Home Blog Pagina 2

JA21 en PVV woedend op minister OCW, vanwege selfie met moslimstudenten

de Kanttekening
-
0
JA21 en PVV woedend op minister OCW, vanwege selfie met moslimstudenten

Minister Rianne Letschert (D66) van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap krijgt felle kritiek van JA21 en de PVV. Aanleiding is een Instagrampost van 11 juni, waarin ze verslag deed van een gesprek met leden van de Moslim Studenten Associatie (MSA) en met hen een selfie maakte.

Zowel JA21 als de PVV hebben Kamervragen gesteld over de ontmoeting. Hun vragen gaan over de positie van moslimstudenten en over de organisatiestructuur achter de MSA.

De vragen van JA21‑Kamerleden Diederik Boomsma en Annabel Nanninga richten zich vooral op de internationale verbanden van de MSA. Zij wijzen erop dat lokale MSA‑afdelingen zijn aangesloten bij FEMYSO, een Europese koepelorganisatie die in rapporten van Belgische, Duitse en Franse inlichtingendiensten wordt beschreven als gelieerd aan de Moslimbroederschap. JA21 wil weten of de minister hiervan op de hoogte was en of dit tijdens het gesprek met de MSA ter sprake is gekomen.

Daarnaast vragen de Kamerleden waarom de minister in haar Instagrampost zich hard maakte voor de positie van moslimstudenten, die zich vaak gediscrimineerd voelen in het hoger onderwijs. JA21 wil weten hoeveel studenten zich gediscrimineerd voelen, welke klachten zij precies hebben en of de minister zich realiseert dat zij hiermee het narratief van slachtofferschap legitimeert. Ook vragen zij om een inventarisatie van subsidies die lokale MSA‑afdelingen ontvangen van onderwijsinstellingen en gemeenten.

PVV-Kamerleden Annette Raijer en Geert Wilders kiezen voor een andere invalshoek. Hun vragen richten zich op de positie van joodse studenten sinds 7 oktober 2023. De partij stelt dat joodse studenten worden ‘weggepest’ en ‘bedreigd’ en ‘de campus moeten mijden uit doodsangst door islamitische haat’. De minister zou, door zich publiekelijk zo met de MSA te profileren, de indruk wekken dat de zorgen van joodse studenten voor haar niet belangrijk zijn. De PVV-Kamerleden vragen hoeveel gesprekken de minister met joodse studentenorganisaties heeft gevoerd en beschuldigt haar van een eenzijdige aandacht voor de islamitische agenda.

De minister moet beide sets vragen nog beantwoorden.

Anti‑asielprotesten blijken landelijk rondreizend kernteam te hebben

de Kanttekening
-
0
Anti‑asielprotesten blijken landelijk rondreizend kernteam te hebben

Uit een analyse van de NOS blijkt dat bij lokale protesten tegen asielopvang steeds opnieuw dezelfde kleine groep actievoerders opduikt. Het gaat om hooguit enkele tientallen mensen die door het hele land aanwezig zijn, zowel fysiek als online.

Zij reageren op oproepen via Facebook en Telegram en voeren geregeld het woord bij demonstraties. Eén man werd zelfs bij 31 van de 48 onderzochte protesten gesignaleerd.

De meest zichtbare rol is weggelegd voor de zogenoemde Defendgroepen, ontstaan tijdens de coronaprotesten. Hoewel zij ontkennen extreemrechts te zijn typeerde de NCTV hen eerder als anti‑overheidsgroepen met mogelijk extreemrechtse invloeden. Defend‑leden waren aanwezig bij 43 van de 48 onderzochte protesten en zijn herkenbaar aan hun online verkrijgbare emblemen.

Naast Defend duiken ook kleinere groepen op, zoals Nationale Trots, Vaderlandsliefde en Freedom Fighters. Sommige actievoerders blijken voor meerdere groepen tegelijk actief. Volgens de NOS is er geen bewijs dat Defend bewust onrust organiseert, maar voormannen benadrukken wel dat onrust helpt om lokale plannen tegen te houden.

De AIVD onderzoekt inmiddels of er sprake is van georganiseerde acties die uitlopen op geweld. Bij recente protesten, in onder meer Wijk bij Duurstede en Vriezenveen, waren opnieuw veel ‘buitenstaanders’ aanwezig. Op sociale media variëren de oproepen van vredelievend tot ronduit intimiderend. Defend Netherlands wilde niet reageren op vragen van de NOS.

Trump regeert als Corleone: hij wil er altijd iets voor terug

Yavuz Baydar
-
0
Trump regeert als Corleone: hij wil er altijd iets voor terug

Toen het Sovjetblok instortte, ontstonden er niet automatisch democratieën. Er bleven staten achter met instellingen zonder democratische cultuur, zonder sterke burgerlijke normen en met oligarchische netwerken die jarenlang hadden geleerd te functioneren op basis van dwang en loyaliteit.

Het resultaat in het voormalige Oostblok was niet de liberale orde waarop westerse beleidsmakers hadden gehoopt. In plaats daarvan ontstond een vermenging van staatsmacht en criminele logica, iets wat wetenschappers een ‘kleptocratie’ noemen. Barbara McQuade, voormalig federaal aanklager in Michigan met jarenlange ervaring in de bestrijding van georganiseerde misdaad, noemt het een systeem dat gebaseerd is op ‘maffiacodes’.

McQuades boek The Fix: Saving America from the Corruption of a Mob-Style Government (Seven Stories Press, 2026) onderscheidt zich van veel andere boeken over Trump door de nauwkeurigheid van haar analyse. Haar ervaring als aanklager geeft het boek een bijna forensische precisie. Wat het boek ook buiten de Verenigde Staten belangrijk maakt, is dat het een naam en structuur geeft aan een mondiaal patroon dat zich sinds het einde van de Koude Oorlog heeft ontwikkeld.

Dit model ontstond voor het eerst in de voormalige Sovjet-invloedssfeer. Alexander Loekasjenko in Belarus perfectioneerde de ‘afpersingsstaat’: loyaliteit werd gekocht met gunsten, tegenstanders werden onderdrukt met buitengerechtelijk geweld en verkiezingen waren vooral rituelen van onderwerping in plaats van vrije keuzes. In Azerbeidzjan erfde Ilham Aliyev een systeem waarin de regerende familie en de staatskas nauwelijks van elkaar te onderscheiden waren, en bouwde dat verder uit.

McQuade verwijst regelmatig naar een scène uit The Godfather

Beide leiders werkten volgens een patroon dat kenners van georganiseerde misdaad direct herkennen: controleer de rechtbanken, beheers de media en zorg ervoor dat iedereen rond de macht zoveel te verliezen heeft dat verraad geen optie is.

McQuade verwijst regelmatig naar een scène uit The Godfather. Don Corleone verleent iemand een gunst en zegt vervolgens: ‘Ooit – en die dag komt misschien nooit – zal ik je vragen iets voor mij terug te doen.’ Volgens haar is dit geen fictie, maar een nauwkeurige beschrijving van hoe Donald Trump regeert.

‘Elke keer dat iemand iets voor hem doet’, schrijft zij, ‘of het nu een gunst is of iets anders, wordt er altijd iets terugverwacht.’ Het Corleone-model is volgens haar het besturingssysteem van de Amerikaanse macht geworden.

Wat er na 2010 gebeurde, was niet zozeer dat autoritarisme zich naar nieuwe gebieden verspreidde. Het kreeg juist meer invloed binnen democratische systemen.

Dat patroon was ook zichtbaar aan de andere kant van de voormalige Koude Oorlog-grens. Recep Tayyip Erdogan in Turkije leverde een belangrijk voorbeeld: een leider die via democratische verkiezingen aan de macht kwam, maar daarna stap voor stap de instellingen verzwakte die zijn macht moesten beperken. De rechterlijke macht werd gevuld met loyalisten, de veiligheidsdiensten werden omgevormd tot persoonlijke instrumenten en overheidsopdrachten werden gebruikt om bedrijven afhankelijk te maken van de machthebber. Het resultaat was een systeem waarin maar twee opties overbleven: volledige loyaliteit of bestraffing.

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro volgde een vergelijkbaar pad: een sterke nadruk op persoonlijke loyaliteit, het bewust creëren van chaos als politiek instrument en minachting voor juridische verantwoording.

McQuade vat dit samen in de ‘drie C’s’ van bestuur in maffiastijl: corruptie, wreedheid en chaos. Dat zijn geen bijwerkingen of bestuurlijke fouten, maar bewuste instrumenten. Corruptie bindt mensen aan elkaar door gedeelde schuld. Wreedheid laat zien dat regels niet gelden voor de machtigen. Chaos maakt het moeilijk om machthebbers ter verantwoording te roepen.

Ik zou daar nog iets aan willen toevoegen: dit soort leiders geven op het internationale toneel vaak de voorkeur aan persoonlijke ontmoetingen boven institutionele overlegvormen. Zij kiezen meestal voor één-op-één-gesprekken, waarbij instellingen worden omzeild en de nadruk ligt op persoonlijk vertrouwen volgens een maffia-achtige erecode.

The Fix verwerpt het idee dat de Verenigde Staten uitzonderlijk zijn en dat wat in Ankara of Minsk gebeurde nooit in Washington zou kunnen gebeuren. Vanuit haar ervaring met de vervolging van maffianetwerken laat McQuade zien hoe herkenbaar Trumps methoden zijn voor soortgelijke leiders elders. ‘De manier om te winnen is aanvallen, aanvallen, aanvallen – nooit toegeven, nooit excuses aanbieden en altijd loyaliteit terug eisen.’

Vanuit Turks perspectief is dat een bekend verhaal

De overeenkomsten met Erdogans vervolging van politieke tegenstanders of het staatsapparaat van Loekasjenko dat critici straft, zijn volgens haar geen toeval. Ze zijn structureel. Ze laten zien hoe verschillende systemen dezelfde oplossing hebben gevonden: macht gebruiken om macht te beschermen.

McQuades onderzoek ondersteunt een verontrustende conclusie: Trump heeft laten zien hoe ver een liberale democratie die kant op kan bewegen voordat burgers beseffen wat er gebeurt. Vanuit Turks perspectief is dat een bekend verhaal.

Wat McQuade toevoegt, is de blik van de aanklager: de vraag waarom bepaald gedrag logisch lijkt. Haar antwoord is dat het logisch is binnen de wereld van de georganiseerde misdaad. En volgens haar heeft die wereld voor het eerst in de moderne geschiedenis de uitvoerende macht van de Verenigde Staten in handen gekregen.

McQuade eindigt niet met wanhoop, maar met voorstellen voor hervormingen. Zij blijft geloven in constitutionele oplossingen, mits die daadwerkelijk worden toegepast. De belangrijkste bijdrage van haar boek is echter dat het lezers in Bakoe, Minsk, Ankara en Washington een gemeenschappelijke taal geeft om te beschrijven wat zij hebben zien gebeuren. De ‘fix’, zoals haar titel luidt, bestaat al lange tijd. De vraag is of genoeg mensen dat op tijd inzien om er iets aan te doen.

Unicef: klimaatverandering brengt miljoenen kinderen in gevaar

de Kanttekening
-
0
Unicef: klimaatverandering brengt miljoenen kinderen in gevaar

Bijna de helft van de kinderen wereldwijd, oftewel 1.1 miljard mensen, wordt blootgesteld aan ten minste drie overlappende klimaatdreigingen, wat hun gezondheid, onderwijs en overleving in gevaar brengt. Dit blijkt uit een nieuw rapport van Unicef dat vandaag is gepresenteerd.

Bijna elk kind ter wereld wordt geconfronteerd met minstens één klimaatbedreiging, schrijft de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties, terwijl meer dan 4 miljoen kinderen zelfs met zes overlappende dreigingen te maken kunnen krijgen.

Unicef maakte voor haar rapport gebruik van de meest recente gegevens om de blootstelling van kinderen aan de acht meest voorkomende klimaatbedreigingen in kaart te brengen. Dit zijn kustoverstromingen, droogte, extreme hitte, branden, hittegolven, rivieroverstromingen, zand- en stofstormen en tropische stormen. Voor het eerst onthult het rapport welk effect meerdere en overlappende klimaatdreigingen precies hebben op kinderen en hoe overheden concreet actie kunnen ondernemen.

Volgens de bevindingen komt de combinatie van droogte, extreme hitte en hittegolven het meest voor. 296 miljoen kinderen wonen in gebieden die aan alle drie omstandigheden zijn blootgesteld. Aan de tweede meest voorkomende combinatie – droogte, extreme hitte en tropische stormen – worden meer dan 115 miljoen kinderen wereldwijd blootgesteld.

In de Sahel-regio van Afrika, één van de zwaarst getroffen gebieden, worden meer dan 4 miljoen kinderen geconfronteerd met de drievoudige dreiging van hittegolven, extreme hitte en zand- en stofstormen. In landen als Bangladesh, Myanmar en Pakistan, worden kinderen blootgesteld aan meer klimaatdreigingen tegelijkertijd en met een hogere intensiteit dan waar ook ter wereld.

Ook rijke landen blijven niet gespaard van overlappende klimaatdreigingen, zo schrijft Unicef. In Italië bijvoorbeeld worden meer dan zes miljoen kinderen blootgesteld aan langdurige hittegolven en droogte. Het land laat echter zien hoe investeringen in klimaatadaptatie sommige risico’s voor kinderen kunnen verminderen.

Luchtvervuiling en malaria

Naast de acht meest voorkomende klimaatbedreigingen analyseert het rapport ook hoe kinderen worden blootgesteld aan luchtvervuiling en malaria, twee risico’s die volgens Unicef sterk onderhevig zijn aan de effecten van klimaatverandering. Gegevens tonen aan dat luchtvervuiling bijna elk kind wereldwijd treft, terwijl 1 miljard kinderen worden blootgesteld aan malaria. Voor deze kinderen komt malaria nog bovenop het gevaar van meerdere klimaatdreigingen waarmee zij te maken hebben.

De kinderrechtenorganisatie waarschuwt dat wanneer onmiddellijke actie om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen uitblijft, klimaatdreigingen frequenter en ernstiger zullen worden. Dit zal een nog grotere druk leggen op overheidsbudgetten en het welzijn van kinderen in gevaar zal brengen.

Om de rechten van kinderen te beschermen tegen klimaatdreigingen roept Unicef overheden, bedrijven en andere betrokken partijen op om de uitstoot te verminderen en actie te ondernemen om bestaande internationale verplichtingen na te komen. Gebruik van fossiele brandstoffen moet hierbij worden afgebouwd en in plaats ervan worden overgegaan naar hernieuwbare energie. De organisatie roept ook op om kinderen te beschermen door de belangen van kinderen worden meegenomen in klimaatadaptatieplannen en rampscenario’s. Verder zouden kinderen en jongeren in staat moeten worden gesteld om op betekenisvolle wijze deel te nemen aan klimaatacties, door te investeren in klimaatonderwijs en vaardigheden, schrijft Unicef.

Turkije heropent jacht op gülenisten met 3000 uitleveringsverzoeken

de Kanttekening
-
0
Turkije heropent jacht op gülenisten met 3000 uitleveringsverzoeken

Luttele dagen nadat het bekend werd dat de Europese Unie sancties overweegt tegen de Turkse justitieminister Akin Gürlek, slaat Turkije deze week terug met maar liefst drieduizend uitleveringsverzoeken naar Gülen-sympathisanten over de gehele wereld.

De Turkse minister aast hiermee op de zogenoemde ‘voorhoede’ van de vervolgde beweging, die sinds de mislukte couppoging in Turkije van 15 juli 2016 op de terreurlijst is geplaatst. Zo meldt de regeringsgezinde Ensonhaber.

Gürlek meldt dat ‘nieuwe bewijzen’ in de dossiers van al jaren vervolgde mensen zijn toegevoegd. Het zou om ‘vernieuwde bewijzen’ gaan voor ‘het breinteam’ achter de Gülenbeweging in de diaspora.

Duizenden mensen hebben Turkije na de mislukte couppoging in 2016 moeten verlaten. Ook zijn er nog eens duizenden mensen in de gevangenis beland en vinden er in Turkije geregeld nieuwe operaties plaats tegen vermeende gülenisten, die vaak met weinig overtuigend bewijs achter slot en grendel worden geplaatst.

Onlangs is een Turkse moeder met een zuigeling van 9 maanden opgepakt vanwege een tripje naar Bosnië-Herzegovina, omdat ze geld van ‘verdachte rekeningen’ op haar bankrekening zou hebben ontvangen. Ze is opgepakt tijdens een Turkije-brede operatie op 9 juni, die regelmatig plaatsvindt tegen Gülen-sympathisanten. Toen moesten 77 mensen achter de tralies, waaronder 40 studenten.

Maar de lange arm van de Turkse staat reikt verder dan Turkije en doet nu met de uitleveringsverzoeken andermaal een poging om ’terroristen’ in het buitenland op te pakken. De meeste uitleveringsverzoeken zijn in Duitsland (777) en de Verenigde Staten (728) ingediend. België zou volgens Ensonhaber op de derde plek staan, met 142 dossiers tegen vermeende Gülen-sympathisanten. In april werd echter bekend dat Gürlek voor Nederland 217 uitleveringsverzoeken heeft opgebouwd sinds 2016.

Schrijfster Ellen Ombre is overleden

de Kanttekening
-
0
Schrijfster Ellen Ombre is overleden

De schrijfster Ellen Ombre is niet meer. Ze is op 77-jarige leeftijd overleden. Ombre schreef vooral over migratie en identiteit, zo meldt Het Parool.

Een van de geruchtmakende titels op haar naam was N-woordjood in moederland (2004). Geboren in Paramaribo in 1948, verhuisde ze in 1961 met haar ouders naar Nederland.

Ze staat te boek als ‘kritisch denker’. In het boek met het n-woord in de titel beschrijft ze de worsteling van iemand die opgroeit met een zwarte Surinaamse vader en een Joodse moeder, waardoor de protagonist vaak het doelwit werd van dubbel slachtofferschap, namelijk anti-zwart racisme en antisemitisme.

In 2020 zei ze in een interview daarover het volgende: ‘Ik zie Joden en n-woord niet meer als bondgenoten in slachtofferschap, daar ben ik overheen gegroeid. Het slachtofferschap zie ik nu als een veroordeling, een doem, waarbij geen van beide groepen baat heeft.’

NRC roemt haar als ‘onafhankelijke denker’ en merkt op dat ze zich aan het koloniale verleden wijdde ‘nog voordat het modieus werd om over dit onderwerp te schrijven’. Zo was zij een van de eersten die schreef over de Koloniale Wereldtentoonstelling in Amsterdam in 1883, waar mensen, waaronder Surinamers, te bekijken waren en om die reden ook werden getoond.

Marokkaanse Nederlanders over Wilders grove voetbaltweet: ‘Een wanhopige roep om aandacht’

Ewout Klei
-
0
Marokkaanse Nederlanders over Wilders grove voetbaltweet: ‘Een wanhopige roep om aandacht’

Het Marokkaanse elftal wist zich op het WK goed staande te houden tegen Brazilië. Maar in Nederland ging het al snel niet meer over voetbal. PVV-leider Geert Wilders plaatste op X een korte, zeer grove boodschap: ‘F** Allah.’ Wat vinden Marokkaanse Nederlanders van deze tweet? Zijn ze geraakt? Of halen ze er hun schouders over op?

‘Het was een wanhopige roep om aandacht’

Mbo-docent en schrijver Bilal Ben Abdelkarim, die de wedstrijd deels zag, is niet verbaasd over het resultaat — noch over Wilders’ tweet.

‘Marokko heeft een sterk team, voetballend erg goed. Dat ze zich met de besten kunnen meten, verbaast me niet’, zegt hij. ‘Maar Wilders… dat is toch wel een triest figuur. Het was een poging om te laten zien dat hij er nog is. Een wanhopige roep om aandacht, gedreven door haat en frustratie.’

Volgens Ben Abdelkarim zegt de tweet vooral iets over de staat van de Nederlandse politiek. ‘Dat iemand die zich zo gedraagt een van de grootste politici van het land is, zegt veel over hoe we erbij zitten. Angst regeert. Van angst komt haat. En in een tijd waarin nuance verdacht is, krijg je dit soort primitieve onderbuikpolitiek.’

‘Je bent volksvertegenwoordiger. Doe je werk.’

Ook hbo-docent Zouhair Saddiki zag fragmenten van de wedstrijd. ‘Mooi voetbal is altijd mooi om te zien, ongeacht het land dat voetbalt’, zegt hij. Maar de politisering ervan vindt hij beneden alle peil.

‘Wilders verliest momentum. Daarom komt hij nu met zo’n tweet. Want dan heeft hij weer aandacht. Maar zijn tweet is goedkoop en onwaardig. Je bent politicus, je wordt dik betaald. Gedraag je dan ook zo. Dit ordinaire schelden is beschamend, ook voor zijn eigen achterban.’

‘Dit ordinaire schelden is beschamend’

Saddiki denkt niet dat alle PVV-stemmers achter de uitspraak staan. ‘Veel van zijn kiezers zijn niet zo radicaal als hij. Een deel wel, maar die sporen ook niet, net als Wilders zelf.’

Hoe moet je reageren op Wilders’ provocaties? ‘Je moet het negeren. Een vos verliest zijn streken niet. Wilders is voorspelbaar geworden.’

‘Wilders is lopende marketing voor de islam’

PRO-Statenlid Fatima Oulad Hadj kijkt nooit live naar spannende wedstrijden — ‘veel te stressvol’, zegt ze — maar zag wel de samenvatting. De sujoud (islamitisch gebed, red.) van de spelers viel haar op, en ze vermoedt dat die Wilders triggerde.

‘Hij zeurt zo veel over de islam dat je bijna denkt dat hij zich ook gaat bekeren’, zegt ze met een glimlach. ‘Als de islam wegvalt, bestaat de PVV niet meer. Dus als Marokkaanse spelers bidden, moet hij daar iets van vinden.’

‘Wilders zeurt zo veel over de islam dat je bijna denkt dat hij zich wil bekeren’

Ze wijst op de dubbele standaard. ‘Als een Israëlische speler zou bidden? Of een katholieke voetballer een kruisje slaat? Dan hoor je hem niet. Maar nu waren het Marokkanen, moslims, en ze verloren niet van Brazilië. Dat vindt hij niet leuk.’

Toch raakt het haar niet. ‘We geven Wilders te veel aandacht. Het is saai geworden. Islam dit, moslims dat — het boeit me niet meer. Hij is eigenlijk een lopend marketingbureau voor de islam. Er zijn al twee PVV’ers moslim geworden (Arnoud van Doorn en Joram van Klaveren, red.).’

Voor jonge mensen kan het harder aankomen, denkt ze. ‘Maar als je hem al twintig jaar hoort, dan niet. Hij is 60+ en blijft hangen in zijn fanatisme. Laat hem maar die oude plaat afspelen.’

Een patroon dat sleets wordt

Op sociale media leidde de tweet tot voorspelbare verontwaardiging, maar ook tot cynische grapjes. De drie geïnterviewden zien vooral een politicus die zijn relevantie probeert te bewijzen door dezelfde snaar te blijven bespelen.

‘Wilders wordt steeds sneuer’

Wilders vertegenwoordigt een deel van Nederland, maar niet het hele land, benadrukken ze. En dat deel lijkt steeds minder onder de indruk van zijn provocaties.

De Marokkaans-Nederlandse gemeenschap reageert niet meer zoals twintig jaar geleden, benadrukken ze alle drie. ‘Wilders wordt steeds sneuer’, zegt Saddiki. ‘Maar Marokkanen? Die laten zich niet meer zo makkelijk kwetsen. Ik zou pas gekwetst zijn als hij hele goede tajine niet lekker vindt. Haha. Nee, ik laat mijn Marokkaan-zijn niet afhangen van wat Wilders vindt.’

Lees ook:
Wilders beledigt knielende Marokkaanse spelers, dag later: Hup Holland Hup!

Bestuur bekladde moskee roept op tot kalmte

de Kanttekening
-
0
Bestuur bekladde moskee roept op tot kalmte

Terwijl de Noeroel Islam Moskee in Den Haag werd geconfronteerd met de jongste uitingen van islamofobie en intolerantie roept het bestuur van de moskee op tot kalmte en dialoog. 

Zondagochtend ontdekte het bestuur van de Noeroel Islam Moskee in Den Haag dat het gebedshuis was beklad met hakenkruizen en leuzen als ‘heil Hitler’, ‘f*ck islam’ en ‘remigration protects women’. AD meldde maandag dat het incident direct werd gemeld bij de politie en dat de moskee de leuzen had laten verwijderen. Of er aangifte is gedaan of welke stappen er zijn genomen wilde de moskee niet zeggen.

In een verklaring uitte het bestuur van Noeroel Islam maandag ‘geschokt’ te zijn over de bekladdingen van de moskee. ‘Wij betreuren ten zeerste dat een gebedshuis en de mensen die daar samenkomen op deze wijze worden geconfronteerd met uitingen van haat en intolerantie.’

De bestuursleden verklaarden dat zij, ondanks de ‘vele emoties die dit incident oproept binnen onze gemeenschap’ zich niet laten leiden door angst of verdeeldheid. ‘Onze moskee staat al jaren lang voor respect, saamhorigheid en verbinding. Dat blijft nu ook ons uitgangspunt.’

Verder roept de moskee op tot ‘wederzijds respect’ en ‘blijvende aandacht voor de bestrijding van discriminatie en haat’. ‘Wij willen voorkomen dat dit incident leidt tot verdere polarisatie en hopen dat het gesprek vooral gaat over veiligheid, respect en samenleven in onze stad en land.’

De bekladdingen komen bovenop recente uitingen van geweld en islamofobie. Zo werden er in mei vernielingen aangebracht bij de Mevlana Moskee in Rotterdam. Begin deze maand brandde een Turks restaurant af, nadat het was beklad met racistische leuzen.

De Kanttekening constateerde eerder dat er na dit soort incidenten van moslimhaat of islamofobie minder reacties komen van de politiek en media in vergelijking tot bijvoorbeeld geweld tegen Joodse synagogen.

Nu.nl meldde dat de Islamitische Stichting Nederland, de aan het Turkse directoraat van godsdienstzaken gelieerde koepelorganisatie van Turkse moskeeën, vorige zomer liet weten dat er sinds 2015 bijna driehonderd keer sprake was van bekladdingen, dreigbrieven en vernielingen van moskeeën.

DENK-Kamerlid Ismail el Abbasi zegt op Linkedin dat hij een debat zal aanvragen over de kwestie. ‘Moslimhaat verdient dezelfde duidelijke veroordeling als iedere andere vorm van haat. We mogen moslimhaat nooit normaliseren.’

Burgemeester Jan van Zanen van Den Haag omschreef de bekladdingen als ‘schandalig’. ‘Den Haag staat voor haar moskeeën en haar moslimgemeenschap, zoals voor alle geloofsgemeenschappen in onze stad.’ Hij zei deze week nog persoonlijk langs te gaan bij het gebedshuis.

Axel en de Marokkaanse dorpen kennen hetzelfde verdriet

Lody van de Kamp
-
0
Axel en de Marokkaanse dorpen kennen hetzelfde verdriet

De naam van het Belgische plaatsje Buggenhout wordt in de twaalfde eeuw al voor het eerst genoemd. Maar voor veel mensen was het tot voor kort nog steeds een onbekend stadje. Tot het enkele weken door een heel dramatisch ongeval op een spoorwegovergang op de kaart werd gezet. Bij het ongeluk kwamen twee kinderen en twee volwassenen om het leven. Vijf andere kinderen raakten zwaar gewond.

Ook het Zeeuwse stadje Axel komt niet dagelijks in het nieuws. Maar dan gebeurt daar een vreselijk ongeluk waarbij drie kinderen en de directeur van hun basisschool omkomen en andere kinderen van die school zwaar gewond raken. Onmiddellijk kent iedereen weer de plaatsnaam Axel.

Buiten de grote stad Marrakesh neemt ons busje de afslag in de richting van het Atlasgebergte. Na een tocht van zo‘n twee uur stappen we op zeventienhonderd meter hoogte uit. We staan in het dorp Douzrou. Of beter gezegd, wat daar nog van over is. Tweeënhalf jaar geleden vond in dit deel van Marokko in de avond van 8 september de zware aardbeving plaats. Binnen 11 minuten vonden in de hele regio bijna drieduizend mensen de dood.

Een van de overlevenden, Adil, leidt ons door het gebied. Na Douzrou komen we in de dorpen Tafeghaghte en Ait Othman. Adil doet zijn verhaal. ‘Bij de eerste schok greep ik twee van mijn kinderen, Abdelnour en Wisra, en renden we naar buiten. De schrik en de verwarring waren zo groot dat het even duurde tot ik plotseling besefte dat ik ons derde kindje, Hamza, zomaar had achtergelaten. Gelukkig kon zij toch nog uit ons huis gered worden. Vanaf de bergen boven ons verpletterden enorme rotsblokken onze lemen hutten en huisjes. In ons dorp kwamen heel veel mensen om.’

We staan aan de rand van een massagraf. ‘Hier liggen drieënzeventig van onze dorpsbewoners, voornamelijk moeders met kinderen. De mannen waren nog niet terug van hun werk in de stad. Het duurde lang tot er hulp kwam. We zagen de eerste soldaten die hulp kwamen verlenen om één uur de volgende middag. Maar de chaos en de ellende waren zo groot dat zij al gauw weer verdwenen waren. Zij voelden zich machteloos. Omdat alle wegen in de omgeving verwoest en geblokkeerd waren, duurde het nog veel langer totdat de echte hulp op kwam dagen.’

De aardbeving heeft ‘maar’ eventjes geduurd

We rijden verder naar het volgende dorp. Opnieuw een massagraf. ‘Tijdens de aardbeving drukten de moeders hun kinderen tegen zich aan om hen te beschermen. En zo kwamen zij om. Omdat het zo lang duurde tot er hulp kon komen, bleven zij ook zo in die houding met hun kinderen liggen.’ Adil zwijgt en schudt moedeloos zijn hoofd. ‘In die houding werden zij hier ook begraven. Moeders met jonge kindertjes in hun armen.’

We stappen over kledingresten heen die hier en daar onder het zand uitsteken. ‘Onze kudden, de schapen, de geiten en de ezels zijn omgekomen.’ Adils arm wijst met een wijde boog om zich heen. ‘Ze liggen nog onder het puin.’

Voordat we in ons busje stappen om terug te rijden naar Marrakesh, neemt onze gastheer ons nog mee naar één plekje. ‘Hier zie je de resten van het schooltje in ons dorp. Eén muur staat nog half overeind. Alle kinderen die hier die middag in de klas zaten, zijn omgekomen. Alleen de juffrouw heeft het overleefd.’

De aardbeving heeft ‘maar’ eventjes geduurd. Maar in die elf minuten hebben we vanuit de hele wereld gekeken naar die toen bijna helemaal weggevaagde dorpen zoals Douzrou, Tafeghaghte en Ait Othman. Ineens wisten we van hun bestaan af.

Het is nu al een paar jaar geleden dat dit niet te beschrijven drama zich afspeelde daar hoog in het Atlasgebergte. Maar terwijl het verdriet, de uitzichtloosheid en ellende die dat met zich meebrengt zich daar nog steeds verder afspeelt, is de buitenwereld, die zo ver verwijderd van die plek des onheils ligt, voortgegaan met het leven. Andere wereldschokkende gebeurtenissen elders op onze aardbol hebben het nieuws van de verwoeste lemen hutten in de Marokkaanse bergdorpen verdrongen. En ook werd de aandacht meteen al een beetje verstild omdat het aantal slachtoffers van een aardbeving in Turkije enkele maanden daarvoor immers ‘vele malen’ groter was.

Zo gaat het met nieuws. De namen Douzrou, Tafeghaghte en Ait Othman zijn alweer ver naar de achtergrond gedrongen. Uit het collectieve geheugen verdrongen. En ja, zo zal dat ook met de plaatsnamen Buggenhout en Axel gebeuren. Maar eventjes staan deze plaatsen op de kaart. Dat is het lot van het voortschrijden van de tijd binnen het perspectief van wereldnieuws. Onze reis hoog in de bergen in Marokko, de getuigenis van Adil op de plaats zelf, hebben ons gedwongen om vooral te blijven beseffen dat het leed en het verdriet op de plek zelf onverminderd voortduurt.

En datzelfde zal ook gelden voor Buggenhout en Axel. Laten we dat vooral niet vergeten.

Waarom Mohammed Benzakour vogels bevrijdt in Indonesië

Anne-Rose Hermer
-
0
Waarom Mohammed Benzakour vogels bevrijdt in Indonesië

Schrijver Mohammed Benzakour raakte door een ontmoeting met een winterkoninkje geboeid door vogels. Die fascinatie bracht hem naar Bali, waar hij gevangen vogels probeerde vrij te kopen. Hij schreef er het boek Het lied van Agilouz over.

In februari 2011 kreeg Benzakour het pijnlijke nieuws dat het zware herseninfarct van zijn moeder had geleid tot het locked-in-syndroom. Dat hield in dat zijn levendige moeder nooit meer zou kunnen praten en verlamd zou blijven. Mensen die lijden aan het locked-in-syndroom zitten als het ware opgesloten in zichzelf. Hij verliet de instelling in Rotterdam-IJsselmonde waar zijn moeder verbleef. Na deze allesvernietigende mededeling ging hij het park in en zat voorovergebogen met zijn handen in zijn gezicht op een bankje. Hoe moest hij dit verwerken? Hoe moest hij dit aan de rest van de familie vertellen?

Plotseling hoorde hij een vogel fluiten. ‘Ik zag het dier niet meteen, maar het leek wel of dat gezang bedoeld was om me te troosten. Eindelijk kwam ze tevoorschijn. Thuis zocht ik op wat voor vogel dit was: een winterkoninkje. Eigenlijk een onjuiste benaming. Deze vogel kan niet tegen kou en is meer een winterpineut dan een koning van de winter. Ik dacht dat het een vrouwtje was en noemde haar Agilouz. Mijn moeder heette Zouliga, wat ik had omgedraaid. Volgens sommige kenners kon het geen vrouwtje zijn. Een vrouwelijk winterkoninkje zingt niet, en zeker niet in februari. Met andere woorden, Agilouz was een merkwaardig beestje. Mijn conclusie luidde dat het misschien geen vogeltje was, maar een engeltje. Dankzij Agilouz vergat ik heel even mijn verdriet. Door haar zag ik de magie van vogels.’

‘Een vrouwelijk winterkoninkje zingt niet, en zeker niet in februari’

Vanaf dat moment werd bij Benzakour de liefde voor vogels aangewakkerd. Hij had wel interesse in vissen en honingbijen, maar geen speciale band met vogels. Daar bracht Agilouz drastisch verandering in. Ze beurde hem op met haar gezang. Vanaf die dag ging hij, telkens als hij bij zijn moeder was geweest, naar het park. Alsof Agilouz op hem zat te wachten, zong ze haar mooiste lied voor hem. Soms nam hij zijn moeder mee in haar rolstoel. Ook voor haar gaf Agilouz een concert.

Toen zijn moeder het verpleegtehuis verruilde voor een aangepaste woning, nam Benzakour afscheid van Agilouz. ‘Ik kocht een vogelhuisje voor haar, dat ik heb gestoffeerd met een van de hoofddoeken van mijn moeder. Helaas heb ik haar nooit meer gezien.’

Vogel in kooien

Kort na de ontmoeting met Agilouz merkte Benzakour iets bij zichzelf op. ‘Als ik een vogel in een kooitje zag, kreeg ik bijna ademnood. Waarom? Na een tijdje begreep ik het. Een vogel die opgesloten zat in een kooitje deed me denken aan mijn moeder. Die zat door haar ziekte in zichzelf opgesloten.’

Steeds sterker leefde bij hem de gedachte dat het verkeerd is om vogels in kooien op te sluiten. Daar horen ze niet. Vogels horen in de natuur thuis. Hij ging met zijn verrekijker op pad in natuurgebieden en leerde vogelsoorten herkennen. Maar zijn studie ging verder. Wat was het verhaal achter de exotische vogels uit verre landen die in Nederland in een kooi terechtkwamen?

In zijn boek staat: ‘Tot de jaren negentig was Nederland een van de grootste importeurs van exotische vogels uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Maar sinds de EU in 2005 alle import van in het wild gevangen dieren verbood – om de verspreiding van vogelgriep tegen te gaan – is de vraag naar exotische vogels op de zwarte markt schrikbarend gestegen. Interpol rekende uit dat er jaarlijks tussen de 7 en 13 miljard dollar (!) wordt omgezet in de illegale handel in dier- en plantensoorten.’

En helaas is Nederland al eeuwenlang betrokken bij de handel in exotische vogels. Op de vraag of het verbod uit 2005 averechts werkt, antwoordt Benzakour dat het er niet beter op is geworden. ‘Er is ook relatief weinig handhaving. Het is volgens de Europese wet verboden om exotische vogels thuis te houden. Desondanks is de Rotterdamse haven een spil in de internationale vogelhandel. In Nederland bestaat ook een groot aantal vogelverenigingen. Veel mensen hebben thuis nog steeds exotische vogels. In Rotterdam is zelfs een Surinaamse vogelzangvereniging die wedstrijden organiseert. Wie wint, wordt bepaald met een puntensysteem.’

Wat nog verontrustender is, is de manier waarop deze vogels in de jungle worden gevangen. De nietsvermoedende vogels gaan op een tak zitten die is ingesmeerd met lijm van de maretak, waardoor ze niet meer weg kunnen. Als er twintig of dertig vogels aan een tak vastzitten, worden ze behandeld met een middel om hen los te weken. Daarna begint de lange reis naar onder andere Europa.

Op Bali

Tijdens zijn persoonlijke studie naar vogels ontdekte Benzakour ook dat er in Indonesië meer vogels in kooitjes zitten dan er vrij rondvliegen. Dat was voor hem de druppel. Langzaam ontstond een plan: naar Indonesië gaan om gevangen vogels te bevrijden.

Toen hij daarover met verschillende deskundigen sprak, kreeg hij min of meer te horen dat hij dat beter niet kon doen. Vogels die jarenlang in een kooi hadden geleefd, zouden niet meer kunnen overleven in de vrije natuur. Dat beschouwde Benzakour als onzin, simpelweg omdat die vogels ook konden overleven voordat ze werden gevangen. Vogels horen vrij te zijn en zo ver te vliegen als ze willen. Dat kan niet in een soms schandalig klein en vies kooitje.

Hij zette zijn plan door en kwam op Bali terecht. Daar stuitte hij al snel op een probleem. Voor veel mensen in Indonesië brengt een vogel in een kooi die buiten hangt geluk, vrede en goede energie voor het huis. Daarom reageerden ze niet altijd positief als Benzakour vroeg of de vogel te koop was. Of het zielig was dat die vogel opgesloten zat? Nee, de vogel was gelukkig. Daarom zong hij zo mooi.

‘Maar die vogel zingt niet. Die huilt.’

Hoe hij dat wist?

‘Ik heb vogelletterkunde gestudeerd.’

Daar hadden ze vaak niet van terug.

Nadat hij een vogel had vrijgekocht, ging hij er vaak mee naar een bos en liet hij hem daar los. Hij vertelde de verkoper niet altijd dat hij de vogel zou vrijlaten. In totaal gaf hij ongeveer honderd vogels hun vrijheid terug. Als ze wegvlogen, keken ze vaak nog even om en schonken ze hun bevrijder een dankbare blik.

Druppel op een gloeiende plaat

Zou hij anderen aanraden hetzelfde te doen?

‘De vogels die ik heb bevrijd zijn een druppel op een gloeiende plaat. Als veel meer mensen dat zouden doen, kwamen er meer vogels vrij. Iedereen die liefde heeft voor de planeet zou tijdens de vakantie een keer niet uit eten moeten gaan en voor dat geld een vogel moeten vrijkopen.’

‘Een hemel zonder vogels is als een firmament zonder sterren’

Tijdens zijn verblijf in Indonesië zag hij ook de wantoestanden rond de officieel verboden hanengevechten. De hanen worden in manden gestopt, waardoor ze agressief worden en feller vechten. Daarnaast krijgen ze scheermesjes aan hun poten gebonden, zodat er tijdens de gevechten meer bloed vloeit. Het is verboden, maar het gebeurt nog steeds. Dat het bezit van zo’n agressieve haan een bescheiden fortuin kan opleveren, helpt niet bij de bestrijding ervan. Armoede speelt hierbij een belangrijke rol.

Ondanks dit alles is de stijl van het boek lyrisch en poëtisch: ‘Een hemel zonder vogels is als een firmament zonder sterren.’

Stroperij

Hoe mooi de verhalen van deskundigen over het nut van vogels in dierentuinen ook zijn, Benzakour is er niet van overtuigd. ‘Het zou goed zijn voor educatie en er zijn fokprogramma’s om te voorkomen dat sommige vogelsoorten uitsterven. Dat is mooi, maar ik zie liever dat de stroperij wordt aangepakt. Dát is het echte probleem. Vogels horen niet in een kooi. Vogels die daar soms drie tot vijf jaar in hebben gezeten, vliegen verdwaasd maar tevreden weg. Ik heb liever dat ze daarna eventueel kort in vrijheid leven dan nog jaren opgesloten blijven in een kooitje. Geef dat geld voor educatie dan aan verenigingen die zich inzetten voor vogelbescherming.’

Sommige mensen vinden dat Benzakour hier en daar vogels heeft gestolen, maar daar is hij het niet mee eens. Hij heeft weleens stiekem een slot van een kooitje doorgeknipt als het kopen niet lukte, maar dan liet hij altijd geld achter. Bovendien is een vogel bevrijden iets anders dan iets stelen om er zelf beter van te worden.

‘De bevrijding van vogels gaat in essentie ook om de bevrijding van de mens’

Wel was het zo dat zijn acties ervoor zorgden dat hij niet lang op dezelfde plek kon blijven. Hoe dat allemaal in zijn werk ging, valt te lezen in Het lied van Agilouz. De helft van de opbrengst van het boek gaat naar vogelbeschermingsorganisaties.

Na afloop van het interview stuurt de schrijver nog een appje: ‘De bevrijding van vogels gaat in essentie ook om de bevrijding van de mens. Als metafoor roep ik met dit boek op dat we bij onszelf nagaan wie we willen zijn. Dat we vrijheid niet in de wereld om ons heen moeten zoeken, maar in onszelf. De uitbuiting  en uitmoorden van onder andere de Palestijnen en hun leiders is het finale failliet van de Westerse vrijheidsclaim.’

Het lied van Agilouz, Mohammed Benzakour, Cossee, 240 blz., € 23,99

123...1.054Pagina 2 van 1.054