Diana (33) woont op een azc-boot in Rotterdam. Ze vluchtte in 2024 vanuit Syrië naar Nederland. Kort daarna kondigde Nederland een beslisstop af voor Syrische asielaanvragen, omdat er een einde was gekomen aan de dictatuur. Maar Diana was niet op de vlucht voor het regime.

In deze serie vertelt een Syrische vluchteling in afwachting van een beslissing van de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) over het leven in limbo – van het moment van hoop op een nieuw leven tot het eindeloze wachten, lange dagen op de boot, onbeantwoorde mails en toenemende vijandigheid vanuit de samenleving.

In het voorgaande deel vertelde Diana over haar vluchtverhaal. In dit deel vertelt ze over haar contact – en het gebrek hieraan – met haar advocaat en de ambtenaren van de IND.

‘Als ik mijn relatie met mijn advocaat in één woord zou moeten omschrijven, is dat verwaarlozing. Het is niet dat ze nooit juridische stappen heeft gezet of nooit op e-mails reageert. Het probleem is dat haar antwoorden vaak niet aansluiten bij wat ik vraag. Ik voel me al dagen, weken, maanden en inmiddels jarenlang verwaarloosd.

Ik ga met angst naar afspraken met mijn advocaat, omdat de gesprekken vaak confronterend voelen. Ik heb niet het gevoel dat iemand me probeert te begrijpen. In plaats daarvan moet ik me verdedigen. De gesprekken voelen als een strijd, met de persoon die ik juist zou moeten kunnen vertrouwen om mijn rechten te verdedigen.

Na elke afspraak ben ik dagenlang emotioneel uitgeput. Telkens moet ik mijn verhaal opnieuw vertellen, en uiteindelijk zal ik alles nog eens moeten uitleggen aan de IND tijdens mijn tweede verhoor. Het steeds opnieuw beleven van dezelfde ervaringen is slopend.

Na elke afspraak ben ik dagenlang emotioneel uitgeput

Bij onze eerste afspraak was mijn advocaat er niet bij; ik sprak met een collega. Al snel werd duidelijk dat hij mijn dossier niet zorgvuldig had gelezen. Hij vertelde dat ik naar Oekraïne zou kunnen worden teruggestuurd, omdat ik naast de Syrische ook de Oekraïense nationaliteit heb. Ik legde uit dat ik die nationaliteit wel heb, maar er nooit heb gewoond. Zijn reactie was: ‘Je bent een slimme meid. Je komt er wel uit.’ Dat was mijn eerste echte schok.

Daarna vroeg ik om een andere advocaat. Vluchtelingenwerk vertelde me dat een wissel ongeveer 300 euro kon kosten, dat ik zelf iemand anders moest zoeken en dat het beter was de situatie met mijn huidige advocaat op te lossen.

Bij de tweede afspraak met mijn eigen advocaat vertelde ze vooral dat alle Syrische aanvragen waren bevroren na de val van het Assad-regime. Er was geen duidelijk juridisch kader voor mijn situatie, hoewel ik niet voor het regime was gevlucht.

Niet gevlucht voor het Assad-regime

Toen de beslisstop eindigde, mocht ik opnieuw met haar spreken. Nog voordat ze mijn dossier zorgvuldig had gelezen, zei ze dat naar verwachting zo’n 90 procent van de Syriërs zou terugkeren, omdat de meesten voor het Assad-regime waren gevlucht. Ik legde uit dat mijn zaak daar niets mee te maken had. Pas toen begon ze mijn dossier aandachtig te lezen. Achteraf zei ze: ‘Dit is eigenlijk een eenvoudige zaak. Ik begrijp niet waarom de IND het tot nu toe heeft vertraagd.’

Dat gesprek was op 26 november 2025. Ik kan niet beschrijven wat ik toen voelde. Ze beloofde alles te doen om me te helpen. Inmiddels is het juli 2026 en is er niets veranderd.

Ongeveer een jaar geleden, tijdens het geweld tegen de druzische gemeenschap in Syrië, kwam mijn man in een levensgevaarlijke situatie terecht. Ik vroeg mijn advocaat om hulp. Ze reageerde pas een jaar later en vroeg om documenten die door de locatie van mijn man en de veiligheidssituatie onmogelijk te verkrijgen waren. Ik legde dat in een volgende e-mail uit, maar het leek erop dat ze mijn uitleg niet had begrepen.

Maanden later, op 16 juli, werd ik uitgenodigd voor een vierde gesprek. In plaats van mijn zaak te bespreken, ging het over het feit dat ik te veel e-mails stuurde en niet had aangeleverd wat zij wilde. Voor mij was dat een duidelijk teken dat ze mijn e-mail over de onmogelijke documenten niet had gelezen.

Het moeilijkste is dat niemand uitlegt wat je opties zijn, wat je juridische positie is of wat de gevolgen van een bepaalde stap kunnen zijn. Je leeft voortdurend in onzekerheid en bent bang de verkeerde beslissing te nemen, omdat niemand je vertelt wat je moet doen.

Kun je je voorstellen dat al deze strijd draait om één basisrecht: mijn tweede asielgehoor? Na tweeënhalf jaar heb ik de IND mijn verhaal nog niet kunnen vertellen. [Diana had bij aankomst wel een intakegesprek met de IND, waarin haar identiteit en reden voor haar komst naar Nederland werden vastgesteld.] Alles wat ik heb beschreven, gebeurde terwijl ik alleen maar wacht. Ik ben nog niet eens toegekomen aan de fase waarin mijn asielverhaal officieel kan worden gehoord.

Dit is geen poging om mijn advocaat persoonlijk aan te vallen. Het is de realiteit van mijn ervaring. Als ik die in één woord moet samenvatten, is het: verwaarlozing.’