De documentaire Inheemse Surinamers in Rotterdam van filmmaker Demis Rolador geeft een vrijwel onbekende gemeenschap eindelijk een stem.
De Surinaams-Nederlandse filmmaker Demis Rolador had al jaren het gevoel dat hij een verhaal met zich meedroeg dat verteld moest worden. Niet omdat het trendy is, niet omdat het commercieel aantrekkelijk is, maar omdat het zijn eigen wortels betreft. Zijn nieuwste documentaire, Inheemse Surinamers in Rotterdam, is zijn eerste grote poging om die geschiedenis zichtbaar te maken. Het publiek blijkt er klaar voor te zijn. Bijna alle voorstellingen waren uitverkocht, inclusief een besloten vertoning voor de gemeente Rotterdam en een vertoning in een volle IMAX-zaal van Pathé.
Rolador groeide op met de rituelen, gebruiken en verhalen van de inheemse Surinaamse gemeenschap. Hij is zelf half inheems. Zijn moeder is volbloed inheems en behoort tot de Caraïbische stam. Toch merkte hij dat zelfs zijn vrienden nauwelijks wisten dat Suriname inheemse bevolkingsgroepen kent. ‘Veel mensen weten wel van Hindoestanen, Creolen en Javanen. Maar de inheemsen? Die staan niet eens geregistreerd als aparte bevolkingsgroep. Daarom weten we ook niet precies hoeveel inheemsen er in Suriname zijn.’
Documentaire Inheemse Surinamers in Rotterdam
In Suriname leven meerdere inheemse groepen naast elkaar. De belangrijkste twee stammen zijn de Arawakken en Caraïben, maar er zijn ook kleinere stammen. De verschillen zijn klein en vooral taalkundig. Door generaties van onderlinge huwelijken vervagen deze grenzen nog verder. Ook trouwen inheemsen dikwijls met andere Surinamers. Die vermenging zorgt voor culturele vervaging, waardoor oude tradities verloren dreigen te gaan.
Tweederangs burgers
Rolador wijst ook op de geschiedenis. Tijdens de koloniale periode probeerden Europeanen de inheemse bevolking tot slaaf te maken. Dat mislukte. Zij trokken zich terug in het binnenland, diep de jungle in. Maar de prijs was hoog. ‘Vanaf dat moment werden inheemsen gezien als tweederangs burgers. Dat is nooit hersteld.’
‘Ze worden vaak buiten gesprekken gelaten’
Ook na de onafhankelijkheid bleven de inheemsen een gemarginaliseerde groep. De Surinaamse grondwet, die sterk gebaseerd is op de Nederlandse, erkent de inheemse bevolking niet als eerste bewoners van het land, in tegenstelling tot de constituties van veel andere Zuid-Amerikaanse landen. Artikel 41 bepaalt bovendien dat alle grondstoffen eigendom zijn van de staat. Voor inheemse gemeenschappen betekent dat dat hun rechten op hun gronden nog altijd niet worden erkend.
Daar komt bij dat veel inheemsen minder toegang hebben tot onderwijs, waardoor ze minder gehoord worden in politieke en maatschappelijke discussies. ‘Ze worden vaak buiten gesprekken gelaten’, zegt Rolador.
Eerst Rotterdam, dan Nederland
Rolador wilde aanvankelijk een documentaire maken over alle inheemse Surinamers in Nederland, maar koos uiteindelijk voor Rotterdam als focuspunt. De gemeenschap is klein, maar actief. Ze organiseren bijeenkomsten, workshops, lezingen en filmvertoningen, vooral om zichtbaar te blijven. ‘We willen laten zien: we zijn er nog.’
Daarnaast is er groeiend contact met andere inheemse groepen wereldwijd, vooral rond klimaatvraagstukken. De inheemse filosofie – zorg goed voor de aarde, dan zorgt de aarde voor jou – sluit naadloos aan bij die van de internationale klimaatbeweging.
Documentaire Inheemse Surinamers in Rotterdam
De Rotterdamse documentaire smaakt voor Rolador naar meer. Hij zit inmiddels in de preproductiefase van een groter project over inheemse Surinamers in heel Nederland. Hij zoekt financiering en werkt samen met onder anderen een initiatiefnemer die een museum voor inheemse Surinamers wil opzetten.
‘Juist heel veel niet-inheemsen kwamen kijken. Dat vind ik mooi’
De belangstelling voor zijn huidige film sterkt hem in die ambitie. Opvallend genoeg kwamen de meeste bezoekers niet uit de inheemse gemeenschap zelf. ‘Juist heel veel niet-inheemsen kwamen kijken. Dat vind ik mooi. Dan krijg je echte, eerlijke reacties.’
Met Inheemse Surinamers in Rotterdam geeft Rolador een stem aan een gemeenschap die vaak over het hoofd wordt gezien, zowel in Suriname als in Nederland. Zijn film is geen nostalgisch project, maar een poging om een levende cultuur zichtbaar te maken voordat die verder vervaagt. En als het aan hem ligt, is dit nog maar het begin.
Secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, staat vierkant achter Donald Trump in de oorlog tegen Iran. ‘Ik heb veel waardering voor wat hier gebeurt’, zei hij tegen de rechtse Amerikaanse zender Fox News.
‘Laat ik allereerst zeggen dat mijn gedachten uitgaan naar de Amerikaanse militairen die de afgelopen dagen het hoogste offer hebben gebracht’, antwoordt Rutte op de vraag van de journalist van Fox News over het veronderstelde ontbreken van Europese steun voor de oorlog.
‘En laat ik ook meteen mijn waardering uitspreken voor de opperbevelhebber, de leider van de vrije wereld, president Donald J. Trump, voor wat hier gebeurt: het uitschakelen van Khamenei, het uitschakelen van de nucleaire capaciteit van Iran, maar ook het uitschakelen van het ballistische raketprogramma van Iran’, voegt hij daaraan toe.
Rutte noemt daarbij niet de burgerslachtoffers die bijvoorbeeld zijn gevallen bij een aanval op een Iraanse school voor meisjes. Daarbij zouden volgens de Iraanse autoriteiten 165 doden zijn gevallen.
Verder vindt Rutte dat er onder ‘belangrijke Europese leiders’ brede steun is voor wat Trump doet. ‘Als het gaat om logistiek, toegang en het verdedigen van belangrijke Amerikaanse belangen in Europa en in de regio, zullen de Europeanen echt hun verantwoordelijkheid nemen’, aldus Rutte.
Het kabinet-Jetten lijkt voor dezelfde lijn als NAVO-baas Rutte te kiezen. Uit de mond van de kersverse minister van Buitenlandse Zaken, Tom Berendsen (CDA), klinkt ‘begrip’ voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen. Hij noemt het Iraanse regime daarbij ‘moorddadig’. Hij doelt hierbij op de duizenden doden, mogelijk tienduizenden, die begin dit jaar vielen toen het regime antiregeringsprotesten neersloeg.
TP-Ajax was de codenaam voor de coup in 1953, gepleegd door de VS en Engeland tegen de democratisch gekozen linkse Iraanse premier Mossadegh. In 2023 gaf de CIA toe erachter te hebben gezeten en betuigde spijt. Want hoewel deze coup slaagde en de wrede, decadente sjah op de troon werd gezet, leidde de westerse interventie tot anti-Amerikaans sentiment en uiteindelijk tot de vestiging van de sjiitische dictatuur in 1979. Ajax verwees niet naar de Griekse held, maar naar een schoonmaakmiddel. Een arrogant koloniaal grapje.
Nu heet de operatie ‘Leeuwengebrul’ in Israël en ‘epic fury’ in de VS. Vol enthousiasme en niet gehinderd door gebrek aan historisch besef storten die landen zich wederom op Iran.
Iran was een te makkelijke prooi om te laten liggen voor twee dictatoriale regeringsleiders die beiden slecht in de peilingen staan en die op de hielen worden gezeten door een Epstein-spook en aanklachten wegens allerhande frauduleuze zaakjes. Maar dat is natuurlijk lang niet het hele verhaal.
Dat de VS en Israël hun gang kunnen gaan, wordt vergemakkelijkt door de Europese jaknikkers, die menen dat zijzelf en hun vrienden boven het internationaal recht staan. Voor genocide in Gaza sluiten zij de ogen. Voor deze illegale aanval ook.
Een schamele, maar mooi versluierende 133 woorden hadden Engeland, Frankrijk en Duitsland in hun verklaring nodig om te zwijgen over de Amerikaans-Israëlische schending van de soevereiniteit van een land dat op geen enkele manier een existentiële bedreiging voor hen vormt. Even hoop je dat een stagiair een vergissing heeft begaan.
Terwijl Israël en de VS er rond voor uitkomen zelf te zijn begonnen met de ‘major combat operation’ (Trump), wordt Iran daarentegen in de verklaring schuldig bevonden aan ‘aanvallen op landen in de regio’. En heeft het dus geen recht op zelfverdediging tegen Amerikaanse beschietingen vanaf bases in Arabische buurlanden. Herinnert u zich de mantra ‘Israël heeft het recht zichzelf te verdedigen’? Zonder rode lijn? En de nieuwe Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen wauwelt het allemaal na.
Laat Europa dus zo snel mogelijk de prijzenswaardige VN-president Guterres steunen
Het verschil tussen de twee coups is dat Mossadegh democratisch gekozen en populair was en het regime van Khamenei moorddadig en gehaat door een deel van de bevolking. Een reden om te verdwijnen, zou je zeggen. Maar ondanks de mooie empathische woorden van zowel Trump als Netanyahu, die het belang van het Iraanse volk zouden dienen, is het geluk van de Iraniërs uiteraard niet hun doel. Het Iraanse nucleaire programma evenmin: Teheran bood aan het te ontmantelen. En Netanyahu heeft verklaard dat de voorbereiding van de brullende leeuw al veel eerder plaatsvond, dus tijdens de schijnonderhandelingen in gang is gezet.
Want wat Israël echt wil, is oppermacht in de regio en trekt daarvoor een spoor van vernieling door het Midden-Oosten. Zowel Trump als Netanyahu geloven in het creëren van chaos, angst en machtsvacuüms. Op puinhopen kunnen zij shinen als redders en projectontwikkelaars.
Maar een westers gewelddadig opgelegde regime change bood in het verleden al geen goede garanties voor de toekomst, zoals we al zagen (zie ook Afghanistan, Irak, Libië). En Israëls standaardtactiek in Palestina en daarbuiten moge altijd zijn geweest te domineren door het elimineren van onwelgevallige leiders, het voedt alleen maar de woede op de lange termijn.
De aanval zet de regio in brand. Naarmate er meer slachtoffers vallen, zal het sentiment van met name de Arabische volkeren, maar ook een deel van het Iraanse, zich tegen de VS en Israël keren, die bovendien geen exitstrategie hebben. En ook tegen Europa.
Het zwakke Europa betaalt een hoge prijs in de vorm van aanslagen, rellen en boycots voor het voor de zoveelste keer vertrappen van het internationaal recht. En ook intern, door het verlies van zijn waarden en zijn ziel.
Laat Europa dus zo snel mogelijk de prijzenswaardige VN-president Guterres steunen om de aanval op Iran te veroordelen en zijn oproep te ondersteunen om terug te keren naar de onderhandelingstafel om meer doden te voorkomen. Bij al het westerse cynisme klinkt hij als een hippie, roepende in de woestijn. Maar wel zuiver, want met hun zogenaamde goede bedoelingen voor het Iraanse volk hadden Starmer, Macron en Merz, laat staan Trump en Netanyahu, niet eens een ademzucht over voor de meer dan 150 Iraanse meisjes die door een Israëlische raket naar de hemel zijn geschoten. Nou ja, van 20.000 gedode kinderen in Gaza lagen ze ook niet wakker.
Israël grijpt de oorlog in Iran aan om Gaza opnieuw van de wereld af te grendelen. Alle grensovergangen zijn voor onbepaalde tijd gesloten, zo meldt The Guardian.
Terwijl Israël en de Verenigde Staten bombardementen uitvoeren op Iran wordt ook de Israëlische genocide in Gaza opgevoerd door middel van afgrendeling van de buitenwereld. Het staakt-het-vuren bleek een papieren werkelijkheid, aangezien de Israëlische aanvallen nooit zijn gestopt en talloze Palestijnse burgerdoden tot gevolg hadden.
Door het hernieuwde beleg van Gaza dreigt opnieuw een hongersnood voor de twee miljoen Gazanen, die al in erbarmelijke omstandigheden leven.
‘Als de grenzen gesloten blijven, raakt World Central Kitchen deze week zonder voedsel’, aldus José Andrés, oprichter en directeur van de organisatie, in een bericht op sociale media. ‘We koken elke dag 1 miljoen warme maaltijden. We hebben dagelijks voedselbevoorrading nodig.’
Na bijna drie jaar genocide is de Palestijnse bevolking bijna volledig afhankelijk van voedselimporten. Nu Israël dat weer afknijpt is het sterven van mensen een kwestie van tijd.
De Nederlandse hulporganisatie Plant een Olijfboom maakte meteen melding van de afgrendeling van Gaza. ‘Zonder voedsel en benzine zal er een hongersnood uitbreken in Gaza en zullen essentiële diensten niet meer functioneren. Stop genocide’, schreef de organisatie zondag.
Op de Westelijke Jordaanoever, in de plaats Qaryut ten zuiden van Nablus, zijn maandag twee Palestijnse broers vermoord door Israëlische kolonisten. Dit bericht Middle East Eye. De slachtoffers zijn Mohammad Taha Muammar (52), die in het hoofd werd geraakt, en zijn broer Fahim (48), die in zijn onderlichaam werd geschoten.
Volgens de Palestijnse Rode Halve Maan raakten meerdere inwoners gewond, onder wie een 15‑jarige jongen. Hulpverleners behandelden slachtoffers ter plaatse. Lokale media berichten dat kolonisten met scherp schoten op bewoners en Palestijnse eigendommen in brand staken.
Getuigen melden dat Israëlische troepen niet ingrepen om de kolonisten te stoppen. In plaats daarvan zouden zij traangas hebben afgevuurd op dorpsbewoners, ook op mensen die gewond waren geraakt. Op videobeelden is te zien hoe inwoners proberen slachtoffers in veiligheid te brengen, terwijl op andere beelden gewapende kolonisten op een heuvel lijken te mikken op het dorp.
Qaryut is vaker het toneel geweest van geweld door kolonisten en Israëlische troepen, waaronder eerdere brandstichtingen, vernielingen en dodelijke incidenten. Volgens Palestijnse cijfers vonden in 2025 ruim 4.700 gevallen van kolonistengeweld plaats op de Westbank. En in de afgelopen twee jaar zijn meer dan duizend Palestijnen in de Westelijke Jordaanoever gedood door Israëlische troepen en kolonisten.
In gesprek met de Kanttekening vertelde NTR-documentairemaker Nadia Moussaid hoe de situatie op de Westelijke Jordaanoever in rap tempo de verkeerde kant op gaat, met toenemend geweld, angst onder bewoners en een groeiend gevoel van rechteloosheid. Het incident in Qaryut past in dat bredere patroon van escalatie.
Twee vredesorganisaties uiten scherpe kritiek op de kernwapenplannen die de Franse president Emmanuel Macron maandag presenteerde.
Volgens de organisaties Artsen voor Vrede en De Nieuwe Vredesbeweging dreigt Nederland in strijd te handelen met internationale afspraken als het ingaat op Franse voorstellen voor nauwere nucleaire samenwerking, zo schrijven zij in een persbericht.
In het Nederlandse coalitieakkoord Aan de slag staat dat Nederland constructief tegenover het versterken van een Europese nucleaire afschrikking zou staan. Dat sluit aan bij de Franse plannen, waarbij Parijs ook gesprekken voert met onder meer Duitsland, Polen, België, Griekenland, Zweden en Denemarken. Frankrijk wil bovendien voor het eerst sinds 1992 het aantal kernkoppen uitbreiden.
NVMP – Artsen voor Vrede spreekt van een fundamentele tegenstrijdigheid in het Europese beleid. Europa heeft volgens de organisatie een dubbele moraal. ‘Op het moment dat er een oorlog gevoerd wordt onder het mom Iran van kernwapens af te houden wordt er in Europa over gesproken alsof het een onmisbaar niet meer dan logisch onderdeel vormt van onze verdediging.’ Volgens de artsen leidt dat niet tot veiligheid, maar tot escalatie: ‘Kernwapens zorgen niet voor wederzijdse afschrikking maar voor, gegarandeerde, wederzijdse vernietiging. Artsen waarschuwen al decennialang dat medische zorg van enige betekenis een illusie is bij een kernoorlog.’
Beide organisaties benadrukken dat alle Europese landen het Non-proliferatieverdrag (NPV) hebben ondertekend, dat verdere verspreiding van kernwapens moet voorkomen en landen verplicht tot ontwapening. De Franse plannen zouden dat fundament ondermijnen. Volgens de organisaties lijkt het verdrag hierdoor op springen te staan, waarna alle controle over de verspreiding van kernwapens komt te vervallen.
Als we als Nederland zouden instemmen met stationering van Franse kernwapens of deelname aan nucleaire oefeningen, dan zouden we volgens beide vredesorganisaties ons lot in de handen leggen van een wapen waar de hele wereld juist zo snel mogelijk vanaf moet.
NVMP – Artsen voor Vrede en De Nieuwe Vredesbeweging roepen het kabinet op onmiddellijk te stoppen met gesprekken over mogelijke stationering van Franse kernwapens en vast te houden aan het NPV. Daarnaast vragen zij Nederland toe te treden tot het VN-Kernwapenverdrag (TPNW), dat inmiddels door 95 landen is ondertekend.
Nadia Moussaid maakte de documentaire Gevangen in Palestina, over de moeilijke omstandigheden waarin Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever leven. ‘Je kunt het Israëlische optreden beestachtig noemen, maar dat dekt de lading niet. Het is zo wreed.’
Voor haar nieuwe NTR-documentaire Gevangen in Palestina, uitgezonden op 12 februari op NPO 2, reisde journalist Nadia Moussaid af naar de bezette Palestijnse gebieden. Na haar eerdere films Getuigen van Gaza en Het geweten van Israël heeft ze zich deze keer gefocust op het alledaagse leven van Palestijnen die onder de Israëlische bezetting moeten zien te overleven. Het is een harde realiteit die wordt gekenmerkt door intimidatie en gewelddadige onderdrukking. Moussaid vertelt haar verhaal volledig vanuit Palestijns perspectief. Ze wil weten hoe je bestaan eruitziet wanneer je dagelijks te maken hebt met checkpoints, illegale Israëlische nederzettingen, geweld, arrestaties, landonteigening en strenge beperkingen van je bewegingsvrijheid.
Je had slechts elf dagen om Gevangen in Palestina te maken. Hoe beïnvloedde die tijdsdruk je keuzes?
‘Het filmen kostte ons inderdaad elf dagen. Maar daarvoor hadden we natuurlijk veel meer research gedaan. De grootste beperking was niet dat we slechts elf dagen konden filmen, maar dat onze documentaire maar 45 minuten mocht duren. Ik wilde graag ook iets vertellen over de economische kant van de bezetting. Over bedrijven die aan de bezetting verdienen, zoals Booking.com. Ook wilden we wat zeggen over de Nederlandse politiehonden die tegen Palestijnen worden ingezet. Het verhaal vertellen van de Palestijnse lichamen die niet worden teruggegeven aan hun families, maar door Israël in het geheim worden begraven in massagraven, die we nog niet hebben kunnen lokaliseren. En ten slotte wilden we ook iets doen met de doodstrafdiscussie in Israël: dat Palestijnse gevangenen straks kunnen worden opgehangen na veroordeeld te zijn voor ‘terrorisme’. Helaas was daar geen ruimte voor. Maar ik ben heel tevreden over de verhalen die we wél konden vertellen.’
Je richt je expliciet op het Palestijnse perspectief in Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Wat zag of hoorde je daar dat volgens jou in Nederland structureel onderbelicht blijft?
‘Mensen in Nederland begrijpen niet op hoeveel verschillende manieren de illegale bezetting van de Westbank doorwerkt. In de documentaire belichten we Siloam, waar Palestijnen door kolonisten met geweld uit hun huizen worden verdreven. De Palestijnse slachtoffers worden niet beschermd. Ik was geschokt door de grofheid en de straffeloosheid waardoor dit allemaal kan plaatsvinden.
‘Het doel is om het leven van Palestijnen op de Westbank zo zuur mogelijk te maken’
‘We mochten bij Israëlische checkpoints niet filmen. Palestijnen worden helemaal gek gemaakt met checkpoints. Israël verandert steeds weer waar de checkpoints zijn. Je kunt dus niet zomaar een reis plannen. Het doel is om het leven van Palestijnen op de Westbank zo zuur mogelijk te maken.
Nadia Moussaid en de Palestijnse activiste Mufeeda (l.)
‘Na 7 oktober 2023 is het voor Palestijnen op de Westbank veel moeilijker geworden om in Israël te gaan werken. Ze worden steeds meer economisch uitgeknepen. Ik sprak met een twintiger, net afgestudeerd als ingenieur. Hij kon geen werk vinden op de Westbank en moest naar Israël toe. Hij klom over een muur, waarop Israëlische militairen hem in zijn been schoten. Dat vond ik een heel naar, maar veelzeggend verhaal.
‘Verschrikkelijk zijn ook de verkrachtingen in gevangenissen. Niet alleen vrouwen worden verkracht, ook mannen. Het doel is om Palestijnen kapot te maken, ook hun ziel. Kranten en weekbladen als NRC en de Groene Amsterdammer berichten gelukkig hierover, maar op de Nederlandse televisie is dit thema onderbelicht. Ik sprak met een woordvoerder van een Palestijnse mensenrechtenorganisatie, die tegen mij zei: ze maken mensen kapot om ze kapot te maken. Het gaat hen niet meer om het verkrijgen van inlichtingen of het rekruteren van spionnen. Het doel is om mensen te slopen. De extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, maakt ook veel filmpjes. Het is schaamteloos hoe ze over mensen spreken.’
Je hebt ook gesproken met Palestijnse gevangenen. Wat heb je geleerd over hun rechtspositie en de impact van arrestaties op families en gemeenschappen?
‘Een rechtspositie hebben ze niet. Het Israëlische rechtssysteem is een grote farce. De Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever vallen onder het militair recht, niet onder het civiele recht. Maar liefst 90 procent van de rechtszaken leidt tot veroordeling. Palestijnen kunnen bovendien zomaar worden gearresteerd.
‘Voor Israël zijn Palestijnse levens niets waard’
‘Dit legt natuurlijk een enorme druk op gezinnen, op families, op de hele omgeving. Mensen gaan gebukt onder een constante dreiging. Ze leven in angst. De bezetting leidt tot zware psychische problemen bij veel mensen. Voor Israël zijn Palestijnse levens niets waard. En dit is al jarenlang aan de gang.’
Wat deed het maken van deze documentaire emotioneel met jou? Was er een moment dat je als journalist moest vechten om professioneel te blijven?
‘[Nadia wacht even, slikt, denkt na en begint dan te vertellen.] Voor mij, wat de meeste impact op mij maakte, was het verhaal van een Palestijnse journalist die tegen mij zei dat hij verkracht is in de gevangenis. Ik keek hem aan in zijn ogen. Dat is zo gruwelijk. Dat achtervolgt mij wel. Net als de verhalen over handen die worden geamputeerd en mensen die worden uitgehongerd.
‘Nederland heeft hier een aandeel in door nog steeds met Israël handel te drijven’
‘Je kunt het Israëlische optreden beestachtig noemen, maar dat woord dekt de lading niet. Het is zo wreed, zo wreed. Israëlische bewakers lachen ook als het gebeurt. En bedenk ook: Nederland heeft hier een aandeel in door nog steeds met Israël handel te drijven. Onze Nederlandse houding moet veranderen. En juist daarom moeten we hier verhalen over maken.’
Maar die Nederlandse houding verandert toch wel een beetje, denk aan de Rode Lijn-demonstratie?
‘Dat was mooi. Maar het gaat er nu om wat het nieuwe kabinet gaat doen. Het uiteindelijke doel moet zijn dat Palestijnen hun land weer terugkrijgen. Nederland kan hier ook een steentje aan bijdragen. De grote vraag is: blijven we als Nederland handel drijven met Israël? Of gaan we eindelijk het internationaal recht beschermen?
‘Die vraag wordt gesteld aan ons allemaal, maar aan journalisten in het bijzonder. We moeten de politiek kritisch blijven bevragen. En uiteraard heeft de Tweede Kamer hierin ook een rol om het kabinet het vuur na aan de schenen te leggen.’
Heeft Nederland volgens jou een extra verantwoordelijkheid?
‘Ja. Het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof zijn in Den Haag gevestigd. En we zien nu dat medewerkers van beide hoven bedreigd worden. Dat mag niet zo zijn.’
Wordt het je moeilijk gemaakt als je opkomt voor de Palestijnen?
‘Het wordt lang niet overal gewaardeerd. Op social media heb je het fenomeen shadowbanning. Als we als NTR over Palestina berichten, komen deze berichten minder naar voren op LinkedIn, TikTok en Facebook. De NTR heeft TikTok er niet zo lang geleden nog op aangesproken, maar ze ontkenden dat ze aan shadowbanning deden.’
‘Je weet nu wel dat Israël in staat is om een genocide te plegen’
Je eerdere documentaires gingen over Gaza en over Israëlische stemmen van geweten. Wat wilde je met deze film toevoegen aan dat bredere verhaal?
‘Wat ik ook in de introductie heb gezegd, namelijk dat we nu onze ogen moeten richten op de Westelijke Jordaanoever. Iedereen is met Gaza bezig. Maar op de Westbank gaat het nu in een rap tempo de verkeerde kant op. Israël houdt niet alleen huis in Gaza. Maar je weet nu wel dat Israël in staat is om een genocide te plegen. Ze hebben dat gedaan in Gaza, ze kunnen dat ook doen op de Westbank. En Israël is heel open over wat ze allemaal aan het doen zijn. Ik wilde laten zien hoe verschrikkelijk en hoe gevaarlijk dit is.’
Nadia Moussaid praat met een kind in bezet Palestijns gebied
Verwacht je een beleidswijziging van het nieuwe kabinet-Jetten ten aanzien van de Palestijnen? Het rechtse kabinet-Schoof was heel pro-Israël, maar D66 en ook het CDA staan hier nu kritischer in.
‘Als we D66 en ook het CDA op hun verkiezingsbeloften moeten geloven, dan gaat het kabinet-Jetten inderdaad wat doen. Beide partijen vinden dat Nederland de Palestijnse staat moet erkennen.’
Maar nu de realiteit: D66 en CDA zitten in het kabinet met de VVD, die onder Dilan Yeşilgöz helaas nog steeds een rechtse, pro-Israëlische koers vaart.
‘Laat ik het zo zeggen: ik hoop het. D66 en CDA moeten hier hun best voor blijven doen. Maar deze vraag kun je beter aan hen stellen dan aan mij.’
Moussaid maakte haar documentaire natuurlijk niet alleen, maar werd geholpen door een heel team. ‘Regisseur Jack Valkering en anderen, onder wie een journalist uit Gaza, hebben heel hard gewerkt aan dit verhaal over Palestina, dat we moesten vertellen.’
Israël heeft in de nacht van zondag op maandag op meerdere locaties in Libanon luchtaanvallen uitgevoerd op doelen die volgens het Israëlische leger aan Hezbollah zijn gelieerd, aldus NU.nl.
In de zuidelijke buitenwijken van Beiroet waren zware explosies te horen. Lokale autoriteiten melden tientallen doden en gewonden, al zijn deze cijfers niet onafhankelijk bevestigd.
De aanvallen volgen op beschietingen door Hezbollah, dat raketten en drones afvuurde na de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei. Hij kwam zaterdag om het leven bij een Israëlische aanval in Teheran. De Verenigde Staten voeren sinds dat moment eveneens militaire acties uit tegen Iraanse doelen.
Volgens het Libanese persbureau NNA zijn bij de Israëlische aanvallen zeker 31 doden en bijna 150 gewonden gevallen. In delen van Beiroet is een grote uittocht op gang gekomen, waarbij inwoners de zwaar getroffen wijken verlaten. Bij een van de aanvallen zou een hooggeplaatst Hezbollah-parlementslid zijn omgekomen. Israël heeft bewoners van tientallen dorpen in Zuid-Libanon opgeroepen hun huizen te verlaten.
De escalatie is de grootste sinds het staakt-het-vuren van november 2024, dat een einde maakte aan een jaar van gevechten tussen Israël en Hezbollah. De Verenigde Naties meldden eerder dat Israël het bestand herhaaldelijk had geschonden.
Volgens de Palestijns-Amerikaanse analist Ahmed Fouad Alkhatib valt Iran de Amerikaanse troepen die in Turkije zijn gestationeerd niet aan, omdat het land de militaire macht van Turkije en de NAVO vreest.
‘Mogelijk maakt Teheran zich zorgen over het NAVO-lidmaatschap van Turkije en het risico dat Artikel 5 in werking wordt gesteld, dat collectieve verdediging voorschrijft, naast het feit dat Turkije beschikt over een krachtige krijgsmacht die lucht- en grondaanvallen op Iraans grondgebied zou kunnen uitvoeren’, zo schrijft hij op X.
Turkije neemt geen deel aan de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. President Recep Tayyip Erdogan heeft de aanvallen op Iran ‘zeer storend’ genoemd. Tegelijkertijd veroordeelt Erdogan ook de Iraanse aanvallen op Amerikaanse bases in de Golfstaten.
Opmerkelijk is verder dat Turkije recentelijk twee journalisten heeft opgepakt, die aan het livestreamen waren vanaf de Amerikaanse legerbasis Incirlik in Adana. Turkije ontkent dat deze basis wordt gebruikt voor de aanvallen op Iran.
Turkije wil, bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, de-escalerend optreden tussen de strijdende partijen. Ondertussen schroeft Turkije de veiligheidsmaatregelen aan de grens met Iran op. Voor de Amerikaans-Israëlische aanval waren er speculaties, dat Turkije in het geval van een invasie een veiligheidszone zou vestigen in Iran, zoals er ook zones bestaan in Irak en Syrië, om op deze manier vluchtelingenstromen tegen te houden.
Uit een Turkse opiniepeiling blijkt dat de meerderheid van de Turken voor een regimechange in Iran is.
Geert Wilders heeft in 2025 gelogen over dreigementen om zo onder verkiezingsdebatten uit te komen. Dit schrijft de Volkskrant op basis van app-berichten die Wilders naar Gidi Markuszower heeft gestuurd.
‘Waarom moet ik naar die debatten? Verzin een list. Verzin een smoes zodat ik niet hoef te gaan’, schreef Wilders volgens de Volkskrant aan zijn voormalige fractiegenoot.
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid zag destijds die dreiging niet.
Het gaat niet zo goed met de PVV. De partij had 37 Kamerzetels, maar verloor hiervan elf bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Eerder dit jaar splitsten bovendien zeven fractiegenoten onder leiding van Markuszower zich af van de PVV-fractie.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
