De gebeurtenissen in de wereld volgen elkaar zo snel op dat het nauwelijks bij te houden is. In Soedan speelt zich waarschijnlijk het grootste humanitaire drama af. In Gaza blijft Israël Palestijnen doden, ondanks een wapenstilstand. Rusland bombardeert dagelijks burgers in Kyiv. In Iran waren de bloedigste protesten in jaren, waarbij het regime duizenden mensen doodde. Intussen varen Amerikaanse oorlogsschepen met gevechtsvliegtuigen richting Iran, terwijl immigratiedienst ICE in de VS twee mensen op klaarlichte dag doodde en dagelijks migranten deporteert.

De geopolitieke spanningen nemen verder toe. Vorige maand liet Trump de president van Venezuela en zijn vrouw uit hun bed halen en zei hij openlijk dat dit om olie ging. Bijna geen enkel land bekritiseerde de VS. Kort daarna stelde hij voor om over Groenland te praten. Trump wil dit Europese grondgebied inlijven vanwege grondstoffen, onder het mom van veiligheid en een onbewezen dreiging van China en Rusland.

Europa reageerde geschokt en maakte gezamenlijk duidelijk dit niet te accepteren. Er werd gedreigd met een ‘handelsbazooka’, waarmee Amerikaanse bedrijven van de EU-markt geweerd zouden worden. Blijkbaar wordt agressie pas een probleem als een supermacht aan je eigen deur staat. Voor veel landen, vooral in het mondiale Zuiden, is dit echter het Amerika dat zij al lang kennen.

De VS en Europa hebben de afgelopen vier eeuwen wereldwijd landen gekoloniseerd en geplunderd voor grondstoffen, met chaos en massaal bloedvergieten tot gevolg. Later presenteerde het Westen deze interventies als missies voor mensenrechten en democratie, zoals Bush die ‘vrijheid’ zou brengen naar Afghanistan en Irak.

In Buitenhof vergeleek Geert Mak de huidige ontwikkelingen in de VS met Italië in de jaren 20 en Duitsland in de jaren 30. Hij ziet dezelfde patronen en noemt het Trump-regime fascistisch. Zelfs bij De Nederlandsche Bank wordt gevraagd wat er gebeurt als de VS het daar opgeslagen Nederlandse goud in beslag nemen. Het zijn huiveringwekkende tijden.

Ook China speelt een rol, met plannen om Taiwan in te lijven en zijn invloed in Afrika en Zuid-Amerika uit te breiden.

Koerden lijken voor de VS en Israël niet langer strategisch belangrijk

Dichter bij Europa, in Syrië, voltrekt zich opnieuw een menselijk drama. Opvallend is dat dit begon na een veiligheidsverdrag tussen Syrië, Israël en de VS begin januari. Het lijkt erop dat interim-president Ahmed al-Sharaa groen licht kreeg om de Koerdische SDF te verdrijven. Volgens de Koerdische politicus Salih Muslim is er sprake van een Turks-Syrisch complot, gesteund door de VS en Israël, tegen de Koerden in heel Koerdistan. Veel vragen blijven open: wat speelt hier en waarom zijn de Koerden plots in de steek gelaten?

Om dit te begrijpen, is het belangrijk te kijken hoe Sharaa veranderde van terrorist in politiek leider van Syrië. Robert Ford, voormalig Amerikaans ambassadeur, verklaarde op 1 mei 2025 dat hij in 2023 werd benaderd door Britse bureaucraten en ngo’s om contact te leggen met Sharaa — toen nog een terrorist met tien miljoen dollar op zijn hoofd — en hem te helpen normaliseren en politiek te leren bedrijven.

De Koerden lijken voor de VS en Israël niet langer strategisch belangrijk. Sharaa en ook Erdogan zijn nu de belangrijkste bondgenoten en voeren beleid dat Washington en Tel Aviv goed uitkomt. Wat Sharaa doet, sluit bovendien aan bij de belangen van Ankara. Met steun van het Turkse leger en Turkse wapens verdrijft het Syrische leger opnieuw Koerden. Dat gebeurde eerder ook, onder meer in Afrin in 2018 en in Halabja in 1988. De geschiedenis herhaalt zich.

Nu het Syrische leger oprukt, speelt ook de kwestie van IS-gevangenen weer op. De VS verplaatsten al 150 IS’ers naar Irak en zeggen dat dit kan oplopen tot 7.000. Dat roept de vraag op waarom dit niet eerder is gebeurd. De strijd tegen IS lijkt zo een rechtvaardiging te zijn geweest om in Syrië te blijven tot een regimewissel mogelijk werd. Met Sharaa is dat grotendeels gelukt.

Nu Syrië geen directe bedreiging meer vormt voor Israël, zal de VS zijn militaire aanwezigheid waarschijnlijk afbouwen. Daarmee verdwijnt ook de kans op een autonoom Koerdistan; dat dossier ligt voorlopig stil. Toch is het onwaarschijnlijk dat de Koerden definitief zijn afgeschreven. Mogelijk worden zij later opnieuw ingezet als Turkije niet meewerkt of zelf een bedreiging vormt voor Israël.

Kortom: voor grootmachten is het lijden van Koerdische baby’s in Kobane, het geweld tegen vrouwen en meisjes en het sterven van ouderen bijzaak in de strijd om macht, olie en grondstoffen. Hoelang de wereld dit kan verdragen, is onzeker. Eén ding is duidelijk: zo kan de wereld niet doorgaan zonder zichzelf en ons mee te trekken in de ondergang.