De Turkse autoriteiten hebben een man gearresteerd omdat hij de beruchte maffiabaas Alaattin Cakici heeft beledigd. Dit schrijft het Turkse persbureau Gazete Red.
De man die is opgepakt zou zich hebben schuldig gemaakt aan ‘het aanzetten tot vijandschap en haat’. Hij schreef een kritisch bericht over Cakici (foto) op social media.
De afgelopen weken haalde maffiabaas Cakici de voorpagina’s vanwege een brief die hij schreef aan de leider van oppositiepartij CHP. Die had kritiek op de rechters die eerder dit jaar maffialeiders en drugssmokkelaars vrijlieten vanwege een amnestiewet om het aantal gevangen in coronatijd te verminderen, terwijl gewetensgevangenen moesten blijven zitten.
Cakici waarschuwde de CHP-leider in zijn brief om ‘verstandig te zijn’, door sommigen opgevat als een bedreiging.
De opgepakte Turkse man schreef naar aanleiding van die brief op social media deze boodschap aan Cakici: ‘Ik daag u uit.’ Daarna werd hij gearresteerd.
Op Facebook bekritiseert de familie van de man de rechterlijke macht, die zich zou laten leiden door partijtijdigheid en persoonlijke belangen.
Cakici werd in april dit jaar vrijgelaten vanwege de amnestiewet, na daar ooit in te zijn gezet voor onder meer moord.
Na zijn vrijlating kreeg Cakici een bezoekje van de leider van Erdogans coalitiepartner MHP, een extreemrechtse partij waar ook de Grijze Wolven – waar Cakici lid van was – aan gelieerd zijn. De MHP beschouwt Cakici als een held vanwege het standrechtelijk executeren van leden van de PKK.
Deze week zal de Franse Moslimraad een ‘verklaring Republikeinse waarden’ ondertekenen. Daarmee committeert de raad zich aan de seculiere waarden van de Franse Republiek. Imams moeten straks ook deze loyaliteitsverklaring ondertekenen, in ruil voor een accreditatie.
De Franse Moslimraad vertegenwoordigt negen islamitische verenigingen. Zij moet de Franse ‘Republikeinse waarden’ ondertekenen en de politieke islam en invloed uit het buitenland, zoals Turkije of het Midden-Oosten, verwerpen.
Chems-Eddine Hafiz, vice-voorzitter van de Moslimraad en rector van de Grote Moskee in Parijs, zei dat er binnen zijn organisatie verschil van mening was over de verklaring, maar hij zei ook dat moslims voor hun verantwoordelijkheden wilden staan: ‘We staan op een historisch keerpunt voor de Islam in Frankrijk.’
Het is de bedoeling dat de Franse Moslimraad een register van imams opstelt. Imams moeten hun handtekening onder het handvest zetten in ruil voor een accreditatie.
De Franse islamdeskundige Olivier Roy vindt dat het handvest discrimineert, omdat het alleen gericht is op moslimpredikers, en de vrijheid van godsdienst inperkt.
‘Je bent verplicht de wetten van de staat te accepteren, maar je bent niet verplicht de waarden ervan te vieren. Het discrimineren van, lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders is verboden, maar de Katholieke Kerk is niet verplicht om het homohuwelijk te accepteren.’
Ondertussen is het Collectief tegen Islamofobie in Frankrijk (CCIF) dit weekend ontbonden. De organisatie zou banden hebben met de Moslimbroederschap en mee hebben gedaan aan het demoniseren van de onthoofde leraar Samuel Paty.
CCIF veroordeelde de moord op Paty. Toch wilde de Franse staat de organisatie verbieden, als onderdeel van de door de president Emmanuel Macron afkondigde strijd tegen islamisme. Daarop besloot CCIF de eer aan zichzelf te houden en zichzelf op te heffen.
Bijna een kwart van de Nederlandse kerkgebouwen wordt niet langer gebruikt voor religieuze doeleinden, concludeert de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.
In Nederland staan 7.110 kerken, moskeeën, synagoges en tempels. Inmiddels hebben er 1.530 een andere functie gekregen. Ook staan er 295 op het punt om een nieuwe functie te krijgen.
Het gaat vooral om christelijke kerken. Van de 1.530 gebouwen die een nieuwe functie krijgt was een kwart voorheen een katholieke kerk, 70 procent een kerk van een protestantse denominatie.
Veel voormalige kerken zijn veranderd in een dorpshuis, een bibliotheek, een museum of een expositieruimte. Ook worden gebouwen omgebouwd, zodat mensen er kunnen wonen.
De verwachting is dat in de nabije toekomst nog veel meer kerken de deuren zullen sluiten.
Vier jongeren spelen in een toneeluitvoering over opgroeien in de Haagse Schilderswijk. ‘Op straat gelden er regels. Je respecteert elkaar. Je beschermt elkaar. Je behoedt elkaar voor domme keuzes.’
Theater De Vaillant in Den Haag ligt er nu nog stil bij. Het theater in de Schilderswijk is nog maar een week na de laatste lockdown geopend en op een doordeweekse dag zoals deze komen er slechts om de zoveel tijd wat mensen aanwaaien. Daaronder ook de jongens van het toneelstuk M.A.N. en hun regisseur. Zij repeteren voor hun optreden op 3 en 4 december.
Een paar weken geleden stonden ze nog op het podium van het Rotterdams Wijktheater, waar ze het toneelstuk voor het eerst aan publiek lieten zien. Er waren slechts vijftien toeschouwers, vanwege de coronamaatregelen, maar veel mensen volgden de livestream.
‘Maar volle zalen waren eigenlijk wel het doel’, vertelt Amir Icar. Hij is de eerste die aankomt bij de repetitie, maar de rest bevestigt dit zodra zij binnenkomen: het spel vóél je als echt je in de zaal zit.
Regisseur Emma Janssen (23) begroet de jongens met een elleboogtik en een brede lach, al is die lach op dat moment nog bedekt door haar mondkapje. Pas in de studio kunnen de maskers af. En dan komen de jongens ook meer los. Ismail Bouyirdane (20), Mahmut Simsek (19) en Amir Icar (23) vertellen hier meer over het stuk waar ze het afgelopen jaar zo hard aan gewerkt hebben. Achraf Abba (20) ontbreekt die avond, maar ‘volgende week is Abba er weer helemaal bij’, verzekert Ismail. Het plan om een toneelstuk te maken over de Schilderswijk begon bij hem, Ismail, toen hij stageliep bij Stagehuis Schilderswijk.
Van links naar rechts: Ismaïl Bouryirdane, Mahmut Simsek, Amir Icar en Achraf Abba (Beeld: Eric van Nieuwland)
Ismail kent Mahmut en Achraf al langer, ze gaan altijd naar hetzelfde pleintje in de wijk. In het toneelstuk staat dat plein centraal. Het is soms op film te zien tijdens het spelen. Hier gebeurt alles. Hier hebben ze het over hun dromen, gaan ze om met de verwachtingen om hun heen, experimenteren ze met drugs, worden ze onterecht aangehouden of opgepakt door de politie. ‘In het stuk dan, hè’, benadrukken ze meerdere keren. Het toneelstuk is weliswaar gebaseerd op hun eigen verhalen en die van andere mensen in de wijk, maar is ook fictie.
Terwijl de andere jongens elkaar al kenden, leerde Amir de rest kennen via het Stagehuis. ‘Ismail haalde me over om eens iets nieuws te proberen’, vertelt Amir. ‘Misschien had ik wel talent.’ En hoewel hij geen ervaring had met toneelspelen, lijkt het hem goed te passen, net als bij de rest. Het personage dat hij speelt is de imposante Ab, de oudste van de groep, die niet meer droomt van de duurste auto of het mooiste huis. In plaats daarvan wil hij politieagent worden. Uiteindelijk belandt Ab zelf in de cel, als hij opkomt voor een meisje dat belaagd wordt in de wijk. ‘Hij had uitgehaald naar de belager en werd toen zelf meegenomen naar het politiebureau’, vertelt Amir. ‘Maar dat is ook een man in de Schilderswijk. Als je ziet dat iemand kwetsbaar is en diegene wordt lastiggevallen, dan kom je op voor die persoon. Zo gaat het echt hier.’
Negatieve beeldvorming
‘Er is geen politie, alleen de jongeren. Die komen meteen op voor anderen’, zegt Ismail. Bijvoorbeeld als er een meisje wordt lastiggevallen, beamen Amir en Mahmut. De jongens kijken serieus het onderwerp raakt hen. Ze weten dat er een negatief beeld bestaat over de Schilderswijk. ‘Maar mijn zussen kunnen veilig over straat’, benadrukt Amir. Met dat vaak benoemde negatieve beeld van de Schilderswijk beginnen de jongens in het toneelstuk dan ook. Ze staan op podiumonderdelen, gekleed in nette witte overhemden met zwarte jasjes en vertellen.
Welkom in de Schilderswijk / Een prachtige wijk, onze wijk / Een wijk met maar liefst 134 verschillende nationaliteiten / Die opbloeit uit een ietwat duister verleden
Maar liefst 40 steekincidenten per jaar / 20 straatroven / 15 plofkraken / Meiden worden lastiggevallen / Echt heel prachtig deze wijk
Maar wist je dat iedereen in deze wijk ook zijn eigen groep heeft? / En deze groep, deze groep is sterk
Op straat gelden er regels / Je respecteert elkaar / Je beschermt elkaar / Je behoedt elkaar voor domme keuzes
En: je snitcht niet / Nooit niet, never. We hebben een ding dat zeker is, en dat is: LOVE
Het volgende moment komt Changes van 2Pac uit de speakers en trekken de jongens op het podium een trainingspak aan. Terug bij de repetitie vertelt Amir verder: ‘Als er een incident plaatsvindt in onze wijk wordt dit uitvergroot in de media. Over goed nieuws berichten ze zelden.’ Mahmut is het daarmee eens: ‘Ook al doen wij honderd keer iets goeds, als de media alleen berichten over inbraken en auto’s in de fik steken is het lastig iets te veranderen.’
Met hun theaterstuk komen de jongens wel positief in het nieuws. ‘Over een paar jaar wordt deze wijk op de kaart gezet als een talentvolle wijk met veel potentie’, voorspelt Ismail. En Amir zegt: ‘Er zijn veel jongeren met talenten of met mooie opleidingen, die goede rolmodellen zijn.’
‘40 steekincidenten per jaar. 20 straatroven. 15 plofkraken. Meiden worden lastiggevallen. Echt heel prachtig deze wijk’
Stagehuis Schilderswijk maakte dit toneelstuk mogelijk. Yassine Abarkane, een van de jongerenwerkers daar, vertelt hoe belangrijk deze rolmodellen zijn in de wijk. Hij is er zelf niet tijdens de repetitie, maar de jongens kennen hem goed. Abarkane: ‘We zoeken bij het Stagehuis hoe we goede voorbeelden de ruimte kunnen bieden, zodat ze overgenomen worden door de ‘jonkies’ in de wijk. In een volkswijk als de Schilderswijk dragen we allemaal een steentje bij aan de opvoeding.’
Rolmodellen
Inmiddels zien Amir en Ismail ook hoe zij rolmodel kunnen zijn in hun wijk. Ze klinken trots, maar bescheiden als ze erover vertellen. Mahmut zegt er niet meteen iets over. Hij is de jongste van de groep en heeft de vrolijkste grijns. Deze grijns breekt weer door als hij vertelt hoe hij al langer voelt dat hij een rolmodel kan zijn. ‘Kleine kinderen zijn beïnvloedbaar, dat wist ik een aantal jaar, dus je moet niet zomaar gaan schelden in hun bijzijn.’
Hij laat een filmpje zien op zijn Instagram-account, waarin een grote groep jongens zich op een voetbalveldje verzameld heeft rondom Mahmut. Ze hangen allemaal aan zijn lippen. Of hij dan de nieuwe premier wordt? Weer de vrolijke lach van Mahmut: ‘Dat ligt aan hen, zij moeten mij kiezen.’ Ook Emma, Amir en Ismail moeten lachen.
‘We gingen gewoon praten, praten over van alles. Over vechtpartijen of over hoe ik problemen heb opgelost. Wat je wel moet doen, en wat je niet moet doen. Dat je naar school moet gaan. Dat soort dingen.’ En wat moesten de kinderen dan vooral niet doen? ‘Geweld als oplossing gebruiken’, zegt Mahmut nu serieus. ‘Ik ben vroeger in heel veel situaties gekomen, gewoon omdat ik vrienden wilde helpen. Maar dat kan erg verkeerd gaan. Dat heb ik die kinderen ook meegegeven.’
Hun voorbeeldfunctie die ze nu hebben past bij de opleiding die ze volgen: Achraf, Mahmut en Ismail doen allemaal social work op MBO en HBO. Amir studeert integrale veiligheidskunde. Hij wilde eerst bij de politie, net als Ab, de hoofdpersoon die hij speelt. ‘Er zijn dingen gebeurd waardoor ik ging twijfelen. Ik ben vaak staande gehouden, gewoon omdat agenten een jongen zien in trainingspak.’
Amir is maatschappelijk actief en heeft vaak geprobeerd deze problematiek aan te kaarten. Hij heeft gesprekken gehad met NOS en met nieuwe agenten die klaargestoomd werden om te werken in de Schilderswijk. ‘Maar ik vond dat het weinig effect had.’ Nieuws over de weggestuurde politiechef Fatima Aboulouafa bevestigde zijn scepsis. Zij vroeg in juni vorig jaar publiekelijk aandacht voor racisme, machtsmisbruik en pesten binnen de organisatie, maar werd vervolgens zelf op non-actief gesteld. Voorlopig wordt Amir dus geen politieagent, maar ‘misschien dat ik in de toekomst nog wel bij de politie belandt, als chef ofzo.’
‘Ik zie mezelf als kansrijk. In een achterstandswijk’
De vier vrienden hoeven niet per se naar de toneelschool. Ze zien hun podiumkunsten eerder als iets voor ‘erbij’. Ze mogen het toneelstuk waarschijnlijk weer opvoeren in de Schouwburg in Den Haag in januari en februari. Veel kijkers hebben gevraagd naar een vervolg. Ze werken zelf heel hard aan hun eigen kansen, precies zoals ze geleerd hebben vanuit de Schilderswijk en hun ouders. ‘Je moet je eigen kansen pakken. Niemand gaat ze aan je geven.’
Met mooie woorden eindigen ze ook hun eigen toneelstuk. Ze galmen na.
Ik ben een dromer, noem me een dagdromer / Voor mij heeft het een andere definitie / Ik droom elke dag en met elke dag wil ik dichterbij komen
Opgroeien in de Schilderswijk / Ik zie mezelf als kansrijk / In een achterstandswijk
M.A.N. is op 3 en 4 december in Theater De Vaillant in Den Haag. Het toneelstuk is uitverkocht, maar de livestream is gratis te bekijken. Hiervoor moet je je wel registreren. Daarnaast is de voorstelling mogelijk weer te zien in januari en februari in de Haagse Schouwburg.
De Essalam-moskee in Zaandam wil uitbreiden, omdat de huidige ruimte niet zou voldoen. Veel buurtbewoners zijn mordicus tegen.De gemeenteraad gaat morgenavond met de buurtbewoners en met het moskeebestuur in gesprek.
Het college is akkoord gegaan met de uitbreiding, de gemeenteraad moet er nog over stemmen. Maar voordat er over gestemd wordt, wil de gemeenteraad morgen met een afvaardiging van de moskee en met de omwonenden in gesprek.
Gemeenteraadslid Peter Kranenburg van Democratisch Zaanstad is kritisch. ‘De plannen moeten wel passen in de wijk, die is hier nu niet klaar voor’, zegt hij tegen RTV Noord-Holland. ‘Het vrijdaggebed bijvoorbeeld heeft nu al veel impact op de buurt. We zien dat veel bezoekers van de moskee uit andere wijken komen en dat levert veel verkeer op.’
Buurtbewoner Marije Baten is ook tegen uitbreiding van de moskee en heeft 107 handtekeningen opgehaald. Ze voelt zich niet serieus genomen door de gemeente. De wethouder had eerder deze maand gezegd dat er onvoldoende draagvlak is voor de moskee, maar besloot toch door te gaan met de plannen. Volgens Baten heeft de gemeente ‘gewoon maling aan de burgers’.
In verschillende Facebookgroepen wordt er over de uitbreiding van de moskee gediscussieerd. Er verschijnen ook haatreacties. Een woordvoerder van de Essalam-moskee noemt de nare reacties vervelend, omdat die de polarisatie alleen maar aanjagen.
In maart kreeg de Essalam-moskee bezoek van leden van de extreemrechtse actiegroep Rechts Verzet, die spandoeken ophingen. Sindsdien wordt de moskee beveiligd. Eerder deze maand kreeg een andere moskee in Zaandam een steen door de ruit.
Morgenavond gaat de gemeenteraad met het moskeebestuur en met buurtbewoners in gesprek. Donderdag wordt het onderwerp in de raad behandeld, volgende week maandag valt de beslissing.
Enkele grote multinationals, waaronder Nike en Coca-Cola, lobbyen tegen een Amerikaans wetsvoorstel om goederen uit de Chinese regio Xinjiang te boycotten. Dit onthult the New York Times.
De indieners van de zogenoemde Uyghur Forced Labor Prevention Act willen dat de Verenigde Staten niet langer goederen importeert die gemaakt zijn met Oeigoerse dwangarbeid. China onderdrukt en vervolgt Oeigoerse moslims en andere islamitische minderheden in het land.
De VS wil de Oeigoeren helpen door deze economische boycot in te stellen, maar multinationals vrezen voor een financiële strop. Bedrijven moeten namelijk aantonen dat hun producten niet met dwangarbeid zijn gemaakt. Multinationals willen om die reden dat de strenge bepalingen in de Uyghur Forced Labor Prevention Act verzacht worden.
Een commissie van het Amerikaanse Congres, bestaande uit Democratische en Republikeinse politici, zette Nike en Coca-Cola in maart dit jaar op een lijst van bedrijven die verdacht worden te profiteren van dwangarbeid. Op deze lijst kwamen ook Adidas, Calvin Klein, Campbell Soup Company, Costco, H&M, Patagonia en Tommy Hilfiger terecht.
Coca-Cola ontkent tegenover the New York Times direct of indirect gebruik te maken van dwangarbeid. Het bedrijf zegt dat derden de bevoorradingsketen monitoren. Nike wijst de krant op een persverklaring uit maart, waarin het bedrijf stelt geen producten uit Xinjiang te betrekken en dat leveranciers geen textiel uit de regio gebruiken.
Uit onderzoek van the New York Times blijkt dat Coca-Cola in de eerste negen maanden van 2020 4,68 miljoen dollar heeft uitgegeven aan lobbywerk in Washington en Nike 920.000 dollar. Een deel van deze bedragen werd uitgegeven om de Uyghur Forced Labor Prevention Act te verzachten.
Eerder deze maand ontkende de Duitse autofabrikant Volkswagen gebruik te maken van Oeigoerse dwangarbeiders. ‘Ik kan u verzekeren dat we geen dwangarbeid hebben’, aldus de CEO van het bedrijf in China tegen de Britse BBC. De BBC vroeg hem ook of hij absoluut zeker kon zijn van die bewering en de verzekering kon geven dat geen van de Chinese werknemers in een kamp was geweest. Wollenstein: ‘Ik denk dat we nooit 100 procent zekerheid kunnen bereiken.’
De gemeente Arnhem niet alleen een rapport over discriminatie niet naar de gemeenteraad gestuurd, maar daarna ook nog gelogen over dit rapport. Dat steltonderzoeker Hans Siebers, docent aan Tilburg University en maker van het rapport.
Siebers concludeerde in zijn rapport dat de gemeente Arnhem bij de selectie en promotie van personeel discrimineert. ‘Allochtonen’ worden minder snel aangenomen en maken minder snel promotie.
Het rapport was in 2019 klaar, maar kwam niet bij de gemeenteraad terecht. Dit gebeurde pas toen raadslid Nathalie Nede van de ChristenUnie lucht van de zaak kreeg.
Woensdag werd wethouder Jan van Dellen van de VVD hierover stevig aan de tand gevoeld in de gemeenteraad. Van Dellen stelde dat het onderzoek van Siebes nog niet was afgerond en dat er intern veel kritiek op het rapport was.
Dit schoot Siebers in het verkeerde keelgat. Volgens hem maakt de gemeente Arnhem zich schuldig aan een ‘partijtje liegen’ en schaadde Van Dellen met zijn opmerkingen de reputatie van Tilburg University. De kritiek van de gemeente op Siebers’ rapport is ‘misplaatst en ongepast’, aldus Siebers zelf.
Wethouder Van Dellen besloot afgelopen weekend met de onderzoeker in gesprek te gaan en tot een compromis te komen. Er komt nu een onafhankelijke commissie die moet kijken wat er precies is misgegaan.
Na elk confronterend bericht over racisme verliest Chanel Lodik volgers op Instagram. Toch vervijfvoudigde haar volgersaantal het afgelopen half jaar naar 15.000. Ze onderwijst over racisme en diversiteit, ze is marketingspecialist en ondernemer. Als @marketingvrouw op Instagram deelt Lodik geladen gesprekken over discriminatie, haar belevenissen als moeder en haar uitdagingen als zwarte vrouw met autisme.
De Instagram-volgers van Lodik lezen mee met de gesprekken die ze voert over racisme. Niet zelden krijgt ze kritiek, die ze deelt met haar publiek. Het vreet aan Lodik, maar ze zet het gesprek met criticasters voort met een les. Bijvoorbeeld over de angry black woman: een stereotype van een irrationele zwarte vrouw, die als gevolg van dat label niet serieus genomen wordt.
Ook white fragility is een terugkerend thema: de defensieve houding van witte mensen als het gaat over racisme. Onlangs stelde Lodik nieuwe regels in om reacties in goede banen te leiden, want het blijft zoeken naar de manier om op Instagram het gesprek over racisme te voeren zonder daar zelf aan onderdoor te gaan.
‘Niet voor tere zieltjes’, staat bovenaan je Insta-bio. Waarom deze waarschuwing?
‘Als ik iets meemaak dat mij triggert, deel ik dat op Instagram. Het is mijn uitlaatklep, maar ik weet dat er mensen door geraakt worden. Ik begin mijn antiracisme-masterclasses ook met een waarschuwing: het wordt confronterend. Adem in, adem uit.
‘Een voorbeeld van een ervaring die ik deel gaat over een witte portier van een cocktailbar, die twee zwarte mensen weigerde omdat het zogenaamd vol was. Ik zat er al met mijn nicht, en het was leeg. Vervolgens vroeg ik aan een andere medewerker of ze nog reserveringen hadden staan en het antwoord luidde nee. Dan vraag ik me af of zo’n portier niet teveel ‘zwartjes’ wil op het terras. Ik kan niet goed bedenken wat er anders aan de hand is, want die portier staat gewoon tegen me te liegen. Door het online te delen is het van mijn hart, maar het ontlokt wel reacties.
‘Veel van mijn gedrag komt voort vanuit autisme. Ik ben alleen maar te overtuigen met logica, dus als iemand iets zegt vraag ik naar bewijs. Aan onderbuikgevoelens heb ik niets, ook niet van reageerders. Eerder ging ik met al mijn volgers het gesprek aan. Van de honderd reacties op een dag zijn er tien negatief. Die wilde ik allemaal laten zien waarom ik gelijk heb – ook iets autistisch. Dat kostte teveel energie. I choose my battles now.’
Eén van die battles was een gesprek over je kapsel. Je deelde een foto van jezelf met een steile pruik waarop een volger zei dat het mooi stond. ´Sleek and chic´, zei ze. Waarom schoot dat bij jou in het verkeerde keelgat?
‘Dat steil haar chic zou zijn komt voort uit een denkbeeld dat krulhaar niet chic is. Voor mensen met een afro kan het onwennig zijn om met hun haar om te gaan omdat het generaties lang als lelijk, vies en slecht wordt bestempeld. Ik reageerde voorzichtig op deze opmerking: ‘Ik snap dat dit als compliment bedoeld is, maar ik heb van nature een afro, waardoor ‘sleek and chic’ niet als compliment voelt.’ Ze zei dat haar vriendinnen ook afro’s hebben en moeite hebben om hun haar ‘te temmen’. Dan wijs ik haar erop dat ze weer de mist in gaat met haar woordkeuze. Een afro is geen wild beest dat getemd moet worden. ‘Afro-haar temmen’ komt nog voort uit het denkbeeld dat zwarte mensen wilden zijn. Ik ben een taalpurist. Op basis van woordkeuzes zie ik hoe iemand denkt. Zij wilde het respectvol brengen, maar dat is niet gelukt omdat ze er nog geen andere woorden voor had.’
De gesprekken over zwarte haardrachten komen vaker terug in je stories onder de noemer ‘culturele toe-eigening’ of ‘cultural appropriation’. Wat is dit en waarom ligt dit zo gevoelig?
‘Vroeger op de plantages werden zwarte vrouwen kaalgeschoren omdat hun haar zogenaamd vies was. Nog steeds kijken we neer op zwarte kapsels: dreadlocks zien we als smerig, totdat een wit persoon ze heeft. Dan is het helemaal leuk en hippie-achtig. Deze waardeoordelen hebben veel zwarte vrouwen geïnternaliseerd, waardoor ze niet met hun afro durven te lopen. Zwarte vrouwen worden nog steeds afgerekend op hun haar. Actrice Gabrielle Union kreeg als jurylid van America’s Got Talent kritiek van de productie dat haar kapsels too black zouden zijn. Maar als Kim Kardashian vlechtjes draagt is het een nieuwe trend en noemen we het de Kim Kardashian boxer braids.
‘Dreadlocks zien we als smerig, totdat een wit persoon ze heeft. Dan is het helemaal leuk en hippie-achtig’
‘Zelfs Beyoncé wordt beticht van cultural appropriation, omdat ze erg hangt naar Afrikaanse uitingen (bijvoorbeeld met haar recent verschenen musicalfilm Black Is King over de Afrikaanse geschiedenis aan de hand van oeroude tradities, red.). Brengt Beyoncé een ode aan haar ‘Afrikaanse roots’ terwijl ze eigenlijk African American is? Of is Afrika hot en is het pure exploitatie? Het roept allerlei vragen bij me op. Hebben we net zoveel respect voor Afrikaanse artiesten in traditionele klederdracht als wanneer Beyoncé het draagt? Oftewel, waarderen we de cultuur of waarderen we de mensen die wij leuk vinden voor het dragen van een traditioneel gewaad? Het zou niet zo moeten zijn dat zwarte tradities pas waardering krijgen als andere culturen ze uitdragen, terwijl zwarte mensen met een afro nog steeds minder snel aan werk komen.’
Je Instagram is jouw safe space voor ongefilterde gedachten en gesprekken met volgers over dit soort vragen. Dat gaat er soms pittig aan toe. Wat bereik je hiermee?
‘Als ik DM’s [direct messages, red.] deel van mijn volgers, dan leren anderen daar ook van. Ik kreeg op het verhaal van de portier bijvoorbeeld reacties dat ik fout zou zitten in plaats van de liegende portier. Voor mijn autistische brein is het delen van berichten een fijne manier om zaken te ontleden en terwijl ik dat doe bereik ik mensen die niet zo uitgesproken naar mij zijn, maar die wel dezelfde gedachten hebben.
‘Een ander voorbeeld is een sociale werkplaats met café in Amsterdam. Eerst vroeg een medewerker, die achteraf bij de sociale werkplaats bleek te horen, of ik Surinaams ben. Ik antwoordde dat ik Nederlands ben, waarop hij doorging: ‘Maar je ouders dan?’ Ik zei: ‘Ik ben zo Nederlands als het maar kan.’ Overigens voer ik deze gesprekken ook met mensen met een hoog iq, totdat ik antwoord dat mijn voorouders uit Afrika zijn ontvoerd, gemarteld en verkracht zijn en toen op een boot naar Suriname zijn vervoerd door slavenhouders. Vervolgens bij de kassa vroeg een medewerkster of zij aan het afro-haar van het zoontje van mijn vriendin mocht zitten, afrograbbing. Na mijn Instagram-bericht hierover reageerde het bedrijf met oprechte excuses. Het bedrijf gaat aan het personeel uitleggen wat gewenst gedrag is en kijkt hoe ze dit op het juiste niveau kunnen meegeven aan de medewerkers van de sociale werkplaats. Als het om bedrijven gaat, hoort racisme gewoon bij het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
‘Volgers kunnen mij vragen stellen over racisme, maar wel nadat ze een tikkie naar keuze hebben gedaan. Kennis is niet gratis’
‘Ik heb van mijn Instagram mijn businessmodel gemaakt. Enerzijds levert mijn account bekendheid op voor mijn masterclasses. Anderzijds kunnen volgers mij vragen stellen over racisme, maar wel nadat ze een tikkie naar keuze hebben gedaan. Kennis is niet gratis.’
Er zijn periodes dat je nauwelijks over racisme praat. Dan gaat het bijvoorbeeld over je zoontje of over je planten. Zijn dat bewuste pauzes?
‘Ik deel ook kennis over seksisme en klassisme, niet alleen over racisme. Praten over racisme is zwaar en emotioneel, bovendien val ik in herhaling. Mensen volgen me vanuit de intentie om te leren, maar tegelijkertijd vinden ze dat zij mogen bepalen wat wel en niet racistisch is.
‘Elke keer als ik mijn gesprekken over racisme deel, verlies ik volgers. Dan krijg ik berichtjes dat ik onnodig gemeen ben, ‘die ander bedoelt het toch goed’? Veel mensen kiezen de kant van de witte vrouw. Ik heb lang mijn toon aangepast, tone policing. Toen dacht ik: wacht even. Dit is mijn uitlaatklep, mijn platform, dan ga ik toch geen rekening houden met de gevoelens van mensen? Dan moet je me inderdaad gewoon niet volgen.’
In de week na het interview deelt Lodik op haar Instagram en LinkedIn een mailwisseling met een hoofdredacteur van een krant. Hij vraagt aan Lodik of ze allochtone journalisten in haar netwerk heeft. Als Lodik reageert dat ‘allochtoon’ niet meer wordt gebruikt door de overheid en hem van een alternatief voorziet, voegt ze daaraan toe dat hij zou kunnen beginnen met een training diversiteit & inclusie. De hoofdredacteur reageert met een mail waarin hij wederom voor het woord ‘allochtoon’ kiest.
Lodik wijst hem weer op zijn woordkeuze en adviseert nogmaals om te starten met een training zodat hij een veilige omgeving creëert voor een diverser personeelsbestand. Ze zegt niet meer voor hem te willen betekenen. De hoofdredacteur excuseert zich voor zijn gebrek aan ‘politiek correct’ taalgebruik en benadrukt zijn goede intenties. Lodik krijgt naast steunbetuigingen ook verontwaardigde reacties: hij staat toch open om te leren?
Ze reageert met een online verklaring waarom ze niet vaker content over racisme deelt: ‘Het zijn deze slopende discussies en aanvallen op mijn persoonlijkheid die me afremmen.’ Een paar dagen later presenteert ze regels en grenzen voor haar account, zoals de trigger warning: eerst even vragen of ze zit te wachten op ongevraagd advies of op andere voorbeelden van racisme.
Is de wrijving op social media het waard om je boodschap te verkondigen?
‘Ik heb helemaal geen moeite met conflicten, maar Instagram sloopt wel energie. Toch valt het nog mee wat ik over me heen krijg als ik het vergelijk met Sylvana Simons. Ik heb absoluut niet de behoefte om de politiek in te gaan, als ik zie wat voor grove aanvallen en bedreigingen zij krijgt. Ik zit wel negen tot tien uur per dag op mijn telefoon, daar moet ik een andere modus operandi in vinden. Instagram is een parasiet, maar ook de plek om mijn hart te luchten.’
Lody van de Kamp is rabbijn en publicist. Voor de Kanttekening zal hij een tweewekelijkse column schrijven.
Van de Kamp werd geboren in Enschede (1948) en komt uit een Joods gezin waarvan de vader twee jaar doorbracht in concentratiekamp Auschwitz en de moeder als onderduikster de oorlog overleefde. Hij volgde een rabbinale opleiding aan de Talmoedhogescholen in Montreux en Londen en functioneerde als rabbijn in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam.
Hij schreef meerdere boeken waarin de Holocaust centraal staat, zoals De Joodse slaaf en Sara, het meisje dat op transport ging. Ook heeft hij een column in het Nederlands Dagblad, fungeert hij in het Theologisch Elftal van Trouw en treedt hij veelvuldig op in de media als vertegenwoordiger van de joodse gemeenschap. Hij is daarnaast betrokken bij dialoogactiviteiten tussen joden en moslims.
Na meer dan twintig jaar lidmaatschap verliet hij het CDA, waarvoor hij in Amsterdam lokaal actief was. Hij vindt dat die partij moslims uitsluit. ‘Joden weten wat beperkt, gediscrimineerd en gestigmatiseerd worden is. Hoe sommige Nederlanders, vooral moslims, zich nu voelen is voor mij heel herkenbaar’, zei hij daarover tegen de Kanttekening.
Van de Kamps eerste column verscheen vandaag. Daarin schrijft hij dat intimiderende cartoons in de klas niet normaal zijn: de pestprotocollen zijn er niet voor niets. ‘Niet de pester bepaalt of iets pesten is, maar het slachtoffer.’
Cijfers liegen niet. Eind september, tijdens de Week Tegen het Pesten, publiceerde het Jeugdjournaal de resultaten van haar onderzoek naar het pesten op scholen. Zo’n zestig procent van de kinderen tussen de negen en dertien jaar wordt gepest. Sommigen enige keren per maand, anderen enkele keren per week. En bij één op de tien kinderen gebeurt dat dagelijks. Vergelijkbare gegevens bestaan ook over de oudere jeugd.
Deze getallen zijn geen statistieken die straks in de la moeten verdwijnen. Pesten is niet zomaar iets, maar kan een grote impact hebben op het leven en de toekomst van een kind.
In de pestprotocollen die veel scholen hanteren staat precies gedefinieerd wat pesten eigenlijk precies inhoudt. Schelden, dreigen of belachelijk maken vallen hieronder, maar ook de klasgenoot voortdurend duidelijk maken dat hij of zij niet gewenst is. Het pestprotocol is onderdeel van het Schoolveiligheidsbeleid. Er is sprake van pesten wanneer het nadelige gevolgen heeft voor diegene die het ondergaat.
In dit protocol komen dus grote woorden voor. Schoolveiligheid, niet-gewenst zijn, uitsluiten, belachelijk maken enzovoort. Het protocol spreekt voortdurend over het treiteren en dwarsbomen tussen de leerlingen onderling. Maar het is evident dat deze termen ook bepalend zijn voor de verhouding tussen het onderwijzend personeel en de leerlingen die aan hen zijn toevertrouwd. Het gaat over opvoeding, over verantwoord pedagogisch handelen en over het scheppen van een veilig schoolklimaat.
In een samenleving waar het misbruik van het recht op vrijheid van meningsuiting gigantische proporties heeft aangenomen, voeren we een gevecht tegen de bierkaai. Maar toch moeten we blijven roepen dat, vanwege die heilige plicht om onze school veilig te houden, intimiderende spotprenten, generaliserende teksten en uitsluitende beelden in de klas absoluut niet thuishoren.
We kunnen allerlei redenen en drogredenen verzinnen om te doen alsof dit normaal is, maar de pestprotocollen zijn er niet voor niets. Belangrijk is dat niet de pester bepaalt of iets pesten is, maar het slachtoffer. Daarom heeft de noch schoolleiding noch de docent het recht om vast te stellen of deze vrijheid van meningsuiting pijn doet. Hier gaat de leerling over, aldus het pestprotocol. En dat is maar goed ook.
Vrijheid van meningsuiting is een grondrecht. Maar onze samenleving heeft van dit grondrecht een karikatuur gemaakt
Na de recente onrust over een spotprent in relatie tot de islam op de school in Rotterdam werd het raadzaam geacht dat de docent ging onderduiken. In Leiden zit een docent thuis na een werkopdracht voor leerlingen, waarbij op een wel heel ongenuanceerde manier een relatie werd gelegd tussen terrorisme en wat kwaadwillenden in naam van de islam roepen. Ziehier wat voor een narigheid er allemaal voort kan komen uit dit ongebreidelde gesjoemel met die vrijheid van meningsuiting.
Wat er gebeurde op deze scholen, en de gevolgen daarvan voor de desbetreffende docenten en de onaangenaam getroffen leerlingen, is niet het einde van het verhaal. Op een zeker moment moeten de leerlingen en de docenten samen weer verder.
Pesten is een risicofactor voor suïcide. De afgelopen jaren hebben wij in ons land tragische voorbeelden gezien van jonge kinderen die om deze reden uit het leven zijn gestapt. En vaak was het klaslokaal of het schoolplein de plek waar zij dit gepest moesten ondergaan. Zijn we dat dan alweer vergeten?
Begrijp mij niet verkeerd. De vrijheid van meningsuiting is een grondrecht. Maar onze samenleving heeft van dit grondrecht een karikatuur gemaakt. We moeten lessen trekken uit wat er op de scholen in Rotterdam en Leiden is gebeurd. Eerst komt de veiligheid en het welzijn van onze kinderen, op de mooiste plek waar zij hun jonge jaren doorbrengen. De plek waar hen wordt bijgebracht hoe mooi de wereld om ons heen is. Die plek heet ‘school’. Daarna gaat de grote mensenwereld eens kijken hoe wij om moeten gaan met die grondrechten, waar de vrijheid van meningsuiting er een van is. En niet andersom.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
