Sobibor begon niet met een bordje ‘Voor Joden verboden’

Jaswina Elahi
Jaswina Elahi
Cultuurwetenschapper. Onderzoeker Grootstedelijke Ontwikkelingen aan de Haagse Hogeschool.

Lees meer

Anders dan de koning beweerde in zijn veelgeprezen toespraak op 4 mei, begon Sobibor niet met een bordje ‘Voor Joden verboden’ in het Vondelpark. Nee, het bordje was een uitdrukking van een antisemitisme dat al veel langer bestond in Europa. Het begon in de Middeleeuwen, toen joden om religieuze redenen werden vervolgd. In de negentiende eeuw kwam daar de rassenleer bij.

Door het denken over verschillen tussen rassen werd Adolf Hitler gesterkt in zijn overtuiging dat Joden minder waren dan ‘het Arische volk’. Dat hij met dit idee aan de macht kwam in Duitsland – niet door een staatsgreep, maar door democratische verkiezingen – is beangstigend. Hoewel Hitler in Duitsland de macht kreeg, waren antisemitische ideeën wijd en zijd verspreid op het Europese continent.

Ofschoon in elk land specifieke oorzaken werkzaam waren, was de onverschilligheid voor het lot van de Joden in Nederland groot. Dat komt tot uiting in het hoge percentage slachtoffers vergeleken met de buurlanden: 73 procent van de in Nederland geregistreerde Joden werd slachtoffer van de Holocaust. In België was dit cijfer circa 40 procent, in Frankrijk om en nabij de 25 procent en in Luxemburg ongeveer 20 procent.

Dat de nazi’s in 1933 zo gemakkelijk de macht konden grijpen kwam volgens wetenschappers onder meer doordat de sociaaldemocraten in Duitsland na de Eerste Wereldoorlog teveel gefocust waren op de internationale politiek. Hierdoor konden de nazi’s zonder al te veel oppositie propaganda voeren via allerlei media, zoals pamfletten, kranten, radio, televisie, boeken en zelfs kinderboeken. Joden werden in de antisemitische propaganda als woekeraars weggezet.

Dit was natuurlijk een ouder en veel langer bestaand stereotype beeld, maar werd dankzij de economische crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw weer van stal gehaald. Dat veel journalisten en cartoonisten aan deze antisemitische hetze hebben meegedaan is ook beangstigend. Zij namen hun morele verantwoordelijkheid niet.

Graag zou ik willen dat ik vertrouwen had in woorden van de koning. Volgens hem biedt alleen een democratisch stelsel bescherming tegen willekeur en waanzin. Het naziregime heeft echter laten zien hoe kwetsbaar het democratisch stelsel is.

Graag zou ik willen dat ik vertrouwen had in woorden van de koning

Socioloog J.A.A. Van Doorn stelde in zijn boek Nederlandse democratie: historische en sociologische waarnemingen (2009) dat het democratisch stelsel berust op het bijzondere idee dat burgers hun machthebbers direct of indirect kiezen, hun machtsuitoefening sturen en controleren en hen bij onbevredigende resultaten door anderen vervangen. Hij schreef dat hoe machthebbers ook hun plaats verwerven, ze zelden die plaats gemakkelijk opgeven.

Eerder zullen ze ‘alles in het werk stellen hun bevoorrechte positie nog extra te versterken door legale en illegale kunstgrepen, bij voorkeur gerechtvaardigd door te wijzen naar het belang dat burgers bij hun voortgezette heerschappij hebben’. Een citaat dat mij altijd bij is gebleven.

Sobibor begon niet met een bordje in het Vondelpark ‘Voor Joden verboden’. Het begon met antipathie en afgunst jegens een minderheidsgroep, met politici die inspeelden op de onderbuikgevoelens van de bevolking en met de negatieve beeldvorming over deze minderheid in de media. Het beeld werd voor waar aangenomen, de media ontkenden hun aandeel in de stigmatisering en de burgerij dacht dat het zo’n vaart niet zou lopen.

Het is een bekend proces van uitholling van de democratie. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw zien we toenemende overeenkomsten hiervan terugkomen in het publieke debat. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om migranten, met name moslims, en nog later bij de MOE-landers. Het zijn zorgwekkende parallellen. Maar we blijven volharden in onze onschuld.

- Advertentie -

5 REACTIES

  1. Mooi. En laten we dan naar het nu kijken. Het nu van een belastingdienst die jarenlang systematisch etnisch kon profileren. Van een Haagse politie waar ze maar niet leren. Van het opstellen van risicoprofielen om mensen uit te sluiten van bepaalde dienstverlening of ze minder snel te helpen omdat ze een risico vormen voor de prestaties. Laten we dan ook kijken wat er nu gebeurt met burgerrechten in tijden van crisis.

  2. Het was een mooie toespraak, maar ik geloof niet dat Willem-Alexander de aangewezen persoon is om de democratische rechtsstaat te vertegenwoordigen:

    1. Belasting ontduiken door dubbele meubeltoeslag (aangetoond door NRC)
    2. Bemoeienis/inzicht in strafzaak Poch (aangetoond door Bureau Buitenland/RTL)
    3. Juridische belazerij rond jaagsubsidie (aangetoond door ZEMBLA)

    Ook dat is uitholling van de democratie. Versterkt het cynisme. Vergroot de kans op exploitatie door populisten.

    Terwijl je natuurlijk genoeg selfmade politici hebben die laten zien hoe het ook kan. Zij drongen binnen één generatie door tot ‘de macht’. Ik denk bijvoorbeeld aan de Burgemeester van Rotterdam of de voorzitter van de Tweede Kamer.

  3. Mevrouw Elahi : “..Het begon in de Middeleeuwen, toen joden om religieuze redenen werden vervolgd. “.
    Het begon met het ontstaan van het Christendom, toen de ‘erfzonde’ werd uitgevonden : de Joden
    waren schuldig aan de dood van Jezus, niet de Romeinen die hem aan het kruis nagelden. Als men
    toen de Romeinen de schuld had gegeven, dan was het Christendom nooit een Romeinse Godsdienst
    geworden, zeker niet met een Keizer als aanhanger !

    Het was niet Hitler, maar Joseph Goebbels [ minister van propaganda ], die de joden haat aanjoeg en
    de concentratiekampen bedacht.

    “..Ofschoon in elk land specifieke oorzaken werkzaam waren, was de onverschilligheid voor het lot van
    de Joden in Nederland groot…” . Neen, dat was het niet : kijk naar de Dokwerkers die in staking gingen!
    Het probleem was de ambtenarij : die waren zélf NSDAP [Nazi’s] : die wezen de bezetter als ‘legitiem
    bestuur’ . op het bestaan van het bevolkingsregister, Enige land ter wereld dat zó goed bijhield wie
    er gelovig was, welk geloof, en waar men woonde… Ambtenaren zijn een vloek voor de beschaving.

    U weet écht niet waar u het over heeft ! Wat een lariekoek : “Dat de nazi’s in 1933 zo gemakkelijk de
    macht konden grijpen kwam volgens wetenschappers onder meer doordat de sociaaldemocraten in
    Duitsland na de Eerste Wereldoorlog teveel gefocust waren op de internationale politiek. Hierdoor
    konden de nazi’s zonder al te veel oppositie propaganda voeren via allerlei media, zoals pamfletten,
    kranten, radio, televisie, boeken en zelfs kinderboeken.”

    Het falen van de Weimarrepubliek had als eerst reden dat de Duitse bevolking de Weimarregering als
    schuldige voor de afspraken die in het Verdrag van Versailles in 1919 waren vastgelegd. In dit verdrag
    met de geallieerden had Duitsland niet alleen grote delen van zijn grondgebied afgestaan, maar werd
    ook het leger bijna geheel ontwapend en moest Duitsland enorme herstelbetalingen afdragen.

    Dat was dus een gevolg van WW1, niet van het zich ‘richten op het buitenland’.

    De Nazi’s, dat waren de Nationaal Socialisten.. Die beloofden werk voor iedereen en een eigen auto ,
    de Käfer die later zo populair was onder de hippies… Fascisme was een LINKSE ideologie…

    Verder : “..Dat veel journalisten en cartoonisten aan deze antisemitische hetze hebben meegedaan is
    ook beangstigend. Zij namen hun morele verantwoordelijkheid niet…” : daarom is het kritiekloos meelopen
    van de MSM – vooral de NOS – met het regerings (wan-)beleid en het eindeloos framen van het FvD en van
    Trump, óók zo angstaanjagend.

    Maar dat pas niet in het wereldbeeld dat u voorstaat : de slinkse eigen waarheden die als dogma moeten
    worden beschouwd, de religie waar de klimaathysterie slechts een aspect van is.

    U heeft een punt : ” ..Sobibor begon niet met een bordje in het Vondelpark ‘Voor Joden
    verboden’. ..” . Neen, het begon in Rome bij het ontstaan van de RKK, de 5e colonne die
    feitelijk geen aanhang meer heeft [ wie luistert er nog naar de pastoor..], maar wel de
    touwtjes in handen heeft op het wereld toneel. Zelfs zodanig dat een groep Kardinalen
    een brandbrief publiceerden om te melden dat de Paus teveel aan politiek doet !

    En ook hier: “..Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw zien we toenemende overeen-
    komsten hiervan terugkomen in het publieke debat. ..” . Stelselmatig worden andersdenken
    uitgesloten van enig debat, of één wordt er voor een ‘publiek vuurpeleton’ gezet van 5
    eensgezinde linkse stokpaardjes. Dit betekend in feite dat de meerderheid van de bevolking
    niet mee kan doen aan het debat.

    Maar gaat er iets veranderen ? Natuurlijk niet : de media bespelen de massa meesterlijk…
    Het domme klapveen klapt voor de ‘Staatsman Rutte’ , terwijl hij de voorstellen van Baudet
    in februari van tafel veegde : tot vér in maart vloog KLM op China…

    Een volk krijgt de regering die het verdiend. Nederland verdiend een liegende regering die
    op de achtergrond allerlei maatregelen invoert op de achtergrond en ondertussen de mensen
    bang maakt voor ‘het virus’ … Het corona [= kroon ] virus… Is dat dezelfde als de oranje kroon ?

    Nederland is geen democratie, maar een Constitutionele Monarchie. Kamerleden zweren eerst
    trouw aan de Koning, dan aan de Grondwet, en pas als laatste aan het land..

    Droom lekker door stemvee van de VVD…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here