Na ruim vijftien jaar nam burgemeester Ahmed Aboutaleb afscheid van zijn stad, maar hij blijft altijd ‘een trotse Rotterdammer’. 

In 2009 probeerde Leefbaar Rotterdam nog een stokje te steken voor Aboutalebs benoeming als burgemeester. Hij was, volgens de partij, vanwege zijn Marokkaanse afkomst ‘een representant van een groep die in heel Nederland en Rotterdam problemen veroorzaakt’ en in het bezit van een dubbele nationaliteit. Maar het voorstel van Leefbaar om een burgemeestersreferendum te organiseren werd met 22 tegen 23 stemmen verworpen, waardoor Aboutaleb toch burgemeester kon worden.

Begin dit jaar kondigde de burgemeester aan te stoppen. De in 2021 verkozen ‘World’s Best Mayor’ kreeg zondag in het Rotterdamse park bij de Euromast een waardig afscheid als cadeau van de stad.

De zon schijnt. Rond één uur in de middag lopen al best wat mensen richting het park. Bij een van de ingangen staat een klein opblaasvoetbalveld van de Rotterdamse club Excelsior. Even verderop kun je een drankje halen bij een tent met een fonteintje of even ‘nassen’ bij een foodtruck. Op een klein podium spelen de Spaanse musici Celia Garcia en fluitiste Cristina Gonzalez. Het concert wordt langzaam overstemd door de luide klanken van een Rotterdamse brassband die dichterbij komt. Een kleine stoet vrolijke mensen volgt de band.

Ook zijn er diverse kraampjes, waaronder die van huis-aan-huisblad de Havenloods. De krant heeft een speciale editie over de burgemeester uitgebracht met boodschappen, herinneringen en anekdotes van Rotterdammers. Columnist Wendy Verhoeven deelt krantjes uit aan geïnteresseerde bezoekers. Voor haar was het optreden van de burgemeester tijdens de avondklokrellen van 2021 in de coronaperiode heel belangrijk, zegt ze. ‘Ik kom uit Rotterdam-Zuid. De avondklokrellen gingen me aan het hart. Ik vond dat hij het de dag erna zo goed adresseerde toen hij zei: jongens, dit helpt gewoon niet.’

Volgens Verhoeven is Aboutaleb niet alleen daadkrachtig, maar ook heel betrokken bij de stad. ‘Dit doet hij met veel warmte naar iedereen. Hij is echt een burgervader voor allerlei bevolkingsgroepen. Dat is voor mij belangrijk.’

‘Rotterdam is geen gemakkelijke stad’, vertelt bezoeker Indra met een krantje in haar hand. ‘Maar Aboutaleb heeft ervoor gezorgd dat ik me hier veilig voel. Hij heeft hart voor de stad en bruggen gebouwd met Den Haag. Ook de kunst- en cultuursector kon bloeien onder hem.’

Op het grootste podium staat kamerorkest Sinfonia Rotterdam klaar om honderden bezoekers te laten genieten van muziek van onder andere Beethoven en Mozart. Net als veel andere kunst- en cultuurorganisaties zit het orkest in de financiële problemen. Een commissie heeft  de gemeente geadviseerd om te stoppen met de subsidie. Het publiek vindt dat het orkest moet blijven.

Voor Daniëlle, net terug van een speciale audiotour door de stad, was Aboutaleb een inspiratiebron: ‘De burgemeester liet zien dat je je niet moet laten tegenhouden. Er waren veel mensen niet blij met zijn komst als burgemeester wegens zijn afkomst, maar hij heeft het goed gedaan.’

Inmiddels begeleidt de brassband samen met een Marokkaanse groep trommelaars de burgemeester naar het podium. Saïda kijkt naar de stoet. Ze was heel blij met Aboutaleb. ‘Hij was een burgervader voor iedereen. Hij was ambtenaar, iemand van de staat, maar dat voelde niet zo. Hij was een sleutelfiguur voor elke Rotterdammer’, vertelt ze. ‘Mijn eerste contact met Aboutaleb was toen hij mij erop wees dat mijn tas nog openstond. Dat maakte hem heel toegankelijk. Mijn vader is een groot fan van Aboutaleb. Wij hebben een keer samen met de burgemeester koffie gedronken.’

‘Rotterdam is een stad die mensen kansen geeft’

Terwijl de zon een beetje begint te verdwijnen achter iets wat donkere wolken, staat er een heel vrolijk gezicht op het podium. Komiek Jörgen Raymann doet de afsluiting al lachend en grappend, terwijl Aboutaleb zich door het publiek probeert te verplaatsen naar het podium.

‘Wat zijn je mooiste herinneringen?’, vraagt Raymann. ‘De huldiging van Feyenoord op de Coolsingel was een ‘kickgevend moment’, antwoordt Aboutaleb. Ook de marathon en de Tour de France die Rotterdam in hetzelfde jaar had georganiseerd, waren geweldig, aldus de burgemeester.

‘Weet je waar de Metro voor staat?’, vraagt Aboutaleb aan Raymann. ‘Met een rotgang Rotterdam onderdoor. Als je dat soort vocabulaire onder de knie krijgt, dan ga je je ook echt een Rotterdammer voelen.’

De Rotterdamse icoon Lee Towers spreekt zijn vriend toe. ‘Lieve burgemeester, vriend, Ahmed, wij hebben vijftien jaar samengewerkt op een geweldige manier. Jij nam nooit een blad voor de mond. Toen je kwam, vroeg iedereen zich af of het wel iets werd, maar je kwam, je zag en je overwon en hebt ongelofelijk veel respect gewonnen.’

Terwijl Towers zijn Feyenoord-hit You’ll never walk alone zingt valt de elektriciteit uit. Maar de Rotterdammers zingen door, ook zonder geluidsversterking. Na tien minuten begint de zon weer te schijnen en doet de techniek het weer. Lee Towers en het publiek maken het nummer af.

Carola Schouten met open armen ontvangen

Daarna krijgt Aboutaleb het woord, na een dag vol selfies, activiteiten en camera’s van journalisten: ‘Ik heb vanmiddag zoveel moois gezien en gehoord. Prachtig, zoveel poëzie bij elkaar in een tochtje van amper een paar honderd meter.’

Hij benadrukte het belang van gemeenschap en solidariteit in Rotterdam, een stad die volgens hem kansen biedt aan alle mensen, ongeacht hun achtergrond. ‘Rotterdam is de enige stad waar je de wereld kunt ontmoeten. Het is een stad die mensen kansen geeft, waar inderdaad een migrant burgemeester wordt. Het feit dat wij onze krachten weten te bundelen, zorgt ervoor dat wij rijk zijn als stad. Echte armoede is als je niemand om je heen hebt.’

‘U heeft mij verrijkt met ideeën. U heeft mij gecorrigeerd als ik niet altijd het juiste zei of het juiste heb gevonden.’ Aboutaleb benadrukt dat de gezamenlijke reis hen alleen maar sterker heeft gemaakt. Hij geeft de Rotterdammers een compliment, ook voor het ‘bekritiseren van uw burgemeester’.

Met een blik op de toekomst moedigt hij de Rotterdammers aan om zijn opvolger, Carola Schouten van de ChristenUnie, met open armen te ontvangen en dezelfde steun te bieden als die hij heeft ervaren. ‘Ga om haar heen staan en maak van haar zo snel mogelijk een Rotterdamse burgemeester.’

Aboutaleb heeft een droom: dat er in de geschiedschrijving van de stad een voetnoot komt over hem met: ‘Hij was hier en deed zijn best.’ Hij belooft altijd een trotse Rotterdammer te blijven.