In de jaren negentig, toen ik net naar de brugklas ging in Amsterdam (Lidewij de Vos van Forum voor Democratie was toen als ‘oorspronkelijke, inheemse Nederlander’ nog niet eens geboren), liepen we met een groepje Turkse, Marokkaanse en Surinaamse Amsterdammers van school naar huis. ‘Wat is jouw Nederlandse naam als de dag komt dat we ons moeten bekeren tot Hollanders?’, vroegen we elkaar af. Ik vond Willem wel een leuke naam.
Mehmet werd Klaas, Rodney Jan en Ahmed koos voor Gerard. Oer-Hollandse namen tegenover onze ‘namen met een migratieachtergrond’. Bijna twee decennia en twintig jaar eenzijdige integratie later hoorde ik een witte collega op de redactievloer waar ik stage liep over een Nederlander van kleur het volgende zeggen: ‘Al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding.’
Dat kun je goedschiks opvatten als een stimulerende uitspraak om jezelf te zijn. Maar zoals ik toen ook de betekenis opzocht, doe ik dat vandaag weer. ‘Wie zich mooi aankleedt, wordt daarmee zelf nog niet mooi’ of ‘Fraaie kleren maken niet alleen de man’, staat op internet. Klinkt niet echt chic, ook al gaan deze definities vooral over klassenmigratie en parvenu’s.
Ik kijk naar het debat over Nederlanderschap (lees: witheid) in de Kamer, waar De Vos met haar zwangere buik voorover leunt. Ze draagt de zwaarte van een ongeboren kind dat nu al multiculturele stress ontvangt, omdat haar woorden over ‘remigratie’ nooit betrekking zullen hebben op haar eigen kind. Het gaat om mijn kind met donkere ogen en donker haar. En om de kinderen van alle andere niet-witte Nederlanders. Als je wit privilege wilt begrijpen, dan is dat al genoeg.
De arrogantie van een witte vrouw van 28 die voor alle andere Nederlanders van kleur wil gaan meten hoe Nederlands ze zijn en ‘vrijwillige remigratie’ wil toepassen wanneer ze niet door de ballotagecommissie komen. Maar hoort racisme dan wel bij het Nederlanderschap? Waarom zouden racisten betere Nederlanders zijn dan Nederlanders met een migratieachtergrond?
Nederland is vol, roepen Nederlandse nationalisten nu al meer dan veertig jaar. Als het toen al niet klopte en nu nog steeds niet klopt, omdat we volop arbeidsmigranten nodig hebben en daarom deals sluiten met grote mogendheden (zoals India), dan is er dus iets anders aan de hand dan volheid: de kleurverandering in Nederland. Als je echt vindt dat Nederland te vol is, dan zou je in principe niet alleen voor een stop op immigratie moeten pleiten, maar ook moeten stoppen met het krijgen van witte kinderen. Maar die oproep wordt niet gedaan. Integendeel: ‘Nieuwkomers maken we zelf’, roepen witte supremacisten op sociale media.
Zei iemand ‘wit privilege’?
Op tv zag ik Ruud Gullit zeggen dat hij een ‘trotse Nederlander’ is. Conformerende woorden van een bruine Nederlander die mij eerlijk gezegd weinig meer doen. In de Volkskrant werden ook allerlei Nederlanders met een migratieachtergrond opgetrommeld die hun Nederlanderschap toonden. Ook dit las ik met de emotieloze blik van een Nederlander met een Turkse naam, die het geen probleem vindt om als oer-Hollander in een Turks shirt rond te lopen en voor Turkije te juichen op het WK. Sorry, medelanders, zolang er geen Turken of Marokkanen spelen bij Oranje, is er voor mij weinig reden om te kijken.
Waarom moeten wij nu opeens ons Nederlanderschap bewijzen?
‘Binnenkort krijgen we de one-drop rule en schedelmetingen om Nederlanderschap te toetsen. Fokking white supremacists willen exclusief blank zijn en dan moeten allochtonen hun Nederlanderschap uithuilen. Ga eens achter witte Nederlanders aan en interview hen kritisch over hun Nederlanderschap’, app ik een vriend.
‘Lale… nice try, babes’, appt hij terug.
Later op de dag drinken we iets, net nog binnen de ring in Amsterdam (waar steeds meer witte mensen met de gentrificatiegolf zijn komen aanwaaien). Willen we eigenlijk nog wel dat onze kinderen in Nederland opgroeien? Zitten ze straks in Ankara of Igdir, en dan? Ook daar moeten ze zich – dit keer als buitenlandse Hollanders (daar wel inderdaad!) – invechten in het verrotte Turkse systeem.
Ik ga me niet meer invechten. Als je met ons wilt zijn, dan passen we ons gezamenlijk aan het Nederlanderschap van 2026 aan. Witte nationalisten definiëren dat als blank, maar daarmee plaatsen ze zich vanwege racisme buiten het Nederlanderschap. We leven namelijk in Nederland, niet in Blankland. Als die witte nationalisten moslims waren geweest, dan zou in de Tweede Kamer wetgeving worden besproken om hun Nederlandse nationaliteit af te nemen. Waarom nu niet? Zei iemand ‘wit privilege’?
Nu u hier toch bent...
Goede journalistiek kost geld. Leden en donaties maken onze gebalanceerde berichtgeving over biculturaliteit, zingeving en vrijheid mogelijk. Steun ons daarom als u ons werk belangrijk vindt.
Vertel mij meer!

