Na zes jaar zag Hasim Yilmaz zijn neven uit Turkije weer. Het bezoek bracht hen dichter bij elkaar.

Voor het eerst in zes jaar, sinds ik in maart 2020 voor het eerst asiel aanvroeg in Nederland, kwamen twee van mijn neven bij me op bezoek. Het was geen zorgvuldig geplande reis. We hadden er altijd over gesproken dat ze langs zouden komen, maar het kwam er nooit van.

Hoewel we contact hielden, was er een afstand die verder ging dan alleen de kilometers tussen de rest van de familie in Turkije en ons. Ik heb destijds nooit goed afscheid genomen van mijn neven. Wanneer je besluit te vertrekken om asiel te zoeken, doe je dat van nature in het geheim. Toen mijn vader vertrok, kwam ik er pas een week later achter. Mijn moeder belde pas vlak voordat ze het land voorgoed verliet. En ik deed hetzelfde: toen ik het vliegtuig instapte, stuurde ik een kort berichtje: ‘Om redenen die jullie kennen, verlaat ook ik het land.’ Sommige vrienden en familieleden klaagden; anderen spraken niet meer met me. Mijn moeder heeft vier zussen. Zij en een zus verlieten het land, terwijl de anderen achterbleven, net als mijn neven.

Naarmate hun bezoek dichterbij kwam, was ik gespannen. Ik wist niet goed wat te verwachten. Ze waren pas jonge tieners van 14 en 15 toen ik ze voor het laatst zag; nu waren het jonge mannen. Ik had het Turkije van Erdogan zes jaar geleden verlaten om een leven op te bouwen als asielzoeker, terwijl zij diezelfde zes jaar er gewoon verder hadden geleefd.

Hij had in de gevangenis zelfs een hartaanval gehad

Ze kwamen pas na middernacht bij mij thuis aan, dus we kletsten maar kort voordat we naar bed gingen. De volgende dag liet ik ze Maastricht zien en later reden we naar de Efteling.

Ik heb altijd het gevoel gehad dat autoritten de perfecte sfeer creëren voor diepgaande gesprekken. Terwijl de snelweg zich voor ons uitstrekte, werd het gesprek gemakkelijker.

Ik begon door mijn eerste neef naar zijn vader te vragen. Hij zit in de gevangenis, een voormalig basisschoolleraar die was veroordeeld op beschuldiging van terrorisme. Mijn neef zei dat het redelijk goed ging met zijn vader; hij was meer dan 20 kilo afgevallen, maar voelde zich over het algemeen oké. Hij had in de gevangenis zelfs een hartaanval gehad, waar de familie pas achterkwam toen mijn tante toevallig zijn online medisch dossier controleerde.

Terwijl we verder reden, praatte hij me bij over de rest van zijn gezin. Met zijn oudere broer ging het goed in Istanbul; hij werkte als elektrotechnisch ingenieur. Ondertussen had mijn tante wonderbaarlijk genoeg haar baan als lerares behouden. Ze gaf middelbare scholieren les in religie en ethiek, hoewel er nog een hoger beroep tegen haar liep wegens het helpen van een terroristische groep.

Toen ik vroeg of een van zijn vrienden wist van de gevangenschap van zijn vader, schudde hij zijn hoofd. Hij vermoedde dat sommigen van hen precies hetzelfde doormaakten, maar niemand durfde erover te praten.

Daarna richtte ik me tot mijn tweede neef om te vragen hoe het met hem ging. Hij zat in zijn derde jaar computertechniek. Hij was onlangs verhuisd naar een nieuwe campus, met zijn beste vrienden. Zijn moeder had een baan gevonden in een nieuw ziekenhuis, dat nog een bouwput was toen ik voor het laatst in Ankara was.

Ik weet niet of ik hen ooit in Turkije kan bezoeken

Toen ik naar zijn vader vroeg, werd de sfeer in de auto zwaarder. Hij vertelde me dat hij zijn vader al vier jaar niet had gesproken. Zijn ouders hadden een bittere scheiding doorgemaakt, waarbij zijn vader de advocaten van zijn ex-vrouw herhaaldelijk bedreigde en beschuldigde van het bijstaan van een terrorist. Mijn tante had daardoor vier verschillende advocaten versleten. De laatste keer dat mijn neef zijn vader sprak, schreeuwde zijn vader door de telefoon, en geen van beiden had sindsdien contact gezocht. Net als zijn neef gaf hij toe dat hij nooit openlijk met zijn leeftijdsgenoten over dit alles sprak. Hij is van plan Engels en Duits te leren en misschien na een paar jaar ervaring als ingenieur op de een of andere manier naar Europa te verhuizen.

Ik vertelde hen eerst over mijn eigen ervaringen hier in Nederland, eerst als asielzoeker, daarna als vluchteling en nu als Nederlands staatsburger met een masterdiploma.

Na dat anderhalf uur praten in de auto voelde de aankomst bij de Efteling als het stappen in een andere werkelijkheid. Het was hun allereerste keer in een pretpark, en het zien van hun stralende gezichten maakte de reis onvergetelijk. De dagen die volgden vulden we met bordspellen, heerlijk eten en warm gezelschap.

Toen het moment kwam om afscheid te nemen, voelde ik een overweldigende golf van emotie. Ik weet niet of ik hen ooit in Turkije kan bezoeken, maar ben diep dankbaar dat ze de kracht en de wil vonden om hier naartoe te komen. Ik ben blij dat we dieper contact hebben gemaakt dan tijdens de gebruikelijke telefoontjes. Als iemand die is vertrokken en is achtergebleven, besef ik maar al te goed hoe hard we deze bruggen nodig hebben. Want wat je achterlaat, houdt niet op te bestaan.