10.1 C
Amsterdam

Opnieuw valt de Turkse politie een nieuwszender binnen: het licht gaat langzaam uit

Lees meer

Dus, weer een stap in de duisternis aan de zuidoostelijke flank van Europa: bij zonsopgang op dinsdag 17 november viel de politie Sözcü TV binnen. Tegen de tijd dat Turkije wakker werd, was de zender uit de lucht en had een door de staat aangestelde bewindvoerder zowel de omroep als de website overgenomen. Vier leidinggevenden werden vastgehouden. Kijkers kregen een muziekdocumentaire te zien waar voorheen het nieuws was. De presentator van het ochtendprogramma werd de toegang tot het gebouw, dat was omringd door politievoertuigen, ontzegd.

De juridische achtergrond is een bijna tien jaar oude zaak over vermeende banden tussen eigenaar Burak Akbay en het Gülen-netwerk. Maar, zoals bij talloze zaken in het huidige Turkije, is dit slechts een voorwendsel. Sözcü is de tweede grote oppositiegezinde zender die in een maand tijd valt; Halk TV, een ander populair nieuwskanaal, werd in oktober binnengevallen en onder bewind gesteld. Deze twee waren de laatste grote oppositiegezinde zenders die kritische geluiden een podium boden. Het patroon is duidelijk: sinds 2022 zijn zes nieuwszenders in beslag genomen, waaronder Flash TV en Habertürk.

De werkelijke reden voor het ingrijpen is — u raadt het al — de realiteit die zich opdringt en het nieuws dat verteld moet worden om een steeds onrustiger publiek te informeren. Wat de inbeslagname van de twee zenders uitlokte, was een zich ontwikkelend verhaal.

Hier is een tijdlijn. 15 september: een enorm fraude-schandaal met fondsen — ongeveer 18 miljard euro die naar verluidt door de ‘nomenklatoera’ [namenlijst] rond president Erdogan is weggesluisd — barst los. 30 september: het populaire online platform T24 wordt geblokkeerd. 14 oktober: een bewindvoerder wordt aangesteld bij Halk TV. Ook in september-oktober: toegangsblokkades treffen de nieuwssites Kısa Dalga, soL Haber, Mezopotamya Agency en Evrensel, plus bijna 2.500 X-accounts van journalisten, academici, ngo’s en, ironisch genoeg, zelfs media-censuurwaakhonden. Medio 2025 was het aantal geblokkeerde websites in Turkije de 1,3 miljoen gepasseerd.

We staan voor een nieuwe drempel naar de duisternis. Het regime is druk bezig een systeem op te bouwen dat een dikke muur optrekt tussen de feiten en het publiek.

Televisie is het strijdtoneel waar deze strijd in Turkije wordt beslecht. UNESCO-cijfers tonen aan dat televisie met ongeveer 80 procent het populairste medium blijft in de imploderende mediasector van Turkije. Reuters merkt op dat oppositiekranten overleven, maar hun bereik is veel kleiner dan dat van televisie en online nieuws. De krant van Sözcü werd ditmaal gespaard. In de ogen van het regime is die van geen belang.

Het regime is vastbesloten de duimschroeven tot het einde aan te draaien

Niets hiervan begon vandaag of, zeg, twee jaar geleden. In 2013 ontstond de breuk tussen Erdogan en de Gülen-beweging, en werd de Zaman Media Group, die steeds kritischer werd, een doelwit. In 2015-2016 werden de media-outlets van de Ipek Group na een dramatische politie-inval gesloten. De overheidsdruk op de machtige Dogan Media Group werd ook onhoudbaar en de familie Dogan werd uiteindelijk gedwongen al haar bezittingen te verkopen aan een ondernemersfamilie die bekend staat als een vazal van het regime.

Daarna kwam de mislukte coup van juli 2016. Een enkel nooddecreet beval de sluiting van 131 outlets uit het hele politieke spectrum, waaronder drie persbureaus, 16 tv-zenders, 23 radiostations en 45 kranten. Latere noodmaatregelen brachten het totaal op bijna 200 gesloten outlets per decreet. In september 2016 werden 23 pro-Koerdische tv- en radiostations gesloten.

Verslaggevers Zonder Grenzen (RSF) schat dat ongeveer 95 procent van de nationale media nu onder overheidscontrole staat. Hun laatste wereldwijde index plaatst Turkije in 2026 op de 163e plaats.

Het onderzoek van het Reuters Institute uit 2026 rapporteerde een wekelijks offline nieuwsbereik van 24 procent voor Halk TV en 23 procent voor Sözcü TV. Na Halk TV en Sözcü blijft het terrein over aan twee kleine oppositiezenders, KRT en Koza. Het valt nog te bezien of zij de middelen hebben om te overleven — en ze riskeren hetzelfde lot als ze ‘luid’ en populair worden.

Dit zijn de feiten: de Turkse media worden verstikt en het regime is vastbesloten de duimschroeven tot het einde aan te draaien; om zowel de vrijheid als het pluralisme van de media te verdrinken. Toch blijft één ding hardnekkig: het verhaal, de waarheid die verteld moet worden.

De bondgenoten van Turkije hebben er lang voor gekozen de andere kant op te kijken, wat de vraag oproept: heeft Europa een nieuw China, Iran of Rusland aan zijn achterdeur nodig?

Nu u hier toch bent...

Goede journalistiek kost geld. Leden en donaties maken onze gebalanceerde berichtgeving over biculturaliteit, zingeving en vrijheid mogelijk. Steun ons daarom als u ons werk belangrijk vindt.

Vertel mij meer!
- Advertentie -