Welke boeken liggen er deze zomer op jouw boekenplank? Het nieuwste boek van die ene auteur waar je zo van houdt, of juist een oude parel die je voor een prikkie op de boekenmarkt vond? Dit zijn onze leestips voor de zomermaanden.

Aan het einde van de oorlog – Bert Natter  

In de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog raakt het elfjarige zoontje van SS-Obersturmführer Karl Zehlendorf vermist bij het concentratiekamp waar zijn vader de scepter zwaait. Auteur Bert Natter won in mei de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman Aan het einde van de oorlog. Het is een verhaal dat je meezuigt in de inktzwarte wereld van het kamp en laat zien wat er gebeurt als het kwaad de overhand krijgt. De roman is geschreven als een filmscript, waarin de verschillende personages beurtelings in korte scènes worden gevolgd. Die vorm pakt verrassend goed uit.

Thomas Rap, 640 blz., € 29,99

——————————————————————————————————

Hallo witte scholen – Anousha Nzume 

Er zijn maar weinig Nederlandse boeken waarin het debat over segregatie en racisme in al zijn rauwheid en op onbeschaamde wijze wordt besproken als in Hallo witte scholen. Het boek met de treffende ondertitel: Klasse heeft ook een kleur  is het zeer welkome vervolg op Hallo witte mensen (2017).

Zomaar een paar zinnen uit het boek die er niet om liegen: ‘Wijken waar eerst mensen met verschillende culturele achtergronden woonden, wier kinderen op een gemengde school zaten, transformeren in hoog tempo in buurten waar door de stijgende huizenprijzen grote groepen Nederlanders van kleur vertrekken en nieuwe bewoners, vaak witte Nederlanders, hun intrek nemen’, aldus Nzume.

Ze vervolgt: ‘Deze groep is in eerste instantie enthousiast over de multiculturele wijk waar ze zijn neergestreken. Maar er zijn grenzen aan die solidariteit. Want hun witte kinderen mogen natuurlijk niet naar onze zwarte scholen. Dus fietsen ze graag een paar blokjes om.’

Het woord ‘ook’ in de ondertitel is een noodzakelijke toevoeging, omdat de middenklasse in de grote steden al lang niet meer uitsluitend bestaat uit autochtone, blanke of witte Nederlanders (kies naar wens, overtuiging en incasseringsvermogen de term die je het meest passend vindt, kleurenblindheid wordt echter niet gewaardeerd, zou Nzume zeggen). De kinderen van ‘gastarbeiders’, ‘buitenlanders’, ‘niet-westerse allochtonen’ en, in de nieuwste terminologie, ‘Nederlanders met een migratieachtergrond’ eisen hun plek op in de samenleving.

In het haar boek over segregatie in het onderwijs analyseert Nzume de sociale werkelijkheid van segregatie in het onderwijs op basis van etniciteit en klasse. Met rake beschouwingen pleit zij ervoor om eindelijk serieus werk te maken van integratie. Zoals ze schrijft: ‘We vergeten weleens dat het al dan niet goed regelen van gemengde scholen uiteindelijk allesbepalend is voor de groeiende kansen- en sociale ongelijkheid in onze samenleving.’ Een aanrader voor een klassen- én kleurbewuste zomervakantie.

Uitgeverij Pluim, 192 blz., € 29,99

——————————————————————————————————

Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld – Roel Meijer  

Als je altijd al meer wilde weten over de moderne geschiedenis van het Midden-Oosten, maar de bestaande boeken te gedateerd vindt, dan is het boek van Roel Meijer – Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld – een goede keuze. In 400 pagina’s neemt de geschiedenisdocent je mee door de ontwikkelingen van de vorige eeuw tot aan de Arabische lentes. Dit doet hij niet aan de hand van chronologische gebeurtenissen, maar op basis van thema’s als dekolonisatie, republieken en monarchieën, militaire regimes en islamistische tendensen. Steeds staat de relatie tussen staat en burger – het sociaal contract – centraal.

Als je het hele boek gelezen hebt, begrijp je hoe de ontwikkelingen van de afgelopen honderd jaar hebben geleid tot waar de verschillende staten nu staan. Meijer tracht een antwoord te geven op de vraag waarom de mensen van de revoluties er niet in zijn geslaagd om structurele verandering teweeg te brengen. Zo gaat hij uitgebreid in op de Palestijnse kwestie, de Syrische burgeroorlog en legt uit waarom Soedan nog steeds in een burgeroorlog verkeert.

Als je een ontspannend boek kiest is dit misschien niet de beste keuze. De dichtheid aan informatie is intens, doordat Meijer voorbeelden uit verschillende landen aanhaalt en verschillende leiders, partijen en cijfers door elkaar gebruikt. Het boek is dan niet bedoeld om een tijdslijn te schetsen, maar om inzicht te krijgen in patronen, bewegingen en ontwikkelingen in het moderne Arabische Midden-Oosten.

Amsterdam University Press, 400 blz., € 34,99

——————————————————————————————————

Soekarno. Nederlandsch onderdaan – Lambert Giebels  

Soekarno. Nederlandsch onderdaan van Lambert Giebels is een zeer leesbare biografie over het leven van Soekarno in de periode 1901-1950, dus vanaf zijn geboorte tot de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië.

Soekarno was charismatisch, charmant, creatief, humoristisch en pragmatisch. Daarom werd hij dé leider van de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging, in plaats van de stijve Mohammed Hatta of de misschien wel te idealistische en te intellectuele Sutan Sjahrir.

Vanwege zijn collaboratie met de Japanners was Soekarno voor de Nederlanders niet acceptabel als gesprekspartner. Daarom leidde Sjahrir voor Indonesië de besprekingen in Linggadjati in 1946 en Hatta de onderhandelingen die op 27 december 1949 leidden tot de soevereiniteitsoverdracht.

Een donkere plek op Soekarno’s reputatie was zijn steun aan het Japanse beleid om Indonesische dwangarbeiders te werven. Vele zogenoemde Romoesja’s stierven bij de aanleg van spoorwegen, zoals de Birmaspoorweg, en vliegvelden.

Uitgeverij Prometheus, 531 blz., € 29,95