Ik las een bericht dat de gemeenteraad van Moerdijk heeft besloten het dorp Moerdijk op te heffen. Het gaat hier dan niet om een gemeentelijke herschikking, zoals we er vele in het land hebben gezien. Hier is besloten dat het dorp van de aardbodem gaat verdwijnen. Om ruimte te geven aan het naastgelegen haven- en industriegebied gaat het dorpje onder water. Of het wordt een terminal van Shell waar honderdduizend miljoen liter stookolie opgeslagen kan worden. Ik kan de gedachte hieraan niet van me afschudden. Ik heb het nieuws ook gedeeld in de appgroep van onze wandelclub. ‘Hier hebben we gewandeld. Dit dorp gaat verdwijnen.’ Niemand reageerde.
Geregeld wandelen we ergens in de omgeving van Rotterdam. Deze omgeving moet u ruim interpreteren: tot Utrecht en ook Breda zien we als omgeving van Rotterdam. Dan roep ik vaak dat dit de mooiste route is die we hebben gewandeld.
We hebben bij Moerdijk dus gewandeld. Het was geen leuke wandeling. We startten de wandeling voorbij het water, aan de voet van de Moerdijkbrug. Daarna hebben we langs de snelweg over de lange, lange brug naar het dorpje gelopen. Daar was geen bal aan. Continu het gekletter van denderende vrachtwagens. We mogen van geluk spreken dat we het zonder gehoorschade hebben overleefd.
‘Het dorpje Moerdijk was op zich wel aardig’
Het dorpje Moerdijk was op zich wel aardig. In het midden stond een kerk die waarschijnlijk lang leeggestaan had. Om de historische symboliek te bewaren hadden ze het gebouw gestript en een sportveldje ervoor geplaatst. Aan het overgebleven skelet kon je goed zien dat het een kerk was geweest. De kerktoren en het kruis stonden er nog.
De legendarische Turkse zanger Ahmet Kaya zong het lied ‘Gayri gider olduk’. Hij zong het verhaal van de dorpen die plaats moesten maken voor een stuwdam. De tekstschrijver Enver Gökçe schreef dat de dorpjes Soğuk, Asman, Pulur, Hıdır Öz, Huni, Su Payniği, Zalbar, Pul, Güci, Kırani, Haskini, Henisik, Hulmin, Kara Pınar, Ecüzlü, Vahşin, Venk, Payamlı en Süderek aan het water waren gegeven, want er was geen water.
Nu wordt op het altaar van de nationale economie het dorpje Moerdijk opgeofferd. Ook het skelet van de kerk dat als aandenken was overgebleven, zal ontbinden en de tand des tijds niet overleven.
De gemeente Amsterdam doet iets unieks: ze laat onderzoek doen naar een kritisch rapport van de eigen ombudsman over Bureau Integriteit. Volgens verschillende ombudsmannen is dat ‘ongekend’. Zij vinden dat de gemeente daarmee de onafhankelijkheid van de ombudsman ondermijnt, schrijven zij in Binnenlands Bestuur.
De hoofdrolspelers in de hoogoplopende kwestie zijn burgemeester Femke Halsema en de Amsterdamse ombudsman Munish Ramlal. De gemeente wil een extern onderzoek naar de kwaliteit van het rapport waarin Ramlal Bureau Integriteit stevig bekritiseert. In dat rapport wordt onder meer beschreven dat ambtenaren melding maken van racisme, grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie binnen de organisatie, terwijl daar volgens hen nauwelijks iets mee wordt gedaan, schrijft Trouw.
Burgemeester Halsema vindt echter dat het rapport onvoldoende feitelijke basis biedt voor de harde conclusies. Ook zet zij vraagtekens bij de gehanteerde onderzoeksmethode. Zo zou er geen hoor en wederhoor zijn toegepast en zouden de onderzochte casussen te beperkt zijn om van een representatief onderzoek te kunnen spreken.
Niet iedereen deelt die opvatting. Het Amsterdamse raadslid Sheher Khan (Denk) verzet zich tegen het externe onderzoek. ‘De ombudsman verzamelt ervaringen; waarom moet iemand anders dat dan nog eens duiden?’, zegt hij tegen Binnenlands Bestuur.
De ombudsmannen van Rotterdam-Rijnmond, Utrecht en Den Haag scharen zich achter hun Amsterdamse collega. Zij vrezen dat het aangekondigde onderzoek niet alleen de onafhankelijkheid van de ombudsman aantast, maar ook de rol van lokale ombudsmannen als controle-instrument van de gemeenteraad ondermijnt.
Ook de Ondernemingsraad (OR) van de gemeente uit stevige kritiek. De raad kreeg geen inzage in de conceptversie van het rapport over Bureau Integriteit. ‘Het niet delen van essentiële informatie over integriteitsvraagstukken ondermijnt niet alleen de rechtspositie van de OR, maar ook het vertrouwen van duizenden medewerkers in de zorgvuldigheid van hun werkgever,’, schrijft de OR in een brief aan de gemeente.
Ik blijf het wonderbaarlijk vinden hoe verschillende mensen naar dezelfde situatie kunnen kijken om vervolgens met totaal tegenovergestelde inzichten, analyses en meningen te komen.
En natuurlijk denk ik, bij degenen die het niet met mij eens zijn en mijn linkse, inclusieve wereldbeeld niet delen: wat gaat er in die persoon zijn hoofd om? Hoe kom je erbij? Weet je dan echt niets? Je kent je eigen geschiedenis niet. Hoezo “terug naar hun eigen land”? Verkapte racist!
Het is makkelijk om de ander weg te zetten als dom, niet goed geïnformeerd, woke, linkse leugenaar of PVV-wappie. Veel makkelijker dan samen in gesprek gaan om te achterhalen waar bepaalde gevoelens vandaan komen, om begrip voor elkaars standpunt op te brengen en misschien wel nader tot elkaar te komen.
Kijkend naar de discussies op de verschillende socialmediaplatformen en de talkshows is het naïef van mij om te denken dat er ruimte is voor een goed gesprek. Onderbuikgevoelens, woede over ervaren achterstelling en een te simpele gedachte van linkse politici, die ervan uitgaan dat als je de mensen te eten geeft, de geldzorgen weghaalt en zorgt voor goede, betaalbare huisvesting, het wel goed komt met die Ander.
Nu zien mijn linkse vrienden de verkiezingsuitslag als een overwinning op rechts. Met het oog op New York, waar een jonge Democraat, immigrant, moslim nu burgemeester mag worden, is het voor hen de start van een nieuw tijdperk. Mensen over de hele wereld zijn klaar met de negativiteit van rechts, de haat, de angst, de polarisatie. We gaan nu weer vooruit!
Maar.
De andersdenkenden in mijn omgeving zien juist een groot blok van rechts dat wederom buiten wordt gesloten door de linkse elite. Een PVV die door de anderen niets voor elkaar heeft kunnen krijgen, terwijl ik alleen maar de bestuurlijke onkunde van een niet-democratische partij zie.
‘Er is jarenlang geïnvesteerd in haat zaaien’
Mijn politiek actieve vrienden zijn van de ene campagne in de andere campagne gerold. Vol goede moed, gesteund door het behaalde succes bij de landelijke verkiezingen, gaat men nu voor de gemeenteraad.
De buurvrouw in de lift zucht. Zij is helemaal klaar met al die politici, het geklets over niks, de loze woorden en beloftes. Mag het nu alsjeblieft ergens anders over gaan?
In de Uber heb ik een mooi gesprek met de chauffeur.
Taxichauffeurs vind ik enorm interessant. Op de een of andere manier weten ze veel van veel verschillende onderwerpen, werpen ze altijd een ander licht op een thema en kunnen ze vaak heel goed hun denken verwoorden.
Deze chauffeur gelooft niet in de opkomst van links of een Europese ommekeer. Hij ziet een voorzichtig stapje vooruit. ‘Er is jarenlang geïnvesteerd in haat zaaien, in het wij-versus-zij-denken. Dat is niet vandaag of morgen weg. Ik was een Rotterdammer, nu ben ik een immigrant, een gelukzoeker. Ken je plek.’
Wat volgt, is een gesprek over hoe onze ouders en voorouders geknokt hebben voor een beter leven voor ons, de vernederingen die ze moesten doorstaan, en hoe wij, hun nazaten, beter geschoold zijn, betere banen hebben, beter Nederlands spreken.
Familie en vrienden in het buitenland kijken naar ons en zien een walhalla. De pijn van de afwijzing, het altijd maar moeten invechten, de mislukte integratie van de witte Nederlander en het genormaliseerde praten over remigratie ziet men niet.
Op mijn bestemming aangekomen draait hij zich naar mij toe en geeft me een warme hand. ‘Dankjewel voor het mooie gesprek.’
Ik bedank hem ook en stap uit de auto. De koude wind blaast in mijn gezicht, maar het deert me niet. De warmte van de bubbel waarin ik zat gloeit nog in mij. En daarmee ook een sprankje hoop.
Politicus Salih Müslim en de gevluchte journalisten Ergün Babahan en Baki Karadeniz geven hun visie. Is er werkelijk sprake van een democratisch vredesproces met de Koerden in Turkije?
Sinds vorig jaar is, onder het opmerkelijke initiatief van de leider van de rechts-extremistische Grijze Wolven (MHP), een vredesproces gestart dat moet leiden tot de ontwapening van de PKK. Ook lijkt Erdogan voor het eerst in negen jaar te schuiven in zijn onverzoenlijke standpunt tegenover de gevangen Koerdische politicus Selahattin Demirtas, die sinds 2016 vastzit op verdenking van lidmaatschap van de Koerdische PKK, zonder overtuigend bewijs. ‘We zijn bereid ons te schikken naar wat de rechters zeggen’, zei hij in reactie op de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat opnieuw oordeelde dat er geen rechtsgrond is voor de detentie van de politicus.
Devlet Bahçeli, de leider van de Grijze Wolven, verklaarde eerder dat de vrijlating van Demirtas voordelig zou zijn voor Turkije. Toch blijft het opvallend dat juist de leider van de extreemrechtse Grijze Wolven pleit voor een vredesproces. Vooralsnog houdt zijn partij vast aan de Turkse mantra van ‘geen terreur in Turkije’, zonder werkelijk in te gaan op de Koerdische eisen van zelfbeschikking en autonomie.
Allemaal hoopvolle, mooie woorden. Maar komt er ook daadwerkelijk vrede?
‘We zijn getuige van een vredesproces dat uniek is voor Turkije’, zegt de gevluchte Turkse journalist Ergün Babahan. ‘President Erdogan heeft zich lange tijd verzet tegen de koers die MHP-leider Devlet Bahçeli had ingeslagen en heeft geen serieuze stappen ondernomen. Hij wist bovendien tijd te winnen door drie maanden te wachten voordat hij actie ondernam naar aanleiding van de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), dat het vonnis tegen Demirtas vernietigde. Vervolgens maakte hij op de allerlaatste dag gebruik van zijn recht om bezwaar aan te tekenen. Het EHRM heeft dat bezwaar van Turkije inmiddels afgewezen.’
Gevangen Koerdische leiders
Volgens Babahan lijken de recente uitspraken van Bahçeli over de vrijlating van Demirtas en de gevangen Koerdische leider Abdullah Öcalan, in combinatie met Erdogans goedkeuring voor een bezoek van een parlementaire commissie aan de gevangenis op het eiland İmralı, de weg vrij te maken voor meer vrijheid — niet alleen voor Demirtas en Figen Yüksekdag (leider van de verboden Koerdische politieke partij HDP, red.), maar voor alle Koerdische gevangenen. Mogelijk heeft Bahçeli Erdogan hiermee voor het blok gezet: of je zet het vredesproces met de Koerden echt voort, of onze alliantie, de Volksalliantie (Cumhur İttifakı), loopt ten einde.
De gevangen Koerdische politicus Selahattin Demirtas. Beeld: Wikimedia Commons
De Koerdische journalist Baki Karadeniz, eveneens gevlucht uit Turkije, is sceptischer: ‘Echte vrijheid is alleen mogelijk bij gelijkheid tussen volkeren’, zegt hij. ‘Er is nog geen sprake van vrede. Wat er nu gebeurt, is dat er wordt onderhandeld over een democratisch Turkije waarin Koerden en andere etnische en religieuze groepen zich vrij kunnen uiten. Zo zie ik het tenminste. Vrede begint bovendien niet met woorden uit de mond van vertegenwoordigers van de staat; vrede is alleen mogelijk wanneer de waarheid door de samenleving wordt geaccepteerd en de gelijkheid van volkeren wordt erkend. Zolang Selahattin Demirtas, Figen Yüksekdag en honderden andere Koerdische politici in Turkije nog steeds gevangen zitten, is spreken over vrede niets meer dan valse retoriek.’
Echte vrede, alleen als Koerden vrij zijn
Karadeniz wil meer zien. ‘Echte vrede is alleen mogelijk als de Koerden en andere groepen in Turkije vrij zijn. Deze vrijheid krijgt pas betekenis als de gevangenisdeuren opengaan, als de bevolking vrij haar vertegenwoordigers kan kiezen, haar taal kan spreken en zonder angst haar identiteit kan uiten. Anders heeft elke vredesoproep geen draagvlak onder de gemeenschappen’, voegt hij toe.
‘Vrijheid krijgt pas betekenis als de gevangenisdeuren opengaan’
Het vredesproces dat tien jaar geleden jammerlijk mislukte, mede door de tegengestelde belangen van de Turkse staat en de Koerdische beweging tijdens de burgeroorlog in Syrië, heeft ook nu een Koerdisch-Syrische dimensie en wordt daardoor beïnvloed. De Koerden willen dat Turkije zich afzijdig houdt, terwijl het pro-Turkse Syrische regime juist tevreden is met de Turkse steun.
De Kanttekening sprak vorig jaar Salih Muslim, co-voorzitter van de Syrische Democratische Uniepartij (PYD), die toen argwanend stond tegenover het vredesproces tussen de Turken en de Koerden. Dat is nog steeds zo, maar op mildere wijze.
‘Turkije’s expansieve ambities in het Midden-Oosten zijn vastgelopen, en het land is nu genoodzaakt vrede te sluiten. Toch zullen sommige groepen blijven dwarsliggen. Nog steeds zijn er mensen in Turkije die vijandig reageren zodra ze het woord Koerden horen. Om dit alles op te lossen is tijd nodig. Daarom blijft het vredesproces moeilijk, zeker met de Turkse interventies in Syrië en de gewapende groepen daar die door Turkije worden gesteund. Zij willen geen vrede en proberen het proces van buitenaf te saboteren en te provoceren.’
Vrijlating van Demirtas
‘Het is allemaal wankel, maar na zoveel stappen in de goede richting komt het erop aan of beide partijen elkaar echt durven te vertrouwen’, zegt Müslim. ‘Dat Selahattin Demirtas en anderen nog steeds gevangen zitten, zegt genoeg. Zonder hem vrij te laten zal de Turkse staat het vertrouwen van de Koerdische gemeenschap nooit kunnen winnen. Als de Turken hun oprechtheid willen tonen, moeten ze daarmee beginnen.’
Babahan erkent dat de vrijlating van Demirtas het meest kritieke punt is, ook vanuit Erdogans perspectief, maar wijst op peilingen die zijn denken kunnen beïnvloeden. ‘Wat Erdogan ook doet, hij zal nooit de stemmen of de harten van de Koerden kunnen winnen. De uitspraak van de Koerdische politicus Ahmet Türk dat Erdogan ‘de grootste leider na Atatürk’ is, is bedoeld om de twijfels in Erdogans hoofd weg te nemen. Öcalan, de leider van de PKK, zou eveneens kunnen oproepen tot steun voor Erdogan als hij wordt vrijgelaten of meer bewegingsvrijheid krijgt. Maar gezien de onderdrukking en het geweld dat de Koerden zowel in Turkije als in Rojava (Noord-Syrië) hebben meegemaakt, is het moeilijk voorstelbaar dat zij op Erdogan zouden stemmen, zeker in de grote steden. De Koerden beseffen dat Erdogan uit wanhoop tot dit punt is gekomen.’
‘Wat Erdogan ook doet, hij zal nooit de stemmen of de harten van de Koerden kunnen winnen’
Karadeniz is eveneens voorzichtig. ‘Als internationale machten en regionale actoren geen respect tonen voor de democratische wil van de Koerden, kan de tragedie van een mislukt vredesproces en een nieuwe oorlog zich zowel in Turkije als in Syrië herhalen. Deze kwestie is niet alleen bepalend voor het lot van de Koerden, maar voor alle volkeren in de regio. Wanneer de geopolitieke belangen van externe machten zoals de VS, Israël en Rusland zwaarder wegen dan de wil van de volkeren, zal het Midden-Oosten opnieuw in een cyclus van verwoesting terechtkomen,’ waarschuwt hij, terwijl hij pleit voor regionale samenwerking.’
‘Als we de oplossing van onze problemen overlaten aan de plannen van externe machten die een herinrichting van onze regio nastreven, zullen onze volkeren het ergste van het ergste meemaken. Duurzame vrede is alleen mogelijk door democratische solidariteit tussen Koerden, Arabieren, Turken, Perzen, Assyriërs en alle andere volkeren van het Midden-Oosten.’
Erdogans verkiezingsplannen
Over een mogelijke deal tussen Erdogan en de Koerden, waarmee Erdogan in de Turkse verkiezingen van 2028 herkozen zou kunnen worden, is Karadeniz principieel. ‘De Koerden schenken niemand de macht. De verkiezingsplannen van Erdogan kunnen niet worden gelegitimeerd door de stemmen van de Koerden, omdat de machthebbers de Koerdische politiek hebben opgesloten, hun gemeenten onder toezicht hebben geplaatst en hun taal en identiteit hebben gecriminaliseerd. Het Koerdische volk eist nu echte democratie. Daarom kan de steun van de Koerden geen onderwerp zijn van onderhandelingen of beloften. Onze steun kan alleen gebaseerd zijn op rechtvaardigheid, gelijkheid en vrijheid. We staan aan de kant van iedereen die oprecht de democratisering van Turkije nastreeft, maar niet aan de kant van degenen die de wil van dit volk negeren.’
‘De seculiere oppositie moet eerst afrekenen met autoritaire, Erdogan-achtige denkwijzen’
Babahan is optimistisch. ‘Naar schatting 30 à 35 procent van de samenleving blijft aanhanger van de CHP en de ideologie van Atatürk. Bovendien heeft de CHP, vooral in kuststeden als Istanbul, Ankara en Izmir, de AKP ingehaald dankzij haar toenadering tot het conservatieve deel van de bevolking. Ook de steun van de partij voor het vredesproces met de Koerden is in deze periode een voordeel. Het is waarschijnlijk dat het Koerdische electoraat bij de verkiezingen zal verschuiven van de AKP naar de CHP’, aldus Babahan.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Beeld: Andrej Isakovic/AFP
Karadeniz blijft kritisch. ‘De seculiere oppositie moet eerst afrekenen met autoritaire, Erdogan-achtige denkwijzen binnen de eigen gelederen. Vandaag de dag zijn het niet alleen de Koerden die onder curatele staan; ook de gemeenten van de CHP ervaren dezelfde dreiging. Echte oppositie is alleen mogelijk door solidariteit tussen de volkeren. Zonder een gemeenschappelijk democratisch front met de Koerden kan de oppositie geen machtsfactor worden.’
Geopolitieke belangen
Op de vraag of de politieke leiding in het Westen nog een rol van betekenis kan spelen in de democratisering van Turkije, zijn Babahan en Karadeniz het eens: nee.
‘Het Westen maakt zich niet langer zorgen over de aard van het regime in Turkije’, zegt Babahan. ‘Zolang Turkije geen bedreiging vormt voor het Westen, de instroom van vluchtelingen tegenhoudt en het westerse defensiesysteem ondersteunt, zullen zij zich niet druk maken over het regime. De oplossing van de Koerdische kwestie zou echter ook voor hen een gevoel van opluchting betekenen.’
‘Het Westen maakt zich niet langer zorgen over de aard van het regime in Turkije’
‘De prioriteit van het Westen is niet democratie, maar geopolitieke belangen’, vult Karadeniz aan. ‘Dat een NAVO-lid als Turkije autoritair wordt, is voor hen geen probleem, zolang hun bases maar open blijven en de energievoorziening veilig is. Mensenrechten worden gebruikt als diplomatiek praatje. De Koerden hebben dit al vaak ervaren. Europa heeft niet krachtig gereageerd op de arrestatie van Koerdische politici, de benoeming van bewindvoerders in gemeenten en de schending van mensenrechten. De strijd voor democratie zal dus niet van buitenaf worden gevoerd, maar van binnenuit — door de gezamenlijke inzet van de volkeren binnen Turkije.’
Strenger optreden
Müslim bekijkt het vanuit een ander perspectief en vindt dat het Westen strenger moet optreden tegen Turkse groepen in Europa die onder invloed van Ankara staan. ‘Het is logisch dat het Westen in contact blijft met Turkije; de Turkse diaspora maakt deel uit van de samenleving daar, en velen willen graag dat Turkije onderdeel wordt van Europa’, zegt hij. ‘Maar het regime in Turkije heeft de aanwezigheid van deze gemeenschappen misbruikt. Ook in de Koerdische kwestie worden deze bevolkingsgroepen in het Westen gebruikt als propagandamiddel. Deze Ottomaanse intriges moeten in het Westen onder druk worden gezet. Aan de ene kant heb je het Hof dat ferme uitspraken doet over Turkije, en aan de andere kant groepen in het Westen die nauw verbonden willen blijven met Ankara. Dat is een tegenstrijdigheid. Als de Europese normen in de praktijk voor iedereen zouden gelden, zou dat een positieve ontwikkeling zijn.’
Rechters hebben net als ieder mens onbewuste vooroordelen. Daarom is het de hoogste tijd voor meer diversiteit binnen de Nederlandse rechtspraak, vindt jurist en auteur Aisha Dutrieux.
Ze heeft zelf jaren in verschillende functies in de rechtspraak gewerkt en weet waar ze het over heeft. Rechters proberen zich zo veel mogelijk bewust te zijn van eigen vooroordelen, maar ontkomen niet aan blinde vlekken, schrijft ze in een opiniestuk in de Volkskrant.
‘Op basis van onze achtergrond, omgeving en ervaringen koppelen we positieve en negatieve associaties aan persoonlijke eigenschappen van andere mensen, zoals geslacht, haar- en huidskleur. Die associaties leiden tot impliciete voorkeuren voor bepaalde mensen, en daarmee tot stereotypes en onbewuste vooroordelen’, schrijft Dutrieux.
Volgens haar hebben we eerder positieve vooroordelen over mensen die op ons lijken. Juist daarom is diversiteit in de rechtspraak belangrijk. Slechts 3 procent van de rechters heeft een niet-westerse migratieachtergrond en daarmee is de rechtspraak tamelijk wit.
Dutrieux reageert met dit stuk op recent onderzoek van de Erasmus Universiteit, de Vrije Universiteit en de Universiteit van Göteborg. Hieruit bleek dat verdachten met een Marokkaanse achtergrond een hogere gevangenisstraf kregen in de vier weken na de Wiersum-moord, die in de media vooral gelinkt werd aan de Mocro Mafia. ‘Ik durf zonder enige twijfel te stellen dat niemand dit wil. Dat rechters hiervan schrikken’, aldus de jurist.
In de week dat koploper Galatasaray voor het eerst punten verloor en Fenerbahçe de club tot op één punt naderde, is het Turkse voetbal ook om andere redenen onrustig. Meer dan duizend profvoetballers zouden hebben gegokt op wedstrijden, meldt de Turkse voetbalbond (TFF).
Enkele weken geleden kwam het gokschandaal voor het eerst aan het licht, toen bleek dat tientallen Turkse scheidsrechters op wedstrijden hadden gegokt. Inmiddels blijkt het schandaal veel groter te zijn, omdat ook profvoetballers erbij betrokken zijn.
In de Turkse Süper Lig, de hoogste competitie, worden 27 spelers verdacht van gokken op wedstrijden. Onder hen zijn ook spelers van topclubs als Beşiktaş en Galatasaray. Een van de verdachten is zelfs Turks international Eren Elmalı (Galatasaray, voorheen Trabzonspor).
De betrokken spelers zijn voorlopig geschorst, in afwachting van disciplinaire maatregelen. Necip Uysal van Beşiktaş heeft al ontkennend gereageerd op de beschuldigingen. ‘Ze hebben mijn naam gebruikt, ik heb er niks mee te maken’, zei hij.
De Turkse voetbalbond heeft de wedstrijden in twee lagere competities voor twee weken stilgelegd, maar de wedstrijden in de Süper Lig gaan gewoon door.
Wat betreft de scheidsrechters zijn inmiddels al enkele arrestaties verricht wegens matchfixing. Ook de voorzitter van de club Eyüpspor, Murat Özkaya, is opgepakt.
De laatste grote fraudezaak in het Turkse voetbal dateert uit 2011, nadat Fenerbahçe kampioen was geworden. Ook toen zouden er veel mensen zijn omgekocht, de toenmalige voorzitter Aziz Yıldırım moest zelfs een paar maanden de gevangenis in. Dat er iets verdachts zou zijn aan het kampioenschap van Fener wordt door de club en door de fans echter nog steeds stellig ontkend.
De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft een boze brief naar Israël gestuurd over de bemoeienis van dat land met zaken van de hoofdstad. ‘Amsterdam zal niet bestuurd worden door buitenlandse instituties’, schrijft zij in onomwonden taal naar haar Israëlische collega-bestuurders.
De brief is een ferme reactie op de brief dat het Israëlische ministerie voor Diasporazaken verstuurde naar aanleiding van het annuleren van het Chanoeka-concert in het Concertgebouw. Een van de muzikanten zou in actieve dienst zijn bij het Israëlische leger, dat sinds de genocide in Gaza van oorlogsmisdaden wordt beschuldigd.
Israël ziet in het annuleren van het concert een bewijs van het toenemende antisemitisme in Europa, en daarbij wordt ook de Holocaust erbij gehaald. ‘Meer dan 75 procent van het Nederlandse Jodendom werd vermoord tijdens de Holocaust. Dat is het hoogste aantal in West-Europa. Van de 140.000 Joden werden er 102.000 vermoord. Van een land met zo’n geschiedenis zou men verwachten dat er wordt gewaakt voor de terugkeer van oude patronen van uitsluiting’, staat onder meer in de brief van Israël.
Daar is de burgemeester allerminst van gediend. ‘Ik weiger elke suggestie dat dit om antisemitisme gaat’, schrijft ze in haar eigen brief aan Israël. Ze noemt het ook ‘walgelijk’ dat de vergelijking wordt gemaakt met de vervolging van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Voor het Oostenrijkse parlement heeft maandagavond een fel protest plaatsgevonden tegen het omstreden Dinghofer-symposium, georganiseerd door parlementsvoorzitter Walter Rosenkranz van de uiterst rechtse FPÖ.
De bijeenkomst eert Franz Dinghofer (1873-1956), een Oostenrijkse jurist en politicus die zich openlijk antisemitisch uitte en in 1940 toetrad tot de NSDAP. Volgens critici is het symposium een poging tot geschiedvervalsing en een belediging voor de slachtoffers van het nazisme.
Het symposium, dat plaatsvond onder de titel ‘Censuur en ideologisering – de vrijheid in gevaar‘, werd geopend door Rosenkranz en FPÖ-parlementslid Martin Graf, voorzitter van het Dinghofer-Instituut. Tijdens de bijeenkomst werden de Franz-Dinghofer-Medaille en de Dinghofer-Mediaprijs uitgereikt.
Voor het parlement verzamelden zich leden van de Joodse Oostenrijkse Studentenvereniging (JöH), vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap, schrijvers en studentenorganisaties voor een tegen-symposium onder de titel ‘Tegen geschiedsvergetelheid en nazi-verering in het parlement’. Sprekers waren onder anderen Ariel Muzicant van World Jewish Congress, auteurs Doron Rabinovici en Susanne Scholl en Barbara Staudinger, directeur van het Joods Museum Wenen.
De kritiek op het symposium is breed gedragen. Historici Helmut Konrad en Oliver Rathkolb waarschuwden in een open brief dat het parlement een plek van eerbetoon aan een verklaarde antisemiet en nationaalsocialist dreigt te worden. Dinghofer pleitte voor de exodus van Joden uit Oostenrijk en beschimpte Hongaren als ‘verjoodste Tartaren’. Hij was actief binnen de Groot-Duitse Volkspartij, waarvan het partijprogramma volgens historici ‘een antisemitische haatpamflet’ was.
De FPÖ verdedigt Dinghofer als medegrondlegger van de Eerste Republiek en stelt dat hij in 1938 door de nazi’s uit zijn functie als president van het Hooggerechtshof werd gezet. Historicus Rathkolb nuanceert dit: het hof werd na de Anschluss opgeheven, Dinghofer werd niet persoonlijk ontslagen.
De controverse is des te schrijnender omdat het symposium plaatsvindt vlak na de herdenking van de Kristallnacht. Dat in hetzelfde gebouw een eerbetoon aan een antisemiet en nazi plaatsvindt, is ronduit schokkend, vinden de historici. Ook de Katholieke Actie en parlementsvoorzitters Doris Bures (SPÖ) en Peter Haubner (ÖVP) riepen op tot het cancellen van het symposium.
Rosenkranz blijft echter bij zijn standpunt, want ook bij mensen met schaduwzijden in hun biografie mogen we hun positieve kanten erkennen.
Fase Nul: dat deed me eerst denken aan het nulnummer van het tijdschrift Provo dat ik ooit maakte. Embryonaal, nog niet verschenen in de wereld, maar toch al klaar, als concept. Maar nu is Fase Nul ernstiger.
Volgens het Institute for the Study on War (ISW) zitten we in Fase Nul, de periode voor de grote oorlog van Rusland tegen de NAVO. Volgens ISW lijkt Rusland een heel pakket maatregelen te treffen als fysieke en psychologische voorbereidingsfase voor oorlogssituaties. Rusland heeft de afgelopen jaren verschillende heimelijke aanvallen uitgevoerd tegen NAVO-landen, zoals sabotage-missies, elektronische oorlogsvoering, GPS-storing en brandstichting. Het aantal van dergelijke aanvallen is de laatste maanden drastisch opgevoerd, vooral door de massale grensoverschrijdingen van drones in het NAVO-luchtruim. Al ontkent het Kremlin naar zijn aard elke betrokkenheid.
Valse vlag
Welk ingrediënt van Fase Nul is als voorbereiding van een grote oorlog onvermijdelijk? Een valse vlag-operatie, een geheime actie die wordt gedaan om de schuld op iemand anders te schuiven.
Zoals die waarmee Hitler zijn aanval op Polen inluidde: door als Poolse soldaten verklede Duitsers een Duitse radiozendmast te laten overvallen. De volgende ochtend overrompelde de ‘verontwaardigde’ Wehrmacht de Poolse grenswachten.
Tot die psychologische voorbereiding hoort het uit elkaar spelen van de NAVO-landen
Rusland heeft het Verenigd Koninkrijk beschuldigd van het beramen van een sabotage-operatie. Een zet die volgens het ISW aantoont dat Moskou de voorwaarden schept voor een conflict met de NAVO. Die conclusie van de Washington D.C.-denktank volgt op beweringen van de Russische militaire inlichtingendienst (SVR) dat Londen een aanval onder valse vlag zou plannen op een Oekraïens of buitenlands schip, om daar vervolgens China de schuld van te geven vanwege hun steun aan Poetins oorlog in Oekraïne.
De denktank stelt dat Rusland bezig is met de fase van informatie- en psychologische conditionering, ‘Fase 0’, van zijn campagne om zich voor te bereiden op een grote aanval op de NAVO-landen.
Waarschijnlijk, lijkt mij, horen daarbij ook de nu aan het licht gekomen ‘bestellingen’ die Rusland bij de Duitse landverraderspartij AfD doet, om kwetsbare punten in het Duitse veiligheidssysteem op te sporen door spionage.
Tot die psychologische voorbereiding hoort het uit elkaar spelen van de NAVO-landen, zodat hun militaire kracht verbrokkelt. Het lanceren van een gerucht over een geheime Engelse valse vlag-operatie, gevolgd door een Britse aanval op Rusland, is bedoeld om in de NAVO-landen verwarring te brengen en tweedracht te zaaien.
Finland binnenvallen
Deze manier van fantaseren over een Engelse valse vlag-operatie legt ook iets van de ziel van de Russische oorlogsdenkers bloot. Dat je moet beginnen met een gecamoufleerde overval, een valse vlag dus. Het lijkt me dat ze dat zelf van plan zijn.
En terwijl Europa daarna nog staat te gillen van ‘wij hebben dat niet gedaan, wat een vals spelletje van jullie!’, zal Poetin het Russische volk uitleggen dat Europa het wel degelijk gedaan heeft. Een of ander Europees land, bijvoorbeeld Finland, en dat hij daarom opdracht moet geven om in het hoge Noorden alvast Finland binnen te vallen.
Aan de oostkant van de grens zijn nu werkelijk ook grote Russische troepenconcentraties opgebouwd.
Bende van Drie
Het uit elkaar spelen van de NAVO-landen lukt de Russische geheime diensten al heel aardig. Drie landen, in het hart van de oostflank van Europa, grenzend aan Oekraïne, dreigen zich samen te verzetten tegen de hulp aan Oekraïne.
Onder aanvoering van de Hongaarse EU-kwelgeest Orbán, Slowakije onder Robert Fico en Tsjechië met de nieuwe, populistische regeringsleider Babis. Dat is althans het plan van Orbán, die zijn twee collega’s heeft opgeroepen samen met hem een anti-EU-blok te gaan vormen.
Helemaal zeker is het nog niet, want Babis wordt enigszins in toom gehouden door de Tsjechische president Pavel, die hem een document heeft laten tekenen dat het land lid moet blijven van de EU en de NAVO. Toch zou deze Bende van Drie een lastig obstakel kunnen gaan vormen voor het buitenlandbeleid van de EU, als ze zich gezamenlijk keren tegen sancties tegen Rusland en bewapening of financiering van Oekraïne.
Orbán toetert dat de EU bezig is met oorlogsvoorbereiding en daarin past een gerucht over een Britse valse vlag-operatie natuurlijk wondergoed.
Democratische veerkracht
Maar hoewel de antidemocraten in Europa oprukken, stuiten ook zij op behoorlijke weerstand. Dat zie je maar aan de Nederlandse verkiezingen. Hier is nu een uitgesproken pro-Europese partij de grootste geworden.
Op dit moment staat de oppositiepartij van Péter Magyar hoger in de peilingen dan Orbáns partij
Eerder hadden we al meegemaakt dat het anti-Europese bewind in Polen overtroefd is door Donald Tusk en zijn pro-EU-partij. In de lente zijn er in Hongarije verkiezingen en dat wordt uiterst spannend; ook Orbán is niet zo zeker. Op dit moment staat de oppositiepartij van Péter Magyar hoger in de peilingen dan Orbáns partij.
En is het niet hoopgevend dat bij verkiezingen in de staten Virginia en New Jersey in de VS nu toch de veerkracht van de democratie getoond is?
Het is duidelijk dat de plannen van de Europese Commissie, gesteund door het Europarlement, sterker en meer voortvarend zijn dan die van verschillende lidstaten in Europa. De lidstaten moeten die goede plannen, zoals voor herbewapening, voor versterking van de Europese industrie en ook voor het zelf delven van zeldzame aardmetalen, tenslotte uitvoeren.
Rob Jetten
Zijn zij daartoe in staat, nu zij in Fase Nul van de Russische oorlogsvoering terecht zijn gekomen? Hachelijk. Als ik erover denk wat zij zouden kunnen aanrichten, loop ik de keldertrap af om daar de noodradio te gaan inspecteren.
Hij klinkt daar helder, verdacht helder, want een goede noodradio kraakt volgens mij, zoals de radio’s waarmee wij in de vorige oorlog naar Londen luisterden.
Nu hadden we Hongarije zover dat het moest gaan omzien naar een andere leverancier van olie dan Rusland, schiet Trump zijn ideologische vriend Orbán te hulp door hem de gelegenheid te geven het nog een jaar uit te stellen. Laat Rob Jetten er toch vooral in slagen zijn centrumlinkse regering te vormen, zonder Orbán-vriend Wilders of geestverwante partijen natuurlijk. Dat kan helpen Europa op het goede pad te houden.
Toch is het ondanks de psycho-spelletjes van Poetin zó, dat wanneer Rusland werkelijk Fase Nul wil omzetten in Fase Een van een grote oorlog, Poetin het binnen een paar jaar zou moeten doen. Twee, hooguit drie jaar, dat is mijn theorie.
Aarzelt het havikennest in het Kremlin daar langer mee, dan is de kans verkeken. Daarna is Europa er waarschijnlijk al in geslaagd een militaire afschrikking op te bouwen waarvan het zal terugdeinzen.
Rasmussen
De vroegere secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen, een Deen, is nu van mening dat er toch Europese troepen naar Oekraïne moeten, evenals de instelling van een no-flyzone en een degelijk schild tegen drones en raketten.
Omdat het land anders voor een oneindige oorlog komt te staan met sluipend verlies van territorium, met destabilisatie van heel Europa als gevolg. Een proces dat al begonnen is.
Hij noemt de Coalition of the Willing een Coalition of the Waiting. Zijn plan van een paar jaar geleden — om het nog vrije deel van het aangevallen land lid van de NAVO te maken — heb ik toegejuicht in mijn laatste boek.
De Soedanese regering wil dat de Verenigde Staten de Rapid Support Forces (RSF) op de lijst zetten van terroristische organisaties. Ook de rol van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) in de vredesbespreking moet worden herzien.
Dit zei de Soedanese ambassadeur in de VS, Mohamed Abdalla Idris, tijdens een persconferentie in Washington. ‘Boko Haram staat op die lijst, evenals Al-Qaeda en IS. Waarom dan niet de Janjaweed, die veel ergere dingen heeft gedaan?’, vroeg hij zich af.
De RSF komen voort uit de Janjaweed, een verzameling van Arabische milities die begin jaren 2000 verantwoordelijk waren voor massamoorden in Darfur. De rebellenbeweging heeft een wettelijk mandaat als veiligheidsdienst, maar tweeëneenhalf jaar geleden raakte het in conflict met het nationale leger.
Hoewel beide partijen worden beschuldigd van mensenrechtenschendingen, is de aandacht nu vooral gericht op de RSF-rebellen, die met veel geweld de stad Al Fasher innamen. Experts spreken van een genocide, omdat het geweld vooral gericht is tegen niet-Arabische stammen.
Amerikaanse wetgevers schreven in een persbericht dat RSF kan worden aangemerkt als ‘buitenlandse terroristische organisatie’ of ‘speciaal aangewezen mondiale terroristische organisatie’. Dit zou als gevolg hebben dat er duidelijke richtlijnen komen over hulp aan deze groepen.
Daarmee raken ze aan een tweede punt van kritiek: de hulp van de VAE aan de RSF. Het is algemeen bekend dat de groepering gesteund wordt door in ieder geval de regering in Abu Dhabi, terwijl dezelfde regering deel uitmaakt van het onderhandelingsteam over vrede. Dit is niet wenselijk, vindt de ambassadeur. Een onderhandelaar mag geen deel uitmaken van het conflict.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
