Een vriend merkte op dat het openen en sluiten van de Straat van Hormuz veel weg heeft van een klucht. Zeker, wel een klucht met consequenties die ver reiken, een klucht waarvan het belangrijkste ingrediënt bestaat uit bloedvergieten en een immense hoeveelheid lijden, zeker voor de burgers in Iran en Libanon. Maar de hoge olieprijs, oftewel de olieschaarste, heeft ook ontwrichtende gevolgen voor bijvoorbeeld arme bevolkingsgroepen in Azië.

In Nederland dreigt vooralsnog voornamelijk thuiswerken, en zelfs dat zal er denk ik niet van komen, hoewel de toekomst, als bekend, moeilijk te voorspellen is en de huidige Amerikaanse president uitblinkt in onvoorspelbaarheid. Je zou het een strategie kunnen noemen.

De Franse president Emmanuel Macron beklaagde zich begin april tijdens een staatsbezoek aan Zuid-Korea over deze grilligheid, die soms niet goed te onderscheiden is van, hoe moet je het noemen, gekte? Laat ik zeggen: totale anarchie.

De woorden van Macron waren weinig diplomatiek, maar het domein van het diplomatieke is in korte tijd enorm opgerekt. Alles wat geen uitschelden is, wat de persoonlijke vernedering te boven gaat, mag al diplomatie worden genoemd. Versus de brute machtspolitiek van de verbale vernedering.

Daarnaast blijft het een feit dat Europa in deze oorlog, beter gezegd, reeks van oorlogen, aan de zijlijn staat. Niet alleen omdat Europa verdeeld is, maar omdat de tijden van zogenoemde soft power (voorlopig) voorbij lijken te zijn. En sinds 1945 heeft West-Europa van harte geloofd dat het beter was de hard power over te laten aan Amerika. Geen West-Europese militaire avonturen meer.

Lang vond Amerika dat buitengewoon prettig, zeker toen de Koude Oorlog nog een feit was. De Irakoorlog van 2003 veroorzaakte de eerste scheuren in deze symbiose, toen Frankrijk en Duitsland niet meededen met de coalition of the willing, oftewel weinig trek hadden in de oorlog tegen Irak. Waarna de french fries in Washington op verzoek van Bush en zijn vrienden werden omgedoopt tot freedom fries. Daar begon duidelijk te worden dat het Amerikaanse politieke establishment de klucht had omarmd. Maar misschien ontstond de klucht al eind jaren negentig, toen Amerika en de rest van de wereld alleen nog konden praten over de vraag of en hoeveel sperma van de toenmalige president Bill Clinton op de jurk van een stagiaire was beland.

Vergeleken met de huidige Iranoorlog is de Irakoorlog met terugwerkende kracht een wonder van legitimiteit

De Irakoorlog werd om dubieuze redenen gevoerd, maar vergeleken met de huidige Iranoorlog is de Irakoorlog met terugwerkende kracht een wonder van legitimiteit. Irak diende een Amerikaans protectoraat te worden met een min of meer keurige democratie, alleen over Amerika’s machtspositie mocht geen democratische of andersoortige onenigheid bestaan.

Dat lukte niet helemaal. Wat overbleef, is een verzwakt Irak, met een de facto onafhankelijk Koerdistan in het noorden, een Irak waarvan geen werkelijk gevaar meer kan uitgaan. Behalve dat half-mislukte staten broedplaatsen zijn voor wat in het Westen graag terroristen worden genoemd, maar die we ook zeloten zouden kunnen noemen. Mensen die andere geloofsartikelen hebben dan de westerling en die die geloofsartikelen graag met behulp van geweld realiteit zien worden.

Nu, ruim twee decennia later, mogen we voorzichtig concluderen dat Amerika een oorlog tegen Iran begon zonder een werkelijk idee te hebben wat de oorlogsdoelen waren. En wat is een oorlog zonder oorlogsdoelen? Een bloedige klucht.

Was het doel regime change? Nee, toch niet. Was het doel te voorkomen dat Iran ooit een atoombom zou krijgen? Ja, maar dan moet de uitkomst, c.q. het akkoord, wel beter zijn dan het akkoord dat Obama met Iran sloot. Was het doel dat de Straat van Hormuz open moest blijven? Jazeker. Dat die Straat pas dichtging toen de oorlog begon, vergeten we snel. Met andere woorden: het belangrijkste oorlogsdoel is nu om de status quo ante, de toestand vóór de oorlog, te herstellen. Oorlog voeren om alles te laten zoals het was.

Israël had vermoedelijk werkelijke oorlogsdoelen, waaronder een terugkeer naar de tijd van de sjah, die een bondgenoot van Israël was. Maar als puntje bij paaltje komt, loopt Israël aan de leiband van Amerika.

De bloedige klucht vindt ook in Libanon plaats, waar Israëlische soldaten een beeld van Jezus vernietigden. (Er is naar het schijnt ook behoorlijk geplunderd.) Die soldaten zijn inmiddels bestraft. Oorlogsmisdaden van het eigen leger bestraft het Israëlische leger zelden tot nooit, maar een Jezusbeeld vernietigen, dat gaat echt te ver.

Dat zegt iets over de vitaliteit van het christendom en over de realistische inschatting van Israël dat de belangrijkste bondgenoten van dat land momenteel de christelijke evangelisten zijn, in Europa en vooral ook in Amerika. Hoelang nog?