Terwijl het debat over migratie en asielzoekers verhardt, vraagt een collectief van organisaties aandacht voor de bijdrage van vluchtelingen aan de samenleving. Tijdens de Refugee Welcome Week staan ontmoeting en verbinding centraal. ‘Sociale cohesie bouw je niet met beleid, maar door mensen samen te laten komen.’

De Kanttekening sprak met Yordi Lassooy, voorzitter van Migration Inc. en éen van de initiatiefnemers van het programma dat onder andere bestaat uit verhalen van mensen die zelf ooit vluchteling waren, workshops over solidariteit, optredens en een dansend protest door Amsterdam.

Aan de telefoon vertelt Lassooy dat haar organisatie samen met organisaties die al langer samenwerken om nieuwkomers te laten participeren, heeft besloten een beweging te starten. ‘Een beweging die is gebouwd door mensen die zelf weten hoe het is om te vluchten. Refugee Welcome is een beweging die ontstaan is in het Verenigd Koninkrijk. Toen hebben we besloten dat naar Nederland te halen en vanuit de Nederlandse context voor verbinding te zorgen, met radicale hoop. Om een ander geluid te laten horen die verbindend is.’

Waarom vonden jullie dit het moment om hiermee te beginnen?

‘Wij willen niet meer aan de zijlijn staan. Het migratiedebat is de afgelopen jaren verhard. Wij willen voor verbinding zorgen in plaats van verdeeldheid. Vluchtelingen en mensen met een migratieachtergrond worden altijd aan de zijlijn gezet. De discussies op talkshows op tv en debatten worden gevoerd door mensen die geen ervaring hebben met vluchten of weten wat het betekent om te moeten integreren. Het is het resultaat van jarenlange onmenselijkheid richting vluchtelingen. Er wordt gedaan alsof vluchtelingen de oorzaak zijn van allerlei maatschappelijke problemen, zoals het woningtekort. Vluchtelingen worden als een bedreiging gezien en een last, in plaats van een kracht. Maar zoals u weet, werken vluchtelingen in de fabrieken, op Schiphol, in de zorg. Maar dat wordt niet verteld. En dat soort taal maakt heel veel mensen kapot.’

‘Bekend maakt bemind’

Lassooy vertelt dat ook mensen die in Nederland zijn geboren en wier ouders ooit vluchtelingen waren, als vluchtelingen worden weggezet.

‘Mensen worden puur om hun huidskleur of accent als “ander” neergezet. Ze worden er steeds aan herinnerd dat ze anders zijn. Wij willen dat veranderen door kennis te delen en bewustzijn te creëren dat mensen niet bang hoeven te zijn voor de ander. Die ander heeft uit nood zijn of haar land moeten ontvluchten. We moeten de mensenrechten blijven respecteren en mensen zien als mens in plaats van als bedreiging.’

De afgelopen tijd waren er veel protesten door het hele land, vaak buiten de Randstad, tegen de komst van met name noodopvangcentra voor asielzoekers. Jullie organiseren de komende twee weken activiteiten in de Randstad. Hoe proberen jullie ook de mensen buiten de Randstedelijke bubbel te bereiken?

‘Er wordt een sessie in Groningen georganiseerd en we willen onze activiteiten ook uitbreiden naar andere dorpen en steden. Op dit moment is er alleen capaciteit voor deze steden, maar wij zoeken altijd naar partners in andere delen van Nederland die activiteiten willen organiseren. Iedereen is welkom, met een groot of klein initiatief. Het gaat gewoon om ontmoeting tussen mensen. Bekend maakt bemind. Niet als tegengeluid, maar als ontmoeting en verbinding.’

Hoe zorgen jullie ervoor dat lokale gemeenschappen meer gaan voelen voor asielzoekers?

‘Door samen iets te doen. Niet praten óver vluchtelingen, maar mét hen. Samen met de Nederlandse bevolking door middel van cultuur, eten, sport en muziek in gesprek gaan met elkaar. Dit doen wij bijvoorbeeld bij azc’s en op andere locaties. Maar aangezien wij ons allen vrijwillig inzetten en een beperkt aantal leden hebben, kunnen we niet alles doen. Wij creëren een platform voor iedereen die iets in zijn eigen dorp of stad wil organiseren.’

Vaak blijkt een asielzoekerscentrum opeens goed te bevallen bij de lokale bevolking en vindt men het jammer als het centrum moet verdwijnen. Ziet u dit als bewijs dat als je mensen samen dingen laat doen, ze elkaar ook beter begrijpen?

‘Dát is nou sociale cohesie. Zodra mensen eenmaal meer over elkaar weten en het gesprek met elkaar aangaan, verandert hun beeld en komen ze tot een heel ander oordeel. Wij leven in een klein land en hebben meer gemeen dan je zou denken. We moeten solidair zijn met elkaar en elkaars cultuur en grenzen respecteren. Ook als we het niet met elkaar eens zijn. Dan kunnen we gewoon, democratisch, met elkaar blijven praten. Maar als wij niets over de ander weten, dan ontstaat er polarisatie en verdeeldheid.’

‘Ik vind dat beleidsmakers dichter bij de mensen zouden moeten staan’

Heeft u nog hoop dat het kabinet de opvangcrisis zal oplossen, met de onrust van de afgelopen tijd en de normalisering van extreemrechts in het achterhoofd?

‘Ik geloof nu écht in radicale hoop en dat is iets anders dan hopen dat het kabinet het gaat oplossen. Radicale hoop betekent dat je niet gaat afwachten, maar gewoon iets gaat doen. De situatie is ernstig, maar we gaan toch door. Om een ander geluid te laten horen. Stilzitten is op dit moment geen optie, want het kabinet gaat het toch niet oplossen voor ons en voor de minderheden. Daarom hebben we, met de warme energie om ons heen, de handen ineengeslagen om iets te gaan doen. Met iedereen die dit thema een warm hart toedraagt. Zodra wij als volk het eens zijn, dan volgt het beleid later, denken wij.’

Hopelijk luisteren ze daarnaar. Maar heb je uiteindelijk niet ook beleid nodig om zaken nationaal te regelen?

‘Ja, maar beleidsmakers staan te ver van de werkelijkheid. En ze zien niet echt wat voor schade dit mensen toebrengt. Wat het doet met mensen die dag en nacht hun best doen voor Nederland maar toch anders worden behandeld. En ze horen alleen maar negatieve dingen in de media, in plaats van positieve verhalen over vluchtelingen. Een groot deel van de televisiekijkers hoort deze negatieve geluiden. Ik vind dat beleidsmakers dichter bij de mensen zouden moeten staan. Wij hebben ook beleidsmakers uitgenodigd voor onze activiteiten. Ik hoop dat zij zullen komen en die verbinding en dialoog gaan starten. Dit kunnen we alleen samen doen, niet alleen door de vluchtelingen, maar samen met de Nederlandse bevolking. In dit kleine land moeten we samen in vrede leven.’