6.3 C
Amsterdam
Home Blog Pagina 2

Iraanse schoolmeisjes omgekomen door dubbele bombardementen

0

Op zaterdag 28 februari, de eerste dag van de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran, werd een meisjesschool in Minab in Zuid-Iran geraakt. Hierbij zijn meer dan 160 schoolmeisjes omgekomen. Volgens Middle East Eye ging het om een dubbele aanval. De Arabische nieuwssite concludeert dit op basis van ooggetuigenverhalen van overlevenden.

Tijdens het bombardement, dat vermoedelijk door de Verenigde Staten of Israël is uitgevoerd, zijn 165 schoolgaande kinderen gedood. Het verhaal van de ooggetuigen van dit bloedbad komt nu mondjesmaat naar buiten.

‘Toen de eerste bom de school trof, brachten een van de leraren en de directeur een groep leerlingen naar de gebedsruimte om hen te beschermen’, zei een van de hulpverleners van de Rode Halve Maan tegen Middle East Eye. ‘De directeur belde de ouders en zei dat ze hun kinderen moesten komen ophalen. Maar de tweede bom trof dat gebied ook. Slechts een klein aantal van degenen die daar beschutting hadden gezocht, overleefde het.’

Het dubbel bombarderen van de vijand is een tactiek die tijdens de burgeroorlog in Syrië door het Assad-regime en Rusland veelvuldig werd toegepast. Ook tijdens de genocide in Gaza bombardeerde Israël vaak twee keer dezelfde locatie, met duizenden burgerslachtoffers tot gevolg.

Op social media ontstond al snel een propagandaoorlog, over de vraag wie er verantwoordelijk was voor de bommen op de meisjesschool. Berichtgeving dat Iran zelf achter dit bombardement zou zitten werd al snel ontkracht. ‘Verschillende X-accounts verspreidden ook viral nepnieuws, dat de school was geraakt door een verkeerd afgevuurde raket van de Islamitische Revolutionaire Garde. De foto’s van die mislukte lancering die zij als bewijs aandragen zijn ongeveer 1.600 kilometer van Minab genomen, in de stad Zanjan’, schrijft The Guardian.

De Amerikaanse minister van Oorlog, Pete Hegseth, zei op vragen van journalisten dat ze het incident ‘nader zouden bekijken’. Bijna een week na de aanval op zaterdag is er niets meer over vernomen.

ANP verwijdert duizend Iran-foto’s uit beeldbank wegens mogelijke AI-bewerking

0

Het Nederlandse persbureau ANP heeft ongeveer duizend foto’s uit Iran uit de eigen beeldbank verwijderd. De reden? Interne experts vermoeden dat sommige beelden met AI zijn bewerkt. Dit bericht NRC.

De foto’s kwamen via het Franse agentschap ABACA-Press, dat ze op zijn beurt ontving van Salampix, een lokaal opererend bureau in de regio. Volgens ANP waren er bij meerdere beelden duidelijke signalen dat ze niet volledig authentiek waren, waarna is besloten alle foto’s van deze leverancier voorlopig terug te trekken om de betrouwbaarheid van het beeldmateriaal te waarborgen.

ABACA-Press reageert fel op de aantijgingen. Het agentschap benadrukt dat het werkt met fotografen die midden in een oorlogsgebied opereren en vaak onder moeilijke omstandigheden beelden vastleggen, soms alleen met hun telefoon. Volgens ABACA kunnen die omstandigheden leiden tot lagere beeldkwaliteit, maar betekent dat niet dat er sprake is van manipulatie. Het bureau stelt volledig achter het aangeleverde materiaal te staan en wijst erop dat grote persbureaus zelf verantwoordelijk blijven voor controle van beelden.

NRC, dat eveneens gebruikmaakt van persfoto’s, meldt dat het geen beelden van Salampix heeft gepubliceerd. De redactie controleert beeldmateriaal uit Iran extra zorgvuldig, vooral wanneer geen fotograaf wordt vermeld of wanneer twijfel ontstaat over de echtheid. Hierbij worden locatie, datum en mogelijke digitale bewerking nauwkeurig onderzocht.

Was de echte Shakespeare een zwarte, Joodse vrouw?

0

Volgens de intersectioneel feministische historica Irene Coslet was de Engelse toneelschrijver en dichter William Shakespeare in werkelijkheid een zwarte, Joodse vrouw. 

William Shakespeare geldt als de grootste toneelschrijver uit de wereldliteratuur, bekend om onder meer Hamlet, Julius Caesar, Macbeth, Richard III, Romeo and Juliet en talloze sonnetten. Maar schreef hij alles zelf? Hoewel de meeste wetenschappers ervan uitgaan dat ‘The Bard’ de auteur dan wel hoofdauteur was van`zijn toneelstukken duiken er geregeld alternatieve theorieën op, waarin betoogd wordt dat Shakespeare pronkte met andermans veren, of in dit geval andervrouws veren.

Een van de opvallendste alternatieve theorieën over Shakespeares auteurschap richt zich op Emilia Bassano Lanier (1569–1645). Zij is een van de eerste vrouwen in Engeland die haar eigen poëzie publiceerde. Ze was van Sefardisch-Joodse afkomst en mogelijk afkomstig uit Noord-Afrika. Bassano groeide op in het huis van Susan Bertie, gravin van Kent, waar zij een uitzonderlijk brede opleiding kreeg, inclusief Latijn en humanistische vorming. Ze leidde een kleurrijk leven en werd op jonge leeftijd de minnares van Henry Carey, een invloedrijke edelman en neef van koningin Elizabeth I. Ook had ze nauwe banden met de literaire en muzikale kringen van Londen.

De Britse historica Irene Coslet betoogt in haar boek The Real Shakespeare: Emilia Bassano Willoughby (2026) dat Bassano niet alleen Shakespeares geliefde ‘dark lady’ was, maar ook de feitelijke auteur van een groot deel van zijn toneelstukken. ‘Emilia Bassano was een Moorse en ze was Joods. Hedendaagse historici weigeren personen met deze identiteit te erkennen voor hun rol in de bijdrage aan de westerse geschiedenis’, zei Coslet tegen de Daily Telegraph.

Volgens haar was het eenvoudiger en veiliger om de stukken toe te schrijven aan een witte man, Shakespeare, die bovendien uit een christelijke, Engelse familie kwam. Ook zou Shakespeare een anagram zijn van As-she-speaker.

Coslet wijst verder op stilistische overeenkomsten, Bassano’s brede scholing en haar publicatie Salve Deus Rex Judaeorum (1611) als aanwijzingen voor haar literaire kracht. Maar dit Latijnse boek van haar werd dus wel gepubliceerd onder haar eigen naam.

Critici reageren sceptisch op de theorieën Coslet. Shakespeare-experts benadrukken dat er geen overtuigend bewijs is dat iemand anders dan Shakespeare zelf de stukken schreef. Ook wordt gewezen op de stereotypen in personages als Shylock, die gierige Joodse vrek in The Merchant of Venice en de zwarte generaal Othello uit het gelijknamige toneelstuk, die moeilijk te rijmen zouden zijn met een Joods-Moorse auteur.

Utrechtse wethouder Linda Voortman: ‘Er worden nog steeds mensen buitengesloten’

0

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart interviewt de Kanttekening lijsttrekkers in de vier grote steden van Nederland. Vandaag is dat wethouder Linda Voortman, die de GroenLinks-PvdA-lijst in Utrecht aanvoert. ‘Inclusiviteit is onderdeel van het reguliere beleid.’

Linda Voortman (46) studeerde Engels en literatuurwetenschappen in Groningen en was van 2010 tot juni 2018 met onderbreking Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Daarna werd ze wethouder in Utrecht, wat ze nog steeds is. In haar portefeuille zitten onder meer werk en inkomen, Wmo en welzijn, diversiteit en inclusie, grondzaken en groen. Dat diversiteit voor Voortman prioriteit heeft, bleek vorig jaar april. Utrecht won toen de European Capitals of Inclusion and Diversity Award 2025, een prijs waar ze trots op is maar die ook om blijvende inzet vraagt.

Wat was volgens u de doorslaggevende factor waardoor Utrecht deze inclusiviteitsprijs kreeg, en welke rol speelde uw portefeuille diversiteit daarin?

‘Het is natuurlijk ontzettend mooi dat Utrecht deze prijs heeft gekregen. Wat de jury vooral waardeerde, is dat wij diversiteit en inclusie niet als een losstaand thema behandelen. Het zit verweven in al onze portefeuilles, bijvoorbeeld in het onderwijs. Ik maak bijvoorbeeld geen apart plan tegen discriminatie in het onderwijs, dat doet de onderwijswethouder zelf, omdat het onderdeel is van het reguliere beleid.

‘Daarnaast kijken we als gemeente Utrecht kritisch naar onze eigen organisatie en dienstverlening. We willen cultuursensitief werken en blijven leren. Samen met de stad hebben we een nota diversiteit en inclusie opgesteld, die we elke twee jaar evalueren met organisaties die zich hiermee bezighouden, van lhbti-activisten tot groepen die zich inzetten tegen moslimdiscriminatie.’

De prijs is een erkenning, maar ook een verplichting. Waar ziet u nog blinde vlekken in het Utrechtse inclusiebeleid?

‘Ik zei tegen mijn medewerkers dat het prachtig is, maar dat we er nog lang niet zijn. Er worden nog steeds mensen buitengesloten.

‘We moeten blijven verdedigen wat we hebben opgebouwd’

‘Op sociale terreinen, zoals sport, onderwijs en cultuur, gaat het inmiddels goed. Zeven jaar geleden moest ik collega’s nog aansporen om inclusie mee te nemen, nu doen ze dat vanzelf. Maar op ruimtelijke onderwerpen, zoals de veiligheid in de openbare ruimte, is nog veel te winnen. Iedereen moet zich veilig over straat kunnen bewegen.

‘Dus we moeten blijven verdedigen wat we hebben opgebouwd, maar we moeten het ook verder uitbouwen.’

Hoe verloopt de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA in Utrecht in de praktijk? Zijn er thema’s waarop verschillen nog voelbaar zijn?

‘De samenwerking gaat eigenlijk heel goed. In 2024 hebben de leden van GroenLinks Utrecht en PvdA Utrecht uitgesproken dat we samen de verkiezingen in willen. Het enige dat nu nog gescheiden is, zijn de twee fracties, maar die worden na 18 maart samengevoegd. Op de kandidatenlijst staat iedereen door elkaar. Soms weet je niet eens of iemand oorspronkelijk van GroenLinks of van de PvdA is.

‘We zaten al samen in het college, dus het was logisch om nu ook gezamenlijk verder te gaan.’

De afsplitsing van Link! door Pepijn Zwanenberg liet zien dat de fusie lokaal gevoelig ligt. Wat zegt dat volgens u over de interne dynamiek?

‘We krijgen het overgrote deel van de mensen mee met de fusiepartij. Ook veel mensen die eerst tegen waren, zijn nu voor, omdat de leden in meerderheid voor samenwerking hebben gekozen. Een kleine minderheid gaat helaas niet mee.

‘Het is belangrijk om zorgen serieus te nemen en alles goed met elkaar door te spreken. Een mooi voorbeeld van hoe we het nu doen, is bij het thema betaald parkeren. GroenLinks en PvdA wilden betaald parkeren invoeren in heel de stad Utrecht. Voor GroenLinks is dat vanzelfsprekender dan voor de PvdA, die ook kijkt naar sociale voorwaarden. Daarom hebben we geregeld dat minima via de U-pas hun parkeervergunning vergoed kunnen krijgen.’

Is de fusie in Utrecht vooral strategisch, of ziet u het als een inhoudelijke versmelting van twee politieke tradities?

‘De tradities zijn verschillend, maar in Utrecht is de situatie een beetje anders. Hier heeft GroenLinks vaak in het college gezeten, maar was de PvdA tussen 2014 en 2022 een oppositiepartij.

‘Zij willen dat GroenLinks-PvdA kneiterlinks en knalgroen blijft, en dat wil ik ook’

‘Het is vooral een samensmelting. Kijk, mensen hebben behoefte aan samenwerking. Ik ben eind jaren negentig lid geworden van GroenLinks en sinds drie jaar ben ik ook PvdA-lid. Ik kreeg als GroenLinkser jarenlang de vraag wat nou precies het verschil tussen die twee was. Je was vaak meer bezig om de verschillen uit te leggen dan om te vertellen wat je wilt bereiken.

‘Zowel GroenLinks als PvdA hebben altijd stromingen gekend en dat zal de nieuwe partij dus ook hebben. Daarom moet je met elkaar in gesprek blijven. Op onze lijst staan bijvoorbeeld ook Baukje Harmsma, Victor van der Have en Mehrzad Joussef van LinksBoven, een groep die de boel van binnenuit scherp wil houden. Daar ben ik blij mee. Zij willen dat GroenLinks-PvdA kneiterlinks en knalgroen blijft, en dat wil ik ook. Inhoudelijk staan we grosso modo dicht bij elkaar.’

Wat is voor GroenLinks–PvdA de voorkeurscoalitie na de verkiezingen? Zijn er voorwaarden die voor u niet onderhandelbaar zijn?

‘Ik noem vooraf geen breekpunten. Maar hoe socialer, hoe beter.

‘We hebben mooie dingen gedaan met deze coalitie, maar D66 is de afgelopen tijd wel naar rechts opgeschoven. Wij als GroenLinks-PvdA willen meer doen aan armoedebestrijding. D66 staat hier een beetje anders in en wil nu bijvoorbeeld de lasten voor huizenbezitters niet verhogen. En landelijk zit er nu ook een rechts kabinet. Daarom kan ik mij goed voorstellen dat we ook met de Partij voor de Dieren in het college zouden stappen na 18 maart.’

Landelijk is samenwerking met PVV, FvD en JA21 onderwerp van debat. Hoe kijkt u daar lokaal naar?

‘We gaan niet met hen in een college zitten. Bovendien is het maar de vraag of FvD en JA21 überhaupt in de gemeenteraad komen. Ze staan in een totaal andere wereld.’

Utrecht kent uitgesproken lokale partijen zoals UtrechtNu! en Stadsbelang Utrecht. Ziet u mogelijkheden voor samenwerking?

‘Ze hebben allebei één zetel. Als dat zo blijft, is samen in een college niet aan de orde. Maar los daarvan weet je bij deze partijen niet goed waar je aan toe bent. Ze hebben geen duidelijke ideologie of programma en zijn meer populistisch van aard. Ik werk liever met partijen die een helder programma en een duidelijke visie hebben.’

Utrecht groeit snel en staat voor grote sociale en ruimtelijke uitdagingen. Welke keuzes moeten de komende bestuursperiode absoluut gemaakt worden?

‘Ruimtegebrek is een probleem in alle grote steden, ook in Rotterdam, waar jij woont. Het moet betaalbaar blijven. Daarom zetten we in op 45 procent sociale woningbouw in nieuwbouwprojecten, in plaats van 35 procent.

‘Daarnaast moet er genoeg groen zijn. En we moeten de mobiliteitstransitie doorzetten. Dat betekent minder auto’s, vooral minder stilstaande auto’s. We willen dat mensen vaker de fiets of het ov pakken of gewoon wandelen.

‘Neem het slavernijmonument in het Griftpark. Omwonenden vonden dat lastig, maar het park is van ons allemaal’

‘Op het gebied van diversiteit en inclusie moeten we natuurlijk blijven investeren. Utrecht is een diverse stad, en iedereen moet hier een plek hebben. En dat betekent ongelijk investeren waar de verschillen groot zijn.

‘Neem het slavernijmonument in het Griftpark. Omwonenden vonden dat lastig, maar het park is van ons allemaal. Het monument staat in een nogal witte wijk, maar ik heb bewoners uitgelegd dat sommige groepen lang zijn gemarginaliseerd en nu extra ruimte en aandacht verdienen. Hun stem moet daarom zwaarder wegen.’

U bent al jaren een zichtbaar gezicht in het Utrechtse bestuur. Daarvoor was u Kamerlid voor GroenLinks. Waarom bent u wethouder geworden?

‘Ik heb acht jaar in de Tweede Kamer gezeten, midden in de decentralisaties. Ik kreeg vaak te horen van de minister: “Daar gaat de Kamer niet over, dat is aan de gemeenten.” Tegelijkertijd hoorde ik ook veel verhalen over armoede en schulden.

‘Toen er een vacature kwam voor wethouder in mijn eigen stad dacht ik: dit is het moment om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Besturen is een andere rol, maar wel een hele mooie.’

Wat wilt u nog bereiken?

‘Landelijk gaat het nieuwe kabinet door met het strafbaar stellen van illegaliteit, dat vind ik echt verkeerd. Wij gaan daar in Utrecht niet aan meewerken, wat GroenLinks-PvdA betreft. Ik wil daarnaast ook dat mensen goed kunnen rondkomen, en dat wordt nu moeilijker door het landelijke beleid.

Mijn inzet is dat bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid door het kabinet-Jetten niet leiden tot negatieve gevolgen voor Utrechters in kwetsbare posities. En daarnaast blijf ik me inzetten voor groen en inclusiviteit. Vasthouden aan inclusiviteit is voor mij essentieel.’

Komt er een Turkse inval in Iran?

0

Nog vóór de oorlog van Amerika en Israël tegen Iran uitbrak, hield Turkije al rekening met een mogelijke vluchtelingenstroom uit Iran. Een veiligheidszone op Iraans grondgebied wordt daarbij genoemd als optie. Maar hoe realistisch is dat? En speelt pan-Turkisme daarbij een rol?

De Turkse president Erdogan zegt tegen de oorlog tussen Israël, de VS en Iran te zijn. Tegelijkertijd werden al vóór het uitbreken van het conflict scenario’s doorgerekend om Turkse belangen in de regio te beschermen, bijvoorbeeld via invloedssferen zoals in de bezette grensstroken in Irak en Syrië.

Drie Turkije-kenners bespreken de situatie: Ahmet Erdi Öztürk, docent Internationale Betrekkingen aan London Metropolitan University, de gevluchte journalist Ergün Babahan (VS) en de Turkse parlementariër Omer Faruk Gergerlioglu (pro-Koerdische HDP).

Hoe realistisch is een Turkse inval in Iran als de oorlog voortduurt?

Öztürk noemt dat onrealistisch. ‘Het binnentrekken van Iraans grondgebied zou een grote escalatie betekenen. Iran is niet Syrië. Een Turkse “zone” zou worden gezien als een schending van de soevereiniteit en kan een directe confrontatie met Iraanse troepen of bondgenoten uitlokken’, zegt hij.

Volgens hem worden er wel noodscenario’s voorbereid. ‘Ankara denkt na over manieren om migratiestromen aan de Iraanse kant van de grens te houden als het gezag van Teheran instort. Maar dat blijft vooralsnog bij plannen. De uitvoering zou grote risico’s met zich meebrengen.’

‘Het binnentrekken van Iraans grondgebied zou een grote escalatie betekenen’

Ook Gergerlioglu acht een Turkse invasie onwaarschijnlijk. ‘Turkije wil niet bij deze oorlog betrokken raken en gebruikt daarom zeer voorzichtige woorden. Zonder de VS en Israël direct te veroordelen, bekritiseerde het wel de aanval op Iran en betuigde het zijn medeleven aan Khamenei.’

Volgens hem probeert Turkije neutraal te blijven. ‘Als Iran bases in Arabische landen aanvalt, kan dat ook een dreiging voor Turkije vormen. In een escalatie zou Iran bijvoorbeeld de Amerikaanse bases in Kürecik en Incirlik kunnen aanvallen.’

Toch denkt hij niet dat Turkije in zo’n situatie een veiligheidszone in Iran zou instellen. Hij wijst op de sjiitische gevoeligheden van de Azeri’s in Iran. ‘Zij zijn verontrust over de dood van ayatollah Khamenei (Azeri van vaderskant, red.). Door deze sektarische vernedering van sjiieten kan de positie van Iran juist sterker worden. Turkije zal als soennitische macht niet graag ingrijpen’, zegt hij. Wel kan er volgens hem druk vanuit Trump komen.

Vluchtelingenstroom

Journalist Ergün Babahan kijkt vooral naar het vluchtelingenvraagstuk in Turkije. ‘Dat probleem is groot,’ zegt hij. ‘Hoewel de burgeroorlog in Syrië voorbij is, zijn miljoenen Syriërs in Turkije gebleven. Terwijl westerse landen al in paniek raken over enkele duizenden vluchtelingen, vangt Turkije miljoenen Syriërs, Afghanen en mensen uit Afrika en Azië op. Door de verslechterende economie leidt dat soms tot spanningen. Met verkiezingen in aantocht wil de regering-Erdogan geen nieuwe vluchtelingenstroom.’

Een veiligheidszone in Iran acht Babahan echter ook onwaarschijnlijk. ‘Troepen inzetten op Iraans grondgebied zonder toestemming van Teheran kan op de lange termijn grote problemen veroorzaken.’

‘Turkije en Iran hebben een gemeenschappelijke vijand: de Koerden’

Wel wijst hij op de Koerdische kwestie. ‘Turkije en Iran hebben een gemeenschappelijke vijand: de Koerden. Als Koerden in de regio in opstand komen en autonomie proberen uit te roepen, zou Ankara kunnen ingrijpen onder het mom van het voorkomen van een vluchtelingenstroom en mogelijk in samenwerking met Teheran. Maar ook dat is een vergezocht scenario.’

Volgens Öztürk wil Turkije vooral een grote vluchtelingeninstroom voorkomen. ‘Dat ligt goed in de binnenlandse politiek. Waarschijnlijk zal Ankara vooral de eigen grens versterken: met betere barrières, meer toezicht en strengere controles. Een grensoverschrijdende veiligheidszone zou pas een laatste redmiddel zijn, bijvoorbeeld bij een instorting van de orde direct aan de grens.’

Ten slotte: hoe zit het met de pan-Turkistische Turan-gedachte, de vereniging van alle Turkse volkeren?

Öztürk: ‘Iran is al lang gevoelig voor etnisch nationalisme onder Turks sprekende groepen, vooral de Iraanse Azerbeidzjanen. Teheran is daarom voorzichtig met pan-Turkse symboliek. Maar er spelen ook strategische factoren: Iran deelt een grens en economische banden met Turkije en zal escalatie zorgvuldig afwegen. Bovendien is Azerbeidzjan een complex geval. Iran heeft spanningen met Bakoe, maar een nieuw front openen kan kostbaar zijn terwijl het land al onder zware druk staat.’

Babahan: ‘Miljoenen mensen van Turkse afkomst wonen in Iran. Zelfs president Masoud Pezeshkian is van Turkse afkomst. Toch lijkt Iran zich minder zorgen te maken over deze realiteit dan over mogelijke vergelding. In tegenstelling tot de Golfstaten kan Turkije niet alleen diplomatiek maar ook militair reageren. Een aanval op Turkije zou weinig voordeel opleveren. Azerbeidzjan heeft bovendien niet hetzelfde gewicht als de Golfstaten.’

‘Het aanwakkeren van etnische spanningen in de regio kan op lange termijn veel problemen veroorzaken’

Gergerlioglu waarschuwt voor verdere escalatie. ‘In Iran zijn inderdaad Turkse bevolkingsgroepen, vooral de Azeri’s. Maar het aanwakkeren van etnische spanningen in de regio kan op lange termijn veel problemen veroorzaken. Hoewel Turken en Perzen verschillende volkeren zijn, zou een nieuw conflict uiteindelijk geen voordeel opleveren voor Turkije of Iran.’

Öztürk vindt daarom dat het Westen voorzichtig moet zijn. ‘Het kan de oorlog uitbreiden, een precedent scheppen voor nieuwe interventies en leiden tot een langdurige bezetting.’

Babahan verwacht bovendien geen westerse steun voor pro-Turkse politiek in Iran. ‘Het Westen zal zich vooral richten op olie en op de wederopbouw van Iran. Turkse militaire betrokkenheid heeft weinig economische waarde, omdat Ankara zelf al beperkte financiële middelen heeft.’

Palestina-referendum: 1000 handtekeningen voor Amsterdam als ‘genocidevrije stad’

0

Het Amsterdam Palestina Referendum heeft binnen 48 uur de benodigde 1000 handtekeningen opgehaald voor een gemeentelijk referendum over wat zij een ‘genocidevrije stad’ noemen. Dat staat in een persbericht dat is verspreid door een coalitie van samenwerkende pro-Palestijnse organisaties en partijen.

‘Het initiatief eist een referendum waarin Amsterdammers zich kunnen uitspreken over concrete stappen die de gemeente kan nemen om een mensenrechtenstad in woord én daad te zijn’, staat in het persbericht van het Amsterdam Palestina Referendum, dat met de ‘bondgenoten’ de Amsterdam Palestina Coalitie (APC), de Palestijnse Gemeenschap in Nederland (PGNL), de anti-zionistische, joodse organisatie Erev Rav en de Amsterdamse links-radicale partij De Vonk is opgesteld.

De bedoeling is dat de gemeente ‘Israëlische misdaden tegen de menselijkheid officieel erkent’ en er alles aan doet om ‘culturele, sportieve, academische en economische’ banden met Israël op te schorten.

Het ophalen van 1000 handtekeningen is de eerste stap in een langer proces. De Amsterdamse gemeenteraad is nu aan zet, om het voorstel voor een gemeentelijk referendum goed te keuren dan wel af te wijzen. In het persbericht waarschuwt het collectief de raad: ‘In geval van afwijzing zullen de organisatoren alles op alles zetten om Amsterdammers zélf aan het woord te laten door handtekeningen op te halen voor een mogelijk referendum.’

Wanneer de gemeenteraad wel akkoord gaat moeten de organisatoren binnen tien weken nog 10.000 ondersteuningsverklaringen verzamelen, voordat het College van B&W definitief akkoord gaat met het organiseren van een referendum. Ten slotte neemt de gemeenteraad een besluit, waarin de uitslag van het referendum wordt meegewogen. De democratische procedure wordt in detail uitgelegd op de website van de gemeente Amsterdam.

Help, wie redt de rechtsstaat?

Wie nog steeds gelooft dat Nederland een gidsland is, kwam afgelopen week bedrogen uit. Niet één maar zelfs twee kritische rapporten lieten zien dat Nederland behoorlijk wat huiswerk te doen heeft als het om democratie en mensenrechten gaat. Eerst kwam het rapport van CEDAW, het VN-Comité inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, dat concludeerde dat Nederland meer moet doen voor vrouwenrechten.

Het VN-Vrouwenverdrag, dat Nederland mede heeft ondertekend en geratificeerd, verplicht landen om zich in te zetten voor vrouwenrechten op allerlei terreinen, bijvoorbeeld politieke vertegenwoordiging, de uitbanning van geweld tegen vrouwen en een eerlijke verdeling van werk en zorg. Maar op een aantal belangrijke punten krijgt Nederland van de VN nu dus een onvoldoende. Zo is het beleid om geweld tegen vrouwen tegen te gaan te versnipperd, zijn er te weinig opvangplekken voor vrouwen die te maken krijgen met geweld en krijgen slachtoffers die aangifte willen doen te vaak te maken met victim blaming. Ook wijst het rapport op de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de politiek, de ongelijke verdeling van zorgtaken en de ‘in toenemende mate vijandige omgeving’ waar vrouwenrechtenactivisten mee geconfronteerd worden. Kortom: we staan er weer goed op.

En dan was er nog het rapport van het Nederlands Helsinki Comité over de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, met wederom een aantal alarmerende conclusies. Zo meldt maar liefst 86 procent van alle ondervraagde maatschappelijke organisaties dat de omstandigheden voor hun werk de afgelopen twee jaar zijn verslechterd. Ook zorgt een aantal wetsvoorstellen, bijvoorbeeld over inperking van het demonstratierecht, voor nog meer druk op maatschappelijke organisaties. Maar misschien wel de belangrijkste waarschuwing uit het rapport gaat over wat de auteurs ‘democratische erosie’ noemen: politici die de rechterlijke macht openlijk afvallen of zelfs aanvallen, toenemende druk op onafhankelijke journalistiek en beleidsvoorstellen die indruisen tegen de mensenrechten.

Den Haag was druk met de algemene politieke beschouwingen, direct gevolgd door de oorlog in het Midden-Oosten

Twee pittige rapporten dus, in nog geen week tijd. Code oranje voor ons zogenaamde gidsland, zou je denken. Maar nog zorgwekkender dan die alarmerende conclusies was het feit dat geen van beide rapporten veel stof deed opwaaien. Dat lag vast ook aan de timing – Den Haag was druk met de algemene politieke beschouwingen, direct gevolgd door de oorlog in het Midden-Oosten. Al vraag ik me serieus af of de rapporten in minder turbulente tijden tot enige ophef hadden geleid.

Nederland lijdt namelijk nogal eens aan morele zelfoverschatting. Want waren wij niet het land van het eerste huwelijk tussen paren van gelijk geslacht, land van gedoogbeleid en euthanasie? Het land van bakfietsmoeders en papadagen, van tolerantie, vrijheid van meningsuiting, van zijn wie je bent en zeggen wat je denkt? Dus hoezo rechtsstaat onder druk, meer aandacht nodig voor vrouwenrechten? We zijn toch al hartstikke geëmancipeerd? In andere landen, daar is het pas erg. Maar hier? Nee joh. Hier hebben we het prima voor elkaar. Gaaf land!

Als je dat maar vaak genoeg herhaalt, ga je vanzelf geloven dat het waar is. En daar wringt precies de schoen. Want als we allemaal blijven roepen dat het wel losloopt met die rechtsstaat, wie springt er dan op de bres als het nodig is?

Juist daarom zijn maatschappelijke organisaties, kritische journalistiek, mensenrechtenactivisten en al die andere wakkere waakhonden van onze rechtsstaat zo belangrijk. Zij houden ons een spiegel voor, of we het nou leuk vinden of niet. Dat nu uitgerekend hun bewegingsruimte onder druk staat, zou ons allen ernstig zorgen moeten baren.

Zozeer zelfs dat het de hoogste tijd is dat we massaal opstaan om onze rechtsstaat te beschermen. Hoe dan, vraagt u zich misschien af? Wat kan ik als bezorgde burger nou doen? Meer dan u denkt. Bijvoorbeeld door op 8 maart de straat op te gaan voor vrouwenrechten. Door lid te worden van een vereniging of partij. Door onafhankelijke journalistiek te steunen. En natuurlijk door op 18 maart te gaan stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen – en dan liefst op een vrouw, én op een partij die de rechtsstaat steunt in plaats van afbreekt. Want die rechtsstaat, dat is geen abstract gegeven, voer voor politicologen en VN-comités. Die rechtsstaat, dat zijn wij.

Habiballah stopt als NOS-correspondent Israël en Palestina

0

NOS-correspondent Nasrah Habiballah houdt het na ruim drie jaar voor gezien als verslaggever in Israël en de bezette Palestijnse gebieden. Ze blijft nog tot mei in functie, zo meldt NU.nl.

Onlangs werd Habiballah bedreigd door Israëlische militairen, toen ze een afgegrensd gebied betrad van waaruit aanvallen werden uitgevoerd. Het is niet bekend of dit incident de aanleiding was voor haar om te stoppen met deze baan.

Habiballah is sinds 1 januari 2023 NOS-correspondent voor Israël en de bezette Palestijnse gebieden. Na de gebeurtenissen van 7 oktober dat jaar begon de genocide in Gaza, waarbij het Israëlische leger tienduizenden onschuldige Palestijnen vermoordde. Ondanks de wapenstilstand vindt er nog steeds veel Israëlisch geweld tegen Gaza plaats, met vele doden tot gevolg.

De NOS noemt deze periode ‘op journalistiek gebied een ongekende uitdaging, maar ook ongekend intensief’. Eind 2022, nog voordat ze aan haar baan begon, kreeg de NOS veel haatmail omdat de correspondent een Arabische achternaam heeft.

Habiballah is geboren en getogen in de Zeeuwse stad Zierikzee. Ze heeft een Palestijnse vader en een Nederlandse moeder. Haar ouders zouden elkaar hebben leren kennen in een shoarmazaak, die haar vader tussen 1984 en 1986 samen met een compagnon dreef. Habiballah heeft naast een Nederlands ook een Israëlisch paspoort.

Rutger Bregman roept Europeanen op ChatGPT te boycotten, vanwege banden met Trump

0

Journalist Rutger Bregman pleit in een opinieartikel in NRC voor een Europese deelname aan de Amerikaanse QuitGPT-boycot.

Gebruikers die betalen voor het generatieve AI-programma ChatGPT financieren via hun abonnementsgeld OpenAI. Dit bedrijf is volgens Bregman nauw verweven is geraakt met het beleid van de regering‑Trump.

In de Verenigde Staten zouden inmiddels meer dan een miljoen mensen zich bij de boycot hebben aangesloten. Bregman wijst op de 25 miljoen dollar die OpenAI‑voorzitter Greg Brockman heeft gedoneerd aan de campagne MAGA Inc. Ook bekritiseert hij het programma OpenAI for Government, waarmee ChatGPT voor één dollar per jaar beschikbaar wordt gesteld aan alle Amerikaanse ministeries. Volgens de influencer wordt de technologie onder meer gebruikt door de omstreden immigratiedienst ICE.

Verder legt Bregman in zijn opiniestuk uit hoe concurrent Anthropic een eis van de regering‑Trump om onbeperkte toegang tot AI‑systemen te geven heeft geweigerd. In reactie daarop boycotte de Amerikaanse regering het bedrijf. OpenAI zou vervolgens een overeenkomst met het Pentagon hebben gesloten, om de vrijgekomen positie over te nemen.

Het bedrijf OpenAI is financieel kwetsbaar en boekt dit jaar mogelijk een verlies van 14 miljard euro. Hierom en vanwege het feit dat er volwaardige alternatieven bestaan ziet Bregman een unieke kans voor een effectieve consumentenboycot. De auteur van De meeste mensen deugen roept Nederlanders en andere Europeanen op hun abonnement op te zeggen en over te stappen op andere AI‑diensten.

‘Natuurlijk, de grote boycots uit de geschiedenis slaagden niet doordat miljoenen mensen ineens politieke activisten werden. Ze slaagden doordat het kopen van een ander merk koffie, of het kiezen van een ander biertje, iets was wat iedereen kan doen op een dinsdagmiddag. De kleine daad, miljoenen keren herhaald, wordt een politieke aardbeving.’

Trump dreigt Spanje vanwege opstelling over Iran

0

Donald Trump heeft dinsdag gedreigd alle handel met Spanje stop te zetten, nadat de linkse regering in Madrid weigerde Amerikaanse gevechtsvliegtuigen gebruik te laten maken van zijn militaire bases voor aanvallen op Iran. Dit schrijft het Franse persbureau AFP.

Volgens de Amerikaanse president heeft Spanje zich verschrikkelijk opgesteld. De uitlatingen volgden tijdens een ontmoeting met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in het Witte Huis.

De Spaanse premier Pedro Sánchez houdt vast aan het standpunt dat buitenlandse militaire operaties vanaf Spaans grondgebied alleen zijn toegestaan wanneer die in lijn zijn met het handvest van de Verenigde Naties. Madrid benadrukte in een reactie dat de handelsrelatie met de Verenigde Staten wederzijds voordelig is, maar dat elke herziening daarvan moet gebeuren met respect voor internationale afspraken en de autonomie van bedrijven. Spanje zegt bovendien over voldoende middelen te beschikken om eventuele economische schade op te vangen.

Trump uitte ook kritiek op het Verenigd Koninkrijk, dat eveneens niet meedoet aan de Amerikaanse aanval op Iran. Premier Keir Starmer staat slechts beperkt gebruik van Britse bases toe voor defensieve doeleinden. Trump klaagde dat Londen zeer oncoöperatief zou zijn geweest.