‘Hoe gaan we de moord op Peter R. de Vries verwerken?’, vraagt RTL-programmadirecteur Peter van der Vorst zich af voor de NOS. ‘We moeten dit met zijn allen verwerken’, zegt hij en ik schiet weer vol.
Het is film nummer zoveel over Peter sinds de moordaanslag. De angst om hem te verliezen liet mij onafgebroken kijken naar zijn mooie, stoere en rechtvaardige optredens. Een diep verlangen naar Peters strenge en beschermende stemverheffingen maakte zich van mij meester. Van die zeldzame momenten op Nederlandse tv, toen hij het principieel voor mij, voor jou en uiteindelijk voor ons allemaal opnam tegenover een Jan Peter Balkenende, een Jeroen Pauw en die verachtelijke Hero Brinkman van de PVV.
Steeds keken mijn ouders met grote ogen mee, luisterend naar de halfslachtige vertalingen uit mijn mond. Tot ik het niet meer volhield, en met betraande ogen naar mijn zolderkamer vertrok.
Hoe gaan we dit verwerken? Goede vraag. En het antwoord is ook juist: ‘Met zijn allen moeten we dit verwerken.’ Maar met alle respect naar Van der Vorst, ‘met zijn allen’ is dus nou net niet wat er gebeurt in Nederlandse media.
Als we de necrologieën en reacties erop naslaan is weinig te merken van de specifieke betekenis van Peter R. de Vries voor biculturele Nederlanders. Hoewel Peter terecht geëerd wordt om zijn vasthoudendheid als ‘journalist’ en ‘crimefighter’, blijft de pijn van minderheden om Peter onbenoemd.
Peter was niet alleen maar die ‘journalist’ of ‘crimefighter’. Hij was ook een antiracist in hart en nieren, in een tijd dat bijna iedereen in de politiek en media xenofober werd
Ik kwam alleen non-descripte en contextloze vermeldingen tegen, zoals deze in Trouw: ‘Door de Lange Leidsedwarsstraat trekt dondermiddag een gestage stroom van mensen om de misdaadverslaggever eer te bewijzen. Alle bevolkingsgroepen laten zich zien. Een vrouw in Surinaamse dracht komt aanlopen met een bos rozen.’
Er is een reden waarom ‘alle bevolkingsgroepen’ zich laten zien. Maar kennelijk moeten we daar naar gissen. Of het wordt gebracht zoals politievakbondsvoorzitter Jan Struijs het misplaatst deed, in een artikel met overigens alleen maar witte mannen:
‘Soms belde hij me op vanuit zijn auto en dan kon hij enorm tekeergaan. Over het gebrek aan diversiteit binnen de politie. Dan vond hij dat we er helemaal niks van bakten. Dan zei hij: ‘Jullie verliezen de aansluiting met de maatschappij, hoe kán dat nou?’ Als hij dan was uitgeraasd, vroeg ik: ‘Ben je klaar?’ Die humor had hij zelf ook. Mede door Peter zijn er zaken veranderd binnen de politie.’
Dit kan Struijs dus zonder blozen zeggen: dat er ‘zaken’ veranderd zouden zijn binnen de politie. Waar Peter hem duidelijk maakte dat de politie de aansluiting met de maatschappij mist, missen Nederlandse media nu ‘onze’ pijn om Peter. Hij was niet alleen maar die ‘journalist’ of ‘crimefighter’. Hij was ook een antiracist in hart en nieren, in een tijd dat bijna iedereen in de politiek en media nog xenofober werd.
Het is typisch dat met name op social media deze kant van Peter op ons beeldscherm verschijnt. Bijvoorbeeld op de Facebook-pagina van de islamitisch geïnspireerde partij Nida. Dat deze antiracistische kant niet de plek krijgt die hij verdient op nationale media, druist in alles tegen de filosofie van Peter én die van zijn kinderen.
In de paginagrote rouwadvertentie delen Royce en Kelly de leefregel mee die hun vader hen heeft meegegeven: ‘Blijf wie je bent, houd als het nodig is je rug recht, kom op voor zwakkeren en minderheden.’
De antiracistische beweging heeft een prachtige bondgenoot verloren, wiens plek nooit meer vervuld gaat worden. De pijn is groot. Onze rouw is diep. En alsof dit nog niet erg genoeg is, zie ik op Facebook sommige moslims respectloos discussiëren of onze gebeden voor Peter nou wel of niet mogen. Want hij was geen moslim.
Je islamitische identiteit op zo’n manier centreren is niet alleen egoïstisch, maar ook on-islamitisch. Peter was een mens. Een held. En als de islam menselijkheid en vrede betekent, wat we zo vaak beweren, dan voer je zo’n discussie niet. Klaar. Laat de nabestaanden en iedereen die van Peter hield in vrede rouwen.


Film: Meskina (bioscoop) | Hoe ziet een modern sprookje eruit als de prins van zijn witte paard valt en de prinses er zelf op klimt? Wanneer je als vrouw de dertig aantikt, verwacht iedereen van alles en nog wat van je. Leyla heeft geen man, geen kind, geen duidelijk carrièrepad en wordt daarom bestempeld als ‘meskina’ – een zieligerd. Meskina is een sprankelende moderne komedie over een dertiger die haar eigen weg probeert te vinden, ondanks alle verwachtingen en vanzelfsprekendheden die horen bij het ideaalbeeld van familie, liefde en werk. Met onder meer Maryam Hassouni, Nasrdin Dchar, Soundos el Ahmadi en Bilal Wahib.
Film: Quo vadis Aida? (bioscoop) | Vertaler Aida werkt op een VN-basis ten tijde van de Bosnische genocide. Terwijl het gebied steeds onveiliger wordt, zoeken ook Aida’s echtgenoot en zonen onderdak op de basis. Aida is vastberaden hen in veiligheid te brengen. De film toont de verhouding tussen de Nederlandse Dutchbatters, de Servische militairen en de Bosnische burgers. Een film waarvan je weet hoe hij eindigt, maar toch hoopt dat er ergens een God groot genoeg is om de geschiedenis te veranderen. Te zien in de bioscopen in Den Haag en Amsterdam.
Podcast: Unlocking Us (Spotify) | Podcastshow van de Amerikaanse Brené Brown over hoe kwetsbaarheid onze kracht is. Een speciale shout-out naar de aflevering met Dr. Clint Smith die het boek How the Word is Passed schreef, waarin hij blootlegt hoe Amerikanen vandaag de dag naar het Amerikaanse slavernijverleden kijken. In deze aflevering legt hij een link tussen het Amerikaanse gevangenisleven en het slavernijverleden op een manier die je zelden hoort.
Film: His House (Netflix) | In deze Netflix-original ontsnapt een stel aan de oorlog in Zuid-Soedan, om te belanden in een vervallen Engels dorpje. In het aftandse huis waar ze worden neergezet, worden ze geplaagd door demonen uit hun moederland – figuurlijk, maar ook letterlijk. Kunstige, zeker geen platte, horrorfilm die oorlogstrauma’s verweeft met het bovennatuurlijke.
Film: In the Heights (bioscoop) | Deze Amerikaanse musicalfilm onder regie van Jon M. Chu is een sprankelende verfilming van de gelijknamige Broadwaymusical. De film verhaalt over het leven van Latino’s in de wijk Washington Heights in New York. Terwijl zij hun dromen najagen, worden panden in de wijk opgekocht door grote bedrijven en speculanten. Nu in de bioscoop te zien.
Podcast: The Misfits (Spotify) | Zet de radio even uit en doe gelijk ook je brein maar uit. The Misfits Podcast is zeer waarschijnlijk iets waar je nog nooit naar hebt geluisterd. Zes YouTubers vertellen over hun avonturen, worstelingen en transities – zoals een van de leden die uitkomt als transgender – die ze meemaken in het leven en de online YouTube-wereld.
Film: Bumi Manusia (Netflix) | Zoals Multatuli’s Max Havelaar verplichte kost is tijdens de Nederlandse geschiedenislessen, zo is Bumi Manusia dat voor Indonesische studenten. Deze historische roman, geschreven door de Indonesische Pramoedya Ananta Toer in 1980, beschrijft op pijnlijke wijze hoe de Indonesische bevolking door de Nederlandse koloniale bezetters werd behandeld. Het boek is in 2019 verfilmd door de veelgeprezen regisseur Hanung Bramantyo. Wellicht ooit verplichte kost voor Nederlandse geschiedenislessen, maar deze zomer kun je de film in elk geval op Netflix bekijken.
Serie: Arslan Senki / The Heroic Legend of Arslan (Netflix) | Deze intelligente Japanse anime-serie is gebaseerd op de fantasieboeken van Yoshiki Tanaka, op hun beurt gebaseerd op het 19-eeuwse Perzische epos Amir Arsalan. Kroonprins Arslan probeert het koninkrijk Pars terug te veroveren op Lusitania. Pars staat voor Perzië, Lusitania is een christelijk rijk uit Europa – met inquisitie en een gestoorde geestelijke – en ten oosten van Pars ligt Turan, dat staat voor de Turkse landen. De wendingen, de karakters, de humor en vooral de actie maken het de moeite waard. De geweldige Japanse intro- en ending-songs maken het af.
