In mijn gebrekkige Turks doe ik een beroep op de alevitische oervader van de Turkse volksmuziek, de troubadour Aşık Veysel, om dochterlief in mijn armen in slaap te sussen.

Uzun ince bir yoldayım – Ik ben op een lange, smalle weg
Gidiyorum gündüz gece  – Ik reis dag en nacht
Bilmiyorum ne hâldeyim, – Ik weet niet hoe ik eraan toe ben
Gidiyorum gündüz gece  – Ik reis dag en nacht

Tevergeefs. Ze heeft nog lang geen slaap en probeert met chirurgische precisie, één voor één, de borstharen die uit mijn hemd steken te epileren met haar kleine vingers. Het doet pijn, maar dat maakt niet uit. Zij mag me pijn doen. Ik herken de furie van haar moeder in haar priemende ogen wanneer ze, gefrustreerd (de haartjes op mijn borst zitten, anders dan die op mijn kale kop, stevig verankerd in mijn borsthuid), een greep doet naar een hele pluk borsthaar. Eveneens met weinig resultaat.

Ik probeer nu de Koerdische zanger Ahmet Kaya (die bijna uitsluitend in het Turks zong en racistisch Turkije uit werd gepest omdat hij begin jaren 2000 een nummer in het Koerdisch wilde zingen).

Günaydın anneciğim, günaydın babacığım – Goedemorgen, lieve mama, goedemorgen, lieve papa
Yine sabah oluyor – Het wordt weer ochtend
Evde sabah olmaz deme – Zeg niet dat het thuis nooit ochtend wordt
Orda günler geçmez deme – Zeg niet dat de dagen daar niet voorbijgaan
İçime sancı doğuyor... – Pijn doemt diep van binnen op

Ze komt nu in een iets andere houding wel tot rust, een eerste signaal om haar langzaam in bed te leggen en vlug de slaapkamer te verlaten. Een paar maanden geleden moest ik dit soms wel drie of vier keer herhalen voordat ze echt in slaap viel. Maar nu – we blijven uiteraard afkloppen – gaat het meestal in één keer goed. We hebben geluk met haar. Ze slaapt goed door.

Ze moet al Turks zijn voordat de wereld, en vooral ook Nederland, haar Turks maakt

Ik voed mijn dochter Turks op. Althans, dat denk ik. Ik praat zo veel mogelijk Turks met haar. Ze moet al Turks zijn voordat de wereld, en vooral ook Nederland, haar Turks maakt. Ze is uiteraard ook Nederlands, maar ze mag zelf nooit vergeten waar ze vandaan komt: uit Turks Amsterdam en Koerdisch Den Haag. Uit Ankara en Igdır. Uit de soennitische en de sjiitische islam. Uit Turkije, Koerdistan en Armenië (ja, Armenië hoort ook bij het Turks-zijn als dadergroep, zoals vele Turken op een dag mee zullen worden geconfronteerd).

Ik heb me lang verzet tegen alle vormen van opgelegde identiteit. Dat zal ik ook blijven doen. Maar kleurenblindheid hoort niet bij de wereld zoals we die kennen, en zoals die heel vaak ook is. Daarom vul ik bepaalde dingen alvast in het Turks voor haar in, op de meest inclusieve Turkse manier waartoe ik in staat ben. Uiteindelijk zal ze zich toch tegen me afzetten, zoals ik dat ook deed tegen mijn eigen vader.

Plichtmatig moet ik daarbij zeggen dat we in een ‘vrij’ land leven waarin dit allemaal mogelijk is. Maar het is een voorwaardelijke vrijheid, zoals de zwarte schrijver James Baldwin over vrijheid in Amerika schreef: ‘I was only free in battle, never free to rest.’

Schatje is alweer wakker. We luisteren naar deprimerende liefdesnummers van Müslüm Baba (Gürses).

Böyle bir aşk görülmemiş dünyada – Zo’n liefde is op deze wereld nog nooit gezien
Ne geçmişte ne de bundan sonra da – Noch in het verleden, noch in de toekomst
Arasalar bulamazlar rüyada – Al zoeken ze ernaar in hun dromen, ze zullen haar niet vinden
Göremezler, seni yazdım kalbime – Ze zullen het niet zien; ik heb je in mijn hart geschreven

Er is nog veel meer. Sezen Aksu, de nodige hiphop van Tupac Amaru Shakur en dansmuziek van Shakira. Maar ik vraag me echt af, moet ik ook André Hazes afspelen, terwijl het niet en nooit in mijn eigen systeem heeft gezeten. Ik moet dat zelf ook nog leren. Misschien als ze wat ouder is. Het is nooit te laat om te integreren, als het maar van beide kanten komt.