Pro-Palestina-activist Ayala Levinger is op 4 mei tijdens de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam opgepakt en ruim drie uur vastgehouden vanwege een stil protest met de tekst ‘Nooit meer is nu!’. Critici, onder wie journalist Frederike Geerdink, die ook aanwezig was, vragen zich af waarom zelfs zo’n stil protest niet mag.
‘Dit A5’je hield ik vast op de Dam, samen met zo’n 15 anderen. Is dit niet waar de Dodenherdenking over gaat? Als het hier niet over gaat, waar dan wél over? Toen de politie vorderde, hebben een paar anderen en ik het papiertje weggedaan en werden wij dus niet opgepakt. Free onze vrienden!’, schrijft Geerdink op X.
Ze vermoedt dat ‘de macht’ doodsbang is voor ‘de spiegel’ die activisten haar voorhouden. ‘Grote, mooie woorden over het verzet toen, en terecht, maar het verzet nu wordt gecriminaliseerd. Wat betekent 4 mei dan nog?’
Een van de vrienden van Geerdink die werd opgepakt is Ayala Levinger, een pro-Palestijnse activist met een Joods-Israëlische achtergrond, en lid van het maandelijkse panel van de Kanttekening. Na haar vrijlating, rond middernacht op 4 mei, deelde ze op Instagram een foto van het A4’tje, samen met haar bijdrage aan het panel van mei, dat over de dodenherdenking ging. Daarin zei ze onder meer:
‘De Nationale Herdenking op 4 mei is altijd selectief geweest in wie er wordt herdacht. Maar sinds de genocide in Gaza en het steeds zichtbaarder worden van Israëls imperialistische ambities in West-Azië is deze selectieve herdenking ronduit cynisch.’
We spraken haar kort over de aanhouding.
Wat is er precies gebeurd?
‘We (pro-Palestijnse demonstranten, red.) hebben een aantal weken geleden besloten dat we iets zouden doen. Op de Instagrampagina “Nooit meer is nu” hebben we dat ook kenbaar gemaakt en mensen opgeroepen om mee te doen. De afspraak was om met een papiertje of bordje te komen dat niet groter was dan een A4’tje. Het was geenszins onze bedoeling om de twee minuten stilte te verstoren. We wilden ook luisteren naar de verhalen op de Dam, dus op een waardige manier protesteren.’
Oké, en toen waren jullie daar. Wat gebeurde er toen?
‘We waren er al om 19.00 uur. We stonden helemaal aan de rand van de herdenking. Omstanders reageerden knikkend en instemmend, maar er waren ook mensen die hun hoofd schudden en ons afkeurden. Dat heb je altijd. Maar de meeste mensen hebben helemaal niets van ons protest gemerkt. Dat was ook de bedoeling. Toch zorgden de autoriteiten ervoor dat er al binnen vijf minuten agenten om ons heen stonden. Een van de aanwezigen, die ik ook persoonlijk ken, een zionist die ook heel nare dingen post, begon opeens de politie te roepen. Ze liep op de politie af en wees naar ons. Dat is pas ordeverstoring: ons allemaal verdacht maken. Wij maakten echt geen herrie. We praatten niet, alleen zachtjes, zoals andere bezoekers ook doen. Een grote agent kwam op ons af en zei dat de borden weg moesten.’
En toen?
‘Toen kwam die agent voor mij staan. Ik ben heel klein, dus dat was intimiderend. Hij zei dat ik daar niet met een Palestinashirt mocht staan.’
‘We stonden stil, we verstoorden de orde niet’
Wat zei jij daarop?
‘Ik vroeg: “Wilt u dat ik wegga?” Hij zei lachend tegen collega’s: “Nee, ik wil niet dat je weggaat, maar dat je het bedekt.” Dus ik dacht: het zal wel goed zijn. Kennelijk vonden ze het zelf ook niet helemaal oké wat ze deden, dus misschien zouden ze me met rust laten. Op een gegeven moment kwamen ze terug en zeiden ze: iedereen met een bord moet mee. We zijn toen meegegaan.’
Wat deden andere bezoekers?
‘Die maakten een pad en sommigen joelden ons zelfs uit. Opeens hoef je blijkbaar niet meer stil en respectvol te zijn, dacht ik. We hebben niets gedaan wat niet mocht. We hadden geen spandoeken; dat was een leugen. Dat de politie de media voedt met onjuiste informatie om de actie te rechtvaardigen, is ontoelaatbaar.’
Hoe lang moesten jullie vastzitten?
‘We werden rond half acht van de Dam verwijderd. Om tien voor half twaalf werden we vrijgelaten.’
Hoe gaat het nu met je?
‘Ik krijg veel steun. Maar er zijn ook mensen die vinden dat je dit op die dag niet hoort te doen. Daar ben ik het niet mee eens. We mogen doen wat we deden. We hebben niets smakeloos gedaan. Alles gebeurde met respect. We stonden stil, we verstoorden de orde niet. De politie deed dat. Zij stormden met veel mensen op ons af en veroorzaakten de ophef.’
