Voor de triller Het Punt reisde journalist Marvin Hokstam Baapoure naar West-Afrika en Suriname. ‘Ik volgde waar het verhaal me bracht.’

Het heeft tien jaar geduurd voordat Het Punt, de debuutroman van Marvin Hokstam Baapoure, eindelijk het licht zag. Een een historische triller die zich uitstrekt over continenten, eeuwen en generaties, waarin fictie en non-fictie in elkaar grijpen en waarin de erfenis van slavernij, verzet en racisme wordt verteld door stemmen die zelden gehoord worden. Het is een roman die zich afspeelt in West-Afrika, Suriname en Nederland en waarin de verteller een witte man ontvoert om hem te confronteren met een geschiedenis die nooit is afgewikkeld. In dit stuk willen we zo weinig mogelijk van het plot verklappen, daarvoor zou u het boek toch echt zelf moeten lezen.

Wie Marvin kent, begrijpt waarom het zo lang duurde om het boek af te krijgen. Hij is hoofdredacteur van Afromagazine, directeur van het Broos Instituut voor afrocentrisch onderwijs en runt bovendien een afdeling van het ROC in Amsterdam-Zuidoost. Hij heeft een mediaplatform opgebouwd dat zich exclusief richt op de zwarte gemeenschap, helpt jongeren uit de wijk en pleit voor onderwijs dat het Afrikaanse perspectief centraal stelt. ‘Iets scheppen en vervolgens in stand houden kost veel tijd en energie. Het boek moest daardoor wachten, maar het verhaal zelf wachtte niet. Het leefde. Ik volgde waar het verhaal mij bracht.’

Nooit ‘af’ 

Marvin lacht wanneer de verslaggever vraagt waarom het hem na tien jaar wél gelukt is. ‘Mijn boek is eigenlijk ook niet af’, bekent hij. ‘Er zijn zoveel lijntjes, zoveel verhalen die nooit verteld zijn. En de strijd tegen racisme is bovendien nooit af.’

‘Ik bezocht veel plekken die ik beschrijf’

Toch moest Het Punt nu de wereld in. ‘Ik heb er lang genoeg mee rondgelopen. Het moest eruit. Ik wilde het delen.’ En dat betekent niet dat hij klaar is met schrijven: er liggen al twee thrillers in de steigers. De verteller uit Het Punt zal terugkeren in een volgend boek, Het Vonnis. En volgend jaar verschijnt er bovendien een verhalenbundel.

Historisch

Veel van wat Marvin beschrijft, is echt gebeurd. ‘Ik bezocht veel plekken die ik beschrijf’, vertelt hij. ‘Fort Elmina, Fort Appolonia.’ Maar de witte wereld die hij moest verbeelden, dat was het moeilijkst. ‘Wij weten meer van witte mensen dan zij van ons, omdat we worden opgevoed met hun perspectief. Maar het kostte mij toch moeite om mij in hen te verplaatsen.’

‘Wij weten meer van witte mensen dan zij van ons’

Marvin las veel, reisde en sprak veel mensen.’ Langzaam begon het te lukken en kwam het boek er. ‘Schrijven is schrappen, zo luidt het cliché, maar het is ook onderzoeken en jezelf laten vormen. Op een gegeven moment ging het verhaal echt lopen.’

Inspiratie door voorouders

De informatie over het slavernijverleden in Suriname komt uit geschiedenisboeken, familieverhalen en de verbeelding. Sommige elementen zijn volledig door Marvin bedacht. Maar andere dingen kwamen op hem af. In Ghana vroegen mensen hem of hij een nakomeling was van een prins die ooit was weggegaan. ‘Ik voelde dat’, zegt hij. ‘Er zitten verhalen in ons dna. Mensen zeiden tegen mij: jouw voorouders geven jou de taak om deze verhalen te vertellen.’ Marvin glimlacht.

Surinaamse helden

De hoofdpersoon lijkt op Marvin, maar is het niet. In 2016 vertelde hij een vrouw dat hij een boek wilde schrijven waarin een zwarte man een witte man ontvoert om met hem een stevig gesprek te voeren. ‘Ze zei tegen mij dat zwarte mensen niet zo van het vooruit plannen zijn.’ Marvin vond deze opmerking stigmatiserend voor zwarte mensen, maar ergens was het ook een compliment. ‘Ik heb dit toch maar even verzonnen hè?’

Marvin wilde de zwarte, Surinaamse lezer helden geven. ‘Ik wilde Suriname een vrouw geven die wraak nam.’

Een boek dat uit de ziel komt

Marvin schreef misschien wel duizenden artikelen als journalist. Maar dit boek is anders. ‘Ik was bang dat ik op mensen hun tenen zou trappen’, zegt hij. ‘Maar het is iets groots, qua dikte, dat uit mijn ziel komt.’ Hij heeft intens van het schrijfproces genoten. ‘Ik ben heel trots dat het uit is.’

En hij hoopt dat het boek ook witte mannen bereikt. ‘Het is een boodschap voor iedereen. Racisme slaat nergens op. Superioriteitsdenken slaat nergens op.’

‘Het Punt’ van Marvin Hokstam Baapoure is verkrijgbaar in de webshop van Afromagazine.

Marvin gebruikt in zijn boek ook een nieuw woord, ‘geslaafde’, zijn vertaling van enslaved. Hij stoorde zich aan het woord slaaf, maar vindt het begrip tot slaaf gemaakte een slechte vertaling van enslaved.