Het leek een gesloten hoofdstuk. Na maanden van protest, politieke ruzie en juridisch getouwtrek mocht het Islamitisch Centrum Barendrecht (ICB) blijven. Maar dit voorjaar laaide het conflict opnieuw op. Dit keer ging het niet om de vraag óf het centrum mocht blijven, maar hoeveel ruimte het mocht gebruiken. De strijd om de begane grond werd zo een nieuw hoofdstuk in een dossier dat Barendrecht diep heeft verdeeld.

De lokale verkiezingen, het gesprek bij de bushalte en zelfs de verjaardagspartijtjes bij de buren; overal waar je kwam was de kwestie een heet hangijzer en iedereen leek een mening te hebben over het islamitisch centrum in Barendrecht, de gemeente aan de grens met Rotterdam-Zuid.

Het van oorsprong christelijke dorp is de afgelopen jaren een populair toevluchtsoord gebleken voor starters, die de huizenprijzen in de grote buurstad niet meer konden ophoesten. In Barendrecht waren de prijzen nog redelijk én je woonde nog altijd in de buurt van de grote stad, of het ouderlijk huis.

Maar zoals elke demografische verandering bracht dit ook een culturele verandering te weeg. Barendrecht werd meer divers. De mensen die er al heel hun leven woonden, soms in het huis dat hun ouders hadden gekocht, kwamen nu mensen tegen met een achtergrond die zich buiten Barendrecht – en soms ook buiten Nederland had afgespeeld. De talloze kerken die het dorp tekenen bleken niet voor alle inwoners geschikt. Er kwam behoefte aan andere gebedshuizen.

En toen was daar het Islamitisch Centrum Barendrecht – een plek waar moslims kunnen bidden, kinderen lessen kunnen volgen en mensen samen kunnen komen. ‘Een huis waar moslims rust vinden en naartoe gaan voor het vrijdagsgebed’, legt Cihat Demir uit.

Demir verhuisde in januari naar Barendrecht. Hij vond er een nieuw thuis, waar hij en zijn vrouw aan een gezin begonnen. ‘Op vrijdag ga ik als Nederlandse moslim naar het vrijdaggebed in het ICB. Een fijne plek, met mensen die betrokken zijn bij de buurt’, vertelt hij. ‘En lekker dichtbij. Als het ICB er niet was, zou ik naar Rotterdam-Zuid moeten en dat is toch een stuk verder weg.’

‘Islamieten, parasieten’

Maar de komst van een moskee in Barendrecht bracht niet voor iedereen rust en bezinning. Er werden groepen opgericht om bezwaar te maken. Er werden leuzen op de grond gekalkt als ‘islamieten, parasieten’. Ook de gemeente kwam tegenover het islamitisch centrum te staan. In juni 2025 legde het een dwangsom op van 20.000 euro, omdat de religieuze activiteiten ‘niet pasten binnen de toen geldende planologische regels voor het terrein’. Het was het begin van een slepend dossier dat de gemeente polariseerde.

Het liep van kwaad tot erger, vertelt een vrouw die haar hond uitlaat in de wijk tegenover het bedrijventerrein. ‘Ik zag het probleem niet, maar veel van mijn buren waren van mening dat de moskee er niet mocht zijn. De gesprekken die we normaal gesproken hadden over onze honden, gingen nu alleen nog maar over de moskee. Op een gegeven moment werd ik gevraagd om mee te gaan naar de gemeente, om ons bezwaar te laten horen. Maar ik had helemaal geen bezwaar.’ Liever noemt ze haar naam niet, de onderlinge verhoudingen zijn nog steeds niet best.

Ook de man verderop in de straat, eveneens met hond, wil niet mijn zijn naam in de krant. Hij blijkt echter van het andere kamp, hij is tegen de komst van de moskee. Barendrecht is een christelijk dorp en daar past deze moskee niet bij. Een kerk op dezelfde plek zou geen probleem zijn, maar ‘zij’ komen van buitenaf, legt hij uit.

Bovendien had hij last van de moskeegangers. Ze reden door zijn straat en ze parkeerden op plekken die niet voor hen bedoeld waren. Hij was het die – samen met andere tegenstanders – in 2025 naar de gemeente was gestapt omdat deze naar zijn mening niet genoeg deed om het islamitisch centrum tegen te werken. Maar daar was hij op aangesproken door een stel jongeren en sindsdien houdt hij zich rustig, aldus de bewoner.

Machtsspel

Dat de politiek te weinig deed tegen het islamitisch centrum, valt moeilijk vol te houden gezien de gebeurtenissen die volgden. In juli 2025 won het ICB een procedure tegen de gemeente. De rechter oordeelde in het voordeel van het centrum, waarna het ICB de activiteiten kon voortzetten. Maar hiermee was het conflict niet beëindigd. Volgens de gemeente was in de uitspraak niet duidelijk om welke delen van het gebouw het ging. De begane grond, zo stelde het, mocht niet worden gebruikt. Het was inmiddels begin 2026 en de begane grond was nu het nieuwe slagveld geworden, slechts enkele maanden voor de lokale verkiezingen.

‘We leven niet meer in de Middeleeuwen, overal in Nederland staan moskeeën’

Barendrechter Wim Eggens kan zich nog altijd opwinden over de absurditeit van de discussie. ‘Moeten ze dan een ladder tegen de muur zetten om naar boven te komen?’ Ook hij heeft een groot gedeelte van zijn leven in het dorp gewoond en durft zich gerust ‘een echte Barendrechter’ te noemen. Maar wat hem betreft geldt dat voor iedereen die er komt wonen. ‘Dat het een van oorsprong christelijk dorp is klopt wel, maar inmiddels kent het meerdere geloofsgemeenschappen en daar kan er prima nog eentje – wat zeg ik – nog wel tien bij.’

Eggens schreef meerdere ingezonden brieven naar de lokale krant De Schakel om zijn medebewoners bewust te maken van dit ‘kleine denken’, want uiteindelijk is het een kwestie van onverdraagzaamheid, zegt hij. ‘Met overlast heeft het echt niets te maken. Barendrecht is een rijke gemeente, het ziet er keurig uit, we hebben niets te klagen.’ Maar het ergst vindt hij nog dat er in Barendrecht zo’n vruchtbare bodem is voor dit kleine denken, wat op zijn beurt weer voedingsbodem is voor een partij als Echt voor Barendrecht (EvB), de grootste partij in de gemeente. Daarom bracht hij in maart, bij de lokale verkiezingen, een proteststem uit op de splinternieuwe partij Samen voor Barendrecht (SvB), die was opgericht uit onvrede over de manier waarop burgers tegen elkaar werden uitgespeeld.

Samen voor Barendrecht

Eggens bleek niet de enige die dit deed. De gemoederen waren zo hoog opgelopen dat er behoefte was aan een nieuw geluid en dat vertolkte de SvB. Hoewel de partij slechts weken voor de verkiezingen werd opgericht, won het een zetel in de gemeenteraad. De EvB was nog steeds de grootste partij, maar het tegengeluid groeide. Een motie van PvdA-GroenLinks en VVD die het college vroeg opnieuw te kijken naar de proportionaliteit waarmee het de ICB aan allerlei regels onderwierp, werd met nipte meerderheid aangenomen.

Bovendien bleek het dossier ook een spijtzwam binnen de EvB. Een aantal partijprominenten stopte en sloot zich later aan bij Samen voor Barendrecht. Een van hen was Willem Booij. Hij was al acht jaar lang lid, maar de manier waarop de partij omging met het islamitisch centrum kon hij niet verkroppen. ‘De intentie van de partij was altijd om te staan voor wat goed was voor Barendrecht, maar door het ICB-dossier kreeg ik in de gaten dat dit niet gold voor iedere Barendrechter’, vertelt hij.

‘Ik zag het anders. Als raadslid maakte ik een afspraak met het ICB-bestuur, want in die positie dien je goed geïnformeerd te zijn over de dossiers. Dat werd me niet in dank afgenomen. Ik besloot de partij te verlaten en even daarna werd ik benaderd door een nieuwe partij. Er waren mensen van het islamitisch centrum bij betrokken, maar ook anderen. Inmiddels is het een brede partij die door gemeenschappen heenloopt, in tegenstelling tot EvB, dat zich te veel afzet tegen mensen met een andere cultuur of geloofsovertuiging. Dit sprak me aan.’

Partijleider Demir

Aan Cihat Demir werd gevraagd of hij de fractie wilde gaan leiden. ‘Ik moest er echt even over nadenken. Ik woonde er net en moest nog landen. Maar op een gegeven moment zat naast een Barendrechter die me vertelde dat hij zich niet meer veilig voelde in Barendrecht, omdat de moskee zo onrechtvaardig was bejegend door de gemeente. Dat was de druppel, toen wilde ik echt iets doen om dat te veranderen’, vertelt de kersverse politicus.

‘We zijn niet links, niet rechts, maar Barendrechts’

Maar het was zeker niet de enige reden om te kiezen voor de SvB, benadrukt hij. ‘We willen vooral iets doen aan de enorme afstand tussen de inwoners van Barendrecht en het gemeentebestuur. Als iemand zich onrechtvaardig behandeld voelt, dan komen voor je op, ook als het over een kerk of synagoge gaat. De partij bestaat uit moslims en niet-moslims. We zijn niet links, niet rechts, maar Barendrechts.’

‘Als er mensen zijn die echt overlast ervaren van de moskee, dan moeten we dat natuurlijk serieus nemen’, antwoordt hij op de vraag of dat ook voor de critici geldt. ‘Maar wat ik zie, is dat het bestuur tijdens gebedsdiensten heel hard zijn best doet om het verkeer in goede banen te leiden en ervoor te zorgen dat bezoekers parkeren op de aangegeven plekken. Dat doen ze gewoon heel goed’, zegt Demir.

‘Natuurlijk is Barendrecht van oorsprong een christelijk dorp, maar dat betekent niet dat er geen moskee mag zijn. We leven niet meer in de Middeleeuwen, overal in Nederland staan moskeeën en dat gaat ook gewoon goed. Gelukkig zijn er ook mensen binnen de christelijke gemeenschap die er zo over denken.’

Angst voor het onbekende

‘Het is gewoon de angst voor het onbekende’, zegt Booij. ‘Het is echt niet dat de mensen die hier wonen de moskeegangers onaardig vinden, maar ze kennen elkaar niet en ze zijn bang om de situatie die ze altijd hebben gekend, kwijt te raken. Het zou goed zijn om gewoon eens bij elkaar naar binnen te stappen, dan zie je dat het allemaal wel meevalt.’

Wat de politieke twist betekent voor het islamitisch centrum, blijft voorlopig onduidelijk. De gemeenteraad vroeg het college opnieuw te kijken naar de proportionaliteit van de besluitvorming rond het ICB, maar dat leidde vooralsnog niet tot een oplossing. In juni hield het college, na een nieuwe juridische toets, vast aan zijn standpunt dat het gebruik van de begane grond mocht worden verboden.

‘Wij vinden dat de wethouder dit dossier niet goed heeft aangepakt’, besluit Demir. ‘Er ligt een aangenomen motie en het college heeft zelf een oplossing aangedragen, maar verwachtingen zijn onvoldoende waargemaakt. Als die oplossing juridisch lastig blijkt, verwachten wij een heldere uitleg en een concreet alternatief. Mensen telkens in onzekerheid laten, schaadt het vertrouwen.’