De VVD wil een landelijk verbod op religieuze uitingen bij boa’s afdwingen. Het CDA steunt dit plan ook, zo meldt De Telegraaf.
In steden als Amsterdam, Den Haag, Arnhem en Tilburg is het mogelijk voor boa’s om een hoofddoek of andere religieuze symbolen te dragen. Dat is tegen het zere been van rechtse partijen in de Tweede Kamer, die willen dat er een totaalverbod op de hoofddoek komt voor boa’s.
D66 staat hierdoor onder aanzienlijke druk. Binnen de partij zijn ook politici actief die een hoofddoek dragen, onder wie voormalig Tweede Kamerlid Fonda Sahla. Daarnaast behoort de recent verkozen senator Meryem Karaaslan-Kilic tot deze groep.
De VVD lijkt daar geen boodschap aan te hebben. ‘We hopen al voor de zomer een wetsvoorstel klaar te hebben, want het duurt allemaal veel te lang’, zegt VVD-Kamerlid Claire Martens. ‘We leven in een seculier land. Daar hoort neutrale handhaving bij.’
Volgens voorstanders van de hoofddoek bij boa’s is een verbod hierop in strijd met artikel 1 van de Grondwet, het non-discriminatiebeginsel.
Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch heeft Israël bij artilleriebeschietingen van Libanon de verboden chemische stof witte fosfor gebruikt. Meer dan een half miljoen burgers zijn op de vlucht voor het Israëlische geweld, meldt de Arabische zender Al Jazeera.
De verboden fosformunitie zou op dinsdag 3 maart in de Zuid-Libanese stad Yohmor zijn gebruikt, in dichtbevolkt woongebied. Human Rights Watch heeft zeven beelden geverifieerd waarop is te zien dat luchtontploffende wittefosfor-munitie wordt ingezet boven een woongebied van de stad. Ook zijn er beelden geverifieerd van hulpverleners die reageren op branden in minstens twee huizen en één auto in dat gebied.
‘Het onwettige gebruik van witte fosfor door het Israëlische leger boven woongebieden is uiterst alarmerend en zal ernstige gevolgen hebben voor burgers. De brandveroorzakende effecten van witte fosfor kunnen dodelijk zijn of wrede verwondingen veroorzaken die leiden tot levenslang lijden’, schrijft Human Rights Watch.
Volgens het internationaal humanitair recht is het gebruik van witte fosfor die in de lucht tot ontploffing komt in dichtbevolkte gebieden onwettig, omdat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen militaire doelen en de burgerbevolking. Het middel richt zich op een groot gebied en vergroot daardoor het risico op schade aan burgers en civiele objecten.
De ogen van de wereld zijn gericht op Iran, maar ook Libanon wordt door Israël aangevallen. Al Jazeera meldt dat in een week tijd al meer dan een half miljoen Libanezen op de vlucht zijn geslagen voor het Israëlische geweld. In de strijd die is losgebarsten tussen Hezbollah en Israël zijn tot nu toe al 394 mensen omgekomen, waaronder 83 kinderen, 42 vrouwen en negen hulpverleners, aldus het Libanese ministerie van Volksgezondheid.
CIDI-directeur Naomi Mestrum waarschuwde tijdens een verkiezingsbijeenkomst van JA21 Amsterdam tegen Jodenhaat en GroenLinks. Op social media kreeg ze veel kritiek, omdat Mestrum de genocide in Gaza ontkent en JA21-oprichter Annabel Nanninga in het verleden antisemitische uitlatingen deed.
Mestrum sprak afgelopen weekend op het zogenoemde Veiligheidscongres van JA21 Amsterdam. Ze richtte haar pijlen vooral op GroenLinks, dat zorgen van Joodse Amsterdammers die zich onveilig voelen nauwelijks serieus zou nemen door vierkant achter pro-Palestijnse demonstranten te staan.
‘Dezelfde mensen die protesteren tegen de vermeende genocide in Gaza zijn tegelijkertijd ook verantwoordelijk voor veel antisemitisme’, zegt Mestrum. ‘Het ironische aan dit verhaal is dat de antizionisten, die niets liever willen dan het zionistische project Israël ontmantelen, nooit iets bijdragen om te zorgen dat het voor Joden in de diaspora een beetje prettig leven is. Negen van de tien keer zijn het juist deze mensen die bijdragen aan de onveiligheid en het toegenomen antisemitisme.’
Volgens GroenLinks Amsterdam heeft de genocide in Gaza ervoor gezorgd dat veel Amsterdammers niet meer geloven in het morele zelfbeeld van het Westen als de regio die de democratie en de mensenrechten hooghoudt. Mestrum vindt deze mensen, die volgens haar ‘uitgesproken linkse Amsterdammers en veel moslims’ zijn, hypocriet. Ze zouden het namelijk alleen maar over Gaza hebben en niet over andere conflictgebieden. ‘Amsterdam is mijn ogen knettergek.’
De Grünen zijn bij de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg als grootste partij uit de bus gekomen. Volgens voorlopige uitslagen behaalde de partij rond de 30 procent van de stemmen, nipt voor de CDU van bondskanselier Friedrich Merz.
Hiermee lijkt Grünen-lijsttrekker Cem Özdemir de eerste federale minister-president van Duits-Turkse afkomst te worden, schrijft Turkish Minute enthousiast. Hij zal Winfried Kretschmann opvolgen, die na tien jaar niet opnieuw kandidaat was. Özdemir is een uitgesproken criticus van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan en Turkse inmenging in de Duitse politiek.
Özdemir is daarnaast een ervaren politicus en voormalig federaal landbouwminister. Hij profileerde zich tijdens de campagne als pragmatisch en ervaren. Hij riep de CDU direct op de bestaande coalitie voort te zetten, wat gezien de uitslag ook de meest waarschijnlijke optie blijft.
Opvallend is de sterke winst van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland, die met bijna 19 procent haar resultaat van 2021 bijna verdubbelde. Hoewel een coalitie tussen AfD en CDU een meerderheid zou vormen in de nieuwe Landdag, heeft CDU-lijsttrekker Manuel Hagel samenwerking met de extreemrechtse partij resoluut van de hand gewezen. De Brandmauer blijft staan.
Grote verliezers van de deelstaatverkiezingen in Baden-Württemberg zijn de sociaaldemocratische SPD en vooral de liberale FDP. Laatstgenoemde partij zakte naar 4,4 procent en haalde daarmee de kiesdrempel niet. Het is een historische klap in een deelstaat die traditioneel als een liberaal bolwerk gold, zo bericht NRC. FDP-lijsttrekker Hans-Ulrich Rülke kondigde nog dezelfde avond zijn vertrek aan.
In de middag verzamelden we ons in de Fatih-moskee aan de Rozengracht in Amsterdam. In 1981 is deze katholieke kerk omgedoopt tot een moskee. Het is zeker een van de mooiste moskeeën in Nederland. Nu was er een djenaze-gebed. De vader van een vriend van mij was overleden. Schouder aan schouder stonden we in rijen binnen voor zijn kist. Bij andere moskeeën wordt deze dienst buiten gedaan, maar de Fatih-moskee heeft geen buitenruimte. Als je de deur uitstapt, sta je in de drukke Rozengracht. Voor het gebed memoreerde de imam dat Abdurrahman amca in 1981 een belangrijke rol had gespeeld bij het verkrijgen van deze moskee. Na het gebed hebben we de drie zonen gecondoleerd. Zij zouden dezelfde dag naar Turkije gaan om hun vader in zijn geboortegrond te begraven.
In de avond was er een iftar voor de schrijvers van de Kanttekening in Rotterdam. Tayfun Balcik vertelde over het overlijden van zijn vader. Hij was twee weken geleden aan het begin van de ramadan overleden. Ze hadden het djenaze-gebed in een andere moskee in Amsterdam gehouden. Tayfun wilde de foto van zijn vader in de kantine plaatsen. Enkele familieleden en kennissen reageerden dat dat van het geloof niet mocht. Tayfun keek naar de muren van de ruimte. ‘En de foto’s van die politieke leiders dan?’ Daarop reageerden ze dat de foto van zijn vader voor deze keer wel mocht.
‘Wanneer moeten we het eten anders uitdelen?’
Verder vertelde Tayfun dat ze eten hadden besteld en dat gingen uitdelen. Verbaasd reageerde ik met: ‘Hebben jullie in de middag in de ramadan in een moskee eten uitgedeeld?’ ‘Wanneer moeten we het eten anders uitdelen?’ zei hij. Ik legde uit dat begrafenisdiensten overdag in de ramadan zonder consumptie zijn.
Tineke Bennema memoreerde dat in Palestina eten door de buren naar het huis van de overledene werd gebracht. Wij zeiden dat dat in Turkije eigenlijk ook zo was. Op veel plekken zal het nog steeds zo zijn. Maar met de thuisbezorgisering van de samenleving wordt tegenwoordig vaak eten voor de hele groep besteld.
Mijn gedachten gingen naar de begrafenis van mijn grootvader in 2008 in Istanbul. Voor de condoleancebezoeken van de mannen was er een tent voor het huis geplaatst. Maar het was mooi weer. Twee lange rijen tafels en stoelen waren naast de tent geplaatst.
Het bestelde eten kwam. Mijn oom fluisterde in mijn oor dat de gegoede mensen aan een tafelrij zaten en dat de armere mensen aan de andere tafels. Hij stelde voor om het eten eerst aan de armen uit te delen. Ik antwoordde dat hij eerst aan de rijken kon uitdelen. De armen waren het toch gewend.
Soedanese vrouwen zijn niet alleen slachtoffer van de oorlog in hun land. Ze voeren ook vredesgesprekken en organiseren voedseluitgifte en zorg in vluchtelingenkampen. Op Internationale Vrouwendag staat de Kanttekening stil bij de veerkracht van deze vrouwen. ‘Ze willen wanhopig graag gehoord worden.’
Op de dorre, zanderige vlaktes van de Soedanese regio Darfur wonen inmiddels miljoenen ontheemden onder erbarmelijke omstandigheden. Door blokkades en aanhoudende gevechten komt er nauwelijks voedselhulp binnen. Meer dan de helft van deze vluchtelingenstroom bestaat uit vrouwen en meisjes.
Sinds de verwoestende machtsstrijd het land in zijn greep houdt, zijn gezinnen uit elkaar gerukt en is de basisveiligheid voor vrouwelijke vluchtelingen verdwenen. Na een uitputtend beleg viel de strategische stad El Fasher in handen van de Rapid Support Forces (RSF). Daarbij kwamen schokkende berichten naar buiten over etnische zuiveringen, martelingen en grootschalig seksueel geweld tegen zwarte Afrikaanse gemeenschappen zoals de Zaghawa en Masalit. De strijdende partijen blokkeren of beperken stelselmatig de toegang voor humanitaire organisaties, waardoor levensreddende hulp de zwaarst getroffen conflictgebieden niet bereikt.
‘Zoveel Soedanese vrouwen die ik spreek hebben het zwaar; ze willen wanhopig graag gehoord worden’, zegt Reem Abbas, een Soedanese journalist en onderzoeker. Abbas is actief binnen Soedanese vrouwenbewegingen, onder meer bij MANSAM, een organisatie die streeft naar politieke participatie van vrouwen. ‘Ze willen door mensenrechtenactivisten erkend worden als onderdeel van de oplossing voor een vreedzaam Soedan. En niet slechts als omstanders.’
‘Ze bouwen voort op een lange traditie van bemiddeling’
Sima Bahous, de uitvoerend directeur van VN-Vrouwen, stelt dat partijen in Soedan de oorlog uitvechten over de ruggen van vrouwen en meisjes. Zij benadrukt dat vrede onmogelijk is zonder hun veiligheid te garanderen en hun perspectief centraal te stellen. Maar, zegt Abbas, deze vrouwen zijn veel meer dan alleen slachtoffers. ‘Soedanese vrouwen vormen de stille motor achter een land in crisis. Terwijl de wereld naar de frontlinies kijkt, organiseren zij de eerste levensbehoeften in hun wijk: voedsel, medicijnen en veiligheid. Ze zijn niet alleen slachtoffers van oorlog, maar ook actieve en invloedrijke stemmen die al lange tijd vredesgesprekken voeren en partijen tot verzoening proberen te bewegen. Ze bouwen voort op een lange traditie van bemiddeling en bieden een hoognodig tegenwicht aan het geweld.’
Verkrachting als oorlogswapen
In het huidige conflict in Soedan wordt seksueel geweld op grote schaal ingezet als oorlogswapen om de burgerbevolking te terroriseren en te verdrijven. De Rapid Support Forces (RSF) gebruiken systematisch verkrachting als onderdeel van hun militaire strategie in het aanhoudende conflict. VN-vrouwenorganisaties meldden in april 2025 een toename van 288 procent in de vraag naar levensreddende steun voor overlevenden van verkrachting en seksueel geweld.
‘Verkrachting wordt een oorlogswapen omdat gemeenschappen conservatief zijn en sociale normen bepalen hoe vrouwen en hun lichaam binnen de gemeenschap worden gezien’, vertelt Abbas. ‘De eer en het lot van de hele groep worden vernietigd wanneer vrouwelijke leden worden verkracht, omdat volgens de sociale normen een vrouw de eer van haar familie vertegenwoordigt. Dit dwingt hen tot onderwerping.’
‘Veel mensen, waaronder mijn familie, vluchten omdat ze bang zijn dat hun dochters doelwit worden’
‘Bovendien vernedert seksueel geweld vrouwen en veroorzaakt het woede en angst onder familieleden. Wat gebeurt er dan? Ze zien geen andere keuze dan de regio te verlaten.’ Deze dreiging is een belangrijke drijfveer achter de massale volksverhuizing die het land momenteel doormaakt. Soedan is daardoor het toneel van de grootste ontheemdingscrisis ter wereld, waarbij bijna 13 miljoen mensen hun huis zijn ontvlucht. ‘De angst voor verkrachting is een van de belangrijkste oorzaken van ontheemding: veel mensen, waaronder mijn familie, vluchten omdat ze bang zijn dat hun dochters doelwit worden’, zegt Abbas. ‘Daarom richten vijandige troepen zich op vrouwen; ze weten dat dit ervoor zorgt dat grote groepen de regio ontvluchten.’
Dictator Omar al-Bashir
De revolutie van 2018 ontstond na decennia van onderdrukking en economische crisis onder het dictatoriale regime van Omar al-Bashir. Vrouwen vochten daarbij specifiek voor de afschaffing van de repressieve openbare orde-wetten die hun fundamentele vrijheden beperkten. Hun massale deelname dwong een politieke overgang af, waarbij vrouwen voor het eerst belangrijke ministersposten en zetels in de overgangsraad opeisten. De hoop op democratisering werd echter bruut verstoord door de militaire coup in 2021 en de burgeroorlog die daarop volgde. Ondanks dit geweld blijft het politieke verzet van vrouwen ondergronds voortleven als een strijd voor blijvende institutionele hervormingen.
Abbas verklaart de etnische spanningen als een gevolg van het onvermogen van Soedan om een bevolking met een samenhangende identiteit te vormen. ‘Het proces van identiteitsvorming is complex. Soedan is een relatief nieuw land waarin verschillende koninkrijken door koloniale machten zijn samengevoegd. Daardoor heeft het zich nooit volledig ontwikkeld tot een natiestaat met een duidelijke nationale identiteit en kreeg het nooit echt de kans om een natie op te bouwen. Het land was voortdurend in oorlog met rebellengroepen die tegen de centrale regering vochten. De oorlog verergerde het onrecht en de armoede en bracht het sociale weefsel van het land verder in verval.’
Maatschappelijke normen
Onderzoek toont aan dat 40 procent van de vrouwelijke journalisten in Soedan sinds het begin van de oorlog slachtoffer is geworden van geweld. Zij worden dubbel getroffen: vanwege hun beroep én hun gender. Naast arrestaties rapporteren vrouwelijke verslaggevers ook systematisch seksuele intimidatie en mishandeling door strijdende partijen.
‘Ze zeggen dat ik onfatsoenlijk ben’
‘Ik ervaar veel intimidatie en cyberpesten; mensen schelden me uit omdat ze het niet met me eens zijn’, vertelt Abbas. ‘Sommige van deze mannen hebben een islamistische achtergrond, anderen zijn aanhangers van burgerlijke krachten. Of ze komen uit andere gemeenschappen. Ze zeggen dat ik onfatsoenlijk ben; ze willen niet dat ik me uitspreek over het onrecht. Ze proberen me het zwijgen op te leggen.’
Abbas houdt zich al meer dan tien jaar bezig met communicatie en belangenbehartiging voor internationale organisaties en het Soedanese maatschappelijk middenveld. Ook werkt ze al jarenlang met Soedanese vluchtelingen in Egypte om hen te stimuleren de kracht te vinden om hun leven weer op te bouwen. Volgens haar is het voor Soedanese vrouwen niet eenvoudig om zich weerbaar op te stellen.
‘Ik was een van de eerste vrouwen die zich op sociale media uitsprak over de politieke situatie. Ik ben mijn familie dankbaar dat ze me daarin steunen. Sommige families willen echter niet dat hun dochters journalist of activist worden en hun gezicht online of tijdens demonstraties laten zien. Ze vrezen voor onze veiligheid. Maar het heeft ook te maken met maatschappelijke normen: het is niet gebruikelijk dat vrouwen zich uitlaten over kwesties in hun samenleving en hun stem verheffen.’
‘Bovendien spreken de meeste vrouwen geen Engels en zijn er minder vrouwen opgeleid. Dus zelfs als ze de moed vinden om zich uit te spreken, is het lastig om in contact te komen met mensen buiten Soedan. Bijvoorbeeld om met journalisten uit Europa te praten of connecties op te bouwen met platforms waar mensenrechtenexperts actief zijn.’
Een gevluchte Soedanese vrouw haalt water in het kamp Abu al-Naga. Beeld: AFP
Ruggengraat
Volgens de UNHCR lopen meer dan 60 miljoen vrouwen en meisjes die wereldwijd gedwongen zijn te vluchten door oorlog en vervolging een verhoogd risico op gendergerelateerd geweld, zoals seksuele uitbuiting, verkrachting en mensenhandel.
In kampen zoals Zamzam in Darfur vormen vrouwen de ruggengraat van het dagelijks overleven. Hoewel ruim 25 miljoen mensen kampen met acute honger, organiseren vrouwen in deze overvolle kampen zelf de voedseluitgifte en zorg. Hun leven is getekend door ontheemding, maar hun kracht houdt de sociale structuren in deze provisorische nederzettingen overeind.
‘Er is weinig aandacht voor de humanitaire ramp en het onrecht dat plaatsvindt’
‘Vrouwen die uit conflictgebieden vluchten zijn vaak op een andere manier kwetsbaar dan mannen, omdat met het vluchten de sociale controle, regels en wetten die hen normaal beschermen tegen geweld, wegvallen. De vaak meer afhankelijke positie van vrouwen in veel samenlevingen versterkt hun kwetsbaarheid in oorlogstijd,’ vertelt universitair hoofddocent Lidewyde Berckmoes van de Universiteit Leiden. Berckmoes werkt bij de opleiding African Studies en doet onderzoek naar conflictgebieden in Afrika. Daarbij zag zij hoe traumatische ervaringen van ouders invloed hebben op de opvoeding en identiteit van nieuwe generaties.
Stereotype beeld
‘Soedan is een genegeerde oorlog. Er is weinig aandacht voor de humanitaire ramp en het onrecht dat plaatsvindt. In de hulpverlening is het belangrijk dat deze vrouwen niet alleen als getraumatiseerde slachtoffers worden gezien. Daarmee beperk je hun mogelijkheden om te herstellen en verder te gaan met het leven.’
Het stereotype beeld van het Afrikaanse slachtoffer heeft volgens Berckmoes grote invloed op samenlevingen en op vrouwen zelf, terwijl er in gemeenschappen juist ook veel positieve kwaliteiten zijn die kunnen worden ingezet voor steun en herstel.
‘Soedanese vrouwen hebben hun eigen identiteit, maar ook rollen als vrouw, moeder, dochter en lid van hun gemeenschap. In hun ervaringen en netwerken liggen mogelijkheden om de pijn van de oorlog te verwerken en samen naar oplossingen te zoeken. Voor goede hulp van buitenaf is het belangrijk te begrijpen hoe mensen in Soedan, ook buiten oorlogstijd, met trauma omgaan. Welke tradities en rituelen geven steun en helpen bij herstel? En hoe kunnen die ook nu, in deze oorlog, worden gebruikt? Psychosociale hulp moet daarom worden ontwikkeld in samenwerking met vrouwen en hun gemeenschap.’
‘Alleen als traumatische ervaringen worden erkend als iets dat mensen samen meemaken, en als rekening wordt gehouden met cultuur en sociale structuren, kan zorg worden geboden die niet alleen verlichting brengt, maar ook recht doet aan de identiteit en ervaringen van Soedanese vrouwen.’
Uit onderzoek van NOS blijkt dat de Amerikaanse luchtmacht vermoedelijk verantwoordelijk is voor de catastrofale aanval op de meisjesschool in de zuidelijke Iraanse stad Minab. NOS heeft satellietbeelden en geverifieerde video’s geanalyseerd, waarbij een steeds gedetailleerder beeld van de aanval naar voren komt.
De Verenigde Staten zouden bijna een week geleden meer onderzoek naar het incident hebben aangekondigd, maar daar is nog weinig van terechtgekomen. Het is niet duidelijk of de school per ongeluk of op basis van verouderde informatie is aangevallen. De optie dat het om een doelgerichte aanval op de meisjesschool gaat, kan vooralsnog niet worden uitgesloten. De Arabische nieuwssite Middle East Eyemeldde namelijk op basis van ooggetuigenverslagen dat de locatie twee keer achter elkaar is gebombardeerd.
De NOS zegt daar niets over. Wel bericht de NOS dat meer gebouwen ‘vrijwel gelijktijdig’ zijn geraakt. ‘Er zijn zes inslagen zichtbaar, waarbij ten minste één gebouw op het militaire complex volledig is verwoest’, aldus de omroep, die ook meldt dat de meisjesschool onderdeel is van een militair complex. De Britse krantThe Guardian heeft het bloedbad ook geanalyseerd en concludeert dat de school een apart gebouw is. De NOS meldt alleen dat de school sinds 2016 met een muur van het militaire complex is afgescheiden. Mogelijk is de school aangevallen op basis van verouderde militaire informatie, schrijft NOS.
Deze zondag vindt er op de Dam in Amsterdam een anti-oorlogsdemonstratie plaats. Hierbij zullen de slachtoffers van de aanval worden herdacht. ‘Handen af van Iran, Libanon en Palestina’, staat op een flyer met de in witte doeken gewikkelde foto’s van de omgekomen meisjes tussen 6 en 12 jaar.
Ik denk aan Teheran, waar de nachtegalen zingen: heel hard en heel zuiver. De nachtegaal vliegt weg, de mens kijkt haar achterna en droomt ervan te vliegen. In de Eerste Wereldoorlog werd voor het eerst het vliegtuig als wapen ingezet. Het moet voor de soldaten in de loopgraven een verschrikking zijn geweest. Het vliegtuig zong van dood. Het vliegtuig was verheven boven de mensheid, als een god, meester van goed en kwaad.
De nachtegaal is de vogel van de Perzische cultuur, een beschaving duizenden jaren oud, haar naam is bolbol. Ze verovert met haar stem. De Perzen hebben een lange geschiedenis van poëzie. Een wereld zonder Hafez kan ik me niet voorstellen, de nachtegaal die mens werd. De Duitse dichter Goethe was zo onder de indruk van de Perzische lyriek dat het hem inspireerde om ook als een Pers te schrijven. Lees zijn Oost-Westelijke Divan om even weg te vliegen, het is een liefdesbrief aan Hafez. Het contact met de dichters van Perzië bracht Goethe tot het inzicht dat er alleen maar wereldliteratuur is, taal is grenzeloos, vrij. Als de nachtegaal.
Dezer dagen houd ik me bezig met de liefde tussen een Perzische prins en een Georgische prinses, Ali en Nino. Samen met meesterpianist Daria van den Bercken toeren we door het land met deze Romeo en Julia van de Kaukasus, in 1937 geschreven door Kurban Saïd, een pseudoniem. Zijn echte naam was Lev Nussimbaum, geboren uit Joodse ouders uit Oekraïne, geboren in een trein, althans dat is wat hij over zijn geboorte schrijft. Ik neem het maar gewoon van hem aan, het is te mooi om het niet te geloven. In de reis geboren, zoals alle mensen.
Is de universele boodschap van het verhaal dat vrede altijd voor oorlog komt?
In het multiculturele Bakoe groeide Kurban Saïd op. Daar werd hij verliefd op de wereld van de islam; Hafez, de muezzin, Sjahrazade. In Istanbul ging hij over tot de islam.
De val van de Russische tsaar dwong Kurban Saïd naar het Westen te vluchten, waar hij zijn diepe kennis van de Oriënt inzette om het westerse publiek te vertellen over de islamitische wereld. Hij schreef zich de tandjes. Het Westen lag aan de voeten van deze flamboyante, ongrijpbare verschijning die een fez droeg. Koningen en presidenten ontvingen hem. De New York Times schreef dat Essed Bey – zijn andere pseudoniem – in New York was gearriveerd.
Maar al snel kreeg hij last van jaloezie, het succes zou hem naar het hoofd zijn gestegen, zijn charisma werd een valkuil. Men praat over zijn Joodse identiteit, levensgevaarlijk in het antisemitische Duitsland. Ondertussen bleef hij zoeken naar begunstigers die hem konden ondersteunen. Alle schrijvers zijn Kurban Saïd; altijd op zoek naar inspiratie, geld, liefde.
De opkomst van het nazisme maakt publiceren onmogelijk. In Wenen blikt hij terug op zijn jeugd in Bakoe en schrijft hij Ali en Nino, een ode aan een wereld die niet meer bestaat. Het is dan 1937, het fascistische geweld zwelt aan, een jaar later zal Oostenrijk overlopen worden door de troepen van Hitler. Het boek kan niet worden uitgegeven onder zijn Joodse naam, de nazi-censuur laat het niet toe. Dus kiest hij voor Kurban Saïd, Gelukkige Offer. Oh, ironie van de geschiedenis.
Daria en ik spelen onze eerste try-out, een paar dagen nadat de aanvallen op Iran zijn begonnen. In Den Haag komt na afloop een man naar me toe en zegt: ‘Is de universele boodschap van het verhaal dat vrede altijd voor oorlog komt?’ Ik denk aan Kurban Saïd, hij was gelukkig in Bakoe maar leefde van oorlog naar oorlog. Multiculturaliteit gedijt in tijden van vrede. En wanneer oorlog komt, trekken de gemeenschappen zich terug. Ali en Nino kiezen voor elkaar, de biculturaliteit is hun kracht. Samen vechten ze voor vrijheid, die geven ze door aan hun kind. En hun kind zal Hafez lezen en de nachtegaal horen.
Kurban Saïd sterft in Italië in 1942, berooid en vergeten, maar Ali en Nino zijn voor altijd.
De anonieme actiegroep Monitor Lange Arm Rabat roept de Tweede Kamer op om extra maatregelen te nemen tegen ongewenste inmenging door de Marokkaanse overheid.
De organisatie heeft een brief geschreven aan de Commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vooruitlopend op het wetgevingsoverleg over integratie en maatschappelijke samenhang. In deze brief, die in het bezit is van de Kanttekening, schrijft de Monitor Lange Arm Rabat dat ‘sommige onderwerpen onderbelicht’ blijven, ondanks aangekondigde stappen in het regeerakkoord.
Volgens de brief richt de Marokkaanse staat zich al decennialang actief op Marokkaanse Nederlanders. De overheid zou hen blijven zien als Marokkanen ‘vanwege de verplichte Marokkaanse nationaliteit’. De organisatie stelt dat Rabat ‘alle middelen en mechanismen’ inzet, variërend van ‘subtiele vormen van propaganda en inkapseling’ tot ‘beïnvloeding, spionage en intimidatie’.
De schrijvers spreken van een ‘effectief instrument met een buitengewoon aanpassingsvermogen en strategische vertakkingen binnen alle belangrijke Nederlandse instituties’. Daarbij zouden de ambassade en consulaten een actieve rol spelen in het ‘coördineren, aanjagen en ondersteunen van beïnvloedingsactiviteiten’.
Monitor Lange Arm Rabat noemt onder meer het inzetten van de islam, het opbouwen van relaties met Nederlandse bestuurders, het ondersteunen van invloedrijke Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond en het financieren van organisaties. Ook het ‘rekruteren van kinderen voor deelname aan zomerkampen’ en het ‘actief scouten van getalenteerde sporters voor de nationale teams van Marokko’ worden genoemd.
De organisatie waarschuwt dat deze inmenging kan leiden tot ‘gevoelens van vervreemding en ressentiment’ en vreest dat toekomstige generaties ‘slechts een instrumentele binding met Nederland zullen voelen’.
Bijzonder zorgelijk vindt de organisatie de aanwezigheid van Nederlandse gezagsdragers bij bijeenkomsten waar Marokkaanse vertegenwoordigers een dominante rol spelen. ‘De aanwezigheid van Nederlandse gezagsdragers […] kan worden gezien als legitimering’, staat in de brief. Ook de ‘uitzending van staatsimams tijdens de ramadan’ wordt genoemd als voorbeeld van intensivering.
De brief sluit af met een oproep aan de Kamer om ‘extra maatregelen te nemen tegen de inmenging en beïnvloeding door de Marokkaanse overheid’ om de ‘vrijheid en veiligheid van Nederlandse burgers te beschermen’.
In de Verenigde Staten is opnieuw een dodelijk incident met een federale immigratieagent aan het licht gekomen, bericht RTL Nieuws. Ruben Ray Martinez (23) werd al op 15 maart 2025 doodgeschoten in Texas.
Het fatale schot werd gelost door een agent van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS), dat daar als immigratiepolitie optrad. Pas recent bevestigde het ministerie officieel dat een van zijn agenten verantwoordelijk was voor het schot.
Martinez blijkt de eerste Amerikaanse burger te zijn die tijdens de tweede ambtstermijn van president Donald Trump door federale immigratieagenten is gedood. Het incident vond ruim vóór de latere, veelbesproken dodelijke schietpartijen op Renee Good en Alex Pretti plaats. In tegenstelling tot die zaken kreeg de dood van Martinez destijds nauwelijks aandacht. Lokale autoriteiten brachten wel een kort persbericht uit, maar vermeldden niet welke instantie betrokken was.
Volgens interne documenten zou Martinez met zijn auto een agent hebben geraakt, waarna een andere agent het vuur opende. Een passagier die het incident overleefde, Joshua Orta, verklaarde later dat er geen sprake was van een aanrijding en dat er zonder waarschuwing was geschoten. Deze getuige kan het verhaal echter niet meer navertellen. Enkele weken na de dood van Martinez kwam Orta om bij een auto-ongeluk.
De non-profitorganisatie American Oversight dwong via een rechtszaak openbaarmaking van documenten af. Het blijft onduidelijk waarom het ministerie het incident bijna een jaar lang niet meldde.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
