‘AKP is partner van imperialisme’

Foto's: Fatih Mehmet Macoglu
Fatih Mehmet Macoglu is de eerste en enige communistische burgemeester van Turkije. ‘De AKP tolereert geen tegengeluid en doet er alles aan om de oppositie vanuit de arbeidersklasse uit te schakelen.’

De val van het communisme vond decennia geleden plaats. In Europa maakten communistische regimes één voor één plaats voor democratische besturen. Hoewel Turkije nooit een communistisch land was, had het vooral tijdens de Koude Oorlog te maken met een bloedige strijd tussen linkse en rechtse groepen, wat leidde tot de coup van 1980. Naast rechtse nationalisten werden ook honderden communisten opgepakt, gemarteld en zelfs opgehangen. Wanneer ze meer geluk hadden, trokken ze naar Europa als politieke vluchtelingen. Het woord communist werd als het ware een scheldwoord in Turkije.

Tijdens de lokale verkiezingen van 2014 in Turkije gebeurde echter iets heel opvallends. Zorgmedewerker Fatih Mehmet Macoglu (Ovacik, 1968), kandidaat namens de Communistische Partij van Turkije (TKP), een partij die lang verboden was in het land, won de verkiezingen in zijn geboorteplaats Ovacik, in de provincie Tunceli, met bijna 37 procent van de stemmen. Daarmee werd hij de eerste en voorlopig enige communistische burgemeester van Turkije. De Kanttekening sprak hem onder meer over de toekomst van het communisme en wat men in Turkije vindt van een communistische burgemeester.

Wat maakt u anders dan andere burgemeesters?
‘Wat ons communisten anders maakt dan de rest is dat we in ons programma alle macht reguleren via volksvergaderingen en het volk betrekken in alle besluitvormingsmechanismen. Ons model is gebaseerd op productie, transparantie en is tegen alle vormen van corruptie. Huisvesting, onderwijs, gezondheidszorg en openbaar vervoer is gratis en alle andere diensten worden eerlijk geleverd door de gemeente.’

Voert u strijd tegen het kapitalisme?
‘Ja, omdat ook in Turkije het kapitalisme de primaire bron van sociale ongelijkheid is hebben we als de TKP de strijd tegen het kapitalisme centraal gesteld en het socialisme als uitgangspunt genomen in ons programma. We strijden al jaren voor meer rechtvaardigheid en gelijkheid.’

Wat maakt dat u zich vandaag de dag nog steeds communist noemt, terwijl het communisme is mislukt in zoveel landen?
‘Het communisme werd op veel plekken in de wereld gelanceerd als een boeman. Er werd letterlijk gejaagd op communisten. Als gevolg van dit soort internationale lastercampagnes, waar het kapitalistische Westen het voortouw in nam, zag de massa, ook in Turkije, communisme als iets slechts. Dat is merkwaardig, omdat het communisme juist staat voor het recht op alle vormen van leven. Het communisme spoort mensen aan om de natuur, de mensheid en alle levende wezens te respecteren. Het communisme betekent dat alle mensen, dus ook de mensen die zonder enige kennis anti-communistisch zijn, niet het slachtoffer worden van een klassenstrijd en in vrede kunnen leven. Hoe kan iemand tegen dit soort idealen zijn, vraag ik me vaak af.’

Wat voor problemen kwam u de afgelopen jaren als burgemeester tegen?
‘Turkije heeft iets wat veel landen niet hebben, namelijk ondergrondse en bovengrondse rijkdommen. Door de jaren heen hebben verschillende regeringen en gemeentes daar misbruik van gemaakt. Ze hielden geen rekening met het milieu en natuurgebieden. Ze keken puur naar wat het financieel oplevert. Nadat ik aan de macht kwam in Ovacik heb ik daar een stokje voor gestoken. Dat vonden de grote bedrijven die profiteren natuurlijk niet leuk. Die zijn niet anders gewend dan plunderen en vernielen. Dat we daardoor onder druk staan heeft niet zozeer te maken met het feit dat ik een communistische burgemeester ben. Iedereen, ongeacht ideologie, die het de machthebbers lastig maakt kan problemen krijgen.’

Hoe reageren burgers op uw burgemeesterschap?
‘De Turkse geschiedenis zit eigenlijk vol met grote communistische helden. De bekende dichter en schrijver Nazim Hikmet was bijvoorbeeld een belangrijke vertegenwoordiger van de Turkse communistische traditie. Het is een gegeven dat mensen uit Dersim (het huidige Tunceli, red.), maar vooral ook uit Ovacik, een verleden hebben met het communisme en er sympathie voor hebben. In andere delen van Turkije is dat anders zijn, maar hier bestaat er geen negatief beeld van het communisme. Sterker nog, hier kan vrijwel iedereen zich vinden in de idealen van het communisme.’

Heeft het communisme nog een toekomst in Turkije?
‘Ik moet zeggen dat het communisme voor mij helemaal niet utopisch is. Ik geloof honderd procent dat het communisme levensvatbaar is en dat we het prima kunnen toepassen als bestuurlijk model in Turkije. We moeten niet vergeten dat het een ideologie is waarin historische wortels verscholen zitten van een lange klassenstrijd die nog lang niet is gestreden.’

U buigt zich over de problemen van Ovacik, maar volgt ook de landelijke politiek. Wat zijn de meest urgente problemen van Turkije?
‘De strijd tussen de AKP-regering en de onderdrukte arbeidersklasse, maar ook tussen de AKP en de mensen met verschillende etnische, religieuze achtergronden en genders is in volle gang en wordt met de dag groter. De AKP is een strategische partner van het internationale imperialisme. Het is een partij die fascistische methodes toepast. De AKP tolereert geen tegengeluid en doet er alles aan om de oppositie vanuit de arbeidersklasse uit te schakelen. Het verzet van de onderdrukte volkeren tegen dit soort fascisten en barbaren zal slagen en een eind maken aan zulke praktijken.’

DELEN
Hüseyin Atasever
Journalist gespecialiseerd in islam, Turkije en het Midden-Oosten.