En ook de oplossing die Thucydides aanduidde blijft actueel: Perikles. Voor hem was hij de ideale staatsman. Beroemd is zijn grafrede, naverteld door Thucydides. Deze toespraak na het eerste oorlogsjaar geldt als een lofzang op de democratie. Athene werd daarin neergezet als de ideale staat. Critici zien het als retoriek, bedoeld om de gemeenschap bijeen te houden – precies de functie van de jaarlijkse grafrede. En natuurlijk moet je het in de context zien, Athene was een samenleving die sterk van de onze verschilde: vrouwen, migranten en slaven werden uitgesloten.

De Amerikaanse historicus Donald Kagan ( 1932-2021) noemt drie voorwaarden voor een democratie: stevige instituties, burgers die begrijpen wat democratie is, en goed leiderschap. Vooral dat laatste is cruciaal. Een charismatisch leider kan zelfs falende instituties compenseren. Perikles was zo’n leider: welsprekend, hartstochtelijk, en overtuigd democraat.

Perikles. Beeld: Pixabay

En juist dat ontbreekt vandaag, zegt Heijne. Het zijn vooral de antidemocraten die de massa weten te raken, terwijl veel democratische leiders kleurloos zijn. Democratie heeft vuur nodig. Maar sinds de twintigste eeuw zijn emoties en nationale trots verdacht geworden: we weten hoe gemakkelijk ze kunnen worden misbruikt door autoritaire leiders. Ook de held is verdacht geworden: en elk icoon heeft wel een vlekje.

Toch, benadrukt Heijne, is de behoefte aan politieke hartstocht nooit verdwenen. Ze is slechts verschoven naar de flanken, naar politici die democratische waarden in twijfel trekken. Trumps overwinning in de VS riep talloze analyses op: de Democraten waren te ‘woke’, hadden de gewone kiezer verwaarloosd. Na de overwinning van de PVV in Nederland klonk hetzelfde refrein: links moet samenwerken, naar Denemarken kijken, afstand nemen van identiteitspolitiek.

Maar, stelt Heijne, dat is een misvatting. Alsof kiezers ondanks de boodschap van Trump of Wilders op hen stemmen, uit frustratie of onvrede. Wat als hun boodschap zélf aantrekkelijk is? Hun uitstraling, hun ideologie?

Het doelwit van populisten is duidelijk: de liberale democratie en haar instituties. De rechtsstaat moet worden ondermijnd, rechters en journalisten verdacht gemaakt. We zijn beland in een tijd waarin weerbaarheid beslissend is. Maar die weerbaarheid hapert. In de politiek, maar ook in de samenleving. Gevoel is waarheid geworden, wetenschap en cijfers worden terzijde geschoven, betrokkenheid is vluchtig en persoonlijk.

Het doelwit van populisten is duidelijk: de liberale democratie en haar instituties

In dezelfde periode als de verkiezingsoverwinning van radicaal rechts verscheen het eindrapport van de commissie Versterken Weerbaarheid Democratie. Hun conclusie: de democratische rechtsorde staat van twee kanten onder druk. Van binnenuit, door falende instituties: de Toeslagenaffaire, Groningen. En van buitenaf, door ‘affectieve polarisatie’, het doelbewust aanwakkeren van onvrede, zoals Trump en Wilders doen.

Maar vertrouwen in democratie kun je niet afdwingen, zegt Heijne. Het moet gewonnen worden. Burgers moeten verleid worden, instituties moeten laten zien dat ze misstanden willen corrigeren.

Daarin lag volgens Kagan het genie van Perikles. Hij liet zien dat persoonlijk belang samenviel met dat van de gemeenschap: wie veilig wilde zijn, moest zorgen dat de staat veilig was. Hij deed dat ‘door de kracht van zijn ideeën, zijn sterke persoonlijkheid’, de rede en spreekkunsten. Precies dat, zo is de boodschap van Heijnes essay, is vandaag opnieuw nodig. Al blijft die boodschap wat vaag: politici van het midden en links moeten hun schroom afleggen, trots zijn op de democratie, die uitdragen en krachtig verdedigen tegen bedreigingen van binnen en buiten – voor het te laat is.

Bas Heijne, Voor de democratie, Prometheus, 93 blz., € 15,-

Heeft CIDI al gereageerd op het antisemitisme tijdens de Haagse rellen?

de Kanttekening
-
0
Heeft CIDI al gereageerd op het antisemitisme tijdens de Haagse rellen?

Terwijl het bewijs van antisemitische uitingen zich opstapelt rond de extreemrechtse rellen van afgelopen week in Den Haag, klonk aanvankelijk aan de linkerkant van het politieke spectrum de vraag waarom het CIDI en andere organisaties die antisemitisme monitoren nog niets van zich hadden laten horen. 

Uit een reactie van de organisatie aan de Kanttekening blijkt dat er afgelopen maandag al aangifte is gedaan van antisemitisme. ‘Vanwege het Joods Nieuwjaar zijn wij vandaag (en gisteren) gesloten. Afgelopen maandag hebben we een aangifte gestuurd naar de politie, tegen de daders van de antisemitische leuzen en gebaren’, mailt Naomi Mestrum namens het CIDI.

Ook op X heeft het CIDI van zich laten horen: ‘Angstaanjagend wat we vandaag aan antisemitische uitingen voorbij hebben zien komen in Den Haag: schelden met ‘(kanker)joden’, Hitlergroeten, uitingen als ‘Sieg heil’, etc. Antisemitisme is het onderwerp waar extreemrechts en extreemlinks elkaar altijd weer weten te vinden.’

Yuval Gal, nummer 15 op de lijst van BIJ1, deed aangifte tegen Els Noort, eveneens wegens antisemitisme. Hij wees daarbij op de NSB-vlaggen en het schelden met ‘kankerjoden’ richting de politie. Tegelijkertijd uitte hij kritiek op rechtse politici, die volgens hem nu ‘oorverdovend stil’ zijn over het antisemitisme in Den Haag. Bij pro-Palestijnse protesten, zo stelt hij, wordt daarentegen vaak al snel van Jodenhaat gesproken.

De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding heeft er ook een bericht aan gewijd op X:

‘Op sociale media gaan beelden rond van rellen na een anti-immigratiedemonstratie op het Malieveld in Den Haag. Er worden antisemitische leuzen geroepen en Hitlergroeten gebracht. De beelden zijn weerzinwekkend. Demonstreren is een grondrecht, maar mag nooit een vrijbrief zijn om haat te zaaien of geweld te plegen. De politie richt een speciaal team op om de daders op te sporen’, aldus de organisatie.

Lees ook:
Yuval Gal doet aangifte tegen Els Noort wegens antisemitisme

Arabist Jan Jaap de Ruiter: ‘Alles bij de PVV draait om de islam’

Ewout Klei
-
0
Arabist Jan Jaap de Ruiter: ‘Alles bij de PVV draait om de islam’

Arabist Jan Jaap de Ruiter analyseert in zijn nieuwe boek de ideologie van de PVV. ‘Wie overweegt op Wilders’ partij te stemmen, moet begrijpen wat die werkelijk wil.’

Jan Jaap de Ruiter, arabist aan Tilburg University, schreef voor een internationaal publiek het boek The Ideology of the Dutch Party for Freedom. Geert Wilders Explained. Toch is het boek, dat gratis online te downloaden is, minstens zo interessant voor Nederlandse kiezers die op 29 oktober weer naar de stembus gaan. Wij spraken De Ruiter over zijn analyse van de PVV-ideologie.

In je boek analyseer je twee belangrijke PVV-boeken: De schijn-élite van de valsemunters (2011) van PVV-ideoloog Martin Bosma en Marked for Death (2012) van Geert Wilders zelf. Waarom juist deze boeken?

‘Mijn onderzoek begon ooit als een serie voor de website Nieuw Wij. Kijk, de partijprogramma’s van de PVV zijn heel kort en fragmentarisch en geven geen goed beeld. Dat doen speeches ook niet. Deze twee boeken daarentegen vormen samen een coherent verhaal over hoe de PVV de wereld ziet. Daarom heb ik ervoor gekozen deze boeken te analyseren.’

Maar je kijkt dus niet naar het boek Minderheid in eigen land, waarin Bosma de omvolkingstheorie verdedigt?

‘Misschien had ik dat boek nog kunnen meenemen, maar ik heb ervoor gekozen dit niet te doen. In zijn boek De Schijn-élite gaat Martin Bosma specifiek in op de wording van de partij, het gedachtegoed ervan en zijn rol daarin en daarom vond ik dat boek leidend om te gebruiken als basis voor mijn boek.

‘Hij demoniseert de islam en alles wat links is’

‘Mijn nieuwe boek is een Engelstalige bewerking van een eerder Nederlandstalig werk en vooral bedoeld om buitenlandse lezers inzicht te geven in de PVV. Daarom heb ik het ook gratis beschikbaar gesteld. Ik heb het naar alle leden van de Tweede en Eerste Kamer gestuurd, en zelfs een persbericht naar internationale media. Binnenkort gaat er ook een Arabische vertaling van het persbericht de deur uit, voor Al Jazeera en andere Arabischtalige media.’

De boeken die jij analyseert, zijn al meer dan tien jaar oud. Is de PVV-ideologie niet veranderd in de tussentijd?

‘Het is mijn stellige overtuiging dat de ideologie hetzelfde is gebleven. Ik heb de Algemene Politieke Beschouwingen nog gevolgd en het verhaal van Geert Wilders past daar naadloos in. De kern is nog steeds hetzelfde. Hij demoniseert de islam en alles wat links is. Toen Wilders in 2024 deelnam aan het kabinet-Schoof zette hij zijn islamstandpunten tijdelijk in de ijskast. Maar inmiddels zijn ze er weer uitgehaald.’

Er is dus geen ideologische ontwikkeling?

‘Niet echt. Hoogstens worden standpunten soms wat afgezwakt of juist versterkt. Wel zijn er nieuwe thema’s bij gekomen, zoals de omvolkingstheorie die jij net terecht noemde, klimaatscepsis en kritiek op woke en gender. Ook de houding ten opzichte van Donald Trump is een onderwerp geworden. Maar de kern blijft overeind staan. Alles bij de PVV draait om de vraag of iets de islamisering bevordert of tegengaat.’

Wat is volgens de PVV het probleem met de islam?

‘De PVV beschouwt de islam niet als religie maar als een ideologie, en dus is er ook geen sprake van godsdienstvrijheid. De islam wordt gezien als totalitair en gericht op wereldheerschappij. Individuele moslims kunnen wel ‘deugen’, maar de islam niet. Wilders schrijft dat gematigde moslims slechts moslims zijn die nog niet helemaal begrijpen hoe gevaarlijk hun eigen religie is. In de boeken van Bosma en Wilders vind je geen enkele positieve uitspraak over moslims.’

‘Het gaat om een geromantiseerd beeld van een christelijke cultuur die de islam moet afweren’

En hoe kijkt de PVV naar het christendom?

‘Het christendom wordt daarentegen juist als een positieve kracht gezien. Bosma schrijft dat alle goede zaken in onze samenleving, zelfs de scheiding van kerk en staat, te danken zijn aan het christendom. Het christendom is volgens hem tolerant en vol naastenliefde. Maar de PVV zelf laat ironisch genoeg weinig van die naastenliefde zien richting moslims of linkse mensen. Bovendien gaat het niet over theologie, Jezus Christus of het celibaat, het gaat om een geromantiseerd beeld van een christelijke cultuur die de islam moet afweren.’

En het jodendom en Israël? En maakt Wilders wel een onderscheid tussen Joden en de staat Israël? Nee toch?

‘Dit onderscheid maakt hij niet. Geert Wilders werpt zich op als de belangenbehartiger van de Joden in Nederland en als vriend van Israël. Maar net als de liefde voor christenen is deze liefde voor de Joden en Israël slechts instrumenteel. Israël wordt gezien als een voorpost tegen de islam in een vijandige omgeving.’

Je schrijft ook dat Bosma Adolf Hitler een socialist noemt. Bedoelt hij dat serieus? Of is dat gewoon om links te ‘trollen’?

‘Martin Bosma wijdt er een heel hoofdstuk aan, waarin hij betoogt dat het nationaal-socialisme sociaal-economisch in wezen links was en de SS linkse ideeën had over bio-dynamisch eten. De socioloog A.A. van Doorn bespreekt de wording van het socialisme en stelt – ik zeg het even heel kort door de bocht – dat het de sociaal democratie voortbracht, maar ook het nationaal-socialisme. Middels slimme redeneringen labelt Bosma dan de linkse partijen in Nederland als behorend tot die nazi-familie, hetgeen uiteraard een gotspe is. Bovendien negeert Bosma het feit dat Hitler communisten en sociaaldemocraten vervolgde. Bosma’s conclusie is dat Nieuw Links, de progressieve vleugel in de PvdA, de erfgenaam van de nazi’s is. Tegenwoordig hoor je dat argument minder, maar het voortdurende bashen van links vindt daar wel zijn oorsprong.’

Hoe zou jij de ideologie van de PVV typeren?

‘Veel mensen noemen het populisme, omdat de PVV vaak dingen belooft die onuitvoerbaar zijn en de partij volledig om de leider draait. Sociaal-economisch heeft de PVV linkse trekjes, maar op cultureel gebied is ze zeer rechts. Ik noem de partij vooral ondemocratisch. Want als je het PVV-programma echt zou uitvoeren dan zou dat het einde van de democratie betekenen, omdat de PVV de grondrechten wil afschaffen.’

‘Ik weet dat veel PVV-stemmers mijn boek waarschijnlijk nooit zullen lezen’

In hoeverre kun je Wilders’ partij vergelijken met Alternative für Deutschland, Rassemblement National, Vox en andere uiterst rechtse partijen?

‘Wilders zegt zelf dat hij puur nationaal georiënteerd is, geen internationale stroming wil vormen. Toch zie je wel dat hij contact zoekt met Viktor Orban en Marine Le Pen. Maar elke partij in dit soort allianties heeft weer zijn eigen nationale agenda. Ik zou de PVV dus niet in één hokje duwen. Maar gevaarlijk voor de democratie is ze zeker.’

Wat is je boodschap aan de kiezer, die op 29 oktober weer naar de stembus moet?

‘Ik geef geen stemadvies. Maar ik vraag mensen wel: denk even goed na voordat je op de PVV stemt. Deze partij legt de bijl aan de wortel van de democratie en kan veel onheil veroorzaken.’

Maar is jouw boek niet vooral bedoeld voor mensen die toch al tegen de PVV zijn?

‘Niet per se. Het is geschreven voor academici, beleidsmakers en journalisten, maar in principe kan iedereen het lezen. Ik leg in mijn boek het gedachtegoed van de PVV uit, en wat je daarna ermee doet is aan jou. Ik weet dat veel PVV-stemmers mijn boek waarschijnlijk nooit zullen lezen, maar dit is mijn manier om een bijdrage te leveren aan het debat. Hoe ouder ik word, hoe meer ik mij zorgen maak over de democratie. Dit is mijn manier om mijn punt te maken.’

Surinaamse president: wereld moeten meebetalen aan behoud regenwoud

de Kanttekening
-
0
Surinaamse president: wereld moeten meebetalen aan behoud regenwoud

De Surinaamse president Jennifer Geerlings-Simons haalde in de VN fel uit naar de meest vervuilende landen ter wereld. Volgens haar moeten die bijdragen aan het behoud van het Surinaamse regenwoud, want het land kan dat niet alleen. Dat meldt De Morgen.

In haar speech benadrukte ze dat Suriname het, vergeleken met de rest van de wereld, uitzonderlijk goed doet. ‘Onze bossen staan er goed bij. Meer dan 90 procent van ons land is bedekt met regenwoud. Dit maakt Suriname het meest beboste land ter wereld’, aldus Geerlings-Simons.

Suriname behoort samen met Bhutan en Panama tot het zeldzame gezelschap van ‘koolstofnegatieve landen’. Landen die meer koolstof opnemen dan uitstoten. Daar is de president trots op, maar ze benadrukte: ‘Trots alleen betaalt de rekeningen niet en draagt niet bij aan de inheemse en tribale gemeenschappen.’

De Surinaamse bossen worden bovendien bedreigd door de zoektocht naar grondstoffen zoals goud, diamant en bauxiet. ‘We zullen moeilijke keuzes moeten maken. We willen onze bosbedekking op minimaal 90 procent houden, maar dat kunnen we niet alleen’, zei Geerlings-Simons. Ze riep de internationale gemeenschap op om mee te betalen aan de financiering van duurzame infrastructuur.

De vraag is of de grootste vervuilers, China, de VS, India en Rusland, bereid zullen zijn mee te doen. Klimaatbelangen leggen vaak het onderspit tegen politieke en economische belangen van autoritaire machthebbers.

Yuval Gal doet aangifte tegen Els Noort wegens antisemitisme

de Kanttekening
-
0
Yuval Gal doet aangifte tegen Els Noort wegens antisemitisme

Het laatste woord over de rellen van afgelopen weekend in Den Haag is nog lang niet gevallen. Yuval Gal, nummer 15 op de lijst van Bij1 en van Israëlische komaf, heeft aangifte gedaan tegen organisator Els Noort wegens antisemitisme.

Op de Facebookpagina van zijn partij werd de aangifte met grote letters bekendgemaakt: ‘GEEN RUIMTE VOOR HAAT EN RACISME’. In hetzelfde bericht klonk ook kritiek op de media, die de relschoppers vaak aanduiden als ‘hooligans’. D66-leider Rob Jetten merkte eerder in Buitenhof al op dat er op het Malieveld geen onschuldige spreekkoren als ‘hup ADO’ of ‘hup Utrecht’ te horen waren. Het partijkantoor van D66 in de binnenstad werd die dag bovendien vernield.

Volgens een verklaring op Instagram stond de demonstratie ‘in het teken van haat en discriminatie – haat tegen Joden en tegen andere minderheden.’

Gal haalde ook uit naar rechtse politici die pro-Palestijnse activisten vaak wegzetten als ‘antisemieten’. Hij wees op het gebruik van NSB-vlaggen, Hitlergroeten en racistische en antisemitische leuzen als ‘Knker Joden’. ‘Waar zijn die politici nu om dit te veroordelen?’ aldus Gal.

Hij voegde eraan toe dat hij en anderen zich onveilig voelen. Onder het bericht krijgt hij veel steun, een enkeling vraagt zich af waarom het CIDI zich nog niet heeft uitgesproken.

1...100101102...1.043Pagina 101 van 1.043

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact