Dit jaar werd burgemeester Mark Boumans van de gemeente Doetinchem nog gekozen tot ‘Beste lokale bestuurder van 2025’. En nu heeft hij besloten om zijn mooie zilveren ambtsketen aan de plaatselijke wilgen te hangen.

Dat gebeurt niet zomaar. ‘Tientallen burgemeesters hebben het echt zwaar en maken zich grote zorgen over de toekomst van ons land. Je staat echt midden in het brandpunt van de samenleving. Dat was twintig jaar geleden wel anders’, aldus de afzwaaiende burgervader uit de Gelderse Achterhoek. Tijdens zijn ambtsperiode kreeg hij te maken met ernstige bedreigingen. Op een zeker moment moest het gezin zelfs onderduiken. Hij was namelijk een belangrijk gezicht in het asieldebat en drong regelmatig aan op de handhaving van de spreidingswet. Dat bracht hem als uitvoerder van de wet in conflict met Geert Wilders en zijn asielminister Faber. Ook deinsde de burgemeester er niet voor terug om vanuit zijn bestuurlijke verantwoordelijkheden kritiek te uiten op zijn eigen partij, de VVD.

Bij het afscheid liet zijn zoon zich ontvallen: ‘Wat fijn dat vader ermee stopt. Eindelijk van dat gezeur op school af.’

En zo verliest ons land opnieuw een van zijn goede bestuurders.

Zijn collega uit Alkmaar, burgemeester Anja Schouten, kondigde recentelijk aan dat bij de voetbalwedstrijd in het Alkmaarse stadion tussen AZ en het Israëlische Hapoël Beër Sheva de uitsupporters niet welkom zijn. Deze wedstrijd kan niet anders dan als een risicovol gebeuren worden beschouwd. Deze groep Israëlische supporters heeft in haar midden een behoorlijk hooligangehalte. En dit, samen met de geopolitieke context van deze tijd, vraagt om krasse maatregelen. Het trauma van de Maccabi-nacht is nog lang niet verdwenen. Dat voetbaldrama ligt iedere voetballiefhebber en bestuurder in ons land nog vers in het geheugen.

Burgemeester Schouten heeft dit besluit natuurlijk niet zomaar genomen. Met de informatie die vanuit de UEFA tot haar kwam, is zij als voorzitter van het gebruikelijke driehoeksoverleg, bestaande uit de burgemeester, de korpschef van politie en het Openbaar Ministerie, tot deze ingrijpende maar zo noodzakelijke conclusie gekomen.

‘Ik vraag me vaak af hoelang de stadsbestuurder het nog vol blijft houden om keer op keer als de kop van Jut te fungeren’

Ook hier heeft de Alkmaarse burgermoeder nu zichtbaar ervoor gekozen om onze rechtsstaat zo zorgvuldig mogelijk zijn werk te laten doen. Ook als dat degenen die het er niet mee eens zijn, pijn doet.

En die pijn wordt op een heel onwaardige, of laat ik maar meteen zeggen kwaadaardige, manier naar buiten gebracht. Een spotprent komt langs onder de titel ‘De burgemeester van Alkmaar’, met een verwijzing naar nazi-Duitsland in 1939: ‘Joden niet gewenst’, met daarnaast de verwijzing naar Alkmaar in 2026: ‘Joden niet gewenst’.

Gelukkig heb ik geen berichtje gezien dat deze bestuurder in Alkmaar er ook de brui aan geeft en ik hoop ook echt dat ze dat niet zal doen. Maar ook deze keer dacht ik: ‘Waarom zou iemand zo’n baan nog ambiëren, wanneer je zoveel vuil over je heen gestort krijgt?’ Terwijl je toch probeert naar eer en geweten jouw primaire taak als behoeder van onze zo kostbare rechtsstaat te vervullen! Waarschijnlijk het kostbaarste wat onze bestuurders ons burgers te bieden hebben in hun taak om het voor ons allemaal veilig te houden.

Opnieuw krijgt burgemeester Halsema het te verduren. Op de Dam in de hoofdstad slaagt zij er niet in een pro-Hamasdemonstratie, getooid met vlag en al, te ontbinden. Zij heeft daar op dat moment gewoon de wettelijke middelen niet voor. Ook haar onmacht wordt duidelijk na intensief overleg met haar driehoek, maar pek en veren zijn haar beloning. Niet alleen vanaf de straat, maar ook vanaf die plek waar juist de wetgeving die een bestuurder nodig heeft om te kunnen handhaven, gemaakt zou moeten worden, maar die tot nu toe in gebreke blijft. Ook haar eigen minister van Justitie, de wetgever zelf, laat haar publiekelijk vallen.

Ik vraag me, wanneer deze zaken langskomen, vaak af hoelang de stadsbestuurder het nog vol blijft houden om keer op keer als de kop van Jut te fungeren. Op een stoel waarop je het kennelijk nooit goed kunt doen.

Enkele dagen later zie ik dan wel diezelfde Amsterdamse burgemeester in een andere rol. Gezeten tussen de hoofdofficier van justitie en de korpschef van politie. Mevrouw Halsema mag de pers verslag doen van de laatste ontwikkelingen rond de afschuwelijke moord op de negenentwintigjarige Hajar in de hoofdstad. Vanwege haar taak als burgemeester heeft zij natuurlijk kennis moeten nemen van de gruwelijke details van dit drama. Zij zal ongetwijfeld de stappen hebben genomen om als moeder van de stad dicht bij de familie van deze jonge vrouw te zijn. En daar zit ze nu dan achter de microfoon om ons allemaal mee te nemen in het verhaal.

Even vergeet ik ‘de kop van Jut’. Nu weer zie ik het ‘boegbeeld’ van de stad.

De gedachte die dan bij mij opkomt, is niet anders dan: ‘Mensen, laten we toch vooral zuinig zijn op onze Mark Boumans, Anja Schouten, Femke Halsema en al die andere bestuurders die er ondanks veel tegenslagen voor kiezen om onze rechtsstaat in stand te houden. We hebben deze mensen in deze tijd keihard nodig.’