De meeste Nederlanders voelen zich niet structureel achtergesteld ten opzichte van andere groepen. Toch zijn er ook groepen die het gevoel hebben dat anderen worden voorgetrokken en dat zijzelf aan het kortste eind trekken. Dit blijkt uit een nieuw SCP-rapport.
Het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzocht gevoelens van achterstelling op vijf terreinen: wonen, werk, tradities en cultuur, rechtspraak en politieke vertegenwoordiging. Vooral op de woningmarkt leeft onvrede. 30 procent van de Nederlanders voelt zich daar achtergesteld. 28 procent van de Nederlanders voelt zich achtergesteld wat betreft politieke vertegenwoordiging. Bij werk en culturele tradities gaat het om circa 15 procent die zich achtergesteld voelt, terwijl slechts 7 procent van de Nederlanders zich achtergesteld voelt door de rechtspraak.
Een belangrijke scheidslijn loopt langs opleidingsniveau. Vooral praktisch geschoolden voelen zich achtergesteld. Ook mensen met een migratieachtergrond voelen zich vaak achtergesteld, maar om andere redenen.
Uit gesprekken van het SCP blijkt dat met name mbo-opgeleiden zonder migratieachtergrond veel onbegrip tonen voor de voorrangspositie die statushouders in een aantal gemeenten nog altijd hebben bij de toewijzing van sociale huurwoningen.
Mensen met een migratieachtergrond ervaren juist discriminatie op basis van hun afkomst, huidskleur en religie. Daardoor voelen zij zich achtergesteld op onder meer de arbeidsmarkt, woningmarkt en in contacten met instituties, zoals de rechtspraak.
Ook religieuze en culturele minderheden komen in beeld. Sommige Nederlanders met een migratieachtergrond ervaren dat er onvoldoende ruimte is voor hun religieuze tradities, zoals bijvoorbeeld Eid al-Fitr, terwijl vooral praktisch opgeleide Nederlanders juist vrezen dat Nederlandse tradities onder druk staan, denk aan Zwarte Piet. Opvallend is dat groepen zich geregeld achtergesteld voelen op dezelfde terreinen, maar om tegengestelde redenen.
Hanneke Felten van onderzoeksbureau Movisie plaatst op LinkedIn een kanttekening bij gevoelens van achterstelling onder witte Nederlanders. Volgens haar wijst onderzoek erop dat juist mensen met een migratieachtergrond structureel worden benadeeld. ‘Zogenaamd ‘omgekeerd racisme’ (dat witte mensen gediscrimineerd worden vanwege hun wit zijn) daarentegen is niet aangetoond en er is geen enkele aanwijzing dat dit een structureel probleem is.‘ Tegelijkertijd erkent ze dat mbo’ers mogelijk te maken hebben met discriminatie op basis van opleidingsniveau.
Wie voelen zich niet achtergesteld? Het SCP wijst vooral op witte hoogopgeleide Nederlanders, in het bijzonder universitair geschoolden. Zij ervaren relatief vaak juist voordelen. Culturele diversiteit wordt door hen vaker gezien als verrijking, zij hebben meer vertrouwen in de rechtspraak en voelen zich beter vertegenwoordigd door de politiek.
Na de mislukte staatsgreep van 2016 verloren duizenden mensen in Turkije hun baan en werden ze buitengesloten. Een nieuw rapport laat zien hoe de decreten van de regering-Erdogan levens kapot hebben gemaakt.
De pro-Koerdische parlementariër Ömer Faruk Gergerlioglu presenteerde onlangs een rapport van het Platform voor Gerechtigheid voor Slachtoffers, dat opkomt voor mensen die zijn getroffen door de noodmaatregelen na de mislukte staatsgreep van 2016. Gergerlioglu was zelf ook bij het onderzoek betrokken. Het rapport kwam tot stand onder leiding van onder anderen socioloog Bayram Erzurumluoglu, die zelf door een nooddecreet zijn baan verloor.
In totaal hebben sinds 2017 meer dan 33.000 mensen aan het onderzoek deelgenomen, voornamelijk slachtoffers van de noodmaatregelen en hun familieleden. Bij de mislukte staatsgreep vielen meer dan 250 doden. Daarna trad de regering van Erdogan hard op tegen de Gülenbeweging, die verantwoordelijk werd gehouden voor de couppoging. Veel aanhangers werden als terroristen bestempeld, vaak zonder dat hun individuele betrokkenheid was aangetoond. De gevolgen van die repressie zijn tien jaar later nog altijd voelbaar. Gergerlioglu vertelt over de bevindingen van het onderzoek.
Tijdens de presentatie van het rapport sprak u van ‘genocide’ op de Gülenbeweging. Waarom gebruikt u die term?
‘Omdat we 216 afzonderlijke misdrijven tegen de menselijkheid hebben vastgesteld. Het gaat om praktijken die doen denken aan de nazitijd, zoals het aanbrengen van kruisen op deuren van mensen die als terreurverdachten worden beschouwd. Tijdens de noodtoestand in Turkije ging het nog verder. Niet alleen onschuldige mensen werden getroffen, maar ook hun partners, kinderen, kleinkinderen en andere familieleden.’
Ömer Faruk Gergerlioglu
Maar die werden toch niet uitgemoord?
‘Bij genocide moeten we niet alleen denken aan het doden van mensen in gaskamers. Ook het uitsluiten van een groep uit het sociale en politieke leven, hen tot armoede en wanhoop drijven en ervoor zorgen dat ook familieleden en kinderen worden getroffen, zijn zeer ernstige misdrijven tegen de menselijkheid. Zo wordt een hele generatie haar toekomst ontnomen.’
Op de omslag van het rapport lijken mensen levend begraven te worden. Tijdens de presentatie zei u dat vrouwen en kinderen in een kuil worden begraven, terwijl anderen aarde over hen heen scheppen. Wat bedoelt u daarmee?
‘Volgens ons is bewust gekozen voor collectieve bestraffing. We hebben 216 categorieën van misdrijven tegen de menselijkheid vastgesteld, waarbij fundamentele rechten zijn geschonden, zoals de vrijheid van meningsuiting en godsdienst. Maar de gevolgen gaan veel verder. We zien meer sterfgevallen, hartaanvallen, kanker, depressies en echtscheidingen. Niet alleen de rechten van mensen zijn aangetast, maar ook hun gezondheid, gezinnen en sociale relaties. Hele levens zijn verwoest.’
Maar dat is iets anders dan levend begraven worden.
‘Ja, niet letterlijk. Maar geestelijk en sociaal zijn deze mensen wel uit het leven verdreven. Dat gaat veel verder dan gewone bestuurlijke maatregelen of afzonderlijke schendingen van rechten.’
‘Zelfs nu, jaren later, verbergen mensen nog voor de buitenwereld dat ze zijn ontslagen’
Heeft Turkije zijn culturele elite en middenklasse verloren?
‘De noodtoestand heeft Turkije veel intellectueel talent gekost. Hoogopgeleide mensen, zoals onderzoekers en schrijvers, werden ontslagen, buitengesloten, gevangengezet of gedwongen het land te verlaten. Je kunt spreken van een intellectuele zuivering. Het gaat niet alleen om braindrain, maar ook om de verzwakking van de wetenschap en het intellectuele leven in Turkije.’
Volgens het rapport ligt het aantal zelfdodingen onder gülenisten veel hoger dan gemiddeld in Turkije: ruim 2 procent. Bijna 10 procent heeft aan zelfdoding gedacht of een poging gedaan.
‘Als arts wil ik benadrukken dat zelfdoding nooit één oorzaak heeft. Maar een combinatie van ernstige depressie, plotselinge financiële problemen, sociaal isolement en wanhoop kan het risico vergroten. Tijdens de noodtoestand zagen we daar schrijnende voorbeelden van. Mensen die na hun ontslag in een ernstige psychische crisis belandden en een einde aan hun leven maakten. Zo waren er ziekenhuismedewerkers die naar de bovenste verdieping van hun ziekenhuis gingen en daar zelfmoord pleegden. Ook waren er politieagenten die na hun ontslag een einde aan hun leven maakten in het toilet van het politiebureau.’
Zulke berichten hebben de Turkse mainstreammedia nooit gehaald.
‘Zelfs nu, jaren later, verbergen mensen nog voor de buitenwereld dat ze zijn ontslagen. Ik ken professoren die werkloos raakten en vervolgens op de markt tomaten en komkommers verkochten. Ook ontmoette ik hoogleraren geneeskunde die als pompbediende bij een tankstation wilden werken, maar zelfs daar niet werden aangenomen.
U gebruikt ook de term ‘sociale dood’. Wat bedoelt u daarmee?
‘Een slachtoffer van de noodmaatregelen zei ooit tegen mij: ‘Eigenlijk zijn we al dood, maar we beseffen het niet.’ Een ander vertelde me dat hij na zijn ontslag niet eens meer langs het raam durfde te lopen, uit angst dat zijn buren zouden zien dat hij thuis was en dus zijn baan had verloren. Kunt u zich dat voorstellen? Zelfs in zijn eigen huis durfde hij zich niet meer vrij te bewegen. Hij probeerde onzichtbaar te blijven. Dat is wat we sociale dood noemen.’
‘Eigenlijk zijn we al dood, maar we beseffen het niet’
‘Stel dat een echtpaar ruzie krijgt. De ene partner kan de ander bedreigen bij de politie aangeven door te zeggen: ‘Mijn echtgenoot is een FETÖ-aanhanger’ [afkorting van Fethullahistische terreurorganisatie]. Ook in zakelijke relaties gebeurt dat. In de politiek worden ongewenste handelingen soms afgedaan als ‘FETÖ-tactieken’.
Deze mensen zijn hun rechten en vrijheden kwijtgeraakt, worden buitengesloten en zijn financieel en geestelijk gevangen komen te zitten. Ze verloren niet alleen hun baan, maar kregen ook een stigma opgeplakt. In de ogen van de samenleving worden ze bijna verantwoordelijk gehouden voor al het kwaad.’
Daar hadden ook niet-gülenisten last van, toch?
‘Zeker. Niet iedereen die via een nooddecreet werd ontslagen, was gülenist. Er waren ook linkse mensen en anderen die vanwege hun overtuigingen of om andere redenen slachtoffer werden. Zij kregen allemaal te maken met uitsluiting en stigmatisering.’
Er worden ook codes gebruikt om mensen als ‘staatsgevaarlijk’ aan te merken?
‘Ja, in online systemen werden bij sollicitaties codes als 36 en 37 gebruikt. Wie eerder via een nooddecreet was ontslagen, kon daardoor ook in de particuliere sector moeilijk aan werk komen. Dat heb ik zelf meegemaakt. Na mijn ontslag als arts solliciteerde ik bij particuliere ziekenhuizen. Daar kreeg ik openlijk te horen dat ze wisten van mijn ontslag en bang waren zelf problemen met de staat te krijgen als ze mij aannamen. Het ziekenhuis kijkt niet naar zijn deskundigheid, maar is bang zelf onder druk te komen staan.’
Onderdrukking door de staat kan tot radicalisering leiden. Waarom is dat bij de slachtoffers van de nooddecreten niet gebeurd?
‘De onderdrukking zorgde vooral voor angst, wanhoop en maatschappelijke uitsluiting. In plaats van te radicaliseren, probeerden mensen zich gedeisd te houden en zo min mogelijk op te vallen. Voor wie zijn baan verliest, zich zorgen maakt over zijn gezin en zelfs bang is voor zijn buren en familieleden, is overleven belangrijker dan verzet. Mensen trokken zich terug en probeerden te voorkomen dat hen nog meer ellende zou overkomen. Er was geen radicalisering, maar vooral angst en onderwerping.’
Er was ook weinig tot geen solidariteit
‘Inderdaad, ze misten een maatschappelijke basis die hen kon steunen, hen in staat stelde samen op te treden en hun vertrouwen kon geven. Ik denk bovendien dat deze groep geen sterke, gedeelde intellectuele traditie had en ook niet over georganiseerde vormen van solidariteit beschikte die onder zulke omstandigheden tot radicalisering hadden kunnen leiden.’
Wat bedoelt u daarmee?
‘Als we deze groep vergelijken met andere maatschappelijke groepen, wordt het verschil duidelijker. Zo hebben we tijdens perioden van onderdrukking en conflict onder Koerden gezien dat familiebanden, contacten met buren en onderlinge solidariteit vaak een belangrijke rol speelden. Natuurlijk was die solidariteit niet overal en altijd even sterk. Maar zulke sociale banden konden voorkomen dat mensen geïsoleerd raakten en hadden invloed op hoe ze met onderdrukking omgingen.
‘Ze kregen niet alleen te maken met maatregelen van de staat, maar ook met uitsluiting door de samenleving’
Bij veel slachtoffers van de nooddecreten gebeurde juist het tegenovergestelde: zelfs mensen uit hun directe omgeving namen afstand. Ze kregen niet alleen te maken met maatregelen van de staat, maar ook met uitsluiting door de samenleving. Toen de mensen van wie ze steun verwachtten zich van hen afkeerden, werden hun angst en wanhoop nog groter.’
Hebben deze ervaringen de houding tegenover andere groepen blijvend veranderd?
‘Onder slachtoffers ontstond geleidelijk ook meer begrip voor het leed van anderen. Dat gebeurde niet op grote schaal, maar het was wel een belangrijke ontwikkeling. Veel mensen die door de nooddecreten werden getroffen, leidden daarvoor een conservatief leven en hadden weinig oog voor het leed van groepen buiten hun eigen omgeving. Maar toen ze zelf te maken kregen met ernstige schendingen van hun rechten, uitsluiting en onrecht, begonnen ze beter te begrijpen wat Koerden, alevieten, linkse mensen en niet-moslimminderheden eerder hadden meegemaakt.’
Tegelijkertijd klinkt er vanuit de groepen met wie de slachtoffers meer empathie zeggen te voelen ook kritiek: ‘Moesten jullie eerst zelf slachtoffer worden voordat jullie ons konden zien?’
‘Koerden, alevieten, linkse mensen en niet-moslimminderheden zien het leed van de slachtoffers van de nooddecreten en leven met hen mee. Maar tegelijkertijd wantrouwen ze hen. Ze vrezen dat deze mensen, zodra hun eigen problemen voorbij zijn, weer de bestaande orde zullen omarmen en onverschillig worden voor het onrecht dat anderen wordt aangedaan.
Ik begrijp dat wantrouwen, gezien wat deze groepen zelf hebben meegemaakt. Toch vind ik het een eenzijdige houding. Je moet mensen niet bij voorbaat afschrijven omdat ze conservatief zijn. Ook zij verdienen empathie. Maar ik moet eerlijk zijn: de kritiek is niet helemaal ongegrond. Ik zie zelf ook dat de solidariteit met andere onderdrukte groepen kan verdwijnen zodra het eigen leed naar de achtergrond verdwijnt. Oude, conservatieve denkbeelden en gewoonten kunnen dan weer de kop opsteken. Ik zou daar graag optimistischer over zijn.’
Saoedische autoriteiten hebben eerder deze maand een 29-jarige man geëxecuteerd, omdat hij als 14-jarige had meegedaan met een demonstratie in het sjiitische oosten van het land.
Steeds vaker worden mensen in Saoedi-Arabië geëxecuteerd voor misdaden die zij als tiener zouden hebben begaan, zo schrijft de Britse krant The Independent. Dit gebeurt, terwijl het koninkrijk officieel de doodstraf voor minderjarigen heeft afgeschaft.
De 29-jarige Hassan Zaki al-Faraj werd, aldus de krant, samen met vier andere mannen uit de oostelijke regio geëxecuteerd. Het ging hierbij om dezelfde zaak. De krant schrijft dat al-Faraj werd gemarteld en lange tijd in een isoleercel werd gehouden, zonder te kunnen communiceren met de buitenwereld.
Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat meer politieke tegenstanders van het koninkrijk de doodstraf wacht. Zo dreigt een andere man, de 30-jarige Youssef al-Manasif, om dezelfde reden als al-Faraj ook geëxecuteerd te worden, schrijft The Independent. Hij werd in 2017 gearresteerd en veroordeeld, voor onder andere het deelnemen aan demonstraties en deelname aan een terreurgroep. Ook hij werd gemarteld en gedwongen een bekentenis te tekenen.
Volgens een Britse organisatie die campagne voert tegen de doodstraf is er sprake van een patroon, waarbij jonge mannen ervan worden beschuldigd als tiener te hebben deelgenomen aan demonstraties. Vervolgens worden zij gemarteld en gedwongen een valse bekentenis van een terreurdaad af te leggen, waarna zij ter dood worden veroordeeld.
Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is de executie gekoppeld aan het door marteling verkregen ‘bewijs’ en is er al langer sprake van oneerlijke processen in Saoedi-Arabië. Al-Faraj en al-Manasif kregen de doodstraf opgelegd in oktober en november 2022, meer dan twee jaar na de wetswijziging. Vier andere mannen werden eveneens ter dood veroordeeld voor misdaden die zij als kinderen zouden hebben begaan.
Human Rights Watch schrijft dat Saoedi-Arabië vorig jaar twee mannen om dezelfde reden executeerde en dat er sprake is van een ‘executiegolf’. De organisatie houdt al langer schendingen bij van het strafrechtsysteem in Saoedi-Arabië, waaronder beperkte toegang tot advocaten of het onthouden ervan, en gedwongen bekentenissen.
Volgens The Independent voerde het land in 2025 een recordaantal van 347 executies uit. De meerderheid van executies vorig jaar was wegens drugsgerelateerde delicten. Hierbij werd niet voldaan aan de internationale definitie van ‘zeer ernstige misdaad’, schrijft de krant.
Eerder in oktober executeerde Saoedi-Arabië een jong stelletje uit Bangladesh, dat beschuldigd werd van onzedelijke handelingen in een moskee in Mekka. Deze doodstraf werd opgelegd op basis van ta’zir, een onderdeel van de islamitische rechtspraak waarbij rechters een grote mate van beoordelingsvrijheid hebben bij het vaststellen van straffen voor overtredingen waarvoor geen vaste strafmaat bestaat.
Duizenden inwoners van de Palestijnse stad Hebron (al-Khalil) op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn ontheemd geraakt en collectief bestraft, nadat het Israëlische leger afgelopen vrijdag de stad binnenviel. Twee Palestijnse schutters uit die stad zouden twee Israëlische soldaten hebben gedood, schrijven diverse media.
De twee openden het vuur op de Israëlische soldaten bij een controlepost ten westen van Hebron. Twee Israëlische soldaten kwamen om en drie raakten gewond, schrijft Middle East Eye. Het Israëlische leger doodde de vermeende schutters en startten een operatie in de buurt waar de schutters vandaan kwamen, zogenaamd gericht op het ontmantelen van ‘terreur-infrastructuur’.
Volgens Middle East Eye, die met inwoners sprak, werden gezinnen onder schot gedwongen hun huizen te verlaten, waarbij zij nauwelijks tijd kregen hun spullen bij elkaar te rapen. Het Israëlische leger verspreidde een kaart met huizen en andere gebouwen die geëvacueerd moesten worden. Een familie omschreef hoe soldaten hen commandeerden om met hun handen achter hun hoofd te houden, alsof zij criminelen waren.
2600 mensen werden hierbij verdreven, schrijft NRC op basis van informatie van de gemeente Hebron. Het Israëlische leger sloot de stad en omliggende dorpen en vluchtelingenkampen af, viel huizen binnen, en voerde arrestaties uit.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezwoer om de buurt waar de schutters vandaan komen, ‘te vernietigen’, aldus NRC. De krant meldt dat huizen in deze buurt werden gesloopt en dat zwarte kruizen waren aangebracht op huizen van ontheemde mensen. Ook werden er Israëlische vlaggen opgehangen.
Volgens Yair Dvir, een woordvoerder van de Israëlische mensenrechtenorganisatie Btselem, is het verdrijven van Palestijnen Israëlisch beleid. Doel van dit beleid is om gemeenschappen te ontmantelen ‘middels etnische zuivering en territoriale overname’, aldus Dvir tegen NRC. Volgens hem gaat het om collectieve bestraffing, iets wat Israëlische leiders trouwens ook openlijk zeggen.
Het Israëlische leger gaat vaker over tot het slopen van huizen van Palestijnse verdachten en hun families. Btselem omschrijft deze praktijk als illegale collectieve bestraffing.
De Israëlische regering kondigde aan dat de grensovergangen tussen de bezette Westelijke Jordaanoever en Israël op de dag van de verkiezingen morgen voor Palestijnen gesloten zullen zijn. Het zijn feitelijk ondemocratische verkiezingen, waar Palestijnen uit de bezette Westelijke Jordaanoever en Gaza op geen enkele manier aan kunnen deelnemen.
De Servische studentenbeweging heeft de parlementsverkiezingen gewonnen, zo bericht de NOS. Op basis van een exitpoll erkende voormalig president Aleksandar Vucic zondagavond de nederlaag van zijn Servische Progressieve Partij (SNS), die in werkelijkheid een conservatieve partij is. Volgens de voorlopige prognoses behaalt de Studentenlijst een ruime meerderheid in het parlement.
In de hoofdstad Belgrado braken direct na de bekendmaking van de exitpolls feestelijkheden uit. Op straat werd massaal gejuicht en auto’s reden toeterend door de stad. De Studentenlijst spreekt van een historische overwinning en ziet de uitslag als een bevestiging van de roep om politieke verandering.
De verkiezingen gelden als de spannendste in jaren. De Studentenlijst groeide uit een protestbeweging die al twee jaar actievoert tegen het bestuur van Vucic en de SNS. Aanleiding voor die protesten was de instorting van een deel van het station van Novi Sad, waarbij zestien mensen om het leven kwamen. Critici legden een verband met vermeende corruptie en gebrekkig toezicht bij de renovatie.
De opkomst bereikte een recordniveau. Volgens peilingbureaus en waarnemersorganisaties had tegen het einde van de verkiezingsdag bijna 68 procent van de kiesgerechtigden gestemd. Daarmee ligt de opkomst op het hoogste niveau sinds het uiteenvallen van Joegoslavië.
De verkiezingsdag verliep niet zonder incidenten. Er kwamen meldingen binnen van geweld bij enkele stembureaus. Ook circuleerden beelden van groepen mannen in zwarte kleding in Belgrado. De politie zette op verschillende plaatsen in de hoofdstad extra eenheden in om de orde te handhaven.
De definitieve verkiezingsuitslag wordt later bekendgemaakt.
VVD-leider en Defensieminister Dilan Yesilgöz heeft het eerste exemplaar ontvangen van Hoe onze vrijheid sterft, het nieuwste boek van schrijver en columnist Keyvan Shahbazi. Op Instagram noemt Yesilgöz het boek een werk dat Nederland een ‘ongemakkelijke spiegel’ voorhoudt. Ook schrijft zij: ‘Tolerantie mag nooit betekenen dat we intolerantie vrij spel geven.’
Shahbazi vluchtte in 1983 uit Iran nadat hij als tiener was gearresteerd en gevangengezet door het regime van de Islamitische Republiek. In Nederland bouwde hij een loopbaan op als cultureel psycholoog, beleidsadviseur en schrijver.
De auteur staat bekend om zijn ongezouten kritiek op de islam en op wat hij ziet als de toenemende invloed van islamitische opvattingen in Nederland. In een podcast van WNL zei hij eerder dat de vrijheid in Nederland beperkt wordt door de islam. Ook noemde hij de islam ‘de meest extreemrechtse gedachte die je je maar kan voorstellen’. Volgens Shahbazi wordt de term islamofobie gebruikt om critici van de islam het zwijgen op te leggen.
Volgens uitgever Ezo Wolf betoogt Shahbazi in Hoe onze vrijheid sterft dat ‘islamisering en antisemitisme zich in onze samenleving hebben genesteld’ en dat de wortels daarvan ver teruggaan in de geschiedenis van de islam, ’tot de profeet Mohammed zelf’.
De boekpresentatie vond gistermiddag plaats in De Koepel in Haarlem. Shahbazi werd daar geïnterviewd door schrijver Theodor Holman. Oud-minister Uri Rosenthal duidde Shahbazi’s werk.
Shahbazi schreef eerst als columnist voor de Volkskrant, maar vertrok daar in 2019 omdat de hoofdredactie zich distantieerde van een felle column. Daarin had hij twee mensen antisemitisme verweten en in verband gebracht met de ayatollahs in Iran. De krant noemde de beschuldigingen ongefundeerd. Nu schrijft Shahbazi regelmatig opinieartikelen voor De Telegraaf.
Dit jaar won Shahbazi de Pim Fortuynprijs. Zijn standpunten over islam, Israël en integratie roepen felle reacties op bij moslims en bij links. In 2025 riep hij overheidsinstellingen op te stoppen met het organiseren van iftarmaaltijden en uitte hij kritiek op agenten die in uniform een moskee bezoeken om te bidden.
Journaliste en schrijfster Anet Bleich (75) is al jaren kritisch betrokken bij de Israëlische politiek. Volgens Bleich staan de komende Israëlische verkiezingen in het teken van een fundamentele keuze: zet het land de koers voort van premier Benjamin Netanyahu en zijn extreemrechtse bondgenoten, of kiest het voor een gematigder alternatief onder leiding van oud-generaal Gadi Eisenkot?
Hoe kijkt u naar de huidige politieke situatie in Israël?
‘Heftige politieke taferelen zijn in Israël eigenlijk niets nieuws. Wat wel nieuw is, is dat sinds eind 2022 extreemrechtse partijen deel uitmaken van de regering en zich hebben verenigd in een stevig rechts blok. Zij hopen opnieuw een meerderheid te behalen bij de volgende verkiezingen.
‘De aanval van Hamas op 7 oktober 2023 heeft bovendien een enorm trauma veroorzaakt onder de Israëlische bevolking. Dat heeft geleid tot veel angst en woede, en daardoor ook tot een verdere verrechtsing van de Israëlische samenleving.’
Want hoe ziet het politieke landschap er momenteel uit?
‘Je kunt grofweg twee blokken onderscheiden. Aan de ene kant staat Netanyahu met de Likud en rechts-nationalistische, extreemrechtse en ultraorthodoxe partijen. Aan de andere kant staat een oppositieblok rond Gadi Eisenkot, een voormalig generaal. Dat blok bestaat uit rechtse, centrumrechtse en ook meer centrumlinkse partijen.
‘Volgens de huidige peilingen heeft het blok rond Eisenkot een lichte voorsprong op dat van Netanyahu’
‘Israël is hoe dan ook rechtser dan Nederland. De Likud wordt soms met de VVD vergeleken, maar dat is eigenlijk een misleidende vergelijking. De Likud staat aanzienlijk verder naar rechts. Daarnaast heb je de ultraorthodoxe partijen en de religieus-zionistische partijen, die nog veel radicaler zijn. Maar in Nederland hebben de ultrarechtse partijen samen meer zetels.’
De keuze tussen Netanyahu of Eisenkot is voor Palestijnen lood om oud ijzer. Eisenkot is immers ook tegen de vorming van een Palestijnse staat. Vindt u die kritiek terecht?
‘Nee, dat vind ik echt te simpel. Want voor Palestijnen maakt het ook iets uit. Niemand verwacht dat Eisenkot onmiddellijk een einde maakt aan de bezetting of een Palestijnse staat zal erkennen. Maar hij staat wel aanzienlijk gematigder tegenover de oorlog in Gaza, de illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en regionale conflicten zoals die in Libanon en Syrië. Dat verschil is belangrijk. Het is dus onjuist om te zeggen dat het lood om oud ijzer is.’
Maar hebben de Palestijns-Israëlische partijen eigenlijk wel invloed in de Knesset? De Palestijnse journaliste Rajaa Natour zegt dat ze feitelijk niets in te brengen hebben. Ze zijn de ‘controlled opposition’.
‘Ze hebben misschien meer invloed dan je denkt. Want Eisenkot is bereid steun van Arabische partijen te accepteren. Samen beschikken die partijen, de Verenigde Lijst en de islamitische partij Ra’am, over ongeveer vijftien zetels in de Knesset.
‘Volgens de huidige peilingen heeft het blok rond Eisenkot een lichte voorsprong op dat van Netanyahu, maar geen van beide blokken haalt zelfstandig een meerderheid. Daardoor kunnen de Arabische partijen uiteindelijk de doorslag geven. Een minderheidsregering van Eisenkot met gedoogsteun van Arabische partijen behoort daarom tot de mogelijkheden. Maar het is natuurlijk maar de vraag of dat lukt. Want binnen Eisenkots eigen kamp zitten ook rechtse partijen die daar moeite mee hebben. Maar in theorie zijn de Arabische partijen de kingmakers.’
U spreekt over Arabische Israëliërs. Maar is die term niet verkeerd? Zelf noemen ze zich Palestijnen.
‘Dat maakt mij eerlijk gezegd weinig uit. Het is grotendeels een semantische kwestie. Je kunt beide termen gebruiken. Het zijn Palestijnen die het Israëlische staatsburgerschap bezitten. Ze worden gediscrimineerd, maar hebben wel stemrecht en bevinden zich in een andere positie dan Palestijnen in de bezette gebieden, in Gaza en op de Westbank.’
In Nederland lijkt de georganiseerde Joodse gemeenschap vaak vrij rechts. Klopt dat beeld?
‘Dat is veel te simplistisch. Er zijn prominente Joden die zich juist krachtig uitspreken tegen de oorlog in Gaza en tegen wat zij zien als genocide. Er is bijvoorbeeld een petitie tegen de oorlog van het initiatief ‘Joden zeggen nee’, ondertekend door zo’n tweeduizend Nederlandse Joden.
‘Ik verwacht wel dat een regering onder Eisenkot een einde zou proberen te maken aan het geweld van Joodse kolonisten’
‘Wel klopt het dat organisaties als het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), het Centraal Joods Overleg en ook het Nieuw Israëlietisch Weekblad doorgaans een rechts tot zeer rechts geluid laten horen. Dat wordt deels gevoed door angst voor antisemitisme. Die angst is niet irrationeel, want antisemitisme bestaat daadwerkelijk. Maar het Joodse geluid in Nederland is veel diverser dan vaak wordt voorgesteld.’
Wat zou een overwinning van Eisenkot concreet veranderen in Israël?
‘Dat zou een gigantisch verschil maken, al moeten mensen ook geen wonderen verwachten. Het betekent niet dat er automatisch vrede komt of een einde aan de bezetting.
‘Maar ik verwacht wel dat een regering onder Eisenkot een einde zou proberen te maken aan het geweld van Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Hij heeft zich in het verleden kritisch uitgelaten over zulke excessen.
‘Ik herinner me een incident van enkele jaren geleden, waarbij een Israëlische militair een Palestijnse aanvaller doodschoot, terwijl die geen direct gevaar meer vormde. Netanyahu verdedigde de schutter min of meer. Eisenkot stelde juist dat er sprake was van een misdrijf en dat de schutter vervolgd moest worden. Dat verschil zegt veel over zijn politieke en morele kompas.’
En wat betekent een machtswisseling voor de Palestijnen in Gaza?
‘Dat ligt ingewikkelder. Maar ik verwacht wel een minder extremistische houding. Netanyahu en verschillende ministers uit zijn kabinet willen de oorlog graag hervatten. Sommigen dromen er zelfs van om de Gazaanse bevolking uit het gebied te verdrijven. Dat vind ik een zeer gevaarlijke ontwikkeling.
‘Van Eisenkot verwacht ik geen wonderen, maar wel een minder genocidale opstelling en meer aandacht voor diplomatie. Hij heeft meermaals gezegd dat militaire macht weinig waard is als je die niet weet om te zetten in politieke of diplomatieke resultaten.’
Maar gaat Netanyahu niet gewoon weer winnen? De verkiezingen gaan over ‘veiligheid’ en Netanyahu heeft – in de ogen van Joodse Israëliërs dan – sterkere papieren dan elke andere politicus.
‘Dat weet ik zo net nog niet. Volgens de peilingen ligt het iets anders. Het probleem is vooral dat beide blokken moeite hebben om een meerderheid te vormen.
‘De grote vraag wordt wat de Arabische of Palestijnse partijen doen. Gaan ze Eisenkot steunen? Daarnaast bestaat het risico dat het anti-Netanyahu-kamp uiteindelijk uiteenvalt, zoals eerder gebeurde met het kabinet van Naftali Bennett en Yair Lapid (in 2021-2022, red.). Dat gevaar is reëel.’
Maar zal Netanyahu niet proberen de verkiezingen of de uitslag te manipuleren? Hij heeft sterke Viktor Orbán-vibes.
‘Dat risico bestaat inderdaad. Netanyahu heeft er persoonlijk veel belang bij om aan de macht te blijven. Er lopen immers corruptiezaken tegen hem. Daarnaast wil hij voorkomen dat er diepgaand onderzoek wordt gedaan naar de gebeurtenissen rond 7 oktober. Want mogelijk heeft Netanyahu van de aanval geweten, maar besloot hij om niet te handelen. Veel van zijn tegenstanders willen juist wél een onafhankelijke onderzoekscommissie die nagaat hoe dit zo heeft kunnen gebeuren.’
Wat is volgens u uiteindelijk de belangrijkste inzet van de komende verkiezingen?
‘Israël staat op een tweesprong. Aan de ene kant staat het pad van Netanyahu en zijn bondgenoten, waaronder Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir. Dat pad leidt volgens mij richting een steeds autoritairdere en oorlogszuchtigere staat, met kenmerken van fascisme.
‘De grote vraag wordt wat de Arabische of Palestijnse partijen doen’
‘Aan de andere kant staat geen spectaculair alternatief, maar een aarzelend centrumrechts kabinet dat de democratische spelregels respecteert en een einde kan maken aan de ergste excessen van het huidige extreemrechtse kamp.
‘De vraag is uiteindelijk of Israël verder afglijdt naar een pariastaat en een permanent apartheidsregime, of dat het land een weg terug weet te vinden naar betere relaties met de Palestijnen en zijn Arabische buren. Daarom zijn deze verkiezingen, ondanks alle onzekerheden, van cruciaal belang.’
Ze hadden voor het eerst echt tegenover elkaar moeten staan: Frontex-voorman Hans Leijtens en oprichter van Refugees in Libya David Yambio. Maar het Amsterdamse cultuurcentrum Pakhuis de Zwijger en de VPRO lastten op het laatste moment de discussieavond af. Wat is er gebeurd?
Gisteravond zou in debatcentrum Pakhuis de Zwijger een open discussie plaatsvinden over de rol van Frontex in het Europese grensbeleid. De discussie zou voortborduren op de VPRO-documentaire De Poorten van Europa, die deze zomer werd uitgezonden en waarin volgens betrokkenen nogal wat is blijven liggen.
Drie van de hoofdpersonen uit de serie zouden met elkaar het gesprek aangaan: Frontex-voorman Hans Leijtens, oprichter van Refugees in Libya David Yambio en Europarlementariër Tineke Strik. ‘Het zal de eerste keer zijn dat ik face-to-face met Leijtens spreek’, had Yambio verheugd verteld tijdens een persbijeenkomst in Brussel, enkele weken geleden.
Het was een gesprek dat hoe dan ook had zullen knallen. David Yambio en anderen met hem houden Frontex verantwoordelijk voor – onder andere – de illegale pushbacks van vluchtelingen. Yambio zat zelf jaren geleden in een Libisch detentiekamp voor vluchtelingen en de omstandigheden zijn er inhumaan. Veel vluchtelingen komen hier terecht nadat hun boot op de Middellandse Zee met behulp van Frontex wordt onderschept.
In de documentaire krijgen de makers exclusieve toegang tot het grensagentschap. Ze krijgen de kans om te zien hoe het te werk gaat en praten meerdere keren met Leijtens, ook over de kritiek. Maar de makers slagen er niet in de onderste steen boven te halen, vinden critici. Frontex is er volgens hen wel in geslaagd zich te presenteren als een agentschap dat levens redt op zee en de makers zijn hierin te weinig kritisch geweest. David Yambio, Tommy Olsen van Aegean Boat Report en Yiftach Cohen van Front-Lex, die alle drie in de documentaire voorkomen, distantieerden zich van de productie.
Om verder over de kwestie te discussiëren, organiseerden de makers de VPRO-meet-up in Pakhuis de Zwijger. De gemoederen liepen echter al op voordat de gasten zich in de hoofdstad bevonden. Een aantal dagen voor het evenement liet een woordvoerder van Frontex weten dat een rechtstreeks publiek gesprek tussen Yambio en Leijtens om juridische redenen niet mogelijk was, zoals de organisatoren verklaren.
‘Wat we willen is publieke verantwoording’
Het zou gaan om een rechtszaak die momenteel tegen Frontex loopt. Deze rechtszaak is aangespannen door Front-Lex en wordt gesteund door Refugees in Libya, maar Yambio heeft geen rol in de rechtszaak. Zijn reactie is dan ook fel. ‘De discussie zou gaan over de acties van Frontex, de humanitaire consequenties en de vragen die opgeworpen zijn in de documentaire. Ik was niet van plan om het over de rechtszaak te hebben.’
De organisatoren stellen vervolgens alternatieve gespreksvormen voor. Beide mannen mogen spreken, maar niet met elkaar. Er kan een gesprek tussen hen in een privésetting worden georganiseerd, zonder publiek, proberen ze. Maar dat wil Yambio niet.
‘Dat is precies wat de documentaire al heeft gedaan. Hans heeft gesproken. Ik heb gesproken. Maar onze beweringen werden niet met elkaar geconfronteerd. Wat we willen is publieke verantwoording van de man, niet weer een privégesprek met de man die het agentschap des doods leidt’, zo laat hij weten.
Op het vliegtuig gestapt
Ingeborg Beugel had haar rode hoed al in haar koffer zitten. Ze was vanuit Athene op het vliegtuig gestapt en zou als deelnemer in de zaal van Pakhuis de Zwijger gaan zitten, want ze had wel wat vragen. Als Yambio er niet was om deze te stellen, zou zij het wel doen.
Ingeborg Beugel is journalist voor onder andere De Groene Amsterdammer en staat bekend om haar kritische berichtgeving over het Griekse migratiebeleid en de behandeling van vluchtelingen. In 2021 kwam ze internationaal in het nieuws nadat ze de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis tijdens een persconferentie confronteerde met beschuldigingen van illegale pushbacks aan de Griekse grenzen. Ze had haar rode hoed op toen ze hem vroeg wanneer het nou eens klaar was met de leugens over deze pushbacks en de Griekse premier was ontploft. In Amsterdam zou ze dezelfde rode hoed opzetten, om een soortgelijke vraag dit keer te richten aan de Frontex-directeur.
Beugel was niet de enige. Er waren meerdere critici afgekomen op een oproep van actiegroep Wij Maken Plek, die elke maand aandacht vraagt voor het lot van vluchtelingen. ‘Het is schandalig dat de VPRO en Pakhuis de Zwijger als open debatcentrum hebben toegegeven aan de dictatoriale eisen van Leijtens. Hier mag de Frontex-baas niet ongestraft mee wegkomen. Komt allen om te voorkomen dat Frontex zich nóg witter kan wassen’, schreef de actiegroep in een tekst die de dagen voor de bijeenkomst circuleerde.
Maar op het moment dat Beugel het vliegtuig uitstapte, werd ze overspoeld met appjes over de laatste ontwikkelingen. Het evenement was in zijn geheel gecanceld door de organisatoren, die concludeerden dat ze de bijeenkomst zonder het perspectief van Yambio niet konden vormgeven zoals ze die voor ogen hadden.
Boosdoener
Yambio voelt zich neergezet als de boosdoener in het hele verhaal. In de gezamenlijke verklaring van Pakhuis de Zwijger en de VPRO staat dat hij zich niet ‘gelijkwaardig vertegenwoordigd voelde’ en ‘zich heeft teruggetrokken’. Maar het was Frontex dat in eerste instantie een rechtstreeks publiek gesprek tussen Yambio en Leijtens afsloeg, zo staat ook in de verklaring. ‘Waarom word ik nu dan geproblematiseerd?’, vraagt Yambio zich af.
‘Het gaat ook niet om de juiste vorm van mijn vertegenwoordiging’, gaat hij verder. ‘Het gaat om de publieke verantwoording van Frontex. Wat hebben we eraan om achter gesloten deuren ons verhaal te doen, om dan te horen dat het hem spijt wat ons is overkomen, of dat hij toen nog niet in deze functie zat? We willen Frontex publiekelijk ter verantwoording brengen en zorgen dat er iets verandert.’
‘Ik spreek nog steeds dagelijks met mensen die vastzitten in Libische vluchtelingenkampen’
Volgens Yambio wordt slachtoffers door de annulering de kans ontnomen om verhaal te halen bij de institutie die volgens hen verantwoordelijk is voor hun leed. ‘Ik spreek nog steeds dagelijks met mensen die vastzitten in Libische vluchtelingenkampen en hoor over het geweld, de martelingen en de sterfte. Ik ben wekenlang bezig geweest met de mentale voorbereiding op de ontmoeting met de man die ik hiervoor verantwoordelijk acht. Het heeft me nachtmerries bezorgd. Maar niemand lijkt zich bezig te houden met de slachtoffers in deze discussie. In plaats daarvan zijn de organisatoren bezig met het redden van het evenement en hun reputatie.’
Volgens Beugel laten journalisten en anderen zich te makkelijk ringeloren door Frontex. ‘Als je een documentaire maakt waarbij je continu door een woordvoerder wordt begeleid, dan weet je dat het propaganda wordt.’ Op dezelfde manier hadden de organisatoren nooit door de knieën moeten gaan voor de eis van Frontex dat er geen publiek gesprek plaatsvindt met Yambio, ‘via een juridisch excuus waar geen wet voor lijkt te zijn’, vindt ze. ‘Dit is dus een verkapte eis en daar hadden de organisatoren tegenin moeten gaan. Dan was duidelijk geworden dat Frontex de boosdoener was. Nu lijkt het alsof Yambio het probleem is.’
Reactie van de VPRO
De organisatoren zeggen in de officiële verklaring het ‘bijzonder jammer’ te vinden dat de gelegenheid vervalt om Frontex tijdens deze avond publiekelijk ter verantwoording te roepen. Op vragen van de Kanttekening reageren de makers van de documentaire dat ze zich momenteel beraden op een eventueel vervolg.
‘De kritiek dat we Frontex te menselijk maken, vinden wij vanuit journalistiek oogpunt zorgelijk’
Over de beslissing van Frontex om niet deel te nemen aan een publiek gesprek willen ze niets meer kwijt. Wel gaan ze in op de kritiek op de documentaire:
‘We nemen de kritiek van David Yambio serieus en betreuren het dat hij zich niet kan vinden in de uiteindelijke documentaireserie. Met Poorten van Europa willen we op journalistieke en evenwichtige wijze inzicht geven in wat er aan de Europese buitengrenzen gebeurt en welke rol Frontex daarin speelt.
‘De kritiek dat we Frontex te menselijk maken, vinden wij vanuit journalistiek oogpunt zorgelijk. Onze personages zijn allemaal mensen die vanuit hun eigen positie een rol vervullen in een systeem dat anderen ontmenselijkt. Juist de dilemma’s, keuzes en verantwoordelijkheden die dat met zich meebrengt, staan centraal in de serie. Mensen maken en onderhouden dit systeem, en mensen kunnen het dus ook veranderen. Wat ons betreft zou het gesprek juist daarover moeten gaan.
‘We hebben er bewust voor gekozen om kritische stemmen en perspectieven in de serie mee te nemen. Die hebben een belangrijke plek gekregen om de uitspraken en het handelen van Frontex te bevragen en om via hun documentatie het geweld aan de grenzen in beeld te brengen. Daarbij hebben we alle betrokkenen met een open blik, maar journalistiek kritisch benaderd.
‘We staan achter de journalistieke keuzes die we hebben gemaakt. Het is uiteindelijk aan de kijker om zich op basis van de serie een eigen oordeel te vormen.’
Reactie van Frontex
Frontex reageert ook op vragen van de Kanttekening. Volgens woordvoerder Chris Borowski is er sprake van valse aannames. Hij wil benadrukken dat het idee voor een privégesprek in plaats van een openbaar gesprek van de organisatoren kwam.
‘Zij dachten dat een eerste persoonlijk gesprek – buiten het zicht van camera’s en de druk van een podium – een goede manier zou kunnen zijn om een dialoog op gang te brengen tussen twee partijen die heel verschillend naar het werk van Frontex kijken.
‘Toen dit idee aan ons werd voorgelegd, hebben we duidelijk gemaakt dat dit hooguit een aanvulling kon zijn op het publieke optreden van onze uitvoerend directeur, en zeker geen vervanging daarvan. De organisatoren gingen hiermee akkoord, zoals ook blijkt uit hun gezamenlijke verklaring van 21 oktober.’
‘Wij staan open voor een dialoog met iedereen die een mening heeft over ons werk’
Dat de rechtszaak geen onderwerp zou zijn tijdens de discussieavond, vindt hij niet geloofwaardig. ‘De zaak die de heer Yambio (namens Refugees in Libya) samen met front-LEX heeft aangespannen (T-511/24), heeft betrekking op de reddingsoperaties van Frontex in de centrale Middellandse Zee. Dat is precies het onderwerp dat de heer Yambio met onze uitvoerend directeur wilde bespreken. Het is onmogelijk om beschuldigingen aan het adres van Frontex te bespreken met een vertegenwoordiger van die organisatie, zonder in te gaan op de inhoud van de zaak – zeker nu deze nog in behandeling is bij het Gerecht van de Europese Unie.’
In zijn reactie benadrukt hij dat ‘Leijtens bereid was om samen met critici van Frontex op te treden en vragen uit het publiek te beantwoorden’. ‘Het evenement werd door de organisatoren geannuleerd, mede vanwege veiligheidsoverwegingen’, schrijft hij. Uit zijn verklaring valt echter niet op te maken dat Frontex bereid was tot een direct, publiek gesprek met Yambio.
‘Wij staan open voor een dialoog met iedereen die een mening heeft over ons werk, inclusief de heer Yambio. Omdat de zaak nog onder de rechter is, moet bij elk gesprek daarmee rekening worden gehouden; op dit moment zijn er echter nog geen concrete plannen’, aldus de woordvoerder.
De documentaire Poorten van Europa is te zien op NPO Start.
De Democratische Partij heeft een nieuwe rijzende ster in haar gelederen, die hoopt tijdens de midterms op 3 november de nieuwe senator van Michigan te worden. Hij is belijdend moslim, uitgesproken antikapitalistisch en ontzettend populair bij links Amerika. Wie is Abdul El-Sayed?
De in 1984 in de Verenigde Staten geboren politicus is oorspronkelijk arts en epidemoloog van beroep. Hij diende als hoofd van het Department of Health and Wellness in Detroit en verwierf nationale bekendheid door zijn progressieve campagne voor het gouverneurschap van Michigan in 2018, waarbij hij zich profileerde als een voorvechter van ‘Medicare for All’ en sociale rechtvaardigheid. El-Sayed is lid van de Democratic Socialists of America (DSA), een lobbygroep die wil dat de Democratische Partij verder naar links afbuigt, richting marxisme en antikapitalisme.
Vanwege deze uitgesproken linkse opvattingen, zijn islamitische identiteit en natuurlijk zijn harde kritiek op Israël wordt El-Sayed hard aangevallen door politieke tegenstanders. Een van hen is niemand minder dan president Donald Trump, die El-Sayed heeft uitgemaakt voor ‘jihadist’.
Dit is geen incident maar een patroon. Tijdens een fel politiek debat, afgelopen weekend, vroeg een boze man in de zaal El-Sayed om afstand te nemen van de Moslimbroederschap, een van oorsprong Egyptische beweging die een conservatieve vorm van de islam propageert. El-Sayed zag deze vraag als een sluwe poging om hem als extremist weg te zetten, die niet loyaal is aan de Amerikaanse waarden. Hij wees in dit verband op oud-president John F. Kennedy (1917-1963), die toentertijd onder vuur lag omdat hij katholiek was, en oud-president Barack Obama die volgens critici stiekem moslim zou zijn.
‘Ze willen inspelen op een zekere impliciete dubbele loyaliteit’, zei hij. ‘De gedachte dat mensen die een beetje anders bidden, een dubbele loyaliteit zouden hebben. Hetzelfde deden ze bij JFK (Kennedy, red.) toen hij zich kandidaat stelde voor het presidentschap; het idee dat hij, omdat hij katholiek was, op de een of andere manier dubbele loyaliteiten had. Ze deden hetzelfde bij president Obama, simpelweg omdat zijn vader islamitisch zou zijn, ook al was zijn vader een overtuigd christen.’ Volgens El-Sayed is dit niets nieuws in Amerika: ‘Dit is wat ze doen wanneer ze geen boodschap hebben aan de werkelijke problemen in het leven van mensen.’
Onder kiezers van kleur is El-Sayed mateloos populair. Hij trekt echter ook traditionele witte kiezers in Michigan, omdat hij strijd voert tegen big tech. ‘Ik ben een democratisch socialist’, zei een linkse witte vrouw uit Michichan tegen de NOS. ‘Ik hou van politici die geen geld aannemen van grote bedrijven.’
El-Sayed is kritisch op het Amerikaanse politieke systeem: ‘Een systeem waarin grote bedrijven en miljardairs politici kunnen kopen, is een ziekte’, zei hij, terwijl zijn publiek in gejuich uitbarstte. ‘Donald Trump is het ergste symptoom van die ziekte.’
De Verenigde Arabische Emiraten hebben diplomaat Lana Nusseibeh voorgedragen als nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Haar kandidatuur roept echter kritiek op, schrijft France24. Dit vanwege de mensenrechtensituatie in de VAE en de vermeende steun van het land aan de Rapid Support Forces (RSF), een Soedanese rebellengroep.
Nusseibeh was jarenlang ambassadeur bij de Verenigde Naties namens de VAE en is momenteel minister van Buitenlandse Zaken. Ze wil de internationale organisatie versterken in haar rol bij het voorkomen en oplossen van conflicten.
Als ze wordt gekozen volgt ze António Guterres op, wiens termijn eind dit jaar afloopt. Ze zou de eerste vrouw worden die de Verenigde Naties leidt. Voor haar benoeming is een aanbeveling van de Veiligheidsraad nodig, waarna de Algemene Vergadering de nieuwe secretaris-generaal benoemt.
De benoeming van Nusseibeh is controversieel, vanwege de mensenrechtenschendingen in de VAE en de vermeende steun aan de RSF. De VAE ontkennen echter militaire steun te verlenen aan een van de strijdende partijen in Soedan.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
