28.7 C
Amsterdam
Home Blog Pagina 534

Oproep aan Hoekstra: ‘Bescherm NGO’s tegen Israëlische terreur’

de Kanttekening
-
0
Oproep aan Hoekstra: ‘Bescherm NGO’s tegen Israëlische terreur’

The Rights Forum, een Nederlandse NGO die zich inzet voor de Palestijnen, roept minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) op om Palestijnse NGO’s te beschermen tegen ‘Israëlische terreur’.

Israël is al maanden in een propagandastrijd verwikkeld met een aantal Palestijnse NGO’s. Volgens Israël hebben deze NGO’s banden met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, een terreurorganisatie. Maar de NGO’s ontkennen dit. Zij stellen dat Israël bezig is met een lastercampagne, met als doel om het maatschappelijk middenveld in Palestina kapot te maken.

Toen de Palestijnse NGO’s door Israël op de terreurlijst werden gezet, bevroor Nederland de subsidies aan deze organisaties. Maar na onderzoek concludeerde het ministerie van Buitenlandse Zaken dat er geen enkel bewijs was voor terreurbanden, wat minister Hoekstra eerder dit jaar herhaalde toen hij Israël en de Palestijnse gebieden bezocht. Hij bezocht ook de door Israel vervolgde NGO Al Haq. Israël was hier verbolgen over en eiste van de Nederlandse ambassadeur tekst en uitleg.

Eerder deze maand koos Israël de vlucht naar voren: het sloot de kantoren van zeven Palestijnse NGO’s, wederom vanwege vermeende banden met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina.

Vorige week riep The Rights Forum, samen met 23 andere Nederlandse NGO’s, de internationale gemeenschap, Den Haag in het bijzonder, op om maatregelen te nemen om de Palestijnse samenleving te beschermen. The Rights Forum richt zich nu ook specifiek tot Wopke Hoekstra. Die had gezegd ‘bezorgd’ te zijn over de Israëlische maatregelen, maar dat is volgens The Rights Forum niet genoeg. De organisatie verwacht nu concrete maatregelen van de minister.

Turkije: ‘Griekenland had Turkse jets in vizier’

de Kanttekening
-
0
Turkije: ‘Griekenland had Turkse jets in vizier’

Turkije beticht NAVO-bondgenoot Griekenland ervan Turkse militaire vliegtuigen in het vizier te hebben gehad. Zo’n ‘radar-lock’ wordt in NAVO-verband als een ‘daad van vijandigheid’ beschouwd, meldt de Arabische nieuwszender al Jazeera. 

Volgens Turkije hebben de Grieken het Russische raketsysteem S-300 op Kreta gebruikt om Turkse jets op verkenningsmissie over de Middellandse Zee te ‘intimideren’.

De Turken achten dat ‘onverenigbaar met de geest van het NAVO-bondgenootschap’. Beide landen zijn lid van de NAVO.

‘Ondanks deze vijandige actie hebben onze jets hun missie volbracht en zijn ze veilig teruggekeerd naar hun basis’, aldus het Turkse ministerie van Defensie.

Deze beschuldiging is de nieuwste claim van Turkije over het buurland, dat vaker Turkse vliegtuigen tot mogelijk doelwit zou maken.

Het Griekse ministerie van Defensie wuift alle beschuldigingen weg: ‘Het Griekse S-300-raketsysteem heeft nooit Turkse F-16’s vergrendeld.’

Turkije heeft de Griekse militaire vertegenwoordiger op het matje geroepen en een klacht ingediend bij de NAVO.

Griekenland en Turkije liggen decennia in de clinch over een veelheid aan kwesties. Zo liepen de spanningen in 2020 op over gasboringen in de Middellandse Zee. Ook beticht Turkije Griekenland van het schenden van internationale verdragen door het ‘militariseren van de eilanden’ op de Egeïsche Zee. Griekenland zegt dat te doen tegen een ‘potentiële aanval vanuit Turkije’s grote militaire vloot’. En de Turkse president Erdogan brak onlangs de dialoog met Griekenland af, omdat dat land lobbyde tegen Amerikaanse wapenverkopen aan Turkije.

Na het wegduwen van God zouden we het zelf wel eventjes regelen. Nee, dus

Lody van de Kamp
-
0
Na het wegduwen van God zouden we het zelf wel eventjes regelen. Nee, dus

Op een studiedag van docenten in het voorgezet onderwijs mocht ik een bijdrage geven over de lesprogramma’s op de orthodox-joodse scholen, in deze tijd van secularisatie onder met name jongeren. Hoe houden wij onze kinderen bij het geloof?

Aan de docenten vertel ik over de noodzaak dat de religieuze praktijk op school nauw aansluit bij de religieuze beleving van thuis. Dat voorkomt veel vragen en onzekerheid bij jongeren. Zij weten dan thuis én op school precies waar zij aan toe zijn.

Ik beschrijf het rigide studieprogramma op de gemiddelde orthodox-joodse school, zowel hier in Nederland maar ook in het buitenland, waar vergelijkbare grote orthodox-joodse gemeenschappen wonen. De dag vangt aan met het ochtendgebed, lang voordat de schoolbel afgaat bij andere scholen. De leerlingen komen pas thuis na de vele uren godsdienstonderwijs dat naast het reguliere curriculum worden onderwezen. Dan hebben hun minder religieuze leeftijdsgenoten allang allerlei plezierige buitenschoolse activiteiten achter de rug.

Mijn verhaal besluit ik met een opsomming van de kledingeisen die bij deze levensstijl horen. De jongens, vanzelfsprekend, de gehele dag (en nacht) met keppeltjes op, hun witte schouwdraden op de hoeken van hun kleding. De meisjes hebben mouwen tot over de ellebogen en natuurlijk geen pantalon, maar altijd een rok. En nog meer van deze regels.

Eén van de docenten in mijn gehoor staat op. ‘Rabbijn Van de Kamp, hoe is dit in uw scholen in vredesnaam mogelijk? U heeft toch ook púbers? Met al die pubers bij ons is het geen doen meer. Soms weet ik werkelijk niet meer wat we moeten doen.’

Nu is het mijn beurt om verbaasd te zijn. ‘U bent toch docent in het VO?’

‘Ja’, beaamt de dame, ‘dat zijn de leerlingen waar wij mee werken.’

‘Als dat de situatie is, dan begrijp ik niet helemaal uw zorgen’, antwoord ik. ‘Deze kinderen in deze leeftijdscategorie zijn aan u toevertrouwd. Dit is uw specialisme. Hoe kunt u zich dan afvragen hoe u hen in vredesnaam de onderwijszorg kunt bieden die zij nodig hebben?’

Haar handelingsverlegenheid verbaast mij. De dokter loopt ’s ochtends ook niet zijn praktijk binnen met de verzuchting: ‘Nee, weer allemaal zieke mensen!’ – toch?

Er zijn inmiddels zoveel crises, dat we afgestompt raken bij het horen van het woord ‘crisis’

Ooit kende ook de bredere samenleving iets van een Hoger Gezag. Er was Iets dat de wereld aanstuurde en ons bij de les hield: ‘De wereld is niet maakbaar.’ Maar met het wegduwen van het G’ddelijke uit onze samenleving ontstond gaandeweg het idee dat we het zelf wel allemaal konden regelen.

Maar is onze wereld wel maakbaar? Nee, dus. Zodoende moest onze poging van het zelf aansturen al gauw ruimte maken voor een handelingsverlegenheid die haaks staat op onze veronderstelde grote kennis van zaken en de wetenschappelijke ontwikkelingen. Wat overblijft, is dat de samenleving wordt meegesleept van de ene crisis naar de andere.

Wat is hierin nu eigenlijk de taak van onze regering? Voldoet de regering al aan haar opdracht wanneer zij niet veel meer doet dan de burgers op sleeptouw nemen in dit proces, wat je een constant crisismanagement kunt noemen? Of moet ze zorgen dat het dagelijks leven van burgers zo regulier mogelijk verloopt, in goede én in slechte tijden?

MH-17, vluchtelingencrisis, stikstof, corona, wooncrisis, Oekraïne, energiecrisis, inflatie en nu de azc-crisis: er zijn inmiddels zoveel crises, dat we afgestompt raken bij het horen van het woord ‘crisis’. Dat woord doet niet veel meer. Het wordt dan ook tijd dat we alles dat op ons afkomt terugplaatsen binnen het kader van wat gewoon voorkomt op onze planeet. Toen en nu. Gewoon, net als bij die dokter.

Zieke mensen in de wachtkamer, dat is de gewoonste zaak van de wereld. Daar is geen speciaal crisisbeheer voor nodig.

Deense staatscommissie bepleit hoefddoekverbod op basisscholen

de Kanttekening
-
0
Deense staatscommissie bepleit hoefddoekverbod op basisscholen

Een door de Deense regering benoemde commissie vindt dat er een verbod moet komen op het dragen van de hijab voor jonge meisjes op scholen.

Volgens de commissie laat een hoofddoek een verschil zien tussen moslimmeisjes en andere meisjes, waarbij de kinderen worden verdeeld in ‘wij’ en ‘zij’.

‘Als je een klein meisje bent en naar de basisschool gaat, zou je kind moeten kunnen zijn’, aldus de sociaaldemocratische burgemeester Christina Krzyrosiak Hansen, hoofd van de commissie.

Hansen gelooft niet dat meisjes op de lagere school zelf kiezen voor de hijab. ‘Er kan niemand zijn die gelooft dat een achtjarig meisje dit zichzelf aandoet’, zegt ze.

Een hijabverbod is volgens Hansen niet in strijd met de godsdienstvrijheid.

De regering en het parlement van Denemarken zijn niet verplicht om de aanbevelingen van de commissie op te volgen.

De minister van Immigratie en Integratie weigerde commentaar te geven op het standpunt van de commissie, toen de Deense radio hierom vroeg.

Sommige experts wijzen op mogelijke nadelen van het advies van de commissie. Zij vinden een verbod wel degelijk een schending van de godsdienstvrijheid. Ook zouden moslimmeisjes thuis in een lastig parket worden geduwd.

Tevens wijzen ze op studie uit Frankrijk, waar zo’n hijabverbod voor jonge scholieren al bijna twintig jaar geldt. Zo’n vijf procent van de hijabdragende meisjes ging vlak na de invoering van dat verbod helemaal niet meer naar school.

Turkse zangeres opgepakt na uitspraak over perversiteit en islamonderwijs

de Kanttekening
-
0
Turkse zangeres opgepakt na uitspraak over perversiteit en islamonderwijs

De beroemde Turkse popzangeres Gülsen Bayraktar Colakoglu (46) is opgepakt. Ze had al een rechtszaak aan haar broek hangen vanwege ‘provocatieve uitspraken’ en ‘het aanzetten van het volk tot haat en vijandigheid’.

Tijdens een concert in april, waarvan de beelden vorige week opdoken op sociale media, relateerde Gülsen in een giechelige bui ‘perversiteit’ aan ‘islamitisch onderwijs’.

‘Hij heeft vroeger onderwijs genoten bij Imam-Hatip (een islamitische school, red.), daar komt zijn perversiteit vandaan’, zei ze schertsend over een bandlid op het podium.

De Turkse krant Sabah rept van ‘schandalige beelden waarin de omstreden Gülsen – die in haar concerten met de LGHBT-vlag zwaait en mensen die daar niks mee hebben oproept te vertrekken – over islamitisch onderwijs’.

Al snel vroegen vele duizenden Turken via social media al om haar arrestatie. Diyanet, het Turkse overheidsinstituut dat de soennitische staatsgodsdienst vertegenwoordigt, spreek van een ‘onaanvaardbare’ uitspraak.

Ook een regeringswoordvoerder noemt haar opmerkingen een ‘schande’. ‘Een deel van de samenleving aanvallen met de beschuldiging van ‘perversie’ en proberen Turkije te verdelen, is een haatmisdrijf en een schande voor de mensheid.’

Voorafgaand aan haar arrestatie zei Gülsen nog dat ze niemand had willen kwetsen met haar opmerking. ‘Het spijt me dat mijn woorden materiaal hebben gegeven aan kwaadwillenden die erop uit zijn om ons land te polariseren.’

Haar advocaat belooft in beroep te gaan tegen de arrestatie van de ster. ‘Onze cliënt heeft geen misdaad begaan.’

Primeur in Iran: vrouwen kijken clubvoetbal in stadion na druk bonden

de Kanttekening
-
0
Primeur in Iran: vrouwen kijken clubvoetbal in stadion na druk bonden

Na druk van de internationale voetbalbond FIFA en de Aziatische voetbalconfederatie AFC mochten enkele honderden Iraanse vrouwen in Teheran een wedstrijd kijken in het voetbalstadion van FC Esteghlal, de grootste club van de hoofdstad.

De afgelopen jaren mochten Iraanse vrouwen al een handjevol wedstrijden van het Iraanse nationale elftal zien. Maar de wedstrijd van gisteren was de eerste in de Iraanse voetbalcompetitie waar ze bij aanwezig mochten zijn.

Vlak na de Iraanse Revolutie van 1979, die de streng-conservatieve ayatollahs aan de macht bracht, waren vrouwen niet meer welkom in voetbalstadions.

De Iraanse autoriteiten doen er alles aan om de seksen gescheiden te houden. Zo hebben vrouwen aparte vakken waar ze mogen zitten. Ook zijn er aparte ambulances voor vrouwen, mocht er iemand onwel worden.

Het is nog onduidelijk bij hoeveel wedstrijden en van welke clubteams vrouwen ook in de toekomst aanwezig mogen zijn. De Iraanse minister van Binnenlandse Zaken gaf deze week aan: ‘Overal waar we stadions kunnen voorbereiden op deelname van vrouwen, is er geen obstakel, maar de voorwaarde is wel dat de stadions klaar zijn.’

Ondertussen worden vrouwen in Iran, aldus niet-geverifieerde berichten op social media, nu beboet als ze rondlopen met een ‘ongepaste hijab’. De regering zou hebben besloten vrouwen die er ‘onzedig’ bij zouden lopen niet langer te arresteren. Een bron bij nationale politie ontkent tegen Middle East Eye het bestaan van ‘een lijst met boetes’ met betrekking tot de hijab.

Enkele weken geleden verscheen kunstenares Sepideh Rashno op de Iraanse staatstelevisie, om te vertellen dat ze zich ongepast zou hebben gekleed. Volgens critici zei de vrouw dit onder druk, en kon je zien dat ze was geslagen.

Erdogan herhaalt: Syrië-offensief op komst, ondanks protest VS en Rusland

de Kanttekening
-
0
Erdogan herhaalt: Syrië-offensief op komst, ondanks protest VS en Rusland

De Turkse president Erdogan heeft zijn plannen herhaald voor een militair offensief in Noord-Syrië tegen de Koerdische YPG-milities. Dit, ondanks bezwaren van de Verenigde Staten en Rusland hiertegen.

In zijn toespraak zwoer Erdogan dat Turkije de ‘strijd tegen terroristische organisaties (de Koerdische YPG-milities, red.) zou voortzetten, totdat we ervoor hebben gezorgd dat er een veiligheidszone van dertig kilometer langs onze zuidelijke grenzen is.’

Erdogan zei geen boodschap te hebben aan degenen die tegen dit nieuwe offensief zijn – waarmee hij impliciet doelde op de Verenigde Staten en Rusland. ‘We gaan door met het uitvoeren van deze operaties volgens de veiligheidsplannen van ons land.’

Sinds 2016 heeft Turkije vier militaire operaties ondernomen tegen de Koerdische YPG. De YPG steunden de VS en Rusland in de strijd tegen IS. Volgens Turkije is de YPG de Syrische uitloper van de PKK, de Koerdische militie die in Turkije, de VS en de Europese Unie op de terreurlijst staat.

Rotterdam: COA biedt excuses aan na plaatsing Afghanen zonder overleg

de Kanttekening
-
0
Rotterdam: COA biedt excuses aan na plaatsing Afghanen zonder overleg

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft zijn excuses aangeboden aan de gemeente Rotterdam. De reden: het opvangorgaan had de gemeente niet geïnformeerd over het plaatsen van 96 Afghaanse vluchtelingen in een Rotterdams hotel.

Toen bekend werd dat het COA Rotterdam voor een voldongen feit had gesteld, ontstond onrust in de gemeenteraad. Leefbaar Rotterdam, VVD en Forum voor Democratie stelden vragen.

Raadslid Simon Ceulemans van Leefbaar Rotterdam was ontstemd. ‘Het COA mag dat niet doen. Het is absurd. Het COA moet bij de gemeente aankloppen als het een verzoek heeft om mensen op te laten vangen. In Rotterdam is de gemeente de baas.’ VVD-raadslid Simon Becker beaamde dit: ‘COA had dit moeten overleggen.’

Het stadsbestuur is het daarmee eens. ‘Niet de juiste manier en het COA heeft al excuses aangeboden, die het college heeft aanvaard’, aldus wethouder Faouzi Achbar. ‘Het is een incident en ik ga ervan uit dat het geen tweede keer gebeurt. We zijn in gesprek om dergelijke situaties te voorkomen.’

Het COA legt in een brief uit dat de 96 Afghanen statushouders zijn, die vorige week vrijdag zijn geëvacueerd uit Nederland en zo snel mogelijk onderdak moesten krijgen. Ze zijn al aangemerkt als statushouder en hebben daarom recht op huisvesting in Nederland. De 96 zullen maximaal een maand in het hotel verblijven.

Leefbaar-raadslid Ceulemans is blij met de reactie van het COA. De gemeente Rotterdam moet zich volgens hem wel aan de coalitieafspraak – maximaal vijfhonderd asielzoekers in Rotterdam – houden.

Over dat quotum zijn de linkse partijen in Rotterdam dan weer niet te spreken.

‘Een quotum over mensenlevens…’, zo hekelt BIJ1-raadslid Larissa Vlieger het asielzoekersquotum. PvdA-fractievoorzitter Richard Moti vindt het krom dat Rotterdam wel 2.500 Oekraïense vluchtelingen kan onderbrengen. Dit heeft volgens Moti alles te maken met hun huidskleur.

Coalitiepartij D66 vindt het maar lastig. Er ligt nu eenmaal een coalitieakkoord, dat het heeft gesmeed met Leefbaar, de VVD en Denk, ‘en in zo’n akkoord doet men concessies’.

‘‘War on terror’ bleek voedingsbodem voor extremistisch populisme’

Ewout Klei
-
0
‘‘War on terror’ bleek voedingsbodem voor extremistisch populisme’

‘De war on terror staat integratie van islamitische minderheden in de Nederlandse samenleving in de weg. Ze zijn ook met het Midden-Oosten verbonden. Door wat daar gebeurt en dankzij de war on terror voelen ze afstand met de westerse samenleving, met Nederland.’ Aan het woord is Ihab Saloul (1973), hoogleraar Memory and Narrative aan de universiteiten van Amsterdam (UvA) en Bologna. We spraken met de Palestijns-Nederlandse cultuurwetenschapper over 9/11, de zogenoemde war on terror en oriëntalisme: een westerse visie op het Midden-Oosten die essentialistisch en a-historisch is. Wat heeft twintig jaar ‘war on terror’ ons opgeleverd? En als we willen dat ‘Oost’ en ‘West’ zich verzoenen, wat moet er dan gebeuren?

Heeft de oorlog tegen terreur de wereld veiliger gemaakt?

‘Nee, niet bepaald. Wat de Amerikanen en in hun kielzog de Europeanen deden, was een nieuwe vijand uitzoeken. In de Koude Oorlog waren het de communisten, nu waren het de terroristen uit het Midden-Oosten. Na 9/11 werd er geen specifiek doelwit uitgezocht, maar werden Afghanistan en daarna Irak aangevallen. Deze invasies hebben de wereld niet veiliger gemaakt. Het is hierdoor alleen maar verslechterd. De oorlog in Irak heeft meer dan een half miljoen Irakese burgers het leven gekost.’

President George W. Bush ontkende toentertijd dat Amerika in oorlog was met de islam, maar sprak wel over een ‘kruistocht’. ‘Deze kruistocht, deze oorlog tegen het terrorisme, gaat een tijdje in beslag nemen’, zei hij enkele dagen na de aanslagen. Hoe moeten we dit duiden?

‘Het idee van kruistocht komt bij Christian Zionism vandaan, een christelijke ideologie die erg pro-Israël en anti-islam is en een sterke lobby heeft in de Verenigde Staten, maar ook in Nederland. Maar het probleem is breder dan die kruistochtgedachte. Het Westen wil het Midden-Oosten domineren. Heel belangrijk is de olie. Daarom werd Irak binnengevallen. Daarom zijn de Amerikanen nog steeds niet weg uit Irak, terwijl ze Afghanistan nu verlaten hebben.

‘De verhalen in de westerse media waren eenzijdig. In 2001, toen de NAVO de Taliban had verjaagd, claimden westerse media dat de oorlog was gewonnen en dat ze in Afghanistan bezig waren met een opbouwmissie. Daar klopte niets van. De Taliban waren niet verslagen. En ze konden dit jaar, toen de Amerikaanse troepen het land verlieten, in korte tijd Afghanistan heroveren. De Verenigde Staten gaven Afghanistan op, omdat de missie in dit land helemaal niets opleverde. Irak levert wel wat op, dankzij de olie.’

De Europese NAVO-bondgenoten volgden Amerika trouw. Hoe duidt u dit?     

‘Het is jammer dat de Europeanen de VS na 9/11 blindelings hebben gevolgd. Zij hebben ook slachtoffers gemaakt, zonder dat de wereld er veiliger op geworden is. Europa vindt het vooral belangrijk dat de war on terror zich buiten Europa afspeelt. Dat is het EU-beleid. De aanslagen in Londen in 2005 waren een grote shock. Met aanslagen in het Midden-Oosten en elders heeft Europa minder moeite. Dit is een aparte manier van denken. Want uiteindelijk is deze kortzichtige politiek helemaal niet veiliger.’

Wat is de prijs van deze politiek?

‘In Europa hebben we te maken met een multiculturele samenleving, die ook steeds multicultureler wordt. Hoe integreer je deze mensen, als je hun families in het Midden-Oosten bombardeert? Hoe kunnen we minderheden laten identificeren met de Nederlandse, met de Europese geschiedenis? Dat is een belangrijke uitdaging. De war on terror staat integratie van islamitische minderheden in de Nederlandse samenleving in de weg. Ze zijn ook met het Midden-Oosten verbonden. Door wat daar gebeurt en dankzij de war on terror voelen ze afstand met de westerse samenleving, met Nederland. We missen nu een rationeel, menselijk beleid tegenover islamitische minderheden. Je moet realistisch denken. Onze samenleving ziet er over vijftig jaar heel anders uit, demografisch gezien. Dat betekent ook dat we moeten nadenken over de toekomst. Hoe we als samenleving toch met elkaar kunnen samenleven. We moeten meer inclusief zijn, in plaats van dat tegenstellingen in de samenleving worden versterkt.’

Is de war on terror een oorlog tegen de islam?

‘De war on terror is geen oorlog tegen de islam, maar een oorlog tegen moslims in het Midden-Oosten. Doel is om het Midden-Oosten te domineren. Het Westen is verantwoordelijk voor extremistische groeperingen. De Taliban komen voort uit de Moedjahedien die tegen de Sovjets in Afghanistan vochten. Het Westen steunde deze conservatieve islamitische vrijheidsstrijders en steunde ook Saoedi-Arabië tegen seculiere, Arabisch-nationalistische regimes. Van het secularisme is nu weinig meer over. Sterker nog, je bent verdacht als je jezelf seculier noemt, want dan word je gezien als pro-westers en heul je met de vijand. Dankzij de war on terror is het seculiere denken in het Midden-Oosten kapotgemaakt.’

‘Dankzij de war on terror is het seculiere denken in het Midden-Oosten kapotgemaakt’

Zijn de moslims niet de echte slachtoffers van 9/11, vanwege de war on terror die daarop volgde?

‘Het zijn de mensen. Moslims, maar ook andere slachtoffers. Ik wil hier geen onderscheid tussen maken.’

Het boek The clash of civilizations van Samuel Huntington verscheen in 1996, vijf jaar voor 9/11. Hierin betoogde hij dat het Westen en de islamitische wereld zouden botsen, en dat dit ook tot bloedige conflicten zou leiden. Heeft Huntington gelijk gekregen?  

‘Huntington heeft een onzintheorie bedacht, die door Edward Saïd (de beroemde Palestijns-Amerikaanse literatuurwetenschapper, 1935-2003, red.) een ‘theory of ignorance’ wordt genoemd. Hij heeft tegenstellingen opgeblazen met zijn conflicttheorie, terwijl we juist behoefte hebben aan verzoeningstheorieën. De theorie van de botsing der beschavingen is heel oriëntalistisch omdat het Midden-Oosten essentialistisch (eenvormig, red.) en als stereotype wordt voorgesteld, wat geen recht doet aan de diversiteit.’

Dit begrip ‘oriëntalisme’ komt ook van Saïd. Wat bedoelde hij hiermee?

‘In het Midden-Oosten wordt de term ‘oriëntalisme’ gebruikt als scheldwoord. Dat is onterecht. Saïd wilde dat we ons bewust zouden zijn van onze blik, van onze vooroordelen over de ander. We moeten niet blijven hangen in stereotypen van mensen die niet op ons lijken.

‘Ik kende Saïd persoonlijk, heb in 1994 nog colleges van hem gehad in Palestina. Voor hem was de notie van twijfel heel belangrijk. Je moet kunnen twijfelen aan het dominante narratief. Westerse media volgen het overheidsnarratief veel te makkelijk. Twijfel helpt juist om een ander perspectief te ontwikkelen, zo ontwikkelt een samenleving zich.’

Maar twijfel kan ook leiden tot nepnieuws en complottheorieën. Denk aan 9/11 als ‘inside job’ of als ‘zionistisch complot’. Moet je die theorieën niet juist weerspreken?

‘Het probleem is dat veel mensen praten zonder voldoende kennis. Dat doen ze in Nederland, maar ook in de Arabische wereld. Mensen zonder voldoende kennis zijn vatbaarder voor complottheorieën. Sociale media hebben het geloof hierin versterkt. Daarom is het belangrijk dat we kennis uitwisselen, voorbij de vooroordelen durven te denken, elkaar leren kennen.’

Verzoening in plaats van conflict, dus. Toch lijkt het idee van een clash of civilizations onder politici als Geert Wilders en Gert-Jan Segers nog steeds populairder dan het gedachtegoed van Saïd. Wat vindt u hiervan?

‘Het idee van botsende beschavingen leeft breed. Niet alleen bij Wilders en Segers, maar ook bij wijlen Pim Fortuyn, Ayaan Hirsi Ali, Theo van Gogh en Rita Verdonk. En in het buitenland bij bijvoorbeeld de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Duitse anti-islambeweging Pegida. Hoewel er nu twintig jaar geroepen wordt dat er sprake is van botsende beschavingen, levert deze theorie van angst ons niets op – behalve misschien boeken die goed verkopen. Want we moeten juist investeren in de toekomst, in mensen uit niet-westerse culturen. Dan krijg je een duurzame en vredige samenleving.’  

Heeft uw pleidooi niet ook een autobiografisch element? U komt immers uit Palestina en bent nu hoogleraar in Nederland geworden.

‘Dat kun je misschien wel zo stellen. Ik heb dankzij een uitwisselingsproject tussen de Birzeit University in Ramallah en de UvA in Nederland mijn master kunnen doen, en heb hier ook mijn proefschrift geschreven. Verder heb ik ook in Berlijn en in Bologna gedoceerd, en mij verdiept in de Duitse en Italiaanse filosofie. Heel belangrijk is de uitwisseling van ideeën. Daardoor krijg je begrip voor elkaars standpunten, begrip voor elkaar als mens.’

Maar het westerse discours over het Midden-Oosten is na 9/11 juist verhard. Wat is de belangrijkste verandering geweest? 

‘De war on terror is een voedingsbodem gebleken voor de extremistische politiek van populisme, die een groot gevaar vormt voor het Westen, gevaarlijker dan terrorisme. Complottheorieën als QAnon, maar ook racisme en haat tegen moslims ontwrichten onze samenleving. Dat is het belangrijkste neveneffect geweest van de war on terror.’

En is het Midden-Oosten na 9/11 meer antiwesters geworden? Of ligt dat toch genuanceerder?

‘Mensen in het Midden-Oosten zijn negatiever gaan denken over het Westen, maar dat ligt aan het Westen zelf. Tijdens de Arabische lente zagen we wat mensen in het Midden-Oosten echt willen. Meer vrijheid, meer democratie. Ze willen leven in vrede, een betere toekomst voor zichzelf en hun kinderen. Maar het Westen steunde juist de contrarevolutie, politici als de Egyptische dictator Abdul Fatah al-Sisi. Afkeer voor het Westen betekent trouwens niet een afkeer voor westerse mensen. Het is een afkeer voor westerse politiek, westers buitenlands beleid. Die nuance wil ik graag maken.’

‘Mensen in het Midden-Oosten zijn negatiever gaan denken over het Westen, maar dat ligt aan het Westen zelf’

De war on terror heeft ons niet verder geholpen. Heeft het Westen hiervan geleerd?

‘Nauwelijks. Nu Afghanistan is heroverd door de Taliban gaat alle aandacht van de westerse media uit naar Afghaanse vrouwen. Het oriëntalistische narratief is dat zij onderdrukt worden door de Taliban. Alleen vrouwen die dat narratief bevestigen werden opgevoerd in een groot artikel in NRC van enkele weken geleden. Want dit verkoopt.’

Wat voor invloed heeft de war on terror gehad op het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen?

‘Israël kreeg hierdoor de overhand in onderhandelingen. Voor 9/11 was de Palestijnse onderhandelingspositie veel sterker. Israël werd tot de Oslo-akkoorden gedwongen. Maar dankzij 9/11 werd dit allemaal tenietgedaan. De Israëlische televisie liet beelden van juichende Palestijnen zien die blij waren met de aanslagen op de Twin Towers in New York. Deze beelden gingen de wereld over en bevestigden het Israëlische narratief, dat Palestijnen terroristen zijn. Voor 9/11 was er een reële mogelijkheid dat er een Palestijnse staat zou komen, die mogelijkheid is nu nagenoeg van de kaart verdwenen. Israël gaat door met de nederzettingenpolitiek op de Westbank en blijft maar stukken land afpakken.’

‘Oh, East is East and West is West, and never the twain shall meet’, schreef de negentiende-eeuwse dichter Rudyard Kipling. Is de kloof tussen Oost en West onoverbrugbaar? Of kunnen we de kloof wel overbruggen?

‘Nee, die kloof is niet onoverbrugbaar. Maar belangrijk is het perspectief van Saïd: dat we verder kijken dan onze neus lang is en niet blijven hangen in stereotyperingen van de ander. En ook dat het hebben van meer perspectieven onze blik juist verruimt. Verder moeten we beseffen dat de war on terror niets heeft opgeleverd – behalve nog meer verwoestingen en nog meer haat. Willen we nog twintig jaar war on terror? Nee, we willen juist dat er vrede komt. En dat kan door meer kennis uit te wisselen, meer cultuuruitwisseling, meer begrip voor elkaar. Kennisuitwisseling is veel effectiever dan ontwikkelingshulp. Je moet Afrika geen kant-en-klaarmaaltijden geven, maar Afrika een kans geven zichzelf te ontwikkelen. Maar hiervoor is een langetermijnperspectief nodig. En dat ontbreekt nog.’

Hoe denkt u dat het discours er over twintig jaar uitziet? Hebben we dan een breder perspectief op Oost en West, op de wereldproblematiek dan nu het geval is?

‘Als cultuurwetenschapper kan ik de toekomst niet voorspellen, maar mijn vermoeden is dat we de komende vijf à tien nog steeds te maken hebben met populisme. Toch beschouw mijzelf als een optimist en geloof dat we de tegenstellingen te boven kunnen komen. We komen denk ik uiteindelijk tot het besef dat we er samen uit moeten komen. Uit de coronapandemie, maar ook uit de pandemie die de politiek van het Midden-Oosten is geworden dankzij westerse inmenging. Want we moeten dit uiteindelijk samen oplossen.’

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de Kanttekening op 10 september 2021.

VS: rijke Republikeinse donor beticht van geven racistisch huisfeestje

de Kanttekening
-
0
VS: rijke Republikeinse donor beticht van geven racistisch huisfeestje

Mary Nicosia, een rijke socialite uit Rochester in de Amerikaanse staat New York, ligt onder vuur vanwege het organiseren van een wel heel apart Juneteenth-feestje. Juneteenth is het Amerikaanse Keti Koti, de dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt gevierd.

Het gewraakte feestje werd begin juli bij haar thuis gevierd. Het gazon was versierd met Juneteenth-vlaggen, maar ook met kartonnen figuren van oud-president Donald Trump. Op het menu stond Kentucky Fried Chicken – ten tijde van de slavernij aten zwarte mensen vaak gefrituurde kip – en Hennessy’s cognac, een cognac die populair is bij Afro-Amerikanen.

Er ontstond ophef over het feestje. Een brandweercommandant van Rochester nam een Afro-Amerikaanse collega mee, maar die vond de ‘humor’ van de Trump-aanhangers nogal smakeloos.

Te midden van alle commotie organiseerden Mary Nicosia en haar man een persconferentie om hun naam te zuiveren. Hoewel ze zei dat het feestje niet racistisch was bedoeld, gaf ze – tot verbazing van de aanwezige pers – toe dat ze wel eens racistische berichten had getwitterd onder een parodie-account. Ze bood hiervoor haar verontschuldigingen aan.

Mary Nicosia en haar man zijn schatrijk en hebben in 2020 geld gedoneerd voor de verkiezingscampagne van Donald Trump. Ook doneerden ze geld voor lokale politici. Enkelen hebben nu aangeven nieuwe donaties van het stel niet meer op prijs te zullen stellen.

1...533534535...1.043Pagina 534 van 1.043

Over ons

de Kanttekening is een onafhankelijke en emancipatoire mediaorganisatie. Onze kernwaarden zijn: vrij, moedig en inclusief.

Over menu

© 2017 de Kanttekening B.V. Alle rechten voorbehouden.

Gebruiksvoorwaarden | Privacy statement | Adverteren & contact