Bijna alle Amsterdamse partijen boycotten Forum voor Democratie en sluiten elke vorm van samenwerking uit.
Ook Amsterdamse partijen (met uitzondering van JA21) sluiten de gelederen tegen de opmars van extreemrechts in de politiek. Forum voor Democratie heeft extreemrechtse personen op de lijst geplaatst die zich in het verleden expliciet racistisch en antisemitisch zouden hebben uitgelaten. Zo meldt AT5.
In de gezamenlijke Amsterdamse verklaring (ondertekend door Partij voor de Dieren, Volt, BIJ1, CDA, D66, Partij voor Morgen, Denk, Partij van de Arbeid, GroenLinks, De Vonk en VVD) wordt Reginald Eeckhout, nummer 7 op de lijst van Forum, expliciet genoemd. Volgens NRC is hij medeoprichter van het extreemrechtse Erkenbrand, een organisatie die pleit voor een zogenoemde ‘blanke etnostaat’. Eeckhout zou zich bovendien lovend hebben uitgelaten over een bekende Holocaustontkenner.
‘Zolang FvD niet ondubbelzinnig en geloofwaardig afstand neemt van de rechts-extremistische opvattingen van kandidaten als Reginald Eeckhout, sluiten wij iedere vorm van politieke samenwerking uit, zowel tijdens de campagne als na de verkiezingen’, staat in de gezamenlijke verklaring van de Amsterdamse partijen.
Na onthullingen over intimidatie en geweld op de Vrije Universiteit Amsterdam rijzen vragen over student Marlon U. Wie is hij, wat is zijn politieke netwerk en waarom greep de universiteit niet in?
Marlon U. (25) is een psychologiestudent aan de VU en oprichter van de Vrijmoedige Studentenpartij (VSP), een uiterst rechtse studentenpartij die op meerdere universiteiten actief was. De afgelopen weken kwam hij uitgebreid in het nieuws na uitgebreide reportages van het Parool en berichtgeving van universiteitskrant Ad Valvas over langdurige intimidatie, geweld en grensoverschrijdend gedrag op de VU-campus, waarbij U. centraal staat. De Vrije Universiteit ligt onder vuur vanwege het uitblijven van ingrijpen.
Volgens het Parool hebben zeker 35 (oud-)studenten en medewerkers verklaard dat zij zich de afgelopen drie jaar onveilig voelden door het gedrag van U. Het zou gaan om een patroon van verbaal geweld, intimidatie, racistische en homofobe uitlatingen, ongewenste aanrakingen, vernielingen en meerdere fysieke incidenten. U. zou onder meer het nazilied Erika hebben gezongen, studenten hebben bedreigd en op 27 november 2025 betrokken zijn geweest bij een zware mishandeling van een medestudent in universiteitscafé Bar Boele.
Voor dat laatste incident zijn U. en een ander VSP-lid, Reinout V., eind december 2025 aangehouden, zo berichtte Ad Valvas. Volgens de politie wordt een 25-jarige man uit Almere verdacht van openlijke geweldpleging en poging tot zware mishandeling. De zaak ligt bij het Openbaar Ministerie. Zowel U. als V. ontkennen alle aantijgingen.
De Vrijmoedige Studentenpartij profileert zich als tegenstander van ‘woke-ideologie’ en zegt te strijden voor academische vrijheid en vrij debat. De partij behaalde zetels in studentenraden op onder meer de VU, Universiteit Utrecht, Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam. Na de publicaties over Marlon U. hebben de VSP-fracties op meerdere universiteiten zichzelf ontbonden, inclusief de VSP-fractie op de VU.
Connectie met Forum voor Democratie
Marlon U. heeft banden met Forum voor Democratie (FvD). In 2022 was hij kandidaat voor de gemeenteraad van Almere namens FvD. Daarnaast is hij zichtbaar geweest op bijeenkomsten en online kanalen van de jongerenorganisatie JFvD. Ook onderhield U. contacten met rechtse media de Telegraaf, Ongehoord Nederland, PowNed en Café Weltschmerz om over ‘woke’ te praten en de VU in een kwaad daglicht te stellen. U. stelt dat de VSP een onafhankelijke studentenpartij is en spreekt van een jarenlange ‘hetze’ tegen hem en zijn partij.
De VU stelt in reacties dat zij geen uitspraken kan doen over individuele personen en benadrukt dat meldingen van grensoverschrijdend gedrag altijd serieus worden genomen. Volgens de universiteit worden er soms zichtbare en onzichtbare maatregelen getroffen, maar details daarover blijven vertrouwelijk.
Welke maatregelen kan een universiteit nemen?
Deskundigen en studentenorganisaties wijzen erop dat universiteiten verschillende middelen hebben om in te grijpen bij structureel grensoverschrijdend gedrag. Dat kan variëren van waarschuwingen en bemiddeling tot disciplinaire maatregelen zoals een tijdelijk of permanent campusverbod, schorsing of – in het uiterste geval – uitschrijving. Daarbij hoeft gedrag niet per se strafbaar te zijn om bestuurlijk op te treden.
Artsen zonder Grenzen slaat alarm en roept het nieuwe kabinet op om in actie te komen tegen het Israëlische besluit de hulporganisatie uit Gaza te weren. Volgens Israël voldoet Artsen zonder Grenzen niet aan nieuwe regels voor hulporganisaties. Die beslissing dreigt de toch al beperkte humanitaire hulp verder te ondermijnen.
Moeder Ola staat voor een tent in Gaza en houdt haar bijna twee jaar oude dochter in haar armen. Het meisje heeft twee dunne staartjes in, blote voeten en klampt zich vast aan haar moeder. In een video van het Palestine Children’s Relief Fund vertelt Ola dat haar dochter nog niet kan lopen en dat dat volgens dokters door een calciumtekort komt. Er is te weinig melk beschikbaar in Gaza en daarom kan het meisje zich niet goed ontwikkelen.
Er geldt sinds oktober een staakt-het-vuren in Gaza en volgens de afspraken van dat bestand zouden er 600 vrachtwagens met hulpgoederen per dag het gebied in gaan. In werkelijkheid zijn dat er gemiddeld slechts 130. En dat betekent dat er, ondanks de wapenstilstand na twee jaar oorlog, nog steeds een tekort is aan voedsel, medicijnen en schoon drinkwater. Bijna alle kinderen onder de twee jaar krijgen niet het minimaal nodige dieet. De nieuwe fase van onderhandelingen biedt nog geen zicht op vooruitgang.
En door nieuwe regelgeving kan de humanitaire situatie in korte tijd nog verder verslechteren. Israël kondigde in maart vorig jaar nieuwe regels aan voor de registratie van hulporganisaties, die aankomende maand ingaan. Volgens de nieuwe Israëlische wet zijn hulporganisaties verplicht om gedetailleerde informatie over hun personeel aan te leveren en mogen hulporganisaties geen kritiek op Israël hebben. Kritische rapporten en uitspraken kunnen worden gezien als het ‘delegitimeren van Israël’. In december werd duidelijk wat het niet aanleveren van de gegevens voor gevolgen zou hebben: het intrekken van de vergunning van de gehele hulporganisatie.
Artsen zonder Grenzen moet Gaza uit
Hulporganisatie Artsen zonder Grenzen (AzG) trok maandag in Nederland aan de bel. De organisatie roept de toekomstige premier en minister van Buitenlandse Zaken op om zich uit te spreken tegen de herregistratieplicht en ‘daadkrachtig op te treden’. AzG kreeg aan het begin van de maand te horen dat Israël de organisatie definitief weg wil hebben uit Gaza. Het Israëlische ministerie van Diaspora zei dat er ‘stappen zijn gezet om een einde te maken aan de activiteiten van Artsen zonder Grenzen in Gaza’. De hulporganisatie moet 28 februari uit Gaza zijn vertrokken. Volgens Israël is de herregistratieaanvraag van AzG incompleet, omdat de organisatie niet de gevraagde persoonsgegevens van alle Palestijnse en internationale medewerkers heeft overhandigd.
‘We vrezen voor de veiligheid van onze medewerkers’
‘We gaan die gegevens niet overhandigen’, zegt Artsen zonder Grenzen-directeur Karel Hendriks. ‘We weten niet wat er met de informatie gebeurt en vrezen voor de veiligheid van onze medewerkers. Er zijn al 15 van onze collega’s gedood, er zijn grote aanvallen geweest op zorgverleners en we weten ook dat er nog tientallen medische zorgverleners vastzitten in Israëlische gevangenissen.’ In Nederland heeft de Autoriteit Persoonsgegevens gezegd dat de registratie-eis de Europese privacywetgeving schendt, en ook daar maakt Hendriks zich zorgen om: ‘We lopen dan een juridisch risico. We mogen die gegevens helemaal niet aanleveren.’
Een Palestijnse voedselverkoper wacht op klanten langs een weg in Khan Yûnis. Beeld: Bashar Taleb/AFP
Israël beschuldigt AzG ook van een ‘doelbewuste campagne om de legitimiteit van de staat Israël te ondermijnen’. Het ministerie van Diasporazaken en Antisemitismebestrijding zegt onder meer dat AzG in rapporten spreekt van genocide, etnische zuivering en doelbewuste uithongering door Israël in Gaza. ‘Er is geen campagne om Israël te ondermijnen. We willen een genormaliseerde relatie met de Israëlische autoriteiten. We willen onderhandelen op hoog niveau en hun zorgen over veiligheid aanhoren zonder dat wij al onze principes overboord gooien. Dat we de misdaden van het Israëlische leger veroordelen, betekent niet dat wij niet in gesprek willen met de staat Israël of die staat delegitimeren’, zegt Hendriks.
Gevolgen hulpverlening
Meer dan de helft van de voedselhulp in Gaza wordt geleverd door onafhankelijke ngo’s. Daarnaast beheren de hulporganisaties zo’n 60 procent van de veldhospitalen en verlopen bijna alle behandelingen van kinderen met ondervoeding via diezelfde organisaties. Een mogelijk vertrek van AzG zou volgens Hendriks grote gevolgen hebben voor de hulpverlening in Gaza; een op de vijf ziekenhuizen wordt door AzG ondersteund en een op de drie bevallingen wordt door hulpverleners van AzG begeleid. ‘Het gaat om grootschalige en essentiële vormen van hulp. We leveren technisch ingewikkelde hulp zoals chirurgie, maar bijvoorbeeld ook ons distributienetwerk is enorm. Wat wij doen, kun je niet zomaar overdragen aan andere organisaties.’
Andere organisaties weigeren tot nu toe ook hun personeelsgegevens te delen, maar hebben nog geen officieel besluit van Israël gekregen dat zij definitief weg moeten. Waarom Artsen zonder Grenzen dan wel? ‘Over het antwoord op die vraag kunnen we alleen maar speculeren’, zegt Hendriks. ‘We zijn een uitgesproken organisatie, financieel onafhankelijk en maken autonome keuzes over hoe we werken. Het lijkt erop dat wij extra veel aandacht hebben gekregen van de Israëlische autoriteiten en dat ze van ons een voorbeeld hebben gemaakt, terwijl de eisen andere organisaties op dezelfde manier treffen.’
‘Het verzoek om overleg met Israël blijft onbeantwoord’
Andere hulporganisaties worden dus ook getroffen, en voor hen blijft er veel onduidelijk. Zo is hulporganisatie CARE nog niet officieel gederegistreerd, maar ook niet officieel geherregistreerd. En dat terwijl de herregistratie op 1 maart rond moet zijn. ‘We zien dat de ruimte om te werken stap voor stap kleiner wordt. Het verzoek om overleg met Israël blijft onbeantwoord. We moeten ons nu gaan voorbereiden op verschillende scenario’s’, zegt Deniz Dönmez van CARE.
Huidige beperkingen
Dat het werk van de hulpverleners nu al moeilijker wordt, merkt CARE onder andere aan de status van internationale medewerkers. ‘We hebben dit jaar drie aanvragen ingediend voor internationale collega’s om naar Gaza te gaan; die zijn allemaal afgewezen. Een andere collega die via Israël naar de Westoever zou gaan, is in Tel Aviv teruggestuurd’, zegt Dönmez.
Ook hulporganisatie Oxfam Novib loopt daar tegenaan: ‘Israël weigert onze internationale medewerkers Gaza binnen te laten,’ zegt Mirte Bosch, humanitair expert van Oxfam Novib. Ook deze hulporganisatie heeft nog geen duidelijkheid over haar herregistratie en heeft op dit moment dus geen officiële vergunning. ‘We proberen onze hulp zoveel mogelijk voort te zetten en zullen dat ook blijven doen. We krijgen sinds maart al geen hulpgoederen binnen en moeten het dus doen met wat er lokaal beschikbaar is. We zouden zo veel meer kunnen betekenen voor het opbouwen van levens als Israël ons gewoon ons werk zou laten doen.’
Ook Artsen zonder Grenzen merkt dat het werk in Gaza nu al minder goed uit te voeren is. Hendriks is onder meer bezorgd over het contact met het Israëlische leger. Voorheen had de organisatie contact met het leger over nieuwe hulplocaties en over de routes die hulpverleners aflegden. ‘Dat konden we toen op een veilige manier coördineren, maar dat kanaal is ons ontnomen.’
‘We laten dit niet zomaar gebeuren’
Dönmez van CARE zegt dat de verwachting is dat Israël de komende tijd nog meer restricties zal invoeren. De organisatie probeert daar alvast op voor te sorteren. ‘We verwachten bijvoorbeeld dat Israël het moeilijk zal maken om onze Israëlische bankrekening te gebruiken om collega’s te betalen. We zijn daarom bezig om dat anders te organiseren, zodat we hen in ieder geval kunnen blijven betalen.’
Net als andere hulporganisaties weigert CARE tot nu toe de gegevens van het personeel te delen met Israël. ‘Voor Israël zijn die gegevens slechts een onderdeel van het bredere plaatje. We hebben nul garantie dat het oplevert wat wij willen; namelijk meer toegang en meer hulpverlening.’ Volgens Dönmez zal CARE ook niet op een later moment de informatie delen. ‘Tenzij we zekerheid kunnen krijgen over wat er met die gegevens gebeurt en dat die informatie dus niet bij het Israëlische leger of bij de veiligheidsdiensten terechtkomt. Dan hebben we een ander gesprek, maar dat is nu niet het geval.’
‘We weten dat internationale druk op Israël kan werken’
Hulporganisaties doen er op dit moment alles aan om duidelijkheid te krijgen en te voorkomen dat ze straks geen hulp meer kunnen verlenen in de Palestijnse gebieden. Artsen zonder Grenzen hoopt dat het nieuwe kabinet de druk zal opvoeren. ‘We weten dat internationale druk op Israël kan werken’, zegt Hendriks. ‘De herregistratiedeadline stond eerder in september, maar vanuit Nederland en de EU is er toen druk gemobiliseerd en is de deadline uiteindelijk verschoven.’
Oxfam Novib zegt naar juridische mogelijkheden te kijken. ‘We laten dit niet zomaar gebeuren en zijn ons samen met tientallen andere organisaties aan het beraden op juridische stappen’, zegt Bosch. Ook Hendriks zegt dat zijn organisatie niet zomaar zal vertrekken: ‘We zijn bezig de hulp op te schalen en niet met onze koffers inpakken.’
Afgelopen weekend ging op TikTok het verhaal rond dat Epstein baby’s at. Naar verluidt zouden ze naar cream cheese smaken. Vooral jongeren, maar ook sommige volwassenen geloofden het. Het broodje-aapverhaal werd door algoritmes flink opgepookt.
Pulpmedia zijn op de tablet en de smartphone al lang in de meerderheid. Influencers en AI-gedreven redacties trekken vaak meer aandacht dan de serieuze journalistiek. Maar dat wist je vast al.
Net als dit: volgens sommige veiligheidsexperts en analisten staan we op de drempel van een Derde Wereldoorlog. Voor het eerst sinds de jaren dertig van de vorige eeuw komen fascisten in Europa weer serieus aan de macht. Die twee dingen samen – minder journalistiek, meer fascisme – vormen een levensgevaarlijke combinatie.
Serieuze media en kwaliteitsjournalistiek zijn namelijk een cruciaal wapenschild tegen het fascismemonster. Een van de eerste dingen die despoten als Poetin, Trump en Xi Jinping doen, is de vrije pers een kopje kleiner maken. Ze weten wie hun gevaarlijkste binnenlandse vijand is. Niet voor niets zijn vrijwel alle kritische Russische journalisten op de vlucht gejaagd naar het buitenland, zetten Bezos en Musk in de Verenigde Staten grote mediabedrijven naar hun hand, en sluit China de kritische mediamagnaat Jimmy Lai uit Hong Kong twintig jaar op.
Je kunt stellen dat fascisten en populisten in ons land een handje geholpen zijn doordat de kwaliteitsmedia al vanzelf zijn uitgekleed. Teruglopende advertentie-inkomsten en te weinig abonnees bleken net zo effectief als een dictator. Dagbladen krompen de afgelopen jaren hun redacties in, bekende opinietijdschriften werden eenmanszaken. Serieuze lokale kranten bestaan amper nog. De Nederlandse publieke televisiezenders zijn gevestigd in steeds krappere omroephuizen.
Fascisme wordt geleid door grote schurken, maar uitgevoerd door kleine gekken
Waar zijn straks die krachtige, onafhankelijke kwaliteitsmedia als we ze keihard nodig hebben? Bijvoorbeeld om feilloos alle feiten boven water te krijgen over schimmige politieke en zakelijke populisten? Waar zijn die lokale krantjes die precies weten welke randfiguren ineens op de plaatselijke kieslijst staan? Het is huiveringwekkend dat we bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart kunnen stemmen op personen die antisemitische, racistische en xenofobe uitlatingen op hun naam hebben staan.
Fascisme wordt geleid door grote schurken – maar uitgevoerd door kleine gekken. Doodgewone mensen die de afgelopen halve eeuw onopvallend door onze samenleving stapten, hooguit herkenbaar als ze de beest uithingen als hooligan of tegen de lamp liepen in de misdaad. Nu kruipen deze mensen bovengronds. In Amerika mogen ze overheidswerk doen voor ICE, in Nederland protesteren ze bij asielzoekerscentra of molesteren ze met een knokploegje linkse demonstraties.
Het nieuwe coalitieakkoord maakt 3,4 miljard per jaar extra vrij voor Defensie. Met die in totaal 26,8 miljard per jaar kunnen we aardig wat geweren, tanks, vliegtuigen en soldaten aanschaffen. Alleen: de Nederlandse geschiedenis leert dat zo’n leger soms na één dag oorlog kan worden verslagen. Na capitulatie zijn al die tanks en vliegtuigen voor de vijand.
Meer dan ooit hebben we een oplettend en nuchter oog nodig dat registreert wat er in de grote steden en op het platteland gebeurt. En nee, liever niet nog meer bange beveiligingscamera’s aan elk huis, maar een rationeel instituut dat noch van de staat noch privaat is. Het enige leger dat je niet zomaar uiteen kunt slaan of kunt afpakken, is dat van waakzame journalisten. Dáárom is het jammer dat in het coalitieakkoord niets staat over grote investeringen in onderzoeksjournalistiek en kwaliteitsredactie.
We moeten de publieke omroep uitbreiden en het NOS Journaal versterken. Er moeten waakzame journalisten worden opgeleid die elke dag, uur-in-uur-uit, taalmodellen als ChatGPT trainen met gecontroleerde informatie. Die elk uur van de dag de algoritmes beïnvloeden in de richting van de waarheid. Zo’n journalistenleger kun je niet mobiliseren als het eenmaal is ontmanteld. Dus investeer wat mij betreft een miljard in journalistiek. Anders vrees ik dat Nederland en Europa straks onverdedigbaar zijn.
Ondanks grote publieke verontwaardiging heeft de Amerikaanse regering besloten om Liam Conejo Ramos (5) en zijn ouders alsnog het land uit te zetten, berichtte de Volkskrantdit weekend. De familie van Liam vluchtte uit Equador en vroeg op legale wijze een verblijfsvergunning aan in de Verenigde Staten.
Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS) heeft een federale rechter gevraagd de deportatie van een Ecuadoraans jongetje en zijn ouders door te laten gaan. Het gezin was eerder vrijgelaten uit een detentiecentrum in Texas.
Liam en zijn vader, Adrian Conejo Arias, vragen asiel aan in de Verenigde Staten. Op 20 januari werden zij door immigratieagenten uit hun huis in Columbia Heights, nabij Minneapolis, gehaald. De moeder wist zich binnen te verstoppen. Foto’s van de jongen, met blauwe muts en Spiderman-rugtas, gingen viraal en leidden tot brede verontwaardiging.
Democratische politici, onder wie de congresleden Ilhan Omar en Joaquin Castro, veroordelen de poging tot deportatie. Zij noemen de stap ongebruikelijk en mogelijk een vorm van vergelding, omdat de asielprocedure nog loopt. Het DHS stelt dat het om reguliere uitzettingsprocedures gaat.
Voormalig media-ondernemer en activist uit Hong Kong Jimmy Lai heeft twintig jaar celstraf gekregen vanwege zijn kritiek op China. Dit werd afgelopen weekend bekend.
Officieel werd Lai schuldig bevonden aan het schaden van de nationale veiligheid, wat volgens de nationale veiligheidswet verboden is in China. In de praktijk betekent dit dat enige vorm van kritiek op China streng verboden is en de persvrijheid in Hong Kong nagenoeg is verdwenen.
Dit resulteerde al eerder in gevangenisstraffen, zoals de tien jaar die academicus Benny Tai in 2024 kreeg opgelegd. De twintig jaar die Lai nu krijgt, is echter de langste celstraf ooit gegeven voor het schaden van de nationale veiligheid.
Lai is inmiddels 78 en zit al twee jaar vast. De gevangenisstraf staat in zijn geval gelijk aan een doodvonnis, schrijven mensenrechtenorganisaties. Zijn gezondheid was de afgelopen twee jaar verslechterd en hij zal waarschijnlijk achter de tralies sterven.
Jimmy Lai was vooral bekend als oprichter van de krant Apple Daily, een van de grootste pro-democratie-kranten in Hong Kong. Hij gebruikte zijn media-platform en zijn politieke invloed om kritiek te uiten op de Chinese Communistische Partij en om steun te mobiliseren voor democratische hervormingen in Hong Kong.
LinksBoven is een opvallende club binnen GroenLinks-PvdA. De leden willen een socialere en groenere koers en zijn klaar met ‘strategische vaagheid’.
Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart roert zich binnen GroenLinks-PvdA de in 2024 opgerichte ledenbeweging LinksBoven. De groep profileert zich als een ecosocialistische pressiegroep die de partij wil behoeden voor een verdere afzakking naar het politieke midden.
LinksBoven telt zo’n 750 leden en sympathisanten en organiseert bijeenkomsten waar doorgaans tussen de zestig en zeventig mensen op afkomen. Het netwerk is officieel erkend door de partij en heeft toegang tot faciliteiten en budget. Toch positioneert de beweging zich nadrukkelijk niet als machtsfactor, maar als aanjager van debat.
‘De linkerbovenhoek van het Kieskompas’
GroenLinks-Statenlid Julia Matser, woordvoerder van LinksBoven, benadrukt dat de naam niet toevallig is gekozen. ‘Wij staan voor de linkerbovenhoek van het Kieskompas: sociaal én groen, maar dan zonder strategische vaagheid.’
Volgens Matser is LinksBoven geen tegenhanger van het PvdA-netwerk RoodVooruit, dat zich vorig jaar – zonder succes – verzette tegen de fusie met GroenLinks. ‘We hebben andere doelen en een andere focus. Wij willen vooral dat GroenLinks-PvdA zich duidelijker en idealistischer uitspreekt, in plaats van zich meer en meer naar het centrum te bewegen.’
‘We houden niet bij wie van welke bloedgroep is’
LinksBoven noemt zichzelf een ledenbeweging, geen factie. De groep trekt langs lokale afdelingen om discussie te organiseren en leden te verbinden. ‘We zijn minder bezig met het opleggen van een uitgewerkte eigen visie en meer met het gesprek. Want wat voor partij willen we zijn?’
De beweging bestaat uit zowel GroenLinks- als PvdA-leden, maar ook uit mensen die pas lid zijn geworden na de vorming van GroenLinks-PvdA. ‘We houden niet bij wie van welke bloedgroep is. Dat vinden we niet relevant.’
Ecosocialisme, Palestina en defensie
Ideologisch laat LinksBoven zich inspireren door het ecosocialisme, een stroming die sociale rechtvaardigheid en ecologische duurzaamheid als onlosmakelijk met elkaar verbonden ziet. Matser noemt de Amerikaanse economisch antropoloog Jason Hickel en de Britse econoom Kate Raworth, bekend van haar boek over de donuteconomie, als inspirerende voorbeelden. Tegelijk wordt er binnen de beweging nog volop gezocht en gediscussieerd. ‘We zijn bezig onze idealen scherper te krijgen,’ aldus Matser. ‘Welke denkers passen daarbij, en wat betekent dat concreet voor beleid?’
Naast sociaaleconomische thema’s speelt ook het buitenlandbeleid een belangrijke rol. Het Palestinastandpunt is voor LinksBoven cruciaal. Matser noemt de motie van Kati Piri voor een volledig wapenembargo tegen Israël een stap vooruit, maar benadrukt dat de aandacht niet mag verslappen. ‘Er vloeit nog steeds bloed. Dit is voor ons geen bijzaak, maar wel een van meerdere kernonderwerpen.’
‘We zijn bezig onze idealen scherper te krijgen’
Ook het defensiedebat leidt tot stevige interne discussies. Veel leden zijn kritisch over ‘militarisering’ en de NAVO, in een traditie die herinnert aan de pacifistische wortels van partijen als de PSP, een van de voorlopers van GroenLinks. Niet iedereen binnen LinksBoven is principieel tegen de NAVO, maar er leeft wel scepsis over de huidige prioriteiten. ‘Er wordt gesproken over personeelstekorten bij defensie’, zegt Matser, ‘maar tegelijkertijd zijn er enorme tekorten in de zorg. Waar sturen we jongeren naartoe?’
Extinction Rebellion
De in 1966 opgerichte pressiegroep Nieuw Links wist in 1969 belangrijke posities in het hoofdbestuur van de PvdA te veroveren en stuurde de partij voor lange tijd naar links. Wil LinksBoven ook de macht grijpen? Dat is niet het doel, zegt Matser, maar de beweging is allerminst vrijblijvend. Voor de komende gemeenteraadsverkiezingen worden circa vijftig kandidaten op lokale GroenLinks-PvdA-lijsten actief ondersteund met voorkeurscampagnes. Die kandidaten worden extra in de schijnwerpers gezet en met elkaar verbonden via appgroepen en bijeenkomsten.
Daarnaast ziet LinksBoven zichzelf als een brug tussen linkse protestbewegingen en de partijpolitiek. Er zijn contacten met onder meer Extinction Rebellion en diverse organisaties uit de Palestinabeweging. Ook mensen die actief zijn in uiterst linkse splinterpartijen als BIJ1 of De Vonk, of die (nog) geen partijlid zijn van GroenLinks-PvdA, zijn welkom bij bijeenkomsten van LinksBoven. ‘Dat levert soms spanning op’, erkent Matser, ‘maar de partijtop vindt het niet problematisch. Integendeel, ze waarderen dat we het gesprek openhouden.’
Themadag over dekoloniseren. Beeld: Julia Matser
Historische parallellen
Volgens Jouke Huijzer, sinds het voorjaar van 2025 hoofdredacteur van het uiterst linkse tijdschrift Jacobin, past LinksBoven in een lange traditie van linkse tegenbewegingen binnen brede volkspartijen. Hij ziet parallellen met de Sociaal-Democratische Werkgemeenschap, een linkse pressiegroep in de PvdA uit de jaren vijftig, en Nieuw Links.
In al deze gevallen speelde teleurstelling over het buitenlandstandpunt en een te pragmatische, op macht gerichte koers een rol, aldus Huijzer. ‘In de jaren vijftig leidde dat uiteindelijk tot de oprichting van de PSP. In de jaren zestig rommelde het opnieuw in de progressieve hoek, met Provo, de PPR en de Kabouterpartij.’ Hij wijst erop dat ook nu veel linkse kiezers en activisten zich politiek dakloos voelen, of hun heil zoeken bij BIJ1, De Vonk of de Partij voor de Dieren.
LinksBoven kiest echter bewust voor de strategie om binnen de partij te blijven. ‘De vraag is steeds: probeer je de grote partij van binnenuit te veranderen, of stap je eruit?’ zegt Huijzer. Dat de uitgesproken Palestina-activist Sabine Scharwachter, oud-voorzitter van GroenLinks-jongerenorganisatie DWARS, ook lid is van LinksBoven, laat volgens hem zien dat die interne strijd nog steeds relevant wordt gevonden.
Strategisch dom of noodzakelijk?
Critici binnen en buiten de partij vrezen dat een radicalere koers GroenLinks-PvdA politiek-strategisch gezien naar de marge drukt. Zo meent journalist Chris Aalberts dat VVD-leider Dilan Yesilgöz erg in haar nopjes is met LinksBoven, omdat dit haar frame bevestigt van GroenLinks-PvdA als een radicale partij waarmee je niet moet willen regeren.
‘Rechts blijft je toch wel wegzetten als radicaal’
Huijzer verwerpt dat argument. ‘De PvdA is niet ingestort omdat ze te links waren, maar juist omdat ze te veel naar het midden opschoven. En vervolgens blijven ze in de oppositie hangen. Of je nu wel of niet een koerswijziging op migratie doorvoert, rechts blijft je toch wel wegzetten als radicaal. Dat frame verandert niet. Links moet zich realiseren dat je alleen kunt regeren als rechts niet meer om je heen kan. Daarvoor heb je een aantrekkelijk, overtuigend verhaal nodig. Sinds 2017 werkt het rechtse verhaal niet meer; daarna hebben GroenLinks en PvdA samen nooit meer dan 25 zetels gehaald.’
De sleutel ligt volgens Huijzer in het bouwen van een overtuigend machtsblok. ‘Om te zorgen dat rechts niet om je heen kan, moet je eerst je eigen massa mobiliseren. Dat gaat beter met een verhaal op eigen termen dan met het aantrekkelijkste verhaal voor potentiële coalitiepartners.’
Matser vindt dat GroenLinks-PvdA constructief maar ook kritisch het nieuwe kabinet-Jetten tegemoet moet treden. ‘Het is goed dat we uiteindelijk meebesturen,’ zegt ze. ‘We hebben nu een minderheidskabinet, en dat betekent dat ze ons hard nodig hebben. Je moet dan niet principieel aan de zijlijn blijven staan. Maar dat betekent wél dat we kritisch moeten blijven op het coalitieakkoord. De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan en huisjesmelkers krijgen nog steeds vrij spel. Dat is niet goed en daar moeten we binnen de partij echt het debat over voeren.’
Of de beweging LinksBoven daadwerkelijk effect sorteert, zal mede blijken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Zullen er veel LinksBoven-kandidaten met voorkeursstemmen in de raad worden verkozen? En wat gaan de LinksBoven-politici die verkozen worden straks anders doen?
De Israëlische veiligheidsraad heeft zondag nieuw beleid goedgekeurd dat de Israëlische controle over de bezette Westelijke Jordaanoever verder vergroot. Dit schrijft nieuwssite Middle East Eye.
De maatregelen maken het mogelijk om nederzettingen sneller uit te breiden en geven Israëlische autoriteiten meer bevoegdheden in gebieden die officieel onder bestuur van de Palestijnse Autoriteit vallen.
Volgens de Israëlische regering moeten de veranderingen oude beperkingen opheffen en de ontwikkeling van nederzettingen versnellen. Ook wordt het toezicht op watergebruik en archeologische locaties uitgebreid naar gebieden die tot nu toe onder Palestijns civiel bestuur vielen.
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe beleid betreft de Ibrahimi-moskee in Hebron, een heilige plek voor moslims, joden en christenen. Tot nu toe lag een deel van de bevoegdheden rond bouwplannen en vergunningen bij de Palestijnse Autoriteit, volgens afspraken die al tientallen jaren gelden. Met het nieuwe beleid neemt Israël deze bevoegdheden volledig over. Dat betekent dat Israël voortaan zelf beslist over bouwprojecten, aanpassingen en infrastructuur rond de Israëlische nederzetting bij het heiligdom. Eerder nam Israël al de planningstaken over voor delen van het complex, maar de nieuwe regels maken deze verschuiving structureel.
Daarnaast breidt Israël het toezicht uit op watergebruik en archeologische locaties in gebieden die eerder onder Palestijns civiel bestuur vielen. De Palestijnse Autoriteit ziet de beleidswijzigingen als een verdere stap richting annexatie van de Westelijke Jordaanoever en als een schending van eerdere afspraken. De spanningen rond heilige plaatsen zijn de afgelopen jaren toegenomen, mede door meer aanvallen van kolonisten en strengere toegangsbeperkingen. In Hebron wonen ruim 200.000 Palestijnen, terwijl Israëlische troepen en ongeveer duizend kolonisten een aanzienlijk deel van de stad controleren.
In 2025 wees de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) veel meer asielaanvragen af dan in 2024. Het aantal afwijzingen steeg met meer dan de helft. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van CBS.
Tegelijkertijd nam het aantal eerste besluiten over asielverzoeken af. De IND nam 15,6 duizend besluiten: 8,1 duizend aanvragen werden afgewezen en 7,4 duizend kregen een verblijfsvergunning. Vooral in de tweede helft van het jaar werden meer aanvragen afgewezen.
Het aantal mensen dat een verblijfsvergunning kreeg, daalde in bijna alle groepen. Veel minder mensen kregen bescherming omdat zij gevaar lopen in hun eigen land, maar niet voldoen aan de eisen voor de officiële vluchtelingenstatus. Ook het aantal mensen dat wél als vluchteling werd erkend daalde. Alleen het aantal vergunningen voor mensen met zeer moeilijke persoonlijke omstandigheden steeg.
Het aantal besluiten over Syrische asielaanvragen daalde ook sterk. Als gevolg van de regime change in Syrië eind 2024 stopte Nederland tijdelijk met het behandelen van veel Syrische aanvragen. Daardoor nam de IND in 2025 nog maar 390 besluiten over Syriërs. Slechts een klein deel daarvan kreeg een vergunning. In 2024 waren dat er nog ruim tienduizend.
In gedachten was ik afgedwaald. In plaats van de A16 richting Breda was ik op de A15 richting Nijmegen beland. Nu ik toch op een niet-geplande weg zat, nam ik voor de variatie de afslag bij Gorinchem. Ik wilde mijn ouders bezoeken.
Voorbij de Merwedebrug bedacht ik dat ik dit stukje Brabant alleen maar vanaf de snelweg ken. De zonnige winterdag, zoals we die deze winter godzijdank vaak meemaken, wilde ik benutten. Ik nam de afslag bij Almkerk en reed via de provinciale weg richting Wijk en Aalburg.
Het bezoek had ik niet aangekondigd. Mijn moeder zat niet op mij te wachten. Ik probeerde ook een glimp van Heusden op te vangen, maar vanaf de weg is Heusden niet te zien. Bij mijn ouders kwam ik voor een dichte deur te staan. Ze waren op familiebezoek in Roermond.
Ik stapte weer in de auto en luisterde verder naar het college van Jona Lendering op Home Academy. Het ging over het werk en leven van de Macedonische heerser Alexander de Grote.
Zijn werk was in de vierde eeuw voor Christus land veroveren. Hij nam het stokje over van zijn vermoorde vader Philippus II. Hij wilde papa overtreffen, die Griekenland had onderworpen. Hij stak met een groot leger over naar Azië, het huidige Turkije. Hij voerde oorlog en trok verder.
Het huidige Bodrum, het huidige Iskenderun, het huidige Alexandrië, Babylon (nu in de buurt van Bagdad), Persepolis (nu in de buurt van Shiraz), het huidige Kabul tot aan het huidige Islamabad: geen stad was Alexander te ver. Geen rivier was te woest om over te steken. Hij versloeg sjah Darius III van Perzië meermaals.
Geen rivier was te woest om over te steken
Hij was nu koning, keizer en admiraal. Hij vond dat hij de zoon van Zeus was, en de zoon van Amon en de zoon van Ra. De laatste twee zijn Egyptische goden.
Na de laatste rivier had het leger genoeg van rivieren oversteken. Ze waren moe en ze wilden naar huis. Alexander begon aan een terugtocht. Hij ging nadenken over waar hij de hoofdstad van zijn wereldrijk zou stichten. Hij werd ziek en stierf op jonge leeftijd in Babylon. Binnen korte tijd na zijn dood implodeerde zijn rijk volledig.
Alexander wordt in het Turks Iskender genoemd. Tegenwoordig zijn er ook mensen die Iskender heten, maar niet zo veel als Alexander in het Westen. Bij Iskender denkt de Turk meer aan een kebab waarbij döner op een bedding van stukjes pitabrood is geplaatst, met daarover gesmolten boter, en ernaast yoghurt.
En als u dat niet lust, dan kunt u misschien een caesarsalade bestellen.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
