Deze zomercolumn is vooral nuttig voor degenen die nu van een fijne vakantie kunnen genieten omdat er in Nederland goed voor ze wordt gezorgd. En wel omdat Nederland steeds minder goed voor een ander deel van de inwoners zorgt. En dat komt weer voor een groot deel door het stemgedrag van degenen die ervoor gezorgd hebben dat Nederland wel goed voor henzélf zorgt.

Laten we er niet omheen draaien: Nederland is de afgelopen decennia een steeds onsympathieker land geworden: egoïstisch, materialistisch en xenofoob. Ja, individueel zijn veel Nederlanders best aardig, maar zodra ze in het stemhokje staan, is het bij velen: eigen hoge bankrekening en aandeelportefeuille eerst. Niet toevallig valt dat samen met de electorale dominantie van de VVD, die van de 26 jaren die de huidige eeuw inmiddels duurt er slechts vier – vier! – níet heeft meegeregeerd.

Van de huidige Tweede Kamerleden behoort bijna een derde tot rechts-extremistische, zo niet fascistoïde partijen, en als je de onder Yesilgöz blijkens haar stemgedrag anti-rechtstatelijk geworden VVD-fractie daarbij optelt, kom je bijna uit op de helft.

Men maakt zich hier te lande regelmatig zorgen over verkiezingen in Duitsland en Frankrijk, maar Nederland is geen haar beter. Er bestaat in de Kamer nog steeds de neiging om de intrinsieke kwaadaardigheid van haatpredikers als Wilders en Markuszower te bagatelliseren, omdat zij toch collega’s en soms voor een meerderheid onmisbaar zijn.

Nederland is de afgelopen decennia een steeds onsympathieker land geworden

De VVD is er de afgelopen jaren op leugenachtige wijze in geslaagd om een collectief sociaal-economisch ongelijkheidsprobleem als een individueel sociaal-cultureel aanpassingsprobleem te framen, in de lijn van het bewust gemakzuchtige dictum van Mark Rutte dat nieuwkomers zich maar moesten leren invechten.

Zo kon de schuld voor alle door de VVD-marktwerking veroorzaakte tekorten op de woningmarkt of in de zorgsector op asielzoekers worden geschoven, en konden niet alleen de wantoestanden in de buitenlandse uitzendbranche – denk aan de vleessector – buiten schot blijven. Dat gold ook voor de zelfbevoordeling van de (deels goed aan dat soort wantoestanden verdienende) economische bovenlaag, zoals het behoud van de hypotheekrenteaftrek en een minimale erf- en vermogensbelasting.

Ook de VVD koestert zo de valse tegenstelling waarmee extreemrechts in Nederland groot is geworden: tussen een zogenaamd ‘linkse’ elite en de hardwerkende Nederlander uit het gewone volk. Maar die laatste bezit geen villa, geen vermogen en zal ook van de ouders niet talloze tonnen erven. Dat laatste zorgt ervoor dat veel ‘gewone’ (namelijk: modaal verdienende) Nederlanders helemaal niet tegen een hogere erfbelasting zijn, zoals De Telegraaf regelmatig beweert.

Laten we er niet omheen draaien: de elite die economisch de politieke toon zet, is niet links, maar rechts – want rijk. Extreemrechtse politici werpen zich vaak op als ‘woordvoerders’ van ‘het volk’ tegen de elite, maar het enige ‘volkse’ aan ‘volkswoordvoerder’ Mona Keijzer is haar ontegenzeggelijke vulgariteit. Ze heeft gestudeerd, bewoont een kapitale villa en dankzij al haar overheidsbanen stromen al jarenlang maandelijks duizenden euro’s binnen. Als je haar een ‘vrouw uit het volk’ noemt, kun je net zo goed ook Trump als een ‘man uit het volk’ betitelen.

En dat geldt eveneens voor veel van die andere types die zo graag afgeven op de ‘linkse elite’, die de ‘gewone Nederlanders’ in de steek gelaten zou hebben. Voor zover dat inderdaad gebeurd is, is dat echter vooral door juist veel te veel mee te gaan in door de VVD gedicteerd neoliberaal beleid, waarvan veel gewone Nederlanders het slachtoffer zijn geworden. Maar daar hebben degenen die nu de mond vol hebben over ‘het volk’ – schreeuwlelijken als Wierd Duk of Johan Derksen – het nooit over. Die horen zelf namelijk gewoon tot die rijke bovenlaag.

Nee: wie dan van vrijwel alles de schuld krijgen, zijn migranten die de Nederlandse cultuur zouden ondermijnen. Duk bestond het zelfs om de zoveelste afgang van het Oranje-elftal – dat ook in ‘islamvrije tijden’ nog nooit een WK heeft gewonnen – aan te weinig nationaal bewustzijn te wijten (in plaats van aan chronische zelfoverschatting).

Tja: nationaal. Wat dacht u dan van sommige wél door Derksen gevierde ‘nationale’ voetbalhelden, die zich ondanks hun Oudhollandse achternaam miljoenen laten betalen om – over de rug van de semi-slaven die het stadion bouwden – voor Qatar te spelen? Of van de ‘nationale’ autoheld Max Verstappen, die zodra ook bij hem de miljoenen begonnen binnen te stromen naar Monaco verkaste: een soort fiscale landverrader.