De ‘bezorgde burger’. Ik kan die kreet inmiddels niet meer horen. De ‘bezorgde burger’ is inmiddels een excuus geworden voor rechts-radicale partijen om hun van haat vervulde achterban van Loosdrecht tot Engelen tot gewelddadig anti-azc-verzet aan te vuren – en voor ooit fatsoenlijk-democratische rechtse partijen om daarin dan mee te gaan.

‘Woke’ en ‘Antifa’: dat zijn blijkens absurde lezingen en absurde moties van de onder Dilan Yesilgöz naar rechts geradicaliseerde VVD de grote gevaren, terwijl haar mentor Mark Rutte de grootste sloper van de internationale rechtsorde als vredelievende en visionaire ‘daddy’ prijst. Zoals Yesilgöz een eeuw geleden ook vast Mussolini zou hebben geprezen, omdat die zo standvastig antifascisten bestreed.

De zogenaamd ‘bezorgde burger’ is intussen in de praktijk steeds meer een eufemisme voor rellend tuig dat ’to defend Nederland’ de boel kort en klein slaat, gebouwen in brand steekt en andersdenkende mededorpelingen bedreigt zodra het zijn zin niet meteen krijgt.

We moeten dat natuurlijk ‘niet politiek’ maken, zoals minister van Financiën Eelco Heinen – één van de vele kleurloze carrièrocraten die bij de VVD wegens gebrek aan politici-met-inhoud naar boven zijn gevallen – na de Malieveldrellen van september 2025 bezwoer.

Maar laten we het toch maar eens wél politiek maken. De afgelopen jaren zijn gemeentebesturen door toedoen van een angstig naar extreemrechts kijkende VVD stelselmatig door Den Haag in de steek gelaten als het om de asielproblematiek ging. Ook burgemeesters van VVD-huize hebben hun verbijstering over de lafheid van hun eigen partijgenoten niet verzwegen. Uitvoering van de spreidingswet – een WET – was volgens VVD-fractieleider Brekelmans voor gemeentes slechts optioneel.

Gevolg van dit soort lafheid is dat nu in nogal wat gemeentes nieuwe colleges zijn aangetreden die uit naam van die zogenaamde ‘bezorgde burgers’ aan hun asielopvangplicht op basis van de spreidingswet geen boodschap hebben. In hun programma-akkoord is uitdrukkelijk opgenomen dat zij weigeren mee te werken aan het onderbrengen van asielzoekers en dat zij zich met alle macht tegen de komst van een azc zullen verzetten. Ter Apel mag wat hen betreft het alleen blijven oplossen.

Wie verder kijkt, ziet op de kaart juist de nodige rijke gemeentes, als Wassenaar, Laren, Blaricum, Stichtse Vecht

Sommige commentatoren tonen nog steeds erg veel begrip voor dit soort ‘bezorgde burgers’. Vooral niet tegen hun wil iets forceren, dat versterkt het populisme! We moeten begrip hebben voor zulke gemeentes die zich tegen lokale vluchtelingenopvang keren. Jammer voor Ter Apel.

Dat soort standpunten, zulk meebuigen met de schreeuwerige vox populi, is veelal gebaseerd op het idee dat die ‘bezorgde burgers’ die extreemrechts stemmen mensen zijn die het ‘al zo moeilijk hebben’. Dat die terecht niet willen dat zij in hun probleemwijken ook nog eens ‘alle’ vluchtelingen erbij krijgen. Denk: armlastige plaatsen met veel laagopgeleiden, uitkeringstrekkers, toeslagenslachtoffers et cetera.

Dat blijkt dus onzin. Evenzeer als zich onder het electoraat van PVV, FvD en JA21 heel veel welvarende kiezers bevinden, geldt dat ook voor die gemeentes waarvan het nieuwe bestuur nu officieel heeft verklaard: azc- weg ermee.

Wat dat betreft was het heel nuttig dat de Volkskrant op 22 juli een kaartje van Nederland publiceerde, waarop al die weigergemeentes waren ingekleurd. En dan blijkt dus iets heel anders dan dat ‘de zielige gewone burger’ de klos zou zijn van links ‘elitair’ afwentelbeleid.

Ja, er zijn een paar weigergemeentes waarvoor dat verhaal van een opeenstapeling van sociale problematiek opgaat – Den Helder, Emmen, Veendam, Kerkrade. Maar Kerkrade is de enige in de hele Mijnstreek. En in Twente zijn het niet de steden, maar Borne en Oldenzaal.

Wie verder kijkt, ziet op de kaart juist de nodige rijke gemeentes, als Wassenaar, Laren, Blaricum, Stichtse Vecht. Of fundamentalistische in de SGP-Bible Belt, waar men met het christelijke gebod van naastenliefde dus niet zo veel op heeft. Om ze even op weg te helpen: ‘De vreemdeling, die als vreemdeling bij u verkeert, zal onder u zijn als een ingeborene van u; gij zult hem liefhebben als uzelf’ (Leviticus 19:34). Dat soort vrome oorden, waar men op andere momenten graag heidenen met bijbelcitaten om de oren slaat, zijn zelden erg armlastig.

En in veel heidense plaatsen gaat het bij xenofobe PVV’ers en VVD’ers (ja, die ook) vaak om egoïstische patjepeeërs die menen dat hun geld hen van alle maatschappelijke problemen moet vrijwaren, die dus zo bij minder fortuinlijke burgers over de schutting gekieperd kunnen worden.