Een mogelijke aangifte aan haar broek had oud-minister Marjolein Faber (PVV) vermoedelijk niet verwacht na het verschijnen van haar boek Mij krijgen ze niet klein. Daarin klapt ze namelijk uit de school over de ministerraad, wat verboden en strafbaar is. Ze kan zelfs celstraf opgelegd krijgen, zo meldt EenVandaag.
De partijen Volt en Denk willen dat de Hoge Raad onderzoekt of Faber vervolgd kan worden. In het boek komt onder andere een discussie over de asielnoodmaatregelen in de ministerraad aan bod. Daarin zou de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark (NSC) haar hebben meegedeeld dat ze haar voorstellen moest ‘slopen’.
Denk-voorman Stephan van Baarle denkt dat hier sprake zou zijn van een ambtsmisdrijf. ‘Je mag niet zomaar informatie vanuit de ministerraad naar buiten brengen’, zegt hij tegen EenVandaag. Hij wil dat premier Schoof aangifte doet, en als hij daar niet toe bereid is, dan vindt hij dat de Tweede Kamer ‘het heft in eigen handen’ moet nemen.
Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans legt de beoogde procedure uit. ‘Eerst zouden vijf Kamerleden een aanklacht moeten indienen bij de Tweede Kamer, waar vervolgens een meerderheid in de Tweede Kamer zich achter schaart. Pas dan kan het naar de Hoge Raad’, aldus de hoogleraar.
Of dit allemaal gaat gebeuren, is de vraag. NSC lijkt zich wel voorzichtig die kant op te bewegen, maar wil liever dat Schoof direct aangifte doet wegens lekken uit de ministerraad. ‘Faber lapt de wet aan haar laars. Het gesprek in de ministerraad moet veilig gevoerd kunnen worden’, schrijft NSC-leider Eddy van Hijum op X.
Het moet rond 2014 zijn geweest dat ik een lezing bijwoonde van Anja Meulenbelt in een Utrechtse kerk. Ze was net terug van een bezoek aan Gaza met haar stichting Kifaia, die zich inzet voor ontheemde en gewonde Palestijnen. ‘Gaza gaat kapot!’, zei ze herhaaldelijk, luid en duidelijk. Iedereen was onder de indruk, al had niemand kunnen vermoeden hoe erg het nog zou worden.
Toen ze klaar was, stond als eerste oud-premier Dries van Agt op om haar een ovatie te geven. Daarna liep hij naar haar toe en ze vielen elkaar huilend in de armen. Althans, zo herinner ik me dat, misschien is het een deformatie van mijn geheugen. Even later zou Anja zeggen: ‘Wie had ooit gedacht dat ik, zoveel jaar na mijn protest bij Bloemenhove (de abortuskliniek die Van Agt in 1976 wilde sluiten, red.) met mijn bord ‘Van Agt – Gods eigen seksist’, jou nog eens zou omhelzen?’ Zoals zo vaak kreeg ze gelijk. Over het recht op abortus. En helaas ook over Gaza.
Deze anekdote illustreert in het klein waar haar omvangrijke boek Niet van gisteren over gaat: haar niet-aflatende strijd tegen uiteenlopende vormen van onrecht, met scherpte, humor en zelfspot. Maar ook haar zoektocht naar verbinding tussen de verschillende groepen die emancipatie nastreven. Daarbij stond ze vaak in de voorste linie en moest ze soms letterlijk de klappen opvangen.
‘Al het persoonlijke is politiek, dus analyseer jezelf goed’. Dat is haar les 1. Die kritische houding maakte dat ze geregeld haar standpunten bijstelde, momenten die ze zelf ‘kantelpunten’ noemt. Op haar zestiende moest ze trouwen omdat ze zwanger was geraakt, in een tijd waarin er weinig geaccepteerde alternatieven waren als je het kind wilde houden. Maar haar man bleek gewelddadig. Na een periode van toenemend geweld en isolement vertrok ze met haar zoontje. Die ervaring bracht haar ertoe steun te zoeken bij andere vrouwen. Ze werd ‘feministies’ (‘Ik heb van mijn leven geen tuinbroek aangehad, heb geen bh verbrand, deed trouwens niemand’), en begon samen met anderen praatgroepen, actiegroepen en een uitgeverij. Toch diende zich al snel een eerste kantelpunt aan: er was totaal geen aandacht voor vrouwen van kleur.
Haar steun voor migranten en mensen van kleur en verschillende culturen was geboren
Een illustratief moment: feministe van het eerste uur Joke Smit, die stervende was, faxte een groep vrouwen de vraag of zij haar kist wilden dragen, en eiste een direct antwoord. Het bleken uitsluitend witte vrouwen. Meulenbelt faxte terug dat ze het zou doen, maar realiseerde zich dat er geen vrouwen van kleur in de vrouwenbeweging zaten. Vanaf dat moment zette ze zich actief in voor een inclusieve beweging. Haar steun voor migranten en mensen van kleur en verschillende culturen was geboren. Voor hen kwam ze later ook op in de Eerste Kamer namens de SP, en daarna bij BIJ1.
‘
Ze voelde zich thuis in de vrouwenbeweging en werd lesbisch, later kwam ze uit de kast als biseksueel. Het onderstreept haar punt dat mensen meerdere identiteiten en culturen hebben, en dat Nederlandse waarden in een halve eeuw nooit statisch zijn geweest. De weg naar inclusie en pluralisme loopt volgens haar via intersectionaliteit, waarover ze in meer dan vijftig boeken schreef: hoe minderheden van kleur, geloof, cultuur, gender, sekse en klasse zich gezamenlijk kunnen verzetten tegen onrecht en kapitalisme. Als overtuigd marxist plaatst ze daarbij wel een belangrijke kanttekening: Karl Marx had geen oog voor het feit dat zorg — voor kinderen, zieken, familie — ook als werk moet worden gezien, gewaardeerd en betaald. Ze toont bovendien aan dat door de structurele onderwaardering van zorg juist vrouwen, gezinnen met weinig middelen en in het bijzonder migranten onevenredig hard worden getroffen door discriminatie, zoals schrijnend zichtbaar werd in de Toeslagenaffaire.
Brede progressieve beweging
Meulenbelt ziet toekomst in een brede progressieve beweging die iedereen omarmt en zich keert tegen racisme, fascisme, seksisme en, een term die ze graag gebruikt, klassisme. Dat is de ongelijkheid tussen mensen met een hoge opleiding, status en inkomen, en de mensen die nauwelijks rondkomen van twee inkomens en op wie wordt neergekeken. Waardevol aan het boek is dat ze deze mechanismen van uitsluiting direct verbindt met het heden: islamofobie binnen delen van de vrouwenbeweging, antisemitisme, de Zwarte Piet-discussie, en bijvoorbeeld femicide, die nu ten onrechte vaak in de schoenen van mannen van kleur wordt geschoven. Er is in een halve eeuw veel vooruitgang geboekt, maar we zijn er nog lang niet.
Het resultaat is een boek dat, zoals ze zelf in de ondertitel schrijft, veel meer is dan alleen een biografie. Aan de hand van talrijke vaak hilarische anekdotes ontvouwt zich de vaderlandse geschiedenis van meer dan een halve eeuw emancipatie van minderheden, het conservatieve verzet daartegen, en de manier waarop progressief Nederland door verbinding, gelijkheid en inclusiviteit dichterbij kan brengen.
Wat een feel good-boek in deze verschrikkelijke tijden. Beste GroenLinks-PvdA-leden, heeft iedereen Meulenbelts boek al op het nachtkastje liggen?
Anja Meulenbelt, Niet van gisteren, De Bezige Bij, 384 blz., € 24,99
Toen de PVV de stekker uit het kabinet trok, leek de partij klaar met regeren. En toen Dilan Yesilgöz zei nooit meer met de PVV te willen regeren, dachten veel mensen dat de partij politiek was uitgespeeld. Toch blijft de partij van Geert Wilders in de peilingen de grootste. Waarom kiezen mensen voor de PVV?
Sociologen hebben zich erover gebogen, boeken zijn erover geschreven. In de laatste Ipsos-peilingen van 29 september behaalde de PVV 31 virtuele zetels, weliswaar zes minder dan bij de verkiezingen in 2023, maar alweer vier meer dan toen de coalitiepartners de rug toekeerden in juli dit jaar.
Waarom dan toch, is de prangende vraag bij mensen voor wie het extreemrechtse gedachtegoed ver van hen afstaat. Dat ook politicologen zich niet zomaar aan deze vraag wagen, blijkt al snel uit de afwijkende reacties. De ideologie van de partij valt te analyseren, voor een analyse van het electoraat moet je dieper graven.
Geen proteststem
Een goede poging werd gedaan door Jesse Frederik, politiek journalist bij De Correspondent. Volgens hem had het geen zin om allerlei psychoanalyses los te laten op de PVV-stemmer, die eigenlijk vrij duidelijk zegt wat hij wil: minder migranten in Nederland. Het is geen proteststem tegen het afbraakbeleid van de VVD, inkomensongelijkheid of het systeem. De PVV-stemmer heeft ‘onvrede over met name de komst en aanwezigheid van migranten in Nederland en over de eigen cultuur die bedreigd wordt door vreemde invloeden’, aldus de journalist.
‘Ze willen liever een Nederland zonder islam dan dat het economisch beter met ze gaat’
‘Ik denk dat dit wel klopt’, zegt Jan Jaap de Ruiter, arabist en auteur van het boek The Ideology of the Dutch Party for Freedom. Geert Wilders Explained. Het ging altijd en gaat nog steeds over migratie en islam. Ja, de anti-islamstandpunten stonden even in de ijskast, maar dat was voor de coalitie. Bij de nieuwe verkiezingen kun je de hele islamretoriek weer terugverwachten, en ook bij de kiezers speelt dit nog steeds een rol. ‘Ze willen liever een Nederland zonder islam dan dat het economisch beter met ze gaat.’
Sociaaleconomisch links
De Ruiter merkt op dat sociaaleconomische standpunten nauwelijks een rol speelden in de periode dat de PVV meeregeerde. ‘Hij heeft weinig geregeld waar het ging om welvaart. Op economische thema’s stemden ze dan bijvoorbeeld niet mee.’ Dit terwijl er wel degelijk sociaaleconomische standpunten in de verkiezingsprogramma’s staan.
‘De PVV is sociaaleconomisch links’, merkte ook Jesse op in zijn artikel. En inderdaad, als je het huidige verkiezingsprogramma erop naslaat, zul je zien dat het bomvol staat met sociaaleconomisch linkse thema’s: goedkopere boodschappen, lagere energierekening, tandarts in de basiszorg, betaalbare treinkaartjes of behoud van het streekvervoer.
Maar voor sociaaleconomische wensen kunnen kiezers ook bij andere partijen terecht. Voor een verbod op de hoofddoek in overheidsgebouwen, het ontslag van de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme of een verbod op Arabische teksten in winkelstraten (allemaal in het PVV-programma) kun je echter minder partijleiders porren. En dit zijn de thema’s die mensen op dit moment belangrijk vinden, blijkt uit de peilingen. Of zoals De Ruiter scherp verwoordt: ‘De PVV-kiezer wil wellicht een bushalte in de dorpsstraat, maar wil daar vooral ook geen moslims tegenkomen.’
Weinig te doen met politiek
Onvrede over migratie is bovendien niet nieuw. Al decennialang vinden mensen dat er te veel migranten in Nederland wonen en deze denkbeelden veranderen nauwelijks. Wat er wel verandert, is de mate waarin het electoraat deze onvrede laat meewegen in het stemgedrag, zo stelt universitair docent en onderzoeker Koen Damhuis in een artikel op de website Stuk Rood Vlees.
Damhuis sprak uitgebreid met 125 kiezers van Geert Wilders en Marine Le Pen om te begrijpen wat hun anti-immigratiestandpunten zo aantrekkelijk maakt. Volgens hem zijn de meeste PVV-stemmers niet of nauwelijks geïnteresseerd in politiek. Ze kijken niet zozeer door een theoretische of academische bril, maar beroepen zich eerder op principes uit de alledaagse praktijk, bijvoorbeeld dat je hard moet werken voor je geld, eerst moet zorgen voor je eigen kroost en dat je je aanpast als je ergens te gast bent.
‘Veel van deze kiezers dachten voorheen misschien dat het geen zin had om te stemmen’
Ook politicoloog Koen Vossen, die het boek Rondom Wilders schreef, gelooft dat veel kiezers zich minder met politiek bezighouden dan we denken. ‘Dan zie je ook dat een cordon sanitaire rondom een partij als de PVV wel werkt. Veel van deze kiezers dachten voorheen misschien dat het geen zin had om te stemmen, omdat ze de politiek niet vertrouwden. Toen de deur in 2023 opeens toch openging doordat de VVD dit cordon sanitaire ophief, ontstond er een andere situatie. Het bleek wel zin te hebben. Dan is opeens ook het taboe eraf. Als mensen het een keer geprobeerd hebben, is het makkelijker om nog eens op die partij te stemmen’, legt hij uit.
Geen schuld
Hebben de afgelopen maanden, waarin bleek dat het helemaal niet zo makkelijk was om dit allemaal te regelen in Den Haag, dan geen effect op het kiezersethos dat zich achter Wilders schaart? ‘Veel kiezers lijken de partij toch wel trouw te zijn’, zegt Vossen. ‘Ik heb er zelf geen onderzoek naar gedaan, maar uit interviews blijkt over het algemeen dat PVV-kiezers denken: hij heeft het geprobeerd, maar is tegengewerkt.’
Met het tienpuntenplan dat Wilders presenteerde als voorwaarde om nog met elkaar door te gaan, heeft hij duidelijk laten zien wat hij had willen proberen. De tien punten gingen allemaal over migratie of islam; dit waren de speerpunten van de partij, waarvoor hij wel bereid was zich politiek in te spannen.
‘Het gezegde ‘wie breekt, betaalt’ gaat bij Wilders blijkbaar niet op’
‘Dit is wat de PVV-kiezer wil en er zijn weinig uitwijkmogelijkheden’, verklaart Vossen. ‘JA21 neemt weliswaar flink wat anti-islamstandpunten in en ook de BBB zou nog kunnen inspelen op dit sentiment. Er zullen ook kiezers zijn die wegblijven van de stembus om zo hun wrok te uiten. Maar ik geloof dat er heel wat kiezers zijn die denken: als Wilders maar groot genoeg wordt, dan moeten andere partijen wel met hem samenwerken.’
Ook De Ruiter denkt dat kiezers nog steeds de mogelijkheid zien dat Wilders premier wordt, iets dat hem is ‘afgenomen’ in de vorige kabinetsformatie. ‘Het gezegde ‘wie breekt, betaalt’ gaat bij Wilders blijkbaar niet op. Hij heeft een natuurlijk charisma en blijft erin slagen om de schuld te leggen bij de zittende elite. Daar waar anderen zijn breuk met de coalitie politieke zelfmoord zouden noemen, is Wilders ervan overtuigd dat hij dit keer de grootste gaat worden en dan trekt hij misschien toch een aantal partijen over de streep. Of hij vormt een minderheidsregering. Met Wilders weet je het nooit.’
Alle ambtsberichten worden vanaf nu weer openbaar. Deze berichten laten zien op welke landeninformatie asielbesluiten zijn gebaseerd. Sinds mei dit jaar waren ze alleen intern beschikbaar, om te voorkomen dat asielzoekers hun aanvraag erop zouden afstemmen.
De minister van Buitenlandse Zaken van Weel informeerde de Tweede Kamer gisteren dat het achterhouden van deze informatie niet langer zal plaatsvinden. Deze heroverweging was gemaakt op basis van het ‘advies van het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI),rechterlijke uitspraken, de praktische uitwerking van het besluit en diverse Woo-verzoeken’, aldus de minister.
Het ministerie vreest dat er misbruik wordt gemaakt van de ambtsberichten, bijvoorbeeld door advocaten die asielaanvragers bijstaan in hun proces. In de ambtsberichten staat immers wanneer iemand recht op bescherming heeft in Nederland, en dat verschilt per land. Het afschermen van deze informatie werd echter sterk bekritiseerd. Transparantie over de besluitvorming is een recht, vinden critici.
Het kabinet zal nu naar andere manieren gaan kijken om potentieel misbruik in asielaanvragen tegen te gaan, schrijft van Weel. Voor een aantal landen stonden de ambtsberichten al eerder weer online, vanwege druk vanuit de maatschappij. Dit was het geval voor Syrië, Eritrea en Jemen.
Sociale onrust heerst in de straten van de grote steden van Marokko. Bij protesten van jongeren tegen de overheid, die zij verantwoordelijk houden voor de sociale ongelijkheid in het land, zijn in drie dagen tijd meer dan 67 mensen gearresteerd. Maar de groepering GenZ212 blijft mobiliseren, zo meldt Marokko Nieuws.
De vlam sloeg in de pan na geruchten dat acht zwangere vrouwen in een openbaar ziekenhuis in Agadir zouden zijn gestorven na een keizersnede.
De ordediensten willen de onrust in de kiem smoren en proberen alle bijeenkomsten te verhinderen.
‘Het volk wil gezondheid, onderwijs en verantwoording’, scanderen de demonstranten, meldt VRT. Ze zouden ook het vertrek van premier Aziz Akhannouch eisen.
Ook wordt het WK Voetbal, dat in 2030 samen met Spanje en Portugal in Marokko wordt georganiseerd, aangegrepen om de sociale onvrede aan te kaarten. ‘De stadions zijn er, maar waar zijn de ziekenhuizen?’, klinkt het in de straten.
Het zijn vooral de GenZ-Marokkanen (geboren tussen 1997 en 2012) die protesteren. Zij hebben zich losjes en anoniem georganiseerd in GenZ 212 op sociale media. Via Instagram, TikTok en Discord roepen ze op tot acties.
VRT meldt dat de jongeren ook worden geïnspireerd door GenZ-protesten in Nepal en Peru, en dat ze opvallend genoeg steun krijgen van oudere generaties.
Het schiet maar niet op met diversiteit en inclusie in Amsterdam. Althans, niet bij de hoge ambtenarij, waar Amsterdammers met een migratieachtergrond ondervertegenwoordigd blijven. Dat meldt Binnenlands Bestuur op basis van een masterscriptie van de socioloog Tyshaini Bruno (VU).
De oorzaak van de uitsluiting zou liggen bij ‘informele netwerken’ en ‘parallelle structuren’ binnen de gemeente. Amsterdammers met een migratieachtergrond worden daardoor niet gezien, krijgen geen toegang tot hogere structuren en worden niet gesteund in hun carrière, schrijft Bruno op basis van kwalitatief onderzoek.
Formeel is er dus diversiteitsbeleid bij de gemeente Amsterdam, maar de ambtelijke top runt daarbij een parallelle structuur, waardoor ‘echte kansen vaak al verdeeld zijn voordat procedures in werking treden’, staat in het onderzoek.
Het scriptieonderzoek van Bruno stoelt – naast tien diepte-interviews met ambtenaren met een migratieachtergrond – ook op haar levenservaring als Curaçaose, die vanaf haar dertiende in Nederland woont. Ze zegt in een interview de best of both worlds te hebben meegemaakt, en daardoor geleerd te hebben om met twee brillen te kijken.
Uit het onderzoek van Bruno blijkt dat doorgroei veelal ontstaat via ‘aanbevelingen, spontane uitnodigingen voor gesprekken met hogere leidinggevenden of deelname aan informele overlegcircuits waarin toekomstige promoties worden besproken’.
En juist daar vissen medewerkers met een migratieachtergrond achter het net, omdat zij structureel minder aanwezig zijn in de informele circuits van de ambtenarij.
‘Het gaat om culturele fit’, zegt Bruno. ‘Zij beheersen de taal wel, maar misschien hebben ze een accent. Dat wordt dan als minder ambtelijk of professioneel gezien. Je wordt dan minder vaak meegenomen naar informele momenten. En juist daar worden vaak de lijnen uitgezet voor wie in beeld komt voor een volgende stap. Vaak worden mensen in die netwerken ook sneller tot elkaar aangetrokken vanwege dezelfde hobby’s of sociale klasse.’
Volgens Donald Trump komt het helemaal goed met Gaza. In een 20-puntenplan dat hij gisteren presenteerde, schetst hij hoe het door oorlog verwoeste gebied moet uitgroeien tot een welvarende regio waar samenleven weer mogelijk is. Uiteindelijk zou daar zelfs een Palestijnse staat uit kunnen voortkomen
In een gezamenlijke persconferentie met Benjamin Netanyahu, die deze ideeën ondersteunt, presenteerde de Amerikaanse president het plan aan de wereld. Het was het product van gesprekken met Arabische leiders vorige week. Acht Arabische of moslimmeerderheidslanden zegden hun steun dan ook gelijk toe. Europese bondgenoten spraken onmiddellijk hun steun uit, zo meldt het Franse persbureau AFP.
De reactie van de Palestijnse strijdgroep Hamas zal even op zich moeten laten wachten. Terwijl de wereld over het plan hoorde, had de groep het voorstel nog niet ontvangen. Dit terwijl het succes van het plan afhangt van de handtekening van Hamas. Inmiddels hebben bemiddelaars het plan overgedragen en wordt het bestudeerd.
Wat staat er nu eigenlijk in het plan? De Britse krant The Guardian geeft een goede eerste indruk. Het gaat om een gelaagd plan, waarbij steeds een volgende stap genomen kan worden, als de vorige met succes is afgerond. Dit begint met het vrijlaten van gevangenen, dood of levend, aan beide kanten. Hiervoor is een quotum opgesteld. Tijdens deze uitruil wordt het vechten gepauzeerd en zal het Israëlische leger zich achter een bepaalde linie ophouden. Deze linie ligt wel in Gaza.
Pas na de uitruil gaat het proces verder. Hamas moet worden gedemilitariseerd en mag geen politieke functie meer hebben in Gaza. Hamas-leden die zich vreedzaam overgeven mogen blijven of vertrekken, zonder gestraft te worden. Het Israëlische leger moet zich ook terugtrekken uit het gebied. Het mag Gaza niet bezetten, en ook de Westelijke Jordaanoever niet.
De Gazastrook zal uiteindelijk namelijk bestuurd moeten worden door de Palestijnse Autoriteit (PA), maar niet totdat deze partij stevig is hervormd. Tot die tijd zal er een tijdelijk overgangsorgaan komen in de vorm van een ‘technocratisch en apolitiek Palestijns comité’, onder toezicht van een internationale ‘Raad van Vrede’, onder leiding van Donald Trump.
In deze periode moet Gaza worden opgebouwd, zodat het een economisch welvarende staat wordt. Er zal een interreligieuze dialoogproces zijn zodat beide groepen met elkaar kunnen samenleven. Als dat alles is gelukt, dan kunnen de Palestijnen misschien overgaan tot onafhankelijk bestuur, en misschien zelfs een eigen staat.
Ons land heeft een nacht gehad met Maccabi en met Ajax. Vlaggen zwaaien. Gemeenschappen staan grimmig tegenover elkaar. Beschuldigingen worden gevolgd door bedreigingen.
Opnieuw waren er grimmigheden. Godslastering kreeg in ons land vorige week veel aandacht. Tijdens een demonstratie in de buurt van een asielzoekerscentrum in de gemeente Haarlemmermeer werd het nodig gevonden om een Koran te verbranden. Eerder had de burgemeester al geprobeerd hiertegen bezwaar te maken, maar die klacht werd door de rechter afgewezen.
Voor mij als Jood is zo’n afschuwelijke daad van het ontwijden van datgene wat heilig is in de ogen van medegelovigen of andersgelovigen meer dan alleen maar een belediging. Het dwingt mij op te staan om mij te verzetten tegen deze aantasting van het geloofsleven van die ander.
Lastering van het goddelijk gezag binnen het geloofsdomein van die ander raakt de kern van godsdienstvrijheid in ons land. Zolang er geen grenzen worden overschreden waardoor schade zou kunnen ontstaan bij de ander – in juridische termen wordt dit benoemd als ‘ieders verantwoordelijkheid tot de wet’ – moeten we met onze handen en onze woorden afblijven van het heiligdom van die ander.
Maar bij dit soort publieke beledigingen van het geloof is er meer aan de hand.
Het ontwijden van dit boek kwetst en beledigt de moslim
In het jodendom en het christendom dragen zij de naam ‘Tien Geboden’. In de Koran staan deze niet als zodanig gegroepeerd als in de Bijbel of de Thora. Deze tien wetten staan daar wat meer verspreid over de hoofdstukken. Hoe dan ook, in alle drie geloven vertellen zij veel over de houding die de mens tegenover de Allerhoogste moet innemen en de houding die tegenover de medemens in acht moet worden genomen.
Binnen mijn geloof worden de Tien Geboden gezien als hét voorbeeld hoe de wetgeving van de Thora eruitziet. Zij bestaat uit twee delen. Het ene deel van de wetgeving vertelt mij hoe ik mij tegenover God moet gedragen, het andere deel vertelt mij hoe ik met mijn medemens, van welk geloof dan ook, moet omgaan.
Voor de moslim en de moslima is de Koran heilig. Met dit boek in handen bidt de moslim vijf keer per dag. Vanuit dit boek probeert mijn islamitische broeder of zuster tijdens het leven vorm te geven aan de Vijf Zuilen. Vanuit dit boek wordt de gelovige geïnspireerd hoe zich te kleden, wat wel en wat niet te eten, welke waarden moeten worden toegekend aan het leven. En ook hoe om te gaan met de dierbaren of de wat verder afstaanden in zijn of haar leefwereld. Kortom, het gewijde karakter van de Koran betekent alles voor hen.
Eigenlijk gelijk aan wat de Thora voor mij betekent en de Bijbel voor onze christelijke buren.
Het ontwijden van dit boek, zoals dat nu weer gebeurd is in Haarlemmermeer, kwetst en beledigt de moslim en raakt deze dan ook tot diep in de ziel.
Deze verbranding is de ultieme uiting van het totaal gebrek aan gevoel voor de medemens, voor de ander die nu eenmaal anders denkt of gelooft. Het is de meest grove schending van respect en fatsoen, wat juist zo noodzakelijk is binnen onze samenleving. Met deze daad wordt niet alleen opgestaan tegenover de Almachtige. Op dezelfde manier wordt ieder intermenselijk respect vertrapt. Is dat wat wij onze samenleving toewensen?
Hier gaat het over het welzijn van alle inwoners in ons land
Door vreselijke wereldconflicten staan ook in ons land burgers tegenover elkaar. Door de waarheid of door beeldvorming, hoe dan ook. Er heersen wederzijdse gevoelens van onveiligheid en ongewenstheid. Of het nu islamofobie of antisemitisme genoemd wordt.
Ja, Joodse burgers worden op straat regelmatig uitgescholden en ook bedreigd. Islamitische inwoners worden aangeduid als ’terroristen’ of Jodenhaters.
Onderhand heerst te veel en te hardnekkig het beeld dat de onderlinge verhoudingen misschien nooit meer goed kunnen komen.
Toen ik deze week hoorde van deze nieuwe Koranverbranding, besefte ik dat juist dit soort wanstaltigheden misschien wel het inzetbare middel is in deze tijd voor moslims en Joden – zover zij zich van elkaar verwijderd voelen – om de eerste stappen te ondernemen om elkaar toch weer op te zoeken. Elkaar te ondersteunen.
Het gaat echt niet alleen om die ene Koran, het gaat echt niet alleen over onze islamitische buren. Het gaat over het totale weefsel van onze hele samenleving. Hier gaat het over het welzijn van alle inwoners in ons land. Samen kunnen wij in de strijd hiertegen het voortouw nemen.
Moslimbroeders en -zusters, Joodse broeders en -zusters, toon samen naast elkaar hoe wenselijk burgerfatsoen zou moeten zijn, met het delen van de wederzijdse zorgen, pijn en verdriet en het zichtbaar maken van respect voor elkaars levensbeschouwing en levenswijze.
Juist in deze moeilijke tijd hebben wij dit allemaal nodig. Hier liggen kansen om elkaar weer terug te vinden. Zoals het ooit was. Tot zegen van de hele Nederlandse samenleving.
Er werd dabka gedanst, mandi gegeten en heel veel gelachen. De sfeer zat er goed in op de kade van de Rotterdamse Schiehaven, een van de opvanglocaties van het COA in de havenstad. Hier werd open azc-dag zaterdag uitbundig gevierd.
Aan de Rotterdamse kade liggen de Dutch Harmony en Cezanne, twee boten waar op dit moment alleen mannelijke asielzoekers verblijven. Even verderop ligt de vrouwenboot. Deze boten samen vormen het tijdelijke thuis voor zo’n 158 asielzoekers, die zaterdag bijeen waren gekomen om er een feestje van te maken.
Net als vorig jaar deed deze locatie weer mee met de open dag, vertelt Muntaha Saleh, die voor het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) werkt. ‘We kregen van tevoren wel te horen dat er een veiligheidsrisico bestond. Het advies was om niet mee te doen, maar we hebben het toch gewoon gedaan. Ik heb geen enkele dreiging gezien’, zegt ze enthousiast.
‘Ik zit hier al 21 maanden’
En dat betekende veel lachende gezichten. Tegenover de boot zit een vrouw uit Syrië. Ze verkoopt zelfgebreide mutsen, sjaals en sleutelhangers. Voor haar betekent vandaag even weg uit de dagelijkse sleur van het leven op een boot. ‘Ik zit hier al 21 maanden’, vertelt ze. ‘Mijn man en drie kinderen zijn nog in Syrië. Mijn jongste is zes jaar. Ik zou ze zo graag zien. Het wachten duurt zo ontzettend lang.’
De vrouw, van wie de naam bij de redactie bekend is, is Koerdisch en komt uit Afrin, een van de plekken in Syrië waar de oorlog nog gaande is. Dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) dit niet ziet en haar zo lang laat wachten op een besluit, begrijpt ze niet en maakt haar wanhopig.
Het doet haar zichtbaar goed even te praten, en dat is precies het idee van de open dag, die jaarlijks wordt georganiseerd door het COA, de IND, Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) en VluchtelingenWerk op nationale Burendag. Want de bewoners van het azc zijn ook buren, is het idee, en veel mensen in de stad hebben geen idee hoe het leven van deze buren eruitziet.
Beeld: Majorie van Leijen
Dit was dan ook de reden voor Jan Bekkers en Bert Goud om even op de koffie te gaan op de Schiehaven. Jan kijkt vanuit zijn woning uit op de twee boten. Bert komt uit Schiedam, maar de COA-locaties in deze stad deden dit jaar niet mee. ‘We wilden zien hoe deze mensen leven. In de media wordt toch vaak een beeld gecreëerd waardoor we denken dat het gevaarlijk is om hier te komen. Maar dat beeld klopt dus helemaal niet’, vertelt Goud.
Rondleiding
Terwijl de opzwepende muziek die bij de Arabische volksdans hoort door de speakers galmt, worden plukjes bezoekers af en toe meegenomen de boot op, voor een rondleiding door het azc. ‘Dit is een relatief luxe uitvoering’, zegt Berat E. al direct als hij de rondleiding begint. ‘Er zijn ook cruiseschepen die als azc fungeren. Maar alle extra’s die bij een cruiseschip horen, zoals een zwembad of een cinema, zijn niet beschikbaar voor de bewoners. We verzorgen de basis: mensen kunnen hier slapen, eten en wat chillen.’
Berat, die niet met zijn volledige achternaam genoemd wil worden, werkt als woonbegeleider op een azc in Vlaardingen. ‘Maar dat azc gaat binnenkort dicht’, vertelt hij. ‘Er is heel veel kritiek geweest vanuit de bewoners in de wijk. Ze zouden zich onveilig voelen. Ik werk hier echt al best wat jaren, en heb nog nooit iets gezien wat dit gevoel van onveiligheid zou kunnen aanwakkeren. Het is echt een beeld dat mensen zelf creëren. Zo was er laatst een klacht over asielzoekers die op fatbikes rond zouden rijden. Er is echt niemand in dat azc die een fatbike heeft, toch worden deze fatbikes door omwonenden aan het azc gerelateerd.’
‘Er is echt niemand in dat azc die een fatbike heeft’
Ondanks het gebrek aan bewijs is de gemeente gezwicht voor de aanhoudende klachten, vertelt hij. De bewoners van het azc zullen binnenkort worden overgeplaatst en ook de woonbegeleiders krijgen een nieuwe locatie toegewezen. ‘Op deze boot hebben bewoners veel minder last van boze omwonenden. Ik denk eerlijk gezegd dat dit komt omdat een boot toch wat meer uit de stad ligt. Het azc in Vlaardingen ligt in het centrum, mensen voelen zich dan sneller bedreigd.’
Negatief beeld
‘Het is toch echt jammer dat mensen zo’n negatief beeld hebben van azc’s, want meestal gaat het juist heel goed’, zegt Simone van Buddy to Buddy, een organisatie die nieuwkomers koppelt aan – in dit geval – Rotterdammers om hen uit hun sociale isolement te halen. ‘En daar is echt veel animo voor. Elke maand starten we een nieuwe lichting, waarbij we steeds zo’n vijftig koppels maken. Dat is echt heel gezellig. Vorige maand heeft een van de deelnemers voor ons gekookt en hebben we met z’n allen gegeten. Dat zijn de leuke momenten.’
‘Misschien blijven mensen weg omdat ze denken dat het niet veilig is om hier te komen’
Volgens Simone vloeit het negatieve beeld rondom azc’s voort uit de berichtgeving in de media. ‘Ook nu werd er veel aandacht besteed aan de demonstraties bij azc’s, terwijl dit de uitzondering vormt. Er zijn ook heel veel gemeenten waar het heel goed gaat. Kijk naar deze dag vandaag. Daar mag wat mij betreft wel wat meer aandacht voor komen.’
Muntaha is het daarmee eens. ‘Het is hier echt gezellig, toch zijn er heel wat minder mensen vandaag dan vorig jaar. Misschien blijven mensen toch weg omdat ze denken dat het niet veilig is om hier te komen. Er is immers veel aandacht geweest voor de demonstraties. Terwijl hier nog nooit zoiets is gebeurd’, zegt de COA-medewerkster.
Opvangschip Silja. Beeld: Majorie van Leijen
Toch was veiligheid voor de Silja, het cruiseschip even verderop waar 1500 mensen verblijven, reden om dicht te blijven. ‘Het is niet dat er een directe dreiging was. Maar deze boot is zo groot. Als we hier mensen rondleiden, kunnen we minder makkelijk het overzicht houden’, vertelt een bewaker van de locatie aan de Marconistraat. ‘We doen dit uit voorzorg. Gelukkig hebben we nog nooit een dreiging ervaren, en ik sta hier al vanaf de eerste dag’, zegt hij goedlachs.
‘Gelukkig hebben we nog nooit een dreiging ervaren’
Inmiddels wordt op de Schiehaven de mandi tevoorschijn gehaald: een typisch Jemenitisch rijstgerecht met kip, speciaal voor deze gelegenheid geserveerd door Yemini Restaurant uit Den Haag. Een aantal mannen in traditionele kledingdracht komt uit de boot tevoorschijn. ‘Oh, de show gaat beginnen’, klinkt het. ‘Het is fijn als mensen zo goed met elkaar kunnen opschieten’, zegt Berat. ‘Dat is echt niet altijd het geval. Je komt toch terecht in een kamer met een vreemde, en die kiezen wij voor ze uit. Dat kan heel wat spanningen opleveren.’
Op de valreep komen drie internationale kunststudenten het terrein oplopen. Ze wonen net drie weken in Rotterdam, niet ver van de boot vandaan, en willen zien wat de stad te bieden heeft. ‘En dit hoort daar ook bij.’
Precies een maand voor de verkiezingen kan de Nederlandse kiezer weer rekenen op een stortvloed aan kieswijzers. Dit jaar presenteert ook de Volkskrant een eigen variant: de ‘Stemchecker’.
Op basis van een aantal stellingen, waarop je alleen ‘voor’ of ‘tegen’ kunt antwoorden, bepaalt de Volkskrant welke partij het meest bij jouw standpunten past. Opvallend is dat de stemwijzer van de Volkskrant begint met Buitenland en Defensie en eindigt met Werk en Geld.
Verder zijn er een apart kopjes voor Stikstof en Klimaat, Asiel en Immigratie, Wonen, Veiligheid en Diversen. In die laatste restcategorie vallen twee stellingen over de LHBTIQ+-gemeenschap op.
Opmerkelijk is dat er geen stellingen over racisme zijn opgenomen in de Stemchecker van de Volkskrant.
Die ontbreken overigens ook bij Checkjestem.nl, nog een kieswijzer die te raadplegen is. Hoewel het woord genocide niet wordt gebruikt, is er wel een stelling over Gaza: ‘Kinderen uit Gaza die ernstig gewond of ziek zijn tijdelijk naar Nederlandse ziekenhuizen evacueren.’
In de Stemchecker staat ook een vraag over de wens van D66 om politieke partijen te verplichten leden te hebben. Daarmee wil D66 af van eenmanspartijen zonder interne ledenstructuur, zoals de PVV, waar de wil van Wilders wet is.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
