De burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, is niet te spreken over het afschaffen van de politie-iftar. Volgens hem heeft de politietop gebogen voor rechtse politieke druk. Dat zegt hij in een interview met Trouw.

‘Neutraliteit heeft niets te maken met of je wel of niet een iftarmaaltijd organiseert’, zegt Marcouch. ‘Neutraal ben je in het verdedigen en het uitdragen van de democratische rechtsstaat. Dat je de wet handhaaft voor eenieder, zonder aanzien des persoons. Hier speelt iets heel anders. Het rechtse deel van de Tweede Kamer oefent hiermee zijn invloed op de politie uit.’

Volgens de burgemeester had de politietop dit ook helemaal niet hoeven te doen. Het gaat volgens hem niet om een wet, maar om een motie, waar de politietop niets mee hoeft. Bovendien moet de politiek de politie niet zo taakgericht willen aansturen, vindt Marcouch. De deskundigheid zit volgens hem in de organisatie zelf.

De burgemeester ziet in de maatregel bovendien een systematische benadeling van moslims in Nederland. Volgens hem past die in een ontwikkeling die al twintig jaar gaande is, waarbij rechtse politici de fundamentele rechten van moslims proberen te beperken, van het dragen van een hoofddoek tot het aanvragen van een vergunning voor de bouw van een moskee.

Intussen krijgt de indiener van de motie, Ingrid Coenradie van JA21, stevige kritiek uit islamitische hoek. Zo herinnert Denk-politicus Ismail el Abassi haar eraan dat ze eerder deelnam aan iftarmaaltijden in Rotterdam. Hij wijst daarbij op beelden uit die tijd. ‘Kijk, diezelfde vrouw die iftars wilde verbieden, maar daarmee tegelijkertijd ook de kerstborrel en het paasontbijt verloor, geniet van een overheerlijke iftarmaaltijd van Denk’, zegt hij met een grijns. Zijn partijgenoot Sheher Khan uit Amsterdam komt ook in actie. Hij vindt dat nu de politie zichzelf buitenspel heeft gezet met de iftars, de gemeente aan zet is om het dan maar te organiseren.

De extreemrechtse politicus Itamar Ben Gvir krijgt opnieuw weer zijn zin. Het Israëlisch Centraal Verkiezingscomité heeft woensdag besloten dat alle Arabische partijen worden uitgesloten van deelname aan de parlementsverkiezingen van 27 oktober, zo bericht NRC. 

Het gaat om de Verenigde Arabische Lijst van Mansour Abbas en de Gezamenlijke Lijst onder leiding van Yousef Jabareen, bestaande uit kandidaten van Hasash, Ta’al en Balad. Eerder op de dag diskwalificeerde het comité al Ofer Cassif (Hadash) en Sami Abu Shehadeh (Balad).

Het comité bestaat voornamelijk uit Knessetleden en wordt gedomineerd door leden van premier Benjamin Netanyahu’s ultrarechtse coalitie. Het besluit volgde op moties uit die coalitie en kreeg steun van oppositieleden.

Partijen kunnen worden verboden als ze Israël als ‘Joodse en democratische staat’ ontkennen of oproepen tot geweld. Maar de Arabische politicus Abu Shehadeh van de Verenigde Arabische Lijst zegt tegen de Arabische nieuwszender Al Jazeera dat hij geweld juist afkeurt.

De Verenigde Arabische Lijst noemde de uitsluiting ‘onaanvaardbaar’ en onderdeel van een ‘voortdurende campagne om de partij in diskrediet te brengen’. Aan Al Jazeera vertelde een woordvoerder van de Verenigde Arabische lijst dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn extreemrechtse bondgenoot Itamar Ben-Gvir verantwoordelijk zijn hiervoor, ‘omdat ze vrezen dat wij in staat zijn de regering van genocide en racisme ten val te brengen’. Volgens de Verenigde Arabische Lijst worden meer dan een miljoen Arabische kiezers zo van hun stem beroofd. Ben-Gvri lobbyde al langer voor een verbod op de Arabische partijen.

Het hooggerechtshof kan het uitsluiten van de Arabische partijen nog verwerpen, zoals eerder gebeurde. Procureur-generaal Gali Baharav-Miara sprak zich woensdag uit tegen uitsluiting van de Verenigde Arabische Lijst.

Mensenrechtenorganisatie Adalah noemde het besluit een ‘willekeurig, opruiend en racistisch proces dat elke vorm van rechtsgang ontbeert’ en een ‘politiek proces’ dat is ‘uitgemond in de uitsluiting van alle Palestijnse vertegenwoordigers uit de Israëlische Knesset’.

Tijdens een bilateraal overleg in New York heeft minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) toegezegd dat Suriname kan rekenen op Nederlandse ondersteuning bij het streven naar Schengenvisumvrijstelling voor Surinaamse reizigers, schrijft de Surinaamse nieuwssite Waterkant.

Het gesprek met zijn Surinaamse ambtgenoot Melvin Bouva vond plaats in de marge van de 81ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

De visumprocedure vormde het belangrijkste thema. Bouva vroeg aandacht voor praktische verbeteringen op korte termijn, zoals snellere afhandeling van aanvragen en visa met een langere geldigheidsduur. Via technisch overleg wordt onderzocht welke concrete stappen mogelijk zijn.

Naast het visumdossier spraken de ministers over het verder versterken van de bilaterale relatie tussen Nederland en Suriname. Beide landen willen bestaande afspraken omzetten in tastbare resultaten, voortbouwend op het recente staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Bouva benadrukte dat de bijzondere relatie moet worden verdiept op basis van gelijkwaardigheid, wederzijds respect en vertrouwen.

Ook het Fonds Slavernijverleden kwam aan bod. Suriname hecht aan duidelijke afspraken over beheer en besteding, zodat middelen daadwerkelijk bijdragen aan herstel en heling. Verder werd gesproken over technische samenwerking op terreinen als onderwijs, gezondheidszorg, watermanagement en digitalisering, evenals kansen voor handel en investeringen.

Volgens beide ministers ligt de prioriteit bij het benutten van het huidige positieve momentum.

Werk moet vanaf dag één het hoofddoel zijn voor nieuwkomers in Nederland. Dat stelt de Sociaal-Economische Raad (SER) in het nieuwe advies ‘Van aankomst naar toekomst: Naar volwaardige arbeidsdeelname van nieuwkomers’.

Een soepele deelname aan het arbeidsproces zou kunnen beginnen met een ’talentscan’, waarbij de ambities en vaardigheden van nieuwkomers in kaart worden gebracht, aldus de SER. ‘Sectoren met grote personeelstekorten hebben baat bij de inzet van nieuwkomers.’

De SER vindt dat het huidige inburgeringsbeleid op de schop moet. ‘Nu hebben mensen vaak overdag taallessen, inclusief reistijd. In de praktijk is dat lastig te combineren met een baan’, zegt een woordvoerder tegen de NOS. ‘Wij vinden dat mensen moeten kunnen werken of een opleiding volgen; de vraag is hoe je taalonderwijs en inburgering daaromheen kunt organiseren.’

Veel asielzoekers willen werken, aldus de SER. De Syrische asielzoeker Ahmad, die sinds 2020 in Nederland woont, werkt nu als technicus bij Stedin. ‘Werken is leven’, zo vertelt hij enthousiast. Ahmad is ook erg blij met zijn collega’s bij het bedrijf.

De Oekraïense arts Yana vertelt dat ze graag weer op niveau aan het werk wil gaan. Om in Nederland als arts te kunnen functioneren moet je formeel op B2- of C1-niveau Nederlands spreken. Dat wordt echter niet gefinancierd. Voor statushouders zijn er taallessen tot B2.  Yana is pro-actief en blijft zoeken naar mogelijkheden, onder andere via haar Oekraïense netwerk. ‘Ik wil geen tijd meer verspillen. Ik wil graag iets betekenen.’

Parlementariër Ingrid Coenradie (JA21) is blij met de afschaffing van politie-iftars, zei ze in de talkshow Nieuws van de Dag. Maar dat ook de kerstborrel straks niet meer mag, vindt ze een slechte zaak. De kerstborrel zou volgens haar ‘erg verankerd’ zijn in de Nederlandse normen, waarden en cultuur.

In de uitzending was eerst justitieminister David van Weel (VVD) aan het woord, die uitleg gaf over de afschaffing van de publieke politie-iftars. Er zou al lange tijd ‘ongemak’ zijn binnen het politiekorps, waardoor de neutraliteit van de politie in het geding zou komen. ‘Er is nu een duidelijke lijn. De politie zal geen bijeenkomsten met een religieus karakter meer organiseren’, zegt de minister via een videoverbinding.

In de studio reageert Coenradie ongemakkelijk op de term ‘religieus karakter’. De voormalige PVV-minister, nu Kamerlid voor JA21, vindt dat haar motie verkeerd wordt uitgelegd als daardoor ook niet-islamitische bijeenkomsten worden afgeschaft.

‘In mijn motie stond dat we stoppen met het organiseren en faciliteren van iftars’, zegt ze, waarbij ze benadrukt dat kerstborrels daar niet onder vallen. Het is Coenradie duidelijk alleen om de islam te doen. ‘Ik vind dat de islam niet te vergelijken is met iets wat heel erg verankerd is in onze Nederlandse normen, waarden en cultuur’, zo legitimeert de JA21-politica haar openlijke discriminatie.

Op sociale media is men in moslimkringen niet verbaasd. ‘Hiermee wordt mijn stelling bevestigd: het neutraliteitsprincipe is altijd een paard van Troje geweest om discriminatie van moslims een wettelijke basis te geven’, aldus een gebruiker op Instagram.

Bij het televisieprogramma Renze wees Tweede Kamerlid Mona Keijzer (Groep Keijzer) met een beschuldigende vinger naar Nederlandse moslims, die volgens haar verantwoordelijk zijn voor de toenemende homohaat in Nederland. Maar uit onderzoek blijkt een ander beeld: in werkelijkheid is de homotolerantie onder alle jongeren gedaald.

Aanleiding voor haar gepeperde uitspraken was een nieuw onderzoek naar homo-acceptatie. Keijzer noemde dit op LinkedIn een flutonderzoek, omdat het rapport niet sprak over de islam.

Volgens Keijzer heeft ‘links’ er een handje van onwelgevallige feiten te verdoezelen. Zo werd eerder een onderzoek over homofobie onder Marokkaanse jongeren in Amsterdam door toenmalig GroenLinks-wethouder Rutger Groot-Wassink in de doofpot gestopt, aldus Keijzer.

Dat Keijzer moslims als zondebok aanwijst is onterecht en roept veel weerstand op. Trouw-columnist en mbo-docent Karim Amghar is woedend.

‘Mona Keijzer misbruikt een aanslag op de lhbtiq+ gemeenschap voor haar eigen agenda, maar die gemeenschap boeit haar geen bal. Ze wil gewoon scoren. Het DEDAIN waarmee ze spreekt en de manier waarop ze alle problemen bagatelliseert en goedkoop reduceert, is om misselijk van te worden… sorry…’

Volgens het rapport dat deze week verscheen, is een van de oorzaken van de afgenomen tolerantie onder alle Nederlandse jongeren de groeiende invloed van de manosfeer: de online wereld van blogs, podcasts, sociale media en websites waarin negatieve ideeën over onder meer vrouwen en homoseksuele personen worden verspreid.

Rechtsextremisten proberen hun ideologie doelbewust te normaliseren binnen verschillende domeinen van de samenleving. Dat schrijven de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in een gezamenlijke analyse.

Volgens de diensten staan ‘ongelijkwaardigheid op basis van huidskleur en de overtuiging van witte superioriteit centraal’ binnen extreemrechts. Doel is om dit gedachtegoed strategisch te verspreiden.

Een deel van de beweging zet volgens de analyse bewust in op façadepolitiek. Ze presenteren hun ideeën als gematigd, terwijl ze in werkelijkheid veel extremer zijn. Zo ontstaat ‘meer ruimte […] om hun ideeën te verwezenlijken als deze breder worden geaccepteerd in de samenleving’. De diensten signaleren dat rechtsextremisten actief zijn in online omgevingen, media, politiek en demonstraties, en soms proberen ‘politieke partijen van binnenuit te beïnvloeden’.

AIVD‑directeur‑generaal Simone Smit noemt het gedachtegoed ‘een dreiging voor de democratische rechtsorde’. De publicatie moet inzicht geven in ‘de intenties van deze beweging en de wijze waarop de normalisering van dit gedachtegoed in de Nederlandse samenleving tot uiting komt’.

NCTV‑hoofd Marc Kuipers waarschuwt dat normalisering gevolgen kan hebben voor de veiligheid. ‘We moeten niet onderschatten wat er kan gebeuren als extremistische ideeën en taalgebruik steeds verder normaliseren en de basis van onze democratie, zoals gelijkwaardigheid, tolerantie voor anderen en dialoog onder druk komen te staan.’

Volgens hem kunnen geweldsbereide personen zich ‘gelegitimeerd voelen om daadwerkelijk in actie te komen’. Kuipers benadrukt dat het essentieel is ‘het extremistische frame en taalgebruik te herkennen en effectief weerspreken in plaats van een podium te bieden’.

De diensten stellen dat normalisering van extreemrechts de democratische rechtsorde ‘sluipenderwijs ondermijnt’, omdat extreemrechtse denkbeelden haaks staan op grondrechten zoals gelijke behandeling en het verbod op discriminatie. Hoewel een meerderheid van de samenleving het gedachtegoed verwerpt, neemt de ontvankelijkheid voor extreemrechts gedachtegoed toe, wat de dreiging kan vergroten.