De vorming van een nieuw links stadsbestuur in Berlijn is uitgegroeid tot een van de grootste politieke controverses van Duitsland. Die Linke wordt met antisemitisme in verband gebracht, vanwege de solidariteit van de partij met Palestina.

Na haar verkiezingsoverwinning onderhandelt Elif Eralp van Die Linke met de sociaaldemocratische SPD en de Groenen over een coalitie. Op papier draait het om de woningcrisis, maar in werkelijkheid gaat het conflict ook over Israël en Palestina, antisemitismebeschuldigingen en de politieke toekomst van Duitsland.

De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi heeft afgelopen zondag verklaard militaire steun aan Saoedi-Arabië te willen verlenen als het land daar om vraagt, bericht de Arabische nieuwszender Al Jazeera. 

Olie-infrastructuur, luchthavens en de hoofdstad Riyad liggen onder vuur van de door Iran gesteunde Houthi’s. In Jemen zijn door gevechten tussen de Houthi’s en door Saoedi-Arabië gesteunde regeringstroepen volgens Al Jazeera meer dan 233.000 mensen ontheemd geraakt.

Sisi zei dat Egypte ‘alles zou doen’ om Saoedi-Arabië te beschermen. Hij zei ook te hopen dat het Egyptische parlement hem hierin zou steunen.

Onder Egyptisch recht kan de president het leger pas inzetten in het buitenland zodra het parlement hier met twee derde meerderheid zijn goedkeuring geeft. Maar dat is in een dictatuur als Egypte waarschijnlijk een formaliteit.

Al Jazeera sprak met Thomas Bonnie James. Deze politieke analist stelt dat de veiligheid van Saoedi-Arabië niet de enige reden dat Sisi heeft besloten steun te verlenen. De Houthi’s leggen als sinds het begin van de genocide in Gaza druk op de zeestraat Bab al-Mandeb, door uit solidariteit met de Palestijnen aan Israël gelinkte schepen aan te vallen. Deze druk is een bedreiging voor het verderop gelegen Suezkanaal, waardoor Egypte zo’n 11 miljard dollar heeft verloren.

Ook het feit dat miljoenen Egyptenaren in Saoedi-Arabië werken speelt een rol, zegt hij. Zij sturen veel geld naar familie in Egypte. Ook dit vormt een belangrijke inkomstenbron voor het land.  

Hoewel Egypte geen formeel defensiepact heeft ondertekend met Saoedi-Arabië of met andere landen, is Egypte onderdeel van een coalitie die in juli is opgezet door Saoedi-Arabië. De Multinational Maritime Defense Coalition heeft tot doel de zeevaart in de Rode Zee en de Bab al-Mandeb te beschermen. Het conflict tussen de door Saoedi-Arabië gesteunde Jemenitische regering en de Houthi’s draait onder andere om het kustgebied dat langs de zeestraat ligt.

Volgens Al Jazeera was Egypte reeds in 2015 onderdeel van een coalitie, waarbij het via de lucht en de zee steun verleende aan de toenmalige regering om scheepvaartroutes in de Rode Zee te beschermen tegen de Houthi’s. Zij hadden toen al grote delen van het noorden en westen van Jemen ingenomen, schrijft Al Jazeera.

Volgens Alexandru Hudisteanu, een militaire analist die door Al Jazeera is geïnterviewd, ligt het vooral voor de hand dat Egypte drones en luchtverdediging zal inzetten. ‘Op dit moment zou de meest dringende behoefte zijn ervoor te zorgen dat de verdediging van Saoedi-Arabië wordt ondersteund en versterkt.’ 

De Amerikaanse president Donald Trump, vicepresident JD Vance en Franse extreemrechtse politici zijn aan de haal gegaan met het gewelddadige verloop van landelijke demonstraties in Frankrijk, zo blijkt uit berichtgeving in verschillende media.

Afgelopen zaterdag liepen demonstraties in verschillende steden uit de hand, toen honderden winkels werden geplunderd, auto’s in brand werden gezet en een negentiende-eeuws stadhuis in vlammen opging. Het stadhuis zou in brand zijn gestoken door een ‘wilde horde’, schrijft France24. In totaal werden 2000 mensen gearresteerd, schrijft de NOS. 

Volgens de NOS demonstreerden ‘honderdduizenden mensen op zeker 110 plekken’ in Frankrijk tegen het regeringsbeleid, de stijgende kosten van levensonderhoud en de staat van het onderwijs. Autoriteiten hebben gemeld dat groepen die plunderden en vernielingen aanrichtten, waarschijnlijk planmatig te werk gingen. De Franse justitie is in dit kader een onderzoek gestart, schrijft de omroep.

Zowel Trump als de Russische president Vladimir Poetin zien in het gewelddadige verloop van de demonstraties in Frankrijk het bewijs van de ‘ondergang’ van Europa. Die zou volgens hen veroorzaakt zijn doordat Europa migranten uit Afrika en het Midden-Oosten heeft toegelaten, zo schrijft Le Monde. Volgens Trump kwam de woede van het Franse volk enkel van ‘mensen van een hele andere wereld’, ‘mensen met haat in hun hart’, die ‘een ooit mooi land’ zouden willen vernietigen. Hij riep Europese leiders op de grenzen te sluiten voor migranten en ‘controle terug te pakken’.

Daarbij ging Trump volgens Le Monde voorbij aan de legitieme eisen van studenten, scholieren en de middenklasse. Hij bediende zich van dezelfde retoriek als extreemrechtse partijen in Europa. 

De Amerikaanse vicepresident JD Vance deed er een schepje bovenop en schreef op X dat ‘linkse politici de Derde Wereld hebben geïmporteerd naar Frankrijk en andere landen in naam van diversiteit en compassie. Zij hebben fundamentele kwesties als assimilatie en compatibiliteit genegeerd. Zij waren gewaarschuwd dat dit zou gebeuren, maar zij luisterden niet.’

Volgens France24 gaf de extreemrechtse Marine Le Pen extreemlinkse groepen de schuld. De leider van Rassemblement National zei dat Macrons regering ‘op zijn laatste benen loopt, moe en gedesoriënteerd.’

Jean-Luc Mélanchon, presidentskandidaat van de uiterst linkse partij La France Insoumise, waarschuwde dat het land dreigt af te glijden en controle te verliezen. 

President Macron zei dat ‘onruststokers van extreemlinkse groepen, vergezeld door criminelen’ hard zouden worden aangepakt.

Saoedi-Arabië heeft een man en een vrouw uit Bangladesh geëxecuteerd nadat zij door een rechtbank schuldig waren bevonden aan het plegen van een volgens de autoriteiten onzedelijke daad in een moskee in de heilige stad Mekka, zo maakte het Saoedische ministerie van Binnenlandse Zaken bekend.

JA21-leider Joost Eerdmans koppelt de steun van zijn partij aan het belastingplan aan strengere asielmaatregelen. Daarmee zet hij het minderheidskabinet-Jetten onder druk.

Eerdmans heeft samen met de SGP eisen gesteld aan het kabinet. Die gaan onder meer over het schrappen van de dwang bij de spreidingswet, het opnieuw beoordelen van de verblijfsstatus van ongeveer 70.000 Syriërs en het verder beperken van de asielinstroom. Ook wil hij dat asielprocedures buiten Nederland mogelijk worden gemaakt.

‘Als je de migratie indamt, dan levert dat geld op. Dus dat is gewoon voor ons een kernwaarde voor zo’n onderhandeling’, zei de JA21-leider in het tv-programma Goedemorgen Nederland.

Op 12 november zal er gestemd worden over het belastingplan. De minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA beschikt over 66 zetels in de Tweede Kamer en is dus afhankelijk van oppositiepartijen om wetgeving door het parlement te krijgen. De steun van JA21 kan het verschil maken, maar er zijn ook andere partijen waarmee het kabinet afspraken kan maken om zo aan een parlementaire meerderheid te komen.

Asielminister Bart van den Brink (CDA) heeft aangegeven dat hij verwacht met gemeenten uit de voeten te kunnen, zonder de dwangoptie van de spreidingswet te gebruiken. Daarmee lijkt het kabinet ruimte te zoeken om aan een deel van de wensen van JA21 en de SGP tegemoet te komen. Of dat voldoende is moet echter nog blijken. De juridische en praktische uitvoerbaarheid van andere eisen kan bovendien een obstakel vormen. Ook het vorige kabinet probeerde strenge asielmaatregelen te introduceren, maar lang niet alle maatregelen zijn rechtmatig.

Akkoord op rechts onder druk

Volgens Eerdmans staat de deur voor een deal op rechts open, ‘ook namens de SGP’. Hij benoemt bovendien dat de BBB zijn plan zal steunen in de Eerste Kamer. Toch is een akkoord op rechts afhankelijk van meerdere factoren. De SGP heeft eigen eisen, wat betreft de late abortus bijvoorbeeld.

Gooit Eerdmans de deur niet juist dicht met zijn harde eis? Hij denkt van niet. De kans is groot dat hij inzet op een aantal concrete toezeggingen in plaats van een totaalpakket. Als hij het kabinet tot concessies dwingt, heeft hij al een deel van zijn doelen bereikt. Hij heeft eerder kritiek geuit op het kabinet, omdat het bij de begroting juist toenadering zocht tot pro. JA21 vindt dat de coalitie duidelijker voor een rechtse koers moet kiezen.

In de opiniepeilingen staat JA21 er goed voor. Zo staat de partij in de peiling van Peil.nl van 2 oktober op 20 zetels. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 behaalde JA21 negen zetels.