28.7 C
Amsterdam
Home Blog Pagina 100

Het waren de kinderen van Wilders

Tayfun Balcik
-
0
Het waren de kinderen van Wilders

‘Waren het buitenlanders?’, vroeg hij met een ernstige blik. ‘Wie, die fascisten? Nee, het waren Hollanders’, reageerde ik.

Het was zaterdag en ik was op familiebezoek in Almere. Dat doe ik dezer dagen met baby en vrouw in de aanslag. Op familiebezoek bij andere uit Amsterdam weggegentrificeerde allochtone gezinnen uit Nieuw-West, omdat Nieuw-West steeds meer wordt bevolkt door kapitaalkrachtige witte gezinnen en expats die wel een huisje in ons stadsdeel hebben kunnen kopen voor minimaal een half miljoen euro tegenwoordig.

‘Oh, gelukkig maar’, zei de heer des huizes opgelucht over die andere witte broeders op het Malieveld. Maar ook met enige twijfel in zijn gezicht. ‘Beter toch, dat het geen buitenlanders zijn?’ Ik haalde mijn schouders op.

Het was een kort politiek moment tussen het gekrijs van de baby’s en kinderen door. Die ernstige, allochtone blik in zijn ogen had ik al lang niet meer waargenomen. Het stoorde me, die angstige vraag: zijn het Marokkanen, Turken, buitenlanders? Maar ergens natuurlijk ook zeer begrijpelijk.

Want wat gebeurde er na de Maccabi-rellen? Toen waren wij, moslims, nog lang niet jarig, en had (extreem)rechts Nederland nog een reden om keihard uit te halen naar het ‘links-liberale multiculturalisme’, zoals Wilders dat deed tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. En dan zou VVD-Kamerlid Bente Becker wellicht nog een racistische integratiemotie indienen. Dat de aanstichters van het geweld toen Israëlische fascisten waren, daar gaat het, bijna een jaar na dato, nog steeds niet over.

Maar nu waren het dus witte Nederlanders, van het soort dat je gerust de kinderen van Wilders kunt noemen, omdat ze, zoals Arjen Lubach in zijn show ook minutieus heeft aangetoond, op bijna identieke wijze zijn woorden papegaaien. Ook liet Lubach heel goed zien hoe Wilders zijn volk ophitst tegen het gezag, door bijvoorbeeld te roepen dat niet de burgemeester maar zij ‘de baas’ zijn.

Het stoorde me, die angstige vraag: zijn het Marokkanen, Turken, buitenlanders?

Maar wat Lubach en de rest van de media niet deden, is het beestje bij de naam noemen, zoals rechts dat wél doet wanneer ‘buitenlanders’ de daders zijn. Dit was ‘blank’ en wit (kies maar uit) fascistisch geweld, uit ‘puur’ autochtone bodem. Ik adviseerde mijn witte collega’s, die bij toonaangevende landelijke media zoals Nieuwsuur, EenVandaag, NOS, Buitenhof, WNL op Zondag, Pauw & De Wit, enzovoorts werken, de volgende vragen te stellen aan extreemrechtse politici:

  • Wat als dit Marokkanen, moslims of Palestina-activisten waren geweest, Dilan Yeşilgöz?
  • Moeten we ze nu niet denationaliseren en ‘remigreren’, Geert Wilders, Joost Eerdmans?
  • Hoe zijn deze gasten geïntegreerd dan, Jeroen Nobel, Bente Becker?
  • Moeten we het extreemrechtse gedachtegoed niet strafbaar stellen, Thierry Baudet, Caroline van der Plas?

Ik heb niet alles bekeken, maar bij geen enkel groot tv-station ging het hierover. Het debat liep al stuk op de vraag of dit nou ‘politiek geweld’ was of niet, hoorde ik de überrechtse Caroline van der Plas haar blanke achterban beschermen. En een Nieuwsuur-journalist had nog het lef om het geweld in de schoenen te schuiven van de fractieleider van D66, Rob Jetten. ‘Of hij de boel niet op scherp had gezet door de PVV als fout en ondemocratisch te bestempelen?’

Godallemachtig, met zulke journalisten, die blind zijn voor hun eigen witheid en dat witte suprematie de primaire oorzaak is voor het blanke geweld van zaterdag 20 september, heeft Wilders de slag om Den Haag al gewonnen.

Alles aan dat extremistische blanke gezelschap was dus politiek. En niet alleen ‘politiek’, maar ook nationalistisch, racistisch en fascistisch. Dat zullen de politieke aanstichters van het geweld, de PVV, FvD en inmiddels ook de BBB en VVD, niet zeggen. Want dan zouden ze komen aan hun eigen verdienmodel (het mobiliseren van blanke frustraties), zodat ze zelf nog jaren in de Kamer kunnen zitten (salarissen innend) zonder echt iets te hoeven oplossen aan blanke woningnood, blanke werkloosheid en blanke armoede.

Ja, kinderen van Wilders (die nu overal AZC’s bestormen), jullie vader heeft jullie niks anders te bieden dan een doodlopende rancuneleer. Hij heeft jullie in een kwart eeuw Kamerlidmaatschap niet weten aan te passen aan de multiculturele samenleving met de bijbehorende multiculturele liefde, waardoor we jullie ook zouden kunnen opnemen in ons bestaan. Dat gaat niet als je jezelf superieur waant.

Pro-Europese partij wint verkiezingen in Moldavië

de Kanttekening
-
0
Pro-Europese partij wint verkiezingen in Moldavië

Moldaviërs kiezen massaal voor een toekomst binnen Europa. De pro-Europese partij Actie en Solidariteit kreeg ruim 50 procent van de stemmen, meer dan het dubbele van de pro-Russische partij, het zogenoemde Patriottenblok, zo meldt de BBC.

De verkiezingen in het land verliepen onder hoogspanning, met veel ‘inmenging vanuit Russische zijde’, aldus de zittende Moldavische president Maia Sandu van Actie en Solidariteit. Bij sommige stembureaus gingen mensen zelfs met angst naar de stembus, omdat er geruchten over bomaanslagen de ronde deden. Drie verdachten zijn inmiddels opgepakt.

De Moldavische kiezer heeft in de stembus duidelijk gekozen voor een pro-Europese koers. Actie en Solidariteit heeft geen steun van andere partijen nodig om een regering te vormen.

Toch laat de pro-Russische partij, met Igor Dodon als oppositieleider, het er niet bij zitten en riep al voordat de resultaten binnenkwamen op tot protest.

De opkomst in het land met 2,4 miljoen inwoners lag met 52 procent hoger dan in voorgaande jaren.

Moldavië heeft een grote strategische waarde voor Europa en Oekraïne vanwege de afgescheiden regio Transnistrië, waar Russische troepen zijn gelegerd. De oorlog heeft een enorme impact op het kleine land, waar duizenden Oekraïners naartoe zijn gevlucht.

Botsing tussen religie en democratie op Nederlandse scholen

de Kanttekening
-
0
Botsing tussen religie en democratie op Nederlandse scholen

Op reformatorische en islamitische scholen krijgen leerlingen soms tegenstrijdige boodschappen over democratische waarden en religieuze overtuigingen. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur, bericht NOS.

Hoewel scholen verplicht zijn burgerschapswaarden als gelijkheid en verdraagzaamheid te onderwijzen biedt artikel 23 van de Grondwet ruimte voor een religieuze invulling, schrijven journalisten Milena Holdert en Youri Vugts. Dit kan soms wringen, vinden ze. Volgens deskundigen leidt dit tot ‘dubbele boodschappen’ die kinderen in verwarring brengen. Zo leren kinderen dat ‘je zelf kunt bepalen hoe je je leven leidt’, maar ook dat ze ‘God moeten gehoorzamen’.

Op reformatorische scholen klinkt het standpunt dat de man ‘het hoofd’ is en de vrouw hem ‘onderdanig’ moet zijn. Homoseksuele relaties worden afgewezen; een homoseksuele docent met een relatie wordt ontslagen, bevestigt een schoolbestuurder: ‘Dat past niet bij onze grondslag.’

Image
Beeld: screenshot X

In islamitische lesmethodes worden passages aangetroffen die volgens islamwetenschapper Christian Lange ‘zorgwekkend’ zijn. Joden uit de oudheid worden gekoppeld aan woekerrente en geldzucht, met een afbeelding van Dagobert Duck. Religiewetenschapper Pooyan Tamimi Arab noemt het ‘een suggestieve tekst om Joodse mensen uit de oudheid te koppelen aan hun moderne moordenaars, de nazi’s.’ Het ministerie erkent dat grondrechten hier ‘onvermijdelijk’ schuren.

Volgens Tamimi Arab staat Nederland op een tweesprong. Moeten we vasthouden aan een multiculturele benadering waarin uiteenlopende opvattingen over vrijheid naast elkaar bestaan, of voor een model waarin het gelijkheidsidee centraal staat?

Ondertussen zijn moslims erg kritisch over Milena Holdert, de onderzoeksjournalist van Nieuwsuur die regelmatig kritisch over de islam schrijft. Stichting Al-Andalous vermoedt een islamofobe agenda.

‘Het is moeilijk om een direct bewijs te vinden dat Milena Holdert bewust anti-islam te werk gaat of samenwerkt met bepaalde partijen. Toch valt er iets op in de manier waarop zij en haar collega’s moslims in beeld brengen. Moslims worden vaak in hokjes geplaatst, er worden telkens verbanden gelegd met ‘extreem’ of met één bepaalde leer binnen de islam.’ De stichting vindt het opvallend dat Holdert haar onderzoeken telkens publiceert vlak voor de verkiezingen, wat duidt op een patroon.

Coen van de Ven: ‘De fusie tussen GroenLinks en PvdA was een logisch eindpunt’

Ewout Klei
-
0
Coen van de Ven: ‘De fusie tussen GroenLinks en PvdA was een logisch eindpunt’

De fusie tussen GroenLinks en PvdA is historisch én controversieel. Parlementair journalist Coen van de Ven onderzoekt in zijn nieuwste boek hoe dit politieke huwelijk tot stand kwam en of het links écht kan redden.

Coen van de Ven is politiek journalist bij De Groene Amsterdammer en volgt belangrijke politieke ontwikkelingen op de voet. Hij schrijft analytische verhalen over de koers van VVD en D66, maar heeft ook veel gepubliceerd over GroenLinks-PvdA.

In zijn pas verschenen boek Een Links Verhaal reconstrueert Van de Ven de totstandkoming van de fusie tussen GroenLinks en de PvdA. Hij beschrijft de strategische overwegingen, ideologische toenadering en persoonlijke relaties die deze politieke samensmelting mogelijk maakten. GroenLinks-PvdA hoopt met Frans Timmermans als lijsttrekker deze verkiezingen te winnen en de nieuwe premier te leveren. Maar kan de partij zowel activisten als klassieke sociaaldemocraten blijven binden en tegelijkertijd nieuwe kiezers aanspreken? Of wordt GroenLinks-PvdA een centrumlinkse, enigszins elitaire partij van de status quo?

 Wat was volgens jou de doorslaggevende reden voor de fusie tussen GroenLinks en de PvdA? Ging het vooral om het behoud van macht, omdat de PvdA langzaam aan het marginaliseren was, of speelden ook ideologische overwegingen een rol?

‘Het waren meerdere redenen. Maar als ik er één moet aanwijzen, dan is het de afbrokkelende machtsbasis van de PvdA. De sociaaldemocraten zijn na 2017 niet meer hersteld van hun historische verkiezingsnederlaag terwijl het GroenLinks nooit lukt om op eigen kracht te verbreden. Hun electorale basis was simpelweg te klein geworden om nog een machtsfactor van belang te zijn. De vergelijking met het CDA dringt zich op. De drie confessionele partijen ARP, CHU en KVP besloten in 1980 te fuseren, om een machtsfactor van belang te blijven.

Een andere reden, niet onbelangrijk, is dat de ideologische verschillen tussen PvdA en GroenLinks veel kleiner zijn geworden dan in de jaren negentig. Natuurlijk zijn er verschillen. GroenLinks staat in een meer activistische traditie, de PvdA is institutioneler. Maar als ze allebei in de oppositie zitten lijken ze wel érg op elkaar. In debatten in de Tweede Kamer stemden ze vaak hetzelfde. Je kunt bijna zeggen dat de fusie het logische eindpunt is van een proces dat al jaren gaande was.

Tot slot was er ook een persoonlijke dimensie. De goede verstandhouding tussen GroenLinks-leider Jesse Klaver en zijn PvdA-collega Lilianne Ploumen speelde echt een rol. Ze konden goed met elkaar overweg en zagen de urgentie van samenwerking. Atje Kuiken, die later fractievoorzitter werd, stond er ook voor open. En dan was er nog de jonge PvdA’er Frank van de Wolde, die een manifest schreef om de samenwerking te versnellen.

Wat was zijn rol precies?

‘Ik herinner me nog heel goed de avond in maart 2021 toen Sigrid Kaag op tafel danste. D66 werd de grote winnaar van de verkiezingen, en links bleef achter met brokstukken. Van der Wolde tweette die avond dat links toch echt moest gaan samenwerken in deze situatie. Iemand vroeg hem vervolgens of het bij dit tweetje bleef, of dat hij ook concreet actie zou ondernemen. En toen heeft hij in vier dagen een manifest geschreven. Dat werd breed gesteund, vooral door jongeren uit beide partijen, maar ook door prominenten. Het was een soort katalysator.

‘Ik herinner me nog heel goed de avond toen Sigrid Kaag op tafel danste’

‘Tegelijkertijd liepen er al gesprekken tussen Ploumen en Klaver. Dus je ziet: er was een top-down proces, maar ook een bottom-up beweging. Die twee kwamen elkaar halverwege tegen. Dat maakte dit mogelijk.

‘Het belang van personen moet je niet onderschatten. Je kunt er een alternatieve geschiedenis naast leggen: stel dat Khadija Arib in 2021 partijleider was geworden van de PvdA. Dan was de fusie misschien nooit zo snel gegaan. De persoonlijke factor was dus cruciaal.’

Wat waren de grootste obstakels die PvdA en GroenLinks moesten overwinnen?

‘Voor GroenLinks was het moeilijk om in zee te gaan met een partij die in hun ogen vooral bezig was met overleven. De PvdA had nog maar negen zetels. Had samengaan wel zin, als er toch geen leven meer zat in de PvdA?

Bij de PvdA bestond de vrees dat de partij door de fusie nog meer een club van de culturele elite zou worden, terwijl ze juist worstelde met het verlies van de arbeiderskiezers sinds de Fortuyn-revolte. Veel mensen die uit een rood nest komen stemmen PVV. Bij de PvdA bestond het gevoel dat je deze kiezers moet ‘terugwinnen’, ook al is dat waarschijnlijk onmogelijk.

‘Klaver had zelfs uitzicht op het klimaatministerie’

‘Een ander belangrijk obstakel was de mogelijke regeringsdeelname van GroenLinks aan een nieuw kabinet-Rutte. In 2021 was er een serieuze mogelijkheid dat GroenLinks zou toetreden tot Rutte IV, samen met D66, VVD en CDA. De Democraten, maar ook Mark Ruttem hadden liever GroenLinks als coalitiepartner dan de ChristenUnie. Klaver had zelfs uitzicht op het klimaatministerie. Het enige wat hij moest doen was de PvdA loslaten. Het was een verleidelijk aanbod, maar uiteindelijk koos hij voor de samenwerking met de PvdA.’

Waarom is de SP niet betrokken bij dit fusieproces? En waarom D66 niet?

‘De SP wil helemaal niet. Zij hebben er electoraal belang bij dat de PvdA regeert, zodat ze kunnen zeggen dat de sociaaldemocraten hun idealen verkwanselen. Dat is al decennialang hun strategie.

D66 erbij had ik trouwens logischer gevonden. Die partij is progressief en vrijzinnig. D66-oprichter Hans van Mierlo droomde in de jaren zeventig al van een Progressieve Volkspartij. Frans Timmermans is trouwens ooit lid geweest van D66. Maar na de nederlaag in 2023 koos D66-leider Rob Jetten voor een andere koers: hij wilde af van het beeld dat D66 een linkse partij is en richtte zich op liberale VVD-kiezers. Daarmee was een alliantie met GroenLinks-PvdA politiek onhaalbaar geworden.’

Je schrijft in je boek dat de PvdA een verbond is tussen arbeiders en de culturele elite. GroenLinks zou je kunnen omschrijven als een verbond tussen culturele elite en radicale activisten. Is de fusie niet gewoon een partij voor de culturele elite geworden?

‘Die zorg hoor ik vaak en die is niet ongegrond. Er is een risico dat arbeiders en activisten de tweede viool gaan spelen. De uitdaging voor de nieuwe partij is of ze beide vleugels kunnen vasthouden, de rechtervleugel van de PvdA en de linkervleugel van GroenLinks.

‘Het deed me denken aan wat ik altijd lees over de jaren zestig en zeventig, toen de PvdA hét clubhuis was voor links’

‘Ik was in juni bij het veelbesproken congres waar de fusie werd bekrachtigd. Dat was een emotionele bijeenkomst. Er was veel kritiek. PvdA-coryfee Rob Oudkerk sprak zich fel uit tegen de Israëlkritische koers van GroenLinks-PvdA en een geëmotioneerde Gerdi Verbeet verliet huilend de zaal en zegde daarna haar PvdA-lidmaatschap op. Toch was het ook het spannendste congres dat ik ooit heb meegemaakt. Het deed me denken aan wat ik altijd lees over de jaren zestig en zeventig, toen de PvdA hét clubhuis was voor links. Er werd gedebatteerd, gescholden, gelachen, gestreden.’

‘De nieuwe partij moet die geest terugbrengen, denk ik. Ze moeten geen marketingmachine worden met een dichtgetimmerd programma, maar een partij waar Ad Melkert én Sabine Scharwachter (een radicale GroenLinks-activist, red.) zich thuis voelen. Het moet plek worden waar je met elkaar van mening kunt verschillen zonder meteen uit elkaar te gaan.’

Waarom werd de ‘oude witte man’ Frans Timmermans uiteindelijk de leider van GroenLinks-PvdA, en niet Jesse Klaver of Marjolein Moorman?

‘De partijen hadden afgesproken dat de fusie in drie stappen zou verlopen: eerst de vorm, dan de inhoud en pas daarna de poppetjes. GroenLinks wilde een lijsttrekkersverkiezing, de PvdA voelde daar minder voor. Frans Timmermans, één van de kandidaten voor het leiderschap, wilde liever ‘gekroond’ worden. GroenLinks had één serieuze kandidaat, Jesse Klaver, omdat de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema voor de eer bedankte. De PvdA had twee kandidaten: Eurocommissaris Frans Timmermans en de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman. GroenLinks vond dat de PvdA met één kandidaat moest komen. Dat werd Timmermans, die meer ervaring had en bovendien veel voor het klimaat had betekend met zijn ‘green deal’. Timmermans won ook van Klaver. Het idee was dat hij het linkse alternatief voor Rutte zou worden. Hij werd gelanceerd als de ideale premierskandidaat: een verstandige staatsman, met internationale allure. Achteraf bleek dat een verkeerde taxatie. Veel kiezers zagen hem echter als onderdeel van de status quo en daar stemden ze in 2023 juist tegen.’

Ik heb nog even gecheckt, maar de nummer twee op de GroenLinks-PvdA-lijst in 2023 en 2025, Esmah Lahlah, komt slechts één keer in je boek voor. Is zij grof gezegd een token, alleen maar hoog op de lijst gezet om divers en inclusief te lijken? 

‘Nu ga ik even op mijn woorden letten. Het klopt inderdaad dat ze niet bepalend is voor de koers van de partij. Ik heb vooral gekeken naar de mensen die de partij vormgeven, en dat zijn eerder mensen als Kati Piri, Jesse Klaver en Frans Timmermans.

‘Lahlah is niet onervaren, maar ze heeft veel minder Haagse ervaring dan Timmermans en Klaver’

‘Als journalist zit ik vaak op publieke tribune om de debatten te volgen. Ik zie haar zitten, naast Frans Timmermans. Maar als het erom spant in het debat en Jesse Klaver komt de vergaderzaal binnen, dan gaat hij naast Timmermans zitten. En Lahlah staat op en gaat zitten in het bankje achter de twee heren. Lahlah is niet onervaren, maar ze heeft veel minder Haagse ervaring dan Timmermans en Klaver. Feitelijk is Jesse Klaver de nummer twee van de fractie.’

Dus toch een beetje window dressing, om divers te lijken?

‘Dat zijn jouw woorden…’

Had GroenLinks-PvdA meer moeten doen in 2023 om GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikht te behouden voor de fractie? Zij stapte op omdat ze zich niet kon vinden in het standpunt van de partij inzake Israël en Palestina?

‘Met de kennis van nu had Bouchallikht natuurlijk gelijk. Ze belichaamde de avant-gardistische kant van GroenLinks, die voor de troepen uitloopt. Ik weet dat er veel gesprekken met haar zijn gevoerd, maar ze besloot toch weg te gaan. Haar vertrek werd ervaren als een schok. Ze hadden toch alles goed besproken met zijn allen? Maar Bouchallikht stond als Kamerlid in nauw contact met een jonge, progressieve achterban, die veel kritischer is op Israël dan de partijtop. Zeker toen was er meer begrip voor het standpunt van Israël, zo vlak na de gebeurtenissen van 7 oktober. Er werd toen nog niet gesproken over een genocide in Gaza.’

Is RoodVooruit niet gewoon een clubje conservatieven, zoals de partij DS’70 in de jaren zeventig? En is de exodus van rechtse PvdA’ers, denk aan Reshma Roopram en Ronald Plasterk, eigenlijk niet een blessing in disguise voor de nieuwe partij?

‘De vergelijking met DS’70 is terecht, maar het is nog maar de vraag of verontruste PvdA’ers een eigen partij gaan vormen. Veel leden zijn nog steeds trouw aan de PvdA. Het zijn vaak oudere leden, goed verspreid over het land. Ze voerden boeiende discussies, die ik heel waardevol vond. Ze zijn een brug naar de meer klassieke sociaaldemocratische achterban. Het zou zonde zijn als ze vertrekken, want dan verlies je de band met de provincie. Het vertrek van Gerdi Verbeet en Lutz Jacobi is denk ik een verlies voor GroenLinks-PvdA.

‘Veel leden zijn nog steeds trouw aan de PvdA’

‘Aan de andere ben je sommige leden misschien liever kwijt dan rijk, zoals natuurlijk Ronald Plasterk met zijn harde columns in De Telegraaf. Tijdens mijn onderzoek had ik veel contact met Roopram. Zij is een stuk rechtser dan de gemiddelde PvdA’er. Ik vroeg mij wel eens af of ze wel bij de goede partij zat. Ze heeft nu ook bedankt.’

Verwacht je dat er een uittocht van linkse activisten komt richting BIJ1 of de Partij voor de Dieren?

‘Tot nu toe is dat niet gebeurd. De echte test worden de gemeenteraadsverkiezingen in steden als Amsterdam, Nijmegen en Groningen. Daar is de concurrentie met andere linkse partijen groot. Lokale contexten zijn heel anders dan landelijk. BIJ1 zit niet in de Tweede Kamer, de Partij voor de Dieren heeft maar drie zetels. Maar lokaal zijn ze sterker. Misschien gaan linkse GroenLinksers in de grote steden op een linksere partij stemmen in maart 2026. Helemaal als GroenLinks-PvdA landelijk een te centrumlinkse koers vaart.’

Hoe zit het met hete hangijzer migratie? Daar is binnen de partij veel discussie over.

‘Ja, dat is een heikel punt. Voormalig PvdA-leider Lodewijk Asscher was kritisch op migratie, GroenLinks is juist veel opener. De nieuwe partij probeert een middenweg te vinden. Frans Timmermans heeft duidelijk gemaakt dat ze grip op migratie willen, dat er deals met andere landen moeten komen en dat er ‘een bandbreedte’ moet komen van een minimum en een maximum aantal asielzoekers, een ander woord voor quota. Dat is eigenlijk best een rechtse koerswijziging. VVD’er Ruben Brekelmans beweert dat de PvdA onder invloed van GroenLinks radicaliseert op dit punt maar het is juist precies andersom: GroenLinks verandert op dit moment in de PvdA als het gaat om migratie.’

Tot slot: hoe revolutionair is GroenLinks-PvdA nog? Ze steunen NAVO, koning, parlementaire democratie en marktwerking. Zijn ze niet gewoon de nieuwe status quo?

‘Deze vraag gaat over hoe je je als partij tot de macht verhoudt. Dat is een grote uitdaging. Kiest GroenLinks-PvdA voor een centrumlinkse koers, of kiezen ze voor een uitgesproken linkse koers en gaan ze pas na de verkiezingen onderhandelen over wat ze kunnen binnenhalen, en wat niet? In deze politieke constellatie loopt GroenLinks-PvdA het risico de partij te worden die alles verdedigt zoals het is, tegenover radicaal rechts dat verandering belooft. Dan ben je niet wervend.’

‘Frans Timmermans sprak over ‘Take back control’. GroenLinks-PvdA moet weer het initiatief nemen en kiezers het gevoel geven dat hun stem voor verandering kan zorgen. Het gaat om de zeggenschap over middelen, de oude PvdA-leus van spreiding van kennis, macht en inkomen. Als de nieuwe partij dát verhaal weer weet te vertellen dan kan ze opnieuw een brede volksbeweging worden. Maar daarvoor moeten ze eerst uit de verdediging komen. Dat lukt nog niet goed genoeg.’

Trump over Erdogan: ‘Hij weet alles van oneerlijke verkiezingen’

de Kanttekening
-
0
Trump over Erdogan: ‘Hij weet alles van oneerlijke verkiezingen’

Terwijl het lijkt alsof er ‘goede zaken’ worden gedaan tussen de VS en Turkije, vallen vooral de onthutsende uitspraken op tijdens de ontmoetingen tussen Turkse en Amerikaanse politici rondom de VN-top. Zo merkte Trump in het bijzijn van de Turkse president Erdogan op dat hij alles weet van ‘oneerlijke verkiezingen’.

Voor de autoritaire Trump is dat niet een reden om geen zaken te doen met zijn Turkse collega. Wel wil hij dat Turkije de handel met Rusland stopt, bijvoorbeeld door geen olie en gas meer uit dat land te importeren.

Of Turkije dat daadwerkelijk gaat doen, is echter zeer de vraag. Turkije is een van de weinige NAVO-landen die niet meededen aan de westerse sancties tegen Rusland na de invasie van Oekraïne. En toch lijkt Erdogan nu een nucleaire deal met Amerika voor kernenergie te hebben veiliggesteld. Turkije heeft daarnaast ook een soortgelijke overeenkomst met Rusland.

Trump was vol lof over de president van de ‘oneerlijke verkiezingen’. ‘Ik heb veel respect voor hem. We hebben een zeer goede relatie. We zullen de handel met Turkije uitbreiden. Tijdens de ontmoeting zullen we de F-16- en F-35-kwesties bespreken. Het is een grote eer om hem hier te mogen ontvangen. Hij is een man met duidelijke ideeën en hij doet geweldig werk’, aldus Trump over Erdogan.

Erdogan zei op zijn beurt: ‘We maken een nieuwe fase door in onze bilaterale betrekkingen. We zullen de kwestie van de F-16 en F-35 uitvoerig bespreken.’

Ook zou Turkije een lager tarief moeten gaan betalen voor heffingen op Amerikaanse producten.

Daarnaast voert Amerika de druk op de EU op om Turkije toe te laten. ‘We hebben een land dat onze grootste bondgenoot is in de NAVO. De NAVO is de EU. En de EU wil Turkije niet toelaten’, zei de Amerikaanse ambassadeur Thomas J. Barrack in een gesprek.

Intussen gaat het in Turkije van kwaad tot erger met de oppositie. Dagelijks worden mensen opgepakt. Naast Koerden en Gülen-sympathisanten worden de gevangenissen nu ook gevuld met leden van de seculiere oppositie (CHP), die worden verdacht van corruptie. Tegen AKP-bestuursleden is nooit een noemenswaardige corruptiezaak geweest onder het Erdogan-bewind.

‘BBB-bommetje’ Van der Plas over asielstop roept felle reacties op

de Kanttekening
-
0
‘BBB-bommetje’ Van der Plas over asielstop roept felle reacties op

Het was, zoals SP-leider Jimmy Dijk het noemde, een bommetje dat nog even gedropt werd door Caroline van der Plas ten einde van het Kamerdebat over het geweld in Den Haag. ‘Kunnen we niet toch die tijdelijke asielstop regelen?’, vroeg de BBB-voorvrouw zich af.

Een bommetje, omdat het debat eigenlijk moest gaan over het geweld op het Malieveld in Den Haag van zaterdag 20 september. En omdat er over deze asielstop al wekenlang geruzied is, waarbij de conclusie luidde dat er geen dragende motivering was voor deze ingrijpende maatregel, zo argumenteerde Dijk in de uitzending van Pauw en de Wit gisteren.

Van der Plas zat ook aan tafel en legde uit wat haar tot dit voorstel had gebracht. ‘Ik heb niet gevraagd om morgen het staatsnoodrecht toe te passen. Wat ik heb gevraagd, is of de situatie in Nederland op dit moment misschien anders is dan vorig jaar. Is er nu dan wel een dragende motivering om een tijdelijke asielstop toe te kunnen passen?’

Hiermee doelt Van der Plas op de motivering die veel mensen afgelopen weekend op de been bracht: zorgen over Nederland. Deze zorgen vertalen zich vaak in onvrede over de aanwezigheid van het aantal asielzoekers in hun omgeving. Dit wordt door veel rechtse kiezers namelijk gezien als de oorzaak van veel andere problemen, waaronder de wooncrisis.

Haar voorstel leidde tot felle reacties in de Tweede Kamer. Volt-leider Laurens Dassen noemde het een beloning van extreemrechts geweld. CDA-voorman Henri Bontenbal wierp haar toe dat ze een stuk rood vlees opgooide, wat hij ontzettend populistisch vond. Fractievoorzitter Rob Jetten merkte op dat dit kabinet leunt op slechts 32 zetels en vroeg zich af waar de coalitie mee bezig is.

Van der Plas legde in de tv-uitzending uit waarom ze voor een tijdelijke asielstop pleit. Volgens haar kan het namelijk nog lang duren voordat de wetgeving die nu op tafel ligt ook daadwerkelijk wetgeving wordt.

Frankrijk: vijf jaar cel voor oud-president Sarkozy

de Kanttekening
-
0
Frankrijk: vijf jaar cel voor oud-president Sarkozy

De oud-president van Frankrijk, Nicolas Sarkozy, krijgt vijf jaar cel voor samenzwering met de Libische leider Khaddafi om zijn verkiezingscampagne te betalen.

Het onvermijdelijke voor oud-president Nicolas Sarkozy van Frankrijk gaat dan toch echt gebeuren. De rechter heeft hem een gevangenisstraf van vijf jaar opgelegd voor corruptie rond de deal die hij in 2010 wilde sluiten met Moammer Khaddafi, die een jaar later door rebellen werd vermoord tijdens de Arabische Lente. Dat meldt de Britse krant The Guardian.

Hoewel tijdens de Franse Revolutie veel ergere dingen zijn gebeurd met voormalige Franse leiders, denk aan de Franse Revolutie die koning Lodewijk XVI en Robespierre een kopje kleiner maakte, is het de eerste keer in de recente Franse geschiedenis dat een oud-president celstraf krijgt. Le Monde spreekt van een ‘historisch vonnis’.

Sarkozy lijkt het niet te deren. ‘Ik zal met opgeheven hoofd slapen in de gevangenis’, zei hij uitdagend in een reactie op de veroordeling. De rechter achtte hem schuldig aan het beramen van een criminele samenzwering bij een pact dat hij sloot met Libië, toen dictator Khaddafi daar in 2007 nog aan de macht was.

De zaak sleept zich eigenlijk al sinds het begin voort. Er doen bovendien veel anti-westerse complottheorieën de ronde over de Arabische Lente. Frankrijk zou destijds de opstanden in Libië hebben aangegrepen om zich van Khaddafi te ontdoen, mede vanwege de corrupte deal met Sarkozy.

Khaddafi zou Sarkozy hebben gesteund tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen van 2007. De rechter acht dat nu bewezen. Sarkozy moet hoe dan ook de gevangenis in, ook al gaat hij in beroep tegen het vonnis. De datum waarop hij zijn straf moet uitzitten, moet alleen nog worden vastgesteld. Dat zal binnen een maand bekend worden.

Gezocht: democratische leiders die begeesteren

Mehmet Cerit
-
0
Gezocht: democratische leiders die begeesteren

Het is geen hogere wiskunde, maar voor de verkiezingen op 29 oktober zal de publieke sfeer in Nederland bepalend zijn. Vooral tv-programma’s en sociale media hebben daarin grote invloed. Wereldwijd zien we de afgelopen decennia verschuivingen: populisten en extreemrechts winnen terrein, in de VS, Europa en ook in Nederland.

In 2021 schreef ik in mijn hoofdredactioneel ‘Alles begint met taal’, nu actueler dan ooit. Autocratische en populistische leiders gebruiken al jarenlang giftige taal om bevolkingsgroepen te demoniseren en ondermijnen daarmee democratie en rechtstaat voor hun eigen gewin. Waartoe dat kan leiden, zagen we afgelopen zaterdag tijdens de uit de hand gelopen demonstratie op het Malieveld. Honderden fascistische relschoppers vielen de politie aan, gooiden de ruiten van het D66-hoofdkantoor in en probeerden het Binnenhof te bestormen. Ook gingen ze op ‘buitenlanderjacht’ bij koffietentjes, waarbij serveersters werd gevraagd of ze Nederlands spraken of niet.

We leven in tijden waarin narratieven van haat in media en politiek worden genormaliseerd en de publieke sfeer sterk beïnvloeden. Onderzoek laat zien hoe populistische ideeën door herhaling ‘normaal’ worden gemaakt.

Hoe groot de invloed van talkshows kan zijn, bleek bij Caroline van der Plas. Als vaste gast bracht ze haar boodschap keer op keer, wat leidde tot de doorbraak van BBB in november 2023. Die geschiedenis lijkt zich nu te herhalen met JA21. Lijsttrekker Joost Eerdmans schuift geregeld aan als de ‘redelijke’ stem van uiterst rechts, en zijn partij stijgt in de peilingen. Dat terwijl het partijprogramma van JA21 ronduit schokkende passages bevat – zoals de stelling dat ‘de islamitische cultuur nu eenmaal schadelijke opvattingen kent over vrouwen, homoseksuelen en joden.’

En dat is niet het enige. Ook bekende Nederlanders zonder deskundigheid doen in talkshows geregeld onjuiste uitspraken. Bij Vandaag Inside klinkt Johan Derksen de ene keer verstandig, maar maakt hij de andere keer kwetsende opmerkingen. Zo beweerde hij onlangs dat Marokkaanse jongens hun zusjes zouden slaan – totale onzin. Zulke uitspraken raken Marokkaanse Nederlanders diep.

‘In televisieland is men in volle vaart bezig de progressieve stem, waar migranten van oudsher aansluiting bij vonden, uit te wissen’, schrijft Abdelkader Benali. ‘Zo wordt de weg vrijgemaakt voor een Nederlandse variant van Fox News: televisie gericht op demonisering, polarisatie en vreemdelingenhaat.’

Het groeiende gevoel dat stemmen niets uitmaakt , is een gevaarlijke ontwikkeling

Veel Nederlanders met een migratieachtergrond voelen zich daardoor buitengesloten en kijken nauwelijks nog naar deze programma’s. No television, without representation.

De grote vraag is of onze democratie en rechtstaat voldoende beschermd zijn tegen populisme en haat. Ons stelsel voorkomt dat één partij via verkiezingen alle macht grijpt, zoals in de VS. Maar het vertrouwen is historisch laag: slechts 4 procent van de Nederlanders gelooft nog in de politiek. Het groeiende gevoel dat stemmen niets uitmaakt , en daardoor wegblijven bij verkiezingen, is een gevaarlijke ontwikkeling.

Bas Heine schrijft in Voor de democratie dat links nauwelijks inspirerende leiders kent. Een gezonde democratie vraagt om bezieling, zoals de Griekse staatsman Perikles (495–429 v.Chr.) die toonde: hij wist te inspireren zonder te vleien en leidde Athene met waardigheid en hartstocht voor de democratie.

Vandaag weten vooral antidemocraten de massa’s te begeesteren. Redelijke en gematigde leiders winnen wel terrein, maar inspireren het volk nog niet echt. Willen zij tegenwicht bieden, dan moeten ze minderheden beschermen, grenzen stellen aan haatdragende retoriek en laten zien dat democratie méér is dan meebuigen met de luidste stemmen.

Roy Kramer stelt in Waarom Wilders wel wint dat succes niet draait om beleid, maar om herkenning, narratief en emotie – precies waar redelijke leiders tekortschieten. Alleen CDA-leider Bontenbal weet enigszins te overtuigen met zijn authentieke stijl, onafhankelijkheid en het voordeel nieuw en onbeschadigd te zijn. Zijn groei komt mede door het dalende VVD, Yesilgöz en het wegzakkende NSC.

Kortom: we hebben morele leiders nodig die emoties raken, inspireren en tegelijk democratie en rechtsstaat beschermen.

Vredesconferentie in Den Haag zoekt dialoog binnen hindoe-diaspora

de Kanttekening
-
0
Vredesconferentie in Den Haag zoekt dialoog binnen hindoe-diaspora

Onder het motto Vasudhaiva Kutumbakam – ‘de wereld is één familie’ – vindt op zondagmiddag 26 september in De Nieuwe Kerk in Den Haag een hindoeïstische vredesconferentie plaats. De bijeenkomst wil een brug slaan tussen spirituele idealen en maatschappelijke realiteit, maar stuit ook op interne spanningen binnen de Nederlandse hindoe-gemeenschap.

De conferentie, die loopt van 14.30 tot 19.00 uur, brengt sprekers samen als Shashi Roopram, Rajeev Lachmipersad, Pratima Singh en Charlotte Zehrer. Ook is er een videoboodschap van de Indiase spiritueel leider Sadhguru. Jongeren krijgen expliciet ruimte, en dialoog staat centraal.

Maar achter het streven naar vrede en gelijkwaardigheid schuilt ook een ongemakkelijke realiteit. Organisator Nanda Baldew erkent dat de keuze voor sommige sprekers tot kritiek heeft geleid. Zo is het polariserende geluid van Shashi Roopram, bekend van het rechtse YouTube-kanaal Up! Network, volgens Baldew ‘in strijd met de filosofie van One World, One Family’, vertelt ze aan de Kanttekening. Ondanks weerstand tegen zijn komst is hij toch uitgenodigd, juist om het gesprek aan te gaan: ‘Onze jongeren verrechtsen. Veel stemmen op Geert Wilders. Roopram neemt hen mee in zijn kielzog. Hoe gaan we met elkaar in gesprek, als Nederlandse hindoes?’

Ook de aanwezigheid van Pratima Singh roept vragen op. Zij is oprichter van de Overseas Friends of BJP (OFBJP), een organisatie die steun zoekt voor de hindoenationalistische partij van premier Narendra Modi. Baldew benadrukt dat Singh zondag een persoonlijk verhaal zal delen, en niet namens de BJP spreekt.

De conferentie wil niet alleen reflecteren op internationale kwesties zoals de mensenrechtensituatie in Bangladesh of het conflict tussen India en Pakistan, maar ook op racistische incidenten tegen hindoes in Canada en het Verenigd Koninkrijk. Toch ligt de focus volgens Baldew op iets fundamentelers: ‘Hoe gaan we in deze situatie om met de vredesfilosofie van Vasudhaiva Kutumbakam?’

In het publiek wordt ook politieke betrokkenheid verwacht. Zo zal Nawin Ramcharan aanwezig zijn, kandidaat voor JA21. ‘Geen echo’, zegt Baldew. ‘We willen juist de verschillen zichtbaar maken en bespreekbaar houden.’

De conferentie is gratis toegankelijk. Aanmelden kan via [email protected].

Het tuig kwam van rechts

Thomas von der Dunk
-
0
Het tuig kwam van rechts

Het gedrag van de politieke partijen ter rechterzijde wordt steeds stuitender. Vorige week werd, door toedoen van de PVV, SGP, BBB, FvD, JA21 plus de onder Yesilgöz naar rechts geradicaliseerde VVD, in de Tweede Kamer zonder enige discussie met een uiterst krappe meerderheid een motie aangenomen. Daarin werd – in het kielzog van de tegen ‘links’ gerichte hetze van Trump – opgeroepen om ‘Antifa’ als een ’terroristische’ groepering te verbieden.

Al eerder zagen we de demonisering van Extinction Rebellion, dat weliswaar soms vast wel eens met zijn plakpartijen op de snelweg hinderlijk burgerlijk ongehoorzaam is, maar altijd vreedzaam opereert.

De juridische onzinnigheid daarvan – ‘Antifa’ is geen organisatie, maar een verzamelnaam voor allerlei groeperingen of losse individuen die zich al dan niet bij gelegenheid onder die banier scharen, laat ik nu even terzijde. Het aantal onzinnige fake-besluiten van de coalitie-Schoof, in al haar drie gedaantes die we in ruim een jaar voorbij hebben zien komen, is zo omvangrijk dat dit er ook nog wel bij kan. Minstens één keer per week is het raak.

Nee, het gaat mij om wat er vrijwel direct daarna in Den Haag gebeurde, niet op het Binnenhof, maar daarbuiten. Racistisch, nazistisch en fascistisch tuig, afgekomen op een xenofobe manifestatie, besloot om – ter verdediging van ‘ons land’ en ‘onze Nederlandse waarden’ – de boel eens kort en klein te slaan. Een ongekende orgie van geweld.

Rechts Nederland was, bij monde van hysterische en leugenachtige schreeuwers als Wilders en Wierd Duk, druk bezig antifascisten te demoniseren, terwijl de echte fascisten binnen hun eigen achterban zich lieten horen.

Kenmerkend waren de laffe reacties uit de politieke rechterhoek. Hoeveel racistische leuzen er ook werden geschreeuwd, hoeveel shirts van extremistische knokploegen er ook werden gedragen, hoe openlijk hun vreemdelingenhaat ook werd tentoongespreid – dat deze hooligans ook maar iets van politieke motieven hadden, vonden de VVD en het NSC toch een wat voorbarige conclusie. Dat moest eerst maar eens héél zorgvuldig worden uitgezocht, ze konden echt niet in de (niet bijster gevulde) hersenpan van deze lieden kijken.

Dat deze hooligans ook maar iets van politieke motieven hadden, vonden de VVD en het NSC toch een wat voorbarige conclusie

Vergelijk het met de snelheid waarmee dezelfde politici vorig jaar, na de door nationalistische Israëlische supporters met anti-Arabisch geschreeuw geprovoceerde Maccabi-rellen, wél precies wisten wat de politieke drijfveer van degenen was die die supporters te lijf gingen: antisemitisme. Caroline van der Plas, ook niet gezegend met een goed gevulde hersenpan, stond daarbij vooraan.

Nu echter, nu het geweld evident vanuit de ultrarechtse hoek komt, wast men daar ijlings de handen in onschuld. Wilders en Baudet waren er als de kippen bij om het vandalisme te veroordelen. Ja, het zou er nog bij moeten komen dat het in brand steken van politieauto’s door hen tot Nederlands cultureel erfgoed werd gepromoveerd.

Zeker: Wilders roept nooit openlijk op tot geweld. Maar met zijn haatpreken over dreigende ‘islamisering’ en de stelselmatige delegitimering van bestuurlijke en juridische autoriteiten, heeft hij wel zijn achterban opgehitst. (Wierd Duk heeft het inmiddels al, zelf heel trots over zijn daarmee betoonde ‘moed’, over ‘omvolking’). Herinnert u zich nog dat bezoek aan Scheveningen, waar hij de AZC-tegenstanders toebrulde dat zij zich niets van de burgemeester moesten aantrekken, want ‘zij waren Nederland’?

Juridisch gaat Wilders vast vrijuit – zo handig is hij wel om die lijn niet te snel te overschrijden – maar moreel niet. Evenmin als bij die massamoord van Breivik op Noorse jongeren in 2011, waarbij de moordenaar zich op Blonde Geert als ideologische inspiratiebron beriep.

Zowel de politici die direct verantwoordelijk zijn voor het van haat jegens minderheden vervulde klimaat, dragen schuld. Maar ook degenen die uit opportunisme – om het xenofobe deel van hun potentiële electoraat niet voor de kop te stoten – nu de direct tegen democratie en rechtstaat gerichte politieke intenties van de hooligans van afgelopen weekend bagatelliseren.

Eén betrokkene heeft alvast een verstandige conclusie getrokken: Els Rechts. Nadat zij vooraf nog de nodige hartjes met de hooligans had uitgewisseld, verklaarde ze nadien dat zij – gezien waar dit dus op uitloopt – beter nooit meer zo’n demonstratie kan organiseren.

1...99100101...1.043Pagina 100 van 1.043

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact