Striptekenaar Peter de Wit, bekend van het stripje Sigmund in de Volkskrant, ligt onder vuur: hij zou een antisemitische cartoon hebben gemaakt. Hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant wijst deze beschuldiging echter krachtig van de hand. Klok spreekt van politieke kritiek op Israël, niet op Joden.

De Wits gewraakte cartoon, die op 14 augustus in de krant stond, toont vijf Israëlische Joden die op uiteenlopende manieren bijdragen aan het onderdrukken of doden van Palestijnen. Onder het beeld staat: ‘Deze week in onze serie blije mensen: Israël.’ De Wit tekent niet alleen militairen, maar ook burgers, waaronder een vrouw die op veilige afstand ziet ‘hoe Gazanen creperen’ en een orthodoxe man die zegt: ‘Ik weet dat God aan mijn kant staat, goedzo God!’

Het is de tweede keer in korte tijd dat een tekening van De Wit tot verontwaardiging leidt in pro-Israëlische hoek. Op 27 juli verscheen een Sigmund‑strip waarin Israëli’s worden aangeduid als ‘smeerlappen’ die hun eigen verdedigers in de rug zouden schieten. Die cartoon leidde tot klachten, onder meer van de Israëlische ambassadeur.

Een van de critici is hoogleraar Joodse studies Jessica Roithman (VU Amsterdam). Volgens haar gaat De Wit in beide gevallen verder dan kritiek op Israëlisch beleid. In een reactie aan de Volkskrant schrijft zij dat de nieuwe cartoon geen uitspraak doet over wat Israël doet, maar over wat voor mensen Israëliërs zijn. Vooral de orthodoxe Jood zou volgens haar aansluiten bij een lange Europese geschiedenis van antisemitische beeldtaal. Zou de krant ook een cartoon plaatsen waarin moslims op de korrel worden genomen, vroeg ze zich retorisch af. De Volkskrant plaatste haar ingezonden brief niet.

Ook de pro-Israëlische polemisten Bart Nijman (De Telegraaf) en Bart Schut (Nieuw Israëlietisch Weekblad) mengden zich in het kritische koor. Schut vergeleek de Volkskrant met nazikrant Der Stürmer van Julius Streicher. ‘Tekenaar Peter de Wit is een racistische schoft. Jodenhaat is dé verbindende factor van linkse politiek geworden.’

Hoofdredacteur Pieter Klok ziet het toch anders. Hij stelt dat De Wit binnen de ruimte van politieke satire opereert. In een reactie aan een boze Volkskrant-lezer zegt hij dat de cartoon hard is, maar dat de werkelijkheid in Israël ook hard is. Volgens Klok richt de tekening zich op Israëlisch handelen, niet op Joden als groep. Dat lezers de Nederlandse Joodse gemeenschap erbij betrekken is volgens hem eerder een vorm van antisemitisme.

De Wit krijgt ook veel bijval, uit linkse, pro-Palestijnse hoek. Op social media wordt benadrukt dat kritiek op Israël niet gelijk staat aan antisemitisme en dat deze argumentatielijn, Israëlkritiek wegzetten als Jodenhaat, een beetje sleets is geworden.

Opvallend is dat eerdere Israël‑kritische cartoons van De Wit nauwelijks tot beschuldigingen van antisemitisme leidden. In 2025 won hij zelfs de Inktspotprijs voor een prent over Gaza. Toen ging de discussie vooral over de historische aannemelijkheid van het beeld, niet over Joodse stereotypen. Sinds de ambassadeur eind juli publiekelijk kritiek uitte op De Wits werk lijkt de gevoeligheid in pro‑Israëlische kring echter toegenomen.