Gisteravond vond in het multiculturele debathuis Argan in Amsterdam een avond plaats over De boerka en het verbod: twee maanden later. Aanwezige vrouwen met gezichtsbedekking lieten doorschijnen dat hun situatie sinds de invoering op 1 augustus er niet beter op is geworden. Hetzelfde geldt overigens voor het debat over dit verbod, dat toch al verhit was.

Het woord was eerst voor Karima Rahmani en Mouna (niet haar echte naam). Rahmani is van de werkgroep ‘Blijf van mijn niqaab af’ en beiden dragen er een. Wat merken zij van de nieuwe wetgeving?

Mouna, die nog studeert, mag de niqaab niet meer aan in het universiteitsgebouw. ‘Die keuze had ik niet willen maken.’ En Rahmani zei ‘meer dan ooit last’ te hebben van mensen die haar agressief bejegenen. Ze kan dat niet los zien van de ‘criminalisering’ van niqaabdraagsters, waardoor mensen ‘zich gelegitimeerd voelen iets te roepen’.

Rahmani gaf een schrijnend voorbeeld van een melding die was binnengekomen bij ‘Blijf van mijn niqaab af’: een vrouw met niqaab liep met haar dochtertje over straat, toen een fietser op hen inreed. Het dochtertje hield er een gebroken been aan over, vertelt ze. ‘De incidenten worden dus erger.’

Mouna vulde aan dat zij ook van vrouwen met hoofddoek te horen krijgt dat er een verschil is opgetreden sinds augustus. Meld Islamofobie, het meldpunt dat moslimhaat registreert, zou een significante stijging in het aantal incidenten tegen vrouwen met een hoofddoek hebben geregistreerd. Mouna vreest dat dit ‘islamofobe’ verbod de inleiding is voor wetgeving die moslims benadeelt: ‘Als we nu niet zeggen ‘stop’, dan gaat het door’.

Rahmani vertelde dat berichtgeving van het AD over het boerka- en niqaabverbod niet heeft meegeholpen. Daags voor het verbod duidde de krant wat het verbod betekent, waarbij werd opgetekend dat een burgerarrest is toegestaan. Rahmani: ‘Er werd opgeroepen om vrouwen tegen de grond te werken. Wilders tweette het en op Twitter vormden burgerwachten zich.’ En wat haar verbaasd heeft: ‘Het was stil, niemand deed iets.’

Beide vrouwen zien het verbod als onderdeel van een groter plan. Mouna noemt dit onomwonden ‘anti-islambeleid’. ‘Geert Wilders zei na de invoering: de volgende stap is de hoofddoek. Er wordt gepraat over ritueel slachten en islamitisch onderwijs verbieden, dus dit staat niet op zichzelf.’

Dus wat nu? Wat betreft Rahmani is het ‘tijd voor een tegengeluid’ en moet deze ‘anti-islamtendens bespreekbaar worden’. Ze zegt pas tevreden te zijn wanneer de wet weer van tafel is.

Daarna werd de vloer gedeeld met Annelies Moors (UvA-hoogleraar Antropologie), publiciste Aylin Bilic en Keklik Yucel, Tweede Kamerlid voor de PvdA ten tijde van het vorige kabinet – en daarmee medeverantwoordelijk voor het verbod.

Yucel is daar trots op. ‘Ik sta voor universele waarden en ben feminist.’ Veel vrouwen met gezichtsbedekkende kleding worden volgens haar dan wel niet onderdrukt, maar daar staan ook een heleboel ‘verborgen vrouwen’ tegenover bij wie dat wel het geval zou zijn. En vrouwen met een boerka of niqaab ‘dragen een bepaald gedachtegoed mee dat ik niet wil legitimeren.’

Ze werd bijgevallen door Bilic, die aanvulde dat het kledingstuk staat voor ‘extremisme’ en ervoor zorgt dat ‘we nog meer langs elkaar heen leven’. Ook merkte ze op dat de geloofsvrijheid in Nederland nog altijd het grootst zou zijn van heel Europa.

Annelies Moors was het niet eens met Yucel en Bilic. ‘Ik hecht aan grondrechten voor iedereen.’ Ze heeft onderzoek gedaan naar vrouwen met gezichtsbedekking en ziet ‘geen reden om te veronderstellen dat vrouwen gedwongen worden.’ En al zou het zo zijn, wat is dan de logica van die vrouwen die wél buiten komen de toegang tot bepaalde plekken ontzeggen met dit verbod?, vroeg ze zich retorisch af. Ze kon op bijval rekenen van een groot deel van de zaal, waarin nog eens twee niqaabs en een boerka werden gedragen.

Ook Rahmani kon zich vinden in de kritiek van Moors. ‘Dit is selectief opkomen voor vrijheden.’ Daarbij, zo stelde ze: ‘Vrouwen die gedwongen worden, die zijn er niet’. Ze hekelde dat ze ‘in verband wordt gesteld met IS en aanslagen’, louter en alleen omdat ze een niqaab draagt.

Yucel ontkende dat ze Rahmani in verband zou stellen met IS. Wel zei ze een verband te zien tussen het kledingstuk an sich en ‘gedachtegoed dat in alles intolerant is.’ Bilic viel haar bij door te stellen dat het hier niet ging om privélevens maar om ‘excessen’. Ze wilde er ‘geen emotionele discussie van maken.’

Hier zat duidelijk de kink in de kabel: waar Yucel en Bilic hamerden op symboliek, een link met radicaal gedachtegoed en ratio, daar herhaalde Rahmani met passie dat zij beperkt werd in haar keuzevrijheid en dat zij en haar mede-niqaabdraagsters hinder ondervinden van het verbod. Het zal dan ook niet verbazen dat de dames in het verdere verloop van de avond niet bepaald nader tot elkaar kwamen.

Enige poging tot dialoog was er allang niet meer, toen Yucel besloot nog een rekening te vereffenen met Moors. Yucel vindt haar ‘meer een activist dan een wetenschapper.’ ‘En ook nog eens op kosten van de staat’, vulde Bilic aan.

Moors verdedigde zich door te herhalen dat ze burgerrechten belangrijk vindt. En ze ‘zou graag willen horen wat er mis is met mijn wetenschappelijk werk’.  Ze ‘minimaliseert het aantal verborgen vrouwen’, aldus Yucel. ‘Ik zie je daar niet voor op de barricaden gaan’, verweet ze de hoogleraar.

De sfeer werd nog een stuk verhitter, toen de vrouw met boerka in het publiek haar persoonlijke ervaring deelde met het panel. Ze stelde afhankelijk te zijn van het openbaar vervoer, haar kinderen naar school te moeten brengen en met de zorg te maken hebben – allemaal plekken waar ze nu niet meer mag komen met haar boerka aan. Ook wordt ze agressief bejegend op straat, vertelde ze, zowel verbaal als fysiek.

‘Welk doel dient dit?’, vroeg deze boerkadraagster zich af. ‘We betalen vrouwen die zich achter een raam uitkleden, maar bestraffen degenen die zich aankleden.’ Yucel antwoordde dat ‘de radicale islam niet genormaliseerd’ moet worden. En daarbij: ‘Er zijn veel plekken op de wereld waar het wél kan’, een boerka dragen.

Rahmani diende Yucel van repliek: ‘U douwt uw eigen seculiere opvattingen door mijn strot. Het gaat om mij, niet om u’ – wat zomaar eens een betere titel had kunnen zijn voor deze avond.

De stemming werd er niet beter op toen Yucel – ‘Ik heb het salafisme niet ontworpen, sorry hoor’ – de vergelijking maakte tussen het dragen van de boerka en van het hakenkruis. ‘Dan sta je toch ergens voor?’ Een groot deel van de zaal reageerde wederom verontwaardigd, en Yucel haastte zich te zeggen dat ze net zo goed een ‘PvdA-pet’ als voorbeeld had kunnen nemen. Het kon de sfeer niet redden.

De afsluitende woorden waren voor Rahmani en Mouna. Rahmani constateerde: ‘Er ontstaat een tweedeling hierdoor, maar we moeten in gesprek blijven.’ Mouna beaamde: ‘We moeten in gesprek blijven met de vrouw, niet over de vrouw.’

Daarop volgde nog wat geruzie. Want waarom gaf de gespreksleidster nu juist aan hun twee het laatste woord?, protesteerden Yucel en Bilic. Exemplarisch voor dit – en misschien wel voor het hele – ‘boerkadebat’.

Morgen vindt in Den Haag een demonstratie plaats van leraren die Turkije zijn ontvlucht. 

5 oktober is Wereldlerarendag. De organisatoren van het protest zijn Broken Chalk Platform, Victim Educators Platform – twee stichtingen voor gevluchte leraren – en de Turks-Nederlandse Stichting IPN (Integratie & Participatie Nieuwkomers). Ze grijpen deze dag aan om aandacht te vragen voor Turkse docenten die slachtoffer zijn geworden van het repressieve beleid van Recep Tayyip Erdogan.

Na de mislukte coup van 15 juli 2016, waar de in de Verenigde Staten woonachtige islamitische geestelijke Fethullah Gülen de schuld van kreeg, begon er in Turkije een klopjacht tegen de Gülen-symphathisanten.

Sindsdien zijn er in Turkije ongeveer 34.000 leraren en meer dan zesduizend wetenschappers ontslagen. Daarnaast zijn er vijftien universiteiten, ruim duizend scholen en 980 vooropleidingen gesloten, waardoor nog eens 35.000 leraren hun baan verloren.

De gevluchte Turkse leraren demonstreren op zaterdag voor hun collega’s die nog in Turkije zitten. Er zitten veel leraren in de gevangenis. Daar worden ze onderworpen aan een streng regime en vaak ook gemarteld.

Daarnaast staan de demonstranten stil bij de leraren die zijn omgekomen in de gevangenis, of op de Egeïsche Zee terwijl ze voor de repressie in Turkije op de vlucht waren.

De demonstratie begint om 14:30 uur op het Plein, voor de ingang van de Tweede Kamer.

Pepe the Frog, het beruchte symbool van alt-rechts in Amerika, is paradoxaal genoeg het symbool van democratie geworden in Hong Kong.

In deze speciale bestuurlijke regio wordt al maandenlang gedemonstreerd, aanvankelijk tegen een uitleveringswet die regelt dat dissidenten aan China kunnen worden overgedragen. In deze protesten staan eisen voor meer democratie en minder invloed vanuit China centraal.

In Hong Kong was de groene kikker voor de pro-democratieprotesten al populair als a-politiek symbool, schrijft de South China Morning Post: hij werd gebruikt als vervanging van emoji’s in berichten op sociale media. Maar toen de protesten begonnen werd Pepe ook politiek ingezet. Hij werd afgebeeld als een demonstrant, een verslaggever, een anti-oproeragent en zelfs als Carrie Lam, de door de demonstranten zo gehate pro-Chinese gouverneur van Hong Kong.

Pepe the Frog is inmiddels zelfs uitgegroeid tot de poster boy van de protesten. Andere cartoonhelden, zoals Hello Kitty en Winnie the Pooh – die verboden is in China, omdat Chinese dissidenten secretaris-generaal Xi Jinping Winnie the Pooh noemen -, moesten het tegen Pepe afleggen.

Dat Pepe the Frog het symbool geworden is van de pro-democratieprotesten is bijzonder. In de Verenigde Staten werd Pepe het symbool van de alt-right, de radicaal-rechtse beweging die in 2016 de kandidatuur van Donald Trump steunde en met racisme en antisemitisme in verband wordt gebracht.

Aanvankelijk was Pepe the Frog politiek neutraal. Matt Furie, die Pepe in 2005 bedacht, ‘vermoordde’ Pepe daarom in een stripje. Zelf vind hij het namelijk verschrikkelijk dat zijn cartoonfiguur wordt misbruikt voor radicaal-rechtse propaganda.

De demonstranten in Hong Kong hebben Pepe weer tot leven gewekt. Veel demonstranten weten niet dat Pepe een extreemrechts symbool is en gebruiken hem nu voor hun eigen pro-democratische strijd.

In antwoord op kritische vragen van Amerikaanse toeristen antwoorden de demonstranten: ‘Het heeft niets te maken met de radicaal-rechtse ideologie in de Verenigde Staten. Het is gewoon grappig en steelt de harten van zo veel jongeren. Het is een symbool van de deelname van jonge mensen aan deze beweging.’

De Indiase regering heeft banden met extremistische groepen die christenen bedreigen en molesteren. Dit zegt bisschop Kishore Kumar Kujur uit Rourkela, een gebied in het noorden van India dat nog altijd herstelt van een omvangrijke christenvervolging.

De bisschop wil niet precies zeggen waar de dreiging uit bestaat en van wie deze uitgaat. Wie zich in detail uitspreekt tegen de onderdrukking van christenen zou zijn leven niet zeker zijn. Volgens de bisschop worden christenen aangezien voor buitenlanders die terug moeten naar hun eigen land.

Sinds de hindoe-nationalistische BJP-partij van premier Narendra Modi aan de macht is zouden behalve moslims in India ook christenen de klos zijn. Vanwege het ‘gevaar’ dat christenen anderen zouden bekeren zijn ze niet populair bij hindoe-nationalisten, aldus bisschop Kujur.

Vorig jaar waren in India 477 antichristelijke incidenten en moesten zo’n honderd kerken hun deuren sluiten na bedreigingen en geweld, aldus de Amerikaanse NGO Persecution Relief. Vorig jaar was het in India groot nieuws dat vijf buitenlandse medewerksters van een christelijke NGO slachtoffer waren van een groepsverkrachting.

Hoewel hindoes en christenen lange tijd in vrede naast elkaar hebben geleefd lijkt de stemming om te slaan. Volgens de bisschop komt dit enerzijds omdat Modi’s BJP aan de macht is in het land. Ook zou een zwijgende meerderheid wegkijken van het onrecht. ‘Ze blijven stil en zijn bang’, aldus de bisschop.

Onder Kujurs bisdom valt de deelstaat Odisha, waar in 2008 een gewelddadige pogrom tegen christenen plaatsvond. Die leidde toen tot honderden doden, duizenden daklozen en een enorme ravage. Behalve ongeveer 250 kerken werden toen ook zo’n 4.500 huizen beschadigd.

De openbaar aanklager in Parijs is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar uitlatingen door de controversiële Franse intellectueel Eric Zemmour.

Zemmour hield afgelopen zaterdag een toespraak voor de Convention de la droite, een symposium voor radicaal-rechtse politici en intellectuelen in Frankrijk. In zijn speech zou Zemmour zich schuldig hebben gemaakt aan racisme en moslimhaat.

In zijn speech hekelde Zemmour vluchtelingen. Hij noemde hen ‘kolonisten’ en sprak over de ‘islamisering van de straten’. Volgens Zemmour zorgen migranten uit islamitische landen ervoor dat de christelijke bevolking wordt ‘vervangen’. ‘Zullen jonge Fransen accepteren dat ze straks leven als minderheid in het land van hun voorouders?’, vroeg Zemmour zich retorisch af.

Op Zemmours optreden is veel kritiek gekomen, onder andere van de Franse premier Edouard Philippe. Hij noemt de gewraakte speech ‘misselijkmakend en uitermate in strijd met het idee dat we hebben van Frankrijk.’

Op nieuwszender LCI kwam ook veel kritiek, omdat die de speech van Zemmour integraal en zonder commentaar uitzond. LCI heeft inmiddels spijt betuigd. De gevierde Franse schrijver en journalist Claude Askolovitch is echter blij met de uitzending, omdat Zemmour zichzelf voor het oog van de natie zou hebben ontmaskerd als fascist.

In zijn column in Le Figaro en in zijn optredens bij actualiteitenprogramma’s proefde je Zemmours vreemdelingenhaat ook wel, stelt Askolovitch, maar hij kwam er altijd mee weg. Nu kunnen mensen die Zemmours uitlatingen verdedigden of bagatelliseerden geen excuses meer verzinnen.

Zemmour is de auteur van het geruchtmakende pamflet Le suicide Français (‘De Franse zelfmoord’) uit 2014. Daarin betoogt hij dat het Angelsaksische neoliberalisme, de Europese Unie, het linkse multiculturalisme en migratie van moslims het oude Frankrijk kapot hebben gemaakt.

Ook veroorzaakte hij ophef met zijn uitspraken. Zo zei hij dat Joden in het vooroorlogse Frankrijk te veel macht hadden en dat iedereen in Frankrijk een christelijke – ‘Franse’ – voornaam zou moeten hebben.

In 2015 schreef hij een lovende recensie over Thierry Baudets proefschrift De aanval op de natiestaat, in het Frans uitgebracht onder de titel Indispensables frontières. Pourquoi le supranationalisme et le multiculturalisme détruisent la démocratie (‘Onmisbare grenzen. Waarom supranationalisme en multiculturalisme de democratie vernietigen’).

Amerika wil niet meewerken aan het opzetten van een zogeheten safe zone in Noord-Syrië, iets waar Turkije al langer op aandringt. Toch wil president Recep Tayyip Erdogan het plan doorzetten, zo zei hij in het Turkse parlement.

In augustus praatten Turkije en de Verenigde Staten over een bufferzone in Syrië aan de Turkse grens. Erdogan wil in de bufferzone in Syrië twee miljoen van de drieënhalf miljoen Syrische vluchtelingen onderbrengen. Over de grootte en samenstelling hiervan werden de NAVO-bondgenoten het niet eens.

De Verenigde Staten steunen de Koerdische YPG-strijders, tot woede van Erdogan. De VS traint en bewapent YPG-milities omdat zij helpen in de strijd tegen IS. Turkije beschouwt de YPG als een terroristische organisatie vanwege de banden met de Koerdische PKK-strijders, waartegen het Turkse leger nu drie decennia lang een verbeten strijd voert.

Erdogan dreigt nu op eigen houtje Syrië binnen te trekken. ‘We kunnen plotseling op een nacht verschijnen’, zo citeert de staatsgezinde krant Hürriyet de president.