Generatieconflicten zijn van alle tijden. De babyboomgeneratie, waar tegenwoordig zoveel over wordt geklaagd, kwam in de jaren zestig zelf in verzet tegen de dominantie van de generatie vóór haar. Vergeleken met de onstuimige jaren zestig, zeventig en tachtig zijn de huidige Gen Z-protesten die door Europa trekken, een lachertje. Zeker als je bedenkt dat de jeugd van tegenwoordig het ontzettend goed heeft, zonder dat zelf altijd te beseffen.

In alle opzichten leven we in de beste tijd ooit. Ja, er zijn oorlogen, klimaatverandering en de dreiging van AI. Maar we leven ook langer en gezonder, in grotere welvaart en met minder armoede, ziektes en andere ellende dan vroeger. De menselijke conditie gaat vooruit. Met elke generatie verbetert de wereld waarin we leven. En dat belooft veel goeds voor de toekomst.

Dit is geen naïef vooruitgangsoptimisme, maar een ontwikkeling die wordt beschreven door vooraanstaande denkers als Steven Pinker, Johan Norberg en Maarten Boudry. In hun werk onderbouwen zij waarom de mensheid langzaam maar zeker vooruitgaat en waarom de huidige jeugd het in veel opzichten beter heeft dan eerdere generaties.

Toch ziet de toekomst er vanuit het perspectief van veel Gen Z’ers weinig rooskleurig uit. Binnen enkele jaren hebben ze in hun ogen misschien geen baan meer, laat staan een betaalbare woning. De lusten en lasten van de verzorgingsstaat zijn ongelijk verdeeld. Straks moeten ze wellicht in dienst om als kanonnenvoer te dienen in de oorlogen van anderen. Ondertussen warmt de aarde verder op en dreigt technologie hun werk over te nemen. Geen wonder dat jongeren massaal de straat op gaan. Hun woede is begrijpelijk.

De ontevredenheid onder jongeren is vooral een westers fenomeen

We moeten de legitieme zorgen van Gen Z dan ook niet negeren. Onze verzorgingsstaat werkt immers een stuk beter voor babyboomers dan voor jongeren. Hervormingen zijn nodig om die toekomstbestendig te maken. Ook klimaatverandering vraagt om voortdurende aandacht en actie. Op de dreiging van oorlog hebben we zelf maar beperkt invloed, maar dat betekent niet dat we de zorgen daarover terzijde kunnen schuiven. En ook de opkomst van AI vraagt om antwoorden, vooral als het gaat om de toekomst van de arbeidsmarkt.

Juist dat laatste onderwerp kan ook de sleutel vormen tot een toekomst die er veel zonniger uitziet dan we nu denken. Want laten we wel wezen: de ontevredenheid onder jongeren is vooral een westers fenomeen. In bijvoorbeeld Azië heerst meer optimisme, ook over de komst van AI. En daar is reden toe. We staan mogelijk aan de vooravond van een technologische revolutie die de industriële revolutie zal doen verbleken.

De kans bestaat dat deze technologie niet alleen oplossingen biedt voor klimaatverandering, maar ons leven ook op tal van andere terreinen verbetert. Net zoals eerdere technologische revoluties dat hebben gedaan. Wat nu vooral als bedreiging wordt gezien, kan straks juist nieuwe mogelijkheden scheppen.

Misschien staan we wel op de drempel van een prachtige toekomst, zonder dat we dat zelf beseffen. Maar voorlopig is het nog even doorbijten. Laten we de zorgen die Gen Z op straat uit serieus nemen, zonder het vertrouwen in de toekomst te verliezen. Jongeren verdienen niet alleen antwoorden op hun problemen, maar ook perspectief.

Want dat is wat Gen Z nu zo hard nodig heeft: het vooruitgangsoptimisme dat eerdere generaties heeft geholpen om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. De geschiedenis laat zien dat de wereld, ondanks alle tegenslagen, op veel terreinen vooruitgaat. Waarom zou dat voor deze generatie anders moeten zijn?

Dat is de boodschap die we jongeren moeten blijven meegeven: een betere toekomst is mogelijk. Ook voor Gen Z.