Home Blog Pagina 441

Brits ministerie behandelt Soedanese vluchtelingen anders dan Oekraïense

de Kanttekening
-
0
Brits ministerie behandelt Soedanese vluchtelingen anders dan Oekraïense

‘Onbeschaamd racisme.’ Daaraan maakt het Britse ministerie van Binnenlandse zaken zich schuldig. Oekraïners krijgen snel opvang. Tegelijk is het land veel strenger voor asielzoekers met een andere huidskleur.

Die boodschap staat in de krant The Guardian. Namens drie organisaties: de Joint Council for the Welfare of Immigrants, de Migrants’ Rights Network en de Sudanese Community and Information Centre.

Volgens de drie organisaties laat de Britse regering zich leiden door racisme. Betrokkene Caitlin Boswell spreekt over ‘het racisme van het Britse immigratiesysteem’. Ze is tegen een Brits immigratiebeleid ‘langs strike raciale lijnen’. Ook hekelt ze de extreemrechtse taal van Britse ministers. Dit wakkert haat tegen zwarte en bruine migranten aan, vindt ze. Ze doelt op de uitlatingen van minister van Binnenlandse Zaken Suella Braverman. Zij deed in april maand stevige uitspraken over Pakistanen.

De Britse regering is het niet met de kritiek van de organisaties eens. ‘Het is verkeerd om kwetsbare groepen met elkaar te vergelijken en tegen elkaar op te zetten’, reageert een woordvoerder van de regering. ‘Het voorkomen van een humanitaire noodsituatie in Soedan is momenteel onze focus.’

In februari vorig jaar hekelde BIJ1 het racistische beleid van Polen. Dat land vangt Oekraïners ruimhartig op. Tegelijk weigerde Polen bij de grens zwarte studenten, die voor hun studie in Oekraïne woonden.

Na twaalf jaar neemt Syrië weer zitting in Arabische liga

de Kanttekening
-
0
Na twaalf jaar neemt Syrië weer zitting in Arabische liga

Syrië is weer welkom bij vergaderingen van de Arabische Liga. Afgelopen zondag besloten de ministers van Buitenlandse Zaken Syrië na een schorsing van twaalf jaar weer toe te laten.

De secretaris-generaal van de Arabische Liga, Ahmed Aboul Gheit, zei zondag dat al-Assad later deze maand de top van de Arabische Liga in Saoedi-Arabië kan bijwonen ‘als hij dat wil’. Aboul Gheit zei dit tijdens een persconferentie in Caïro, waar het hoofdkwartier van de Arabische Liga gevestigd is.

Het besluit laat zien dat Arabische landen hun betrekkingen met het regime van de Syrische president Bashar al-Assad normaliseren. Vanwege het excessieve geweld dat Assad gebruikte tegen Syrische burgers werd Syrië als lidstaat van de Arabische Liga geschorst. Maar omdat een overwinning voor de oppositie er nu hoogstwaarschijnlijk niet meer inzet hebben de Arabische regeringen besloten om de diplomatieke banden met Assad toch maar weer te herstellen.

Het enige land dat weigert de betrekkingen met Syrië te normaliseren is Qatar. Volgens Qatar verdient Syrië het niet om weer terug te keren in de groep, vanwege de misdaden van Assad tegen het Syrische volk. Qatar steunt al jarenlang soennitische oppositiegroepen tegen Assad, die ook de Syrische ambassade in Doha hebben overgenomen.

De Amerikaanse regering ten slotte heeft aangegeven haar beleid ten aanzien van Syrië niet te zullen wijzigen en het land als ‘schurkenstaat’ te zullen blijven behandelen, vanwege Assad.

We pakken de herdenking van de oorlog niet af, maar maken deze inclusiever

Tayfun Balcik
-
0
We pakken de herdenking van de oorlog niet af, maar maken deze inclusiever

Tayfun Balcik hield op Bevrijdingsdag op Plein ’40-’45 een toespraak. Wat betekent de Tweede Wereldoorlog voor hem als Turkse Nederlander? Nederlandse en Turkse geschiedenis raken bij hem verweven en iedereen moet in de spiegel kijken. Hier volgt de integrale tekst, die ook op 8 mei zeer de moeite van het lezen waard is.

‘Op een prachtige, zonnige dag fietste ik een aantal jaar geleden langs dit plein naar een vriend. Hij woont aan die kant, achter al die restaurants. Het was al avond en toevallig was de Dodenherdenking op 4 mei net begonnen. Ik fietste in eerste instantie door, maar maakte daarna rechtsomkeert en filmde het tafereel. Toen stuurde ik het filmpje naar mijn moeder, vader, broers en vrienden. ‘Wat is dat?’, vroeg een enkeling. ‘De Dodenherdenking voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog’, antwoordde ik. Daar werd lacherig over gedaan, als het al niet erger was.

Bij een andere herdenking van ook een aantal jaren geleden, zat ik thuis in de woonkamer met mijn ouders en stond precies om 20.00u op om demonstratief twee minuten stil te staan. Een traditie die ik wat betreft 4 en 5 mei nooit van huis uit heb meegekregen. Het thuisfront keek me met grote ogen aan: wat is er met deze jongen aan de hand? Daarna belandde ik weer in een van die eindeloze discussies met mijn vader. ‘Wat voor oorlog hebben de Nederlanders gekend dan? Ze hebben niet eens gevochten toen de Duitsers hun land binnenviel.’

‘Jawel hoor, vijf dagen hebben ze het volgehouden’, zei ik. Daar moest hij dan weer besmuikt om lachen.

Ik zeg ‘ze’. En dat zegt genoeg.

De herdenkingsdagen van 4 en 5 mei leven niet in mijn familie. En ik ben Turks genoeg om te weten dat dat een breder probleem is. Ja, het is problematisch dat de geschiedenis van het land waarin we leven geen onderdeel is van ons bestaan. Hier moeten we aan werken. En dat doen we vandaag.

Als historicus, dus als iemand die hier de geschiedenisopleiding heeft gevolgd aan de universiteit, weet ik meer over het Nederlandse verleden dan mijn eigen familie en vriendenkring – en dat is dan ook weer zo: ook meer dan de meeste witte Nederlanders. Maar je hoeft geen historicus te zijn om empathie te hebben voor de slachtoffers van deze of een andere verschrikkelijke oorlog. Dat kan ook door te luisteren naar de verhalen van de ander. En daar schort het helaas aan, in Nederland, vooral in Amsterdam. We wonen al ons hele leven hier, maar nog steeds zijn de verhoudingen gesegregeerd. We zijn opgegroeid in getto’s, met alleen maar Turken en Marokkanen. We zijn in de jaren negentig, toen we nog binnen de ring woonden, collectief buiten de ring gedumpt in Nieuw-West, of zoals oud-stadsdeelwethouder Fred Martin in een Volkskrant-artikel zei: ‘Strategisch bij elkaar gezet.’

Dus dat we de witte Nederlanders en de Nederlandse geschiedenis niet zo goed kennen, heeft ook hiermee te maken. Onze witte buren waren er niet meer. Ze waren met de noorderzon vertrokken. En de paar uurtjes geschiedenis op school, of vluchtige oogcontacten bij de Albert Heijn, is lang niet genoeg om die kloof te dichten.

Maar goed, laten we dan nu wel de geschiedenis in duiken. Ik had het zojuist over de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Slachtoffer is een woord dat vandaag de dag door bijna iedereen wordt gebruikt. Het is alsof bijna iedereen slachtoffer is in deze maatschappij en wijst dan naar de ander: zij hebben het gedaan. Die discussie leggen we even terzijde.

We hebben het over de invasie van de Duitsers, het bombardement van Rotterdam, de Holocaust. Bijna de hele Joodse gemeenschap van Amsterdam is uitgeroeid. 102.000 Joden, Sinti, Roma. In een klap weg. Opgepakt, beroofd en uiteindelijk vergast. In deel twee van de nieuwe documentaire van Coen Verbraak, Het Beloofde Land, is het allemaal weer te zien.

Interessant genoeg is men in mijn Turkse omgeving niet zo geïnteresseerd in Nederlanders als slachtoffers. Er is meer interesse voor wat de Nederlanders hebben gedaan in de koloniën, het slavernijverleden in Suriname en Indonesië. Maar eerlijk gezegd, is daar ook niet echte interesse voor. Er wordt geen boek gelezen of een lezing bezocht. Het wordt meer als beschuldigend vingertje gebruikt, wanneer op Nederlandse tv Turken op basis van de Turkse geschiedenis worden aangevallen.

Ja, nu begint het spannend te worden. Want het gros van de Turken ontkent nog steeds de Armeense genocide tijdens de Eerste Wereldoorlog, die door de Engelse journalist Robert Fisk ‘de eerste Holocaust’ is genoemd. Meer dan anderhalf miljoen christelijke Armeniërs en Assyriërs zijn toen vermoord. Daarna hebben de Turken ook nog eens Grieken en Koerden afgeslacht. En nu is Erdogan weer bezig met de repressie van journalisten en de aanvallen op op de Koerden sinds 2015, waaronder etnische zuiveringen in Afrin in Noord-Syrië.

Ook met deze Nederlandse, beschuldigende vingers zijn we opgegroeid. En heel vaak is daarbij niet sprake van echte interesse in de Turkse geschiedenis. De pijn van de Armeniërs, Assyriërs , Koerden wordt meer als een stok gebruikt om Turken mee te slaan. That’s it.

Dit heeft mij mede ertoe bewogen om me te verdiepen in de Turkse geschiedenis. En verdomd, alles wat de Nederlanders over de Turkse geschiedenis zeiden, bleek dichter bij de waarheid te zitten, dan het verhaal van mijn eigen Turkse broeders en zusters over het Turkse verleden.

We hebben de Armeniërs uitgemoord. En ook de Koerden hebben we met Atatürk afgeslacht in Dersim. Decennialang hebben we Koerden onderworpen aan assimilatie en deportatie. Iedereen moest Turk worden.

We moeten onze eigen geschiedenis schrijven. En dat doen we door al onze particuliere geschiedenissen met elkaar te verbinden

Ik zeg hier ‘we’. En dat zegt genoeg. We naderen de conclusie nu.

De Tweede Wereldoorlog is technisch gezien, via de bloedlijn, niet mijn geschiedenis. De Tweede Wereldoorlog is een geschiedenis waar ik als allochtone Nederlander heb moeten integreren, omdat het de geschiedenis is van het land waar ik geboren ben.

Maar nu komt het. De Tweede Wereldoorlog is voortgekomen uit de Eerste Wereldoorlog. En daar hebben wij als Turken veel meer affiniteit mee. Uiteraard niet als daders van de Armeense en Assyrische genocide, en wat we de Grieken allemaal hebben aangedaan. Maar als slachtoffers van het ‘imperiale Westen’ en de teloorgang van het Ottomaanse rijk. De nazi-rol van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog, daar lopen we als een grote boog omheen. Die rol pakken we niet op als Turken.  

Zoals de Nederlanders ook met een grote boog om het slavernijverleden hebben gelopen. Totdat er excuses werden gemaakt. De Nederlanders zijn de Turken voor, wat dat betreft. In Turkije wordt de Armeense genocide niet eens erkend, laat staan dat er excuses voor komen. En ik word voor een ongelovige en Turkse landverrader uitgemaakt, omdat ik dit allemaal in alle vrijheid kan zeggen hier op Plein 40-45.

Maar ook deze Eerste Wereldoorlog is onderdeel van Nederland. Er leven duizenden Armeense, Koerdische en Turkse Nederlanders hier. Het is de geschiedenis van duizenden Nederlandse burgers met roots in Turkije, Armenië en Koerdistan. Onze geschiedenis moet ook een vaste plek krijgen in het curriculum. En ook voor onze geschiedenis moeten er musea en monumenten worden opgericht. En als dit met beleid gebeurt, veel wordt geïnvesteerd in dialoog en echte integratie – dus ook van de autochtone Nederlanders – dan zal de afstand tot de Tweede Wereldoorlog ook verdwijnen. Dan zal antisemitisme echt aangepakt worden.

Heel vaak wordt gezegd dat de Tweede Wereldoorlog ‘ononderhandelbaar’ is. En dat anderen ‘onze herdenking’ niet moeten afpakken. We pakken niks af. We maken het inclusiever. En dat gaat inderdaad moeizaam. Niet alleen voor jou, witte Nederlander. Maar ook voor ons. Want ik kan de meeste Turken nu al horen denken, als het op deze manier inclusiever moet, laat het dan maar gesegregeerd blijven. Maar dat is de mentaliteit van soevereiniteit in eigen kring waar de lange arm van Turkije geldt. Jij houdt je met je eigen ding bezig, en ik met mijn eigen ding. Maar dat schiet niet op. Want Turkse broeder en zuster, er komt een dag dat jouw geschiedenis tegen jou zal worden gebruikt in Nederland. En het is een keuze om dan met een mond vol tanden staan of voorbereid te zijn door kennis op te doen van de Nederlandse én de Turkse geschiedenis.

Pfff, al dit gepraat over de geschiedenis. Maar we moeten dit gesprek voeren. Om mee te kunnen in de vaart der volkeren, is het belangrijk om te putten al uit alle bronnen die Nederland rijk is. Dit is radicale gelijkwaardigheid, waarin alle zijwegen en vertakkingen aansluiting kunnen vinden bij de Nederlandse hoofdrivier. Eenheid in verscheidenheid.

Onder de kabinetten Rutte I, II, III en IV hebben we niks van dit meegekregen, ondanks de excuses die pas na honderdvijftig jaar zijn gekomen. Over Balkenende en zijn VOC-mentaliteit hoeven we al helemaal niet te zeggen. Maar zoals de communistische socioloog Karl Marx ook zei: de mens schrijft zijn eigen geschiedenis.

We moeten onze eigen geschiedenis schrijven. En dat doen we door al onze particuliere geschiedenissen met elkaar te verbinden. De geschiedenis en de mensheid zijn ook met elkaar verbonden. Zoals ik al zei, was er geen Tweede Wereldoorlog zonder een Eerste Wereldoorlog. En de Holocaust op de Joden, is heel goed te vergelijken met wat er met de Armeniërs en Assyriërs in 1915 is gebeurd. We zeiden ‘nooit meer’ na de Tweede Wereldoorlog. Maar daarna is het nog vele malen gebeurd. In Srebrenica, Rwanda, Syrië, Irak, Koerdistan, noem allemaal maar op.

Dus laten we luisteren naar elkaars verhalen en daar verder of praten. Het is een gesprek zonder eind.’

Koning Charles wil schakel zijn tussen alle Britten

Tahir Abbas
-
0
Koning Charles wil schakel zijn tussen alle Britten

De Britse monarchie is populair, maar niet bij iedereen. Onder etnische minderheden zijn de meningen verdeeld. Sommigen beschouwen de monarchie als een bron van trots en traditie, terwijl anderen er onverschillig tegenover staan, of zelfs kritisch zijn op het instituut. Hoe moet Charles III een goede koning worden voor iedereen?

Op zaterdag 6 mei is Charles III gekroond tot koning. Binnen het Verenigd Koninkrijk is de monarchie populairder onder de Engelsen dan onder de Schotten, Welshmen en Noord-Ieren. Die laatsten zien de monarchie vaker als een Engels instituut, dat hen al eeuwen overheerst. Onder biculturele Britten, in het bijzonder mensen uit de voormalige Britse koloniën, wordt het Britse koningshuis dikwijls met de geschiedenis van imperialisme en kolonialisme geassocieerd.

Hoewel de monarchie niet als enige schuldig is aan de erfenis van imperialisme, is dit instituut onlosmakelijk verbonden met de Britse geschiedenis van koloniale expansie en uitbuiting. Deze geschiedenis kan een bron van pijn en trauma zijn voor sommige biculturele Britten. Het feit dat de monarchie een prominente plek heeft in de Britse samenleving kan worden gezien als een herinnering aan deze geschiedenis. Daar komt bij dat bepaalde leden van de koninklijke familie zijn beschuldigd van racistisch gedrag of het maken van racistische opmerkingen. Dat kan de ervaren inclusiviteit en aantrekkelijkheid van deze instelling voor etnische minderheden aantasten.

‘De steun voor de monarchie is lager onder jongeren en onder etnische minderheden’

Daarnaast is de monarchie in essentie een wit instituut, dat zeer exclusief is. Bovendien kun je – als je kritisch bent – de nadruk van de Britse monarchie op traditie en hiërarchie zien als een manier om bestaande machtsstructuren te versterken – structuren die etnische minderheden benadelen.

Volgens een recente opiniepeiling van YouGov, die op 3 mei werd gepubliceerd, zijn de meeste biculturele Britten matig enthousiast over de monarchie, maar is een minderheid onder hen an sich niet negatief. Wel vinden ze dat de monarchie de diverse bevolking van het land beter moet representeren.

Leeftijd is een belangrijke verschilmaker, zo blijkt uit dit onderzoek. Jongeren zijn kritischer over de monarchie dan ouderen. Daarnaast is er de factor van etniciteit. Mensen die zich als zwart identificeren, hebben vaker een negatief beeld van de monarchie dan degenen die zichzelf als Aziatisch zien (31 procent tegen 21 procent). Ten slotte is klasse een verschilmaker. Respondenten die zich rekenen tot de arbeidersklasse zijn vaker negatief over de monarchie dan degenen die zich rekenen tot de middenklasse (30 procent tegen 22 procent).

Eerder verscheen het onderzoek van Focaldata Research, in opdracht van de denktank British Future. Uit deze studie blijkt dat de steun voor de monarchie lager is onder jongeren tussen 18 en 24 jaar en onder etnische minderheden. Ongeveer zes op de tien Britten is voorstander van een monarchie, een vijfde is tegen en een op de tien ondervraagden is ‘sterk’ tegen. Deze peiling onder 1.104 personen in het VK, versterkt door een steekproef onder 1.026 mensen met een biculturele achtergrond, wijst uit dat 47 procent van de biculturele Britten achter de monarchie staat, 17 procent tegen is en 31 procent geen mening heeft. De steun voor de monarchie is lager onder biculturele jongeren, namelijk 37 procent, tegenover 50 procent onder vijfenzestigplussers.

Sunder Katwala, directeur van British Future, zegt dat koning Charles naam heeft gemaakt als multiculturele koning, die traditie wil verzoenen met een veranderend land. Charles wil dat de monarchie een schakel wordt tussen alle Britten, wit en zwart, christen en moslim, enzovoort. Maar de tijd zal uitwijzen of de koning er daadwerkelijk ook in slaagt de verschillende burgers van het Verenigd Koninkrijk met elkaar te verbinden.

Stripverhaal moet helpen dader moord Rosleny Magdalena op te sporen

de Kanttekening
-
0
Stripverhaal moet helpen dader moord Rosleny Magdalena op te sporen

De Peter R. de Vries Foundation plaatst een stripverhaal in De Telegraaf over het verhaal achter de moord op de Amsterdamse Rosleny Magdalena (28) in 2016. Deze moord is nog steeds niet opgelost en op deze manier hoopt de stichting de dader op te sporen.

Dat meldt stadszender AT5. Op 17 november 2016 vertrok Rosleny om acht uur ’s morgens van huis. Ze bracht haar dochter naar de Lotusschool aan het Holendrechtplein. Toen ze wegfietste, schoot een tot nu toe onbekende man haar neer. Ze overleed ter plekke.

Precies zes jaar na de moord loofde de Peter R. de Vries Foundation 100.000 euro uit voor de gouden tip over de dader, en 25.000 euro voor iedereen die meer kon vertellen over deze man, die in regenpak op de fiets reed, toen hij Rosleny vermoordde. Mensen kunnen zich melden via de website van de stichting.

Nieuwegeiners positiever over asielzoekers door vluchtelingenboot

de Kanttekening
-
0
Nieuwegeiners positiever over asielzoekers door vluchtelingenboot

In Nieuwegein is er sinds een paar maanden een boot met asielzoekers. Bewoners maakten zich daarover zorgen. Nu die boot er eenmaal is, zijn ze van mening veranderd. Een kwart is positiever over vluchtelingen gaan denken.

Dat meldt stadsomroep RTV Utrecht. Honderd asielzoekers wonen al vier maanden op de RS Princess. Die boot ligt aangemeerd in Nieuwegein. Bewoners stapten naar de rechter om de opvang tegen te houden. Ze waren bang voor overlast van ‘veel mannen die weinig te doen hadden’. ‘Denk je dat die mannen naar een spelletjesmiddag gaan? Geloof je het zelf?’, zei een Nieuwegeiner in november.

Vier maanden later zijn veel Nieuwegeins positiever. Uit onderzoek blijkt dat 91 procent zich nog even veilig voelt, als voordat de asielzoekers kwamen. En bijna alle leerlingen van het Cals College hebben geen overlast ervaren. Die school ligt vlakbij de boot. Burgemeester Frans Backhuijs vertelt dat hij de resultaten van dit onderzoek serieus neemt. Mogelijk moet Nieuwegein aan nog meer asielzoekers opvang bieden.

Regering Verenigde Staten gaat in gesprek over islamofobie

de Kanttekening
-
0
Regering Verenigde Staten gaat in gesprek over islamofobie

Het Witte Huis organiseerde woensdag een luistersessie over islamofobie, waar leiders van de Amerikaanse moslimgemeeschap spraken met hoge regeringsfunctionarissen.

De Amerikaanse moslimgemeenschap werd vertegenwoordigd door imam Mohammed Magid, Robert McCaw van de Council on American-Islamic Relations (CAIR) en Rahat Husain, voorzitter van de Shia Muslim Foundation. Zij spraken met belangrijke adviseurs en medewerkers van president Joe Biden.

‘Tijdens de bijeenkomst schetsten moslimleiders de uitdagingen waarmee hun gemeenschappen worden geconfronteerd en deden ze aanbevelingen om islamofobie en alle vormen van haat en onverdraagzaamheid te bestrijden’, aldus het Witte Huis in een persverklaring.

Het Witte Huis vindt de bestrijding van islamofobie belangrijk. Biden heeft een taskforce onder zich, die als taak heeft om islamofobie, antisemitisme en andere vormen van discriminatie te bestrijden in de VS.

Maandagavond organiseerde Biden een receptie in het Witte Huis om Eid al-Fitr, het einde van de heilige islamitische vastenmaand Ramadan, te vieren. Hij begroette de aanwezigen toen met de woorden ‘welkom thuis’. Toch lag er op deze bijeenkomst een smetje: burgemeester Mohamed Khairullah van Prospect Park, New Jersey werd door de Amerikaanse inlichtingendienst geweigerd om de bijeenkomst bij te wonen. In een verklaring die hij daarna gaf zei de burgemeester dat hij op een geheime zwarte lijst stond.

Verkiezingsnieuws Turkije: Syrische Turken steunen Erdogan

de Kanttekening
-
0
Verkiezingsnieuws Turkije: Syrische Turken steunen Erdogan

Syrische statushouders in Turkije zullen massaal op Erdogan stemmen. ‘Recep Tayyip Erdogan zal ons helpen te blijven.’

Op 14 mei vinden in Turkije de parlements- en presidentsverkiezingen plaats. Veel Syrische statushouders willen op Erdogan en zijn AKP stemmen. Ze geloven namelijk dat Syriërs alleen dan in Turkije kunnen blijven. Zo’n 240.000 Syriërs hebben het Turkse staatsburgerschap ontvangen, en het bijbehorende stemrecht.

De meeste Syriërs die in Turkije leven, mogen echter niet stemmen. Zij hebben de status van ’tijdelijke bescherming’, waardoor ze het risico lopen te worden teruggestuurd naar het door burgeroorlog verscheurde Syrië. De seculier-nationalistische CHP van presidentskandidaat Kemal Kilicdaroglu heeft beloofd Syriërs binnen twee jaar te repatriëren. De partij speelt in op het anti-immigratiesentiment onder nationalistische Turken, dat versterkt is door de torenhoge inflatie in het land.

‘In het begin werden we goed ontvangen, maar de situatie veranderde vanwege de economie’, vertelt de Syrische vluchteling Adil Sheho (38), die sinds 2015 in Turkije woont. ‘Zelfs als ze ons niet allemaal in één keer terugsturen, zullen ze ons onder druk zetten, papieren eisen, onze huren en rekeningen verhogen.’ Vooral voor de kinderen is het lastig. Zij zijn in Turkije geboren en kennen Syrië niet, zegt Sheho.

Zara Dogbeh (50) vreest dat Kilicdaroglu wint: ‘deze keer zijn we banger’, zegt ze.  ‘De CHP praat over terugsturen van ons in elke toespraak.’

‘Oppositie kan winnen’

President Erdogan is vanwege de economische problemen waarmee Turkije kampt en zijn autoritaire beleid minder populair dan in 2018. Volgens Middle East Eye is een overwinning van de oppositie daarom niet uit te sluiten. Maar de kans dat de oppositie daarna uiteenvalt is groot, aldus de nieuwssite. Nationalisten en seculieren werken in de zogenoemde ‘Tafel van Zes’ samen met islamisten en voormalige bondgenoten van Erdogan. De zes partijen hebben een akkoord getekend, maar is dit genoeg?

Wordt in het Midden-Oosten een duizend jaar oude strijdbijl begraven?

Thomas von der Dunk
-
0
Wordt in het Midden-Oosten een duizend jaar oude strijdbijl begraven?

Tot de heel hardnekkige conflicten in het Midden-Oosten behoort die tussen de Saoedische sjeiks in Riyad en de Iraanse ayatollahs in Teheran. Die strijd om de positie van regionale grootmacht vertaalt zich naar buiten toe in een tegenstelling tussen soennitische en sjiitische moslims, waarvan velen vanouds elkaars bloed wel kunnen drinken.

De interne verscheurdheid van Irak sinds de implosie van de dictatuur van Saddam Hoessein na de Amerikaanse invasie van 2003, laat zich niet zonder deze godsdienstige tegenstelling verklaren. Dat geldt ook voor het door burgeroorlogen verscheurde Libanon dat in drie kampen is opgedeeld: sjiieten, soennieten en christenen.

Terreurbeweging IS: dat was de soennitische wraak op de sjiieten voor hun uitschakeling in Bagdad na Saddams val, nadat de sjiieten met die uitschakeling juist weer wraak op de soennieten genomen hadden. Ook voor Syrië is, als het regime van Assad ten val komt, zo’n bloedig scenario goed denkbaar.

Soms krijg je wel eens de indruk dat veel soennieten en sjiieten elkaar onderling meer haten dan degenen die zij beiden als ongelovigen beschouwen. Israël, ‘de kleine satan’ in het taalgebruik van Teheran, is erg – maar die andere moslims zijn vaak nog veel erger.

Het herinnert aan de oude, ooit niet minder gewelddadige vijandschap tussen katholieken en protestanten – en vooral aan de vandaag nog steeds grote spanningen tussen de eersten en de oosterse orthodoxie. De Noord-Ierse dominee Ian Paisley was inmiddels in eigen kring een uitzondering geworden toen hij de paus als de antichrist betitelde – binnen de Russisch-Orthodoxe Kerk kon hij op veler instemming rekenen.

Voor christenen gold vanouds: ketters zijn erger dan heidenen. Heidenen weten namelijk niet beter: zij zijn nog niet met het ware geloof in aanraking gekomen. Ketters wel – maar interpreteren het verkeerd. Zij zouden dus beter moeten weten. Kwaadwillendheid is erger dan onwetendheid. Precies hetzelfde speelt vast ook mee bij de vraag waarom sjiieten en soennieten elkaar zo vaak verketteren: de ander trekt uit de juiste leer de verkeerde conclusies.

Die religieuze tegenstelling is in het geval van Riyad en Teheran in de laatste halve eeuw een heel stuk scherper en politieker geworden, nadat beide hoofdsteden een fundamentalistische koers zijn gaan varen, met de omarming van het wahabisme in het eerste, en de revolutie van 1979 in het tweede geval. Sindsdien is tussen beide landen in de regio menige proxy-oorlog uitgevochten: in Irak, in Syrië en sinds enige jaren ook in Jemen.

Daarbij fungeert de religieuze tegenstelling tussen soennieten en sjiieten, die teruggaat tot de zevende eeuw, deels slechts als dekmantel voor een veel oudere rivaliteit: die tussen Arabieren en Perzen. Die gaat nog duizend jaar verder terug, tot de dagen van het wereldrijk van Cyrus en Darius de Grote in de zesde eeuw voor het begin van onze jaartelling.

Voor christenen gold vanouds: ketters zijn erger dan heidenen

En nu is er dan plotseling tussen de Saoedi’s en de Iraniërs een akkoord, een soort van vrede. Er zullen zelfs diplomatieke betrekkingen worden aangeknoopt en ambassadeurs worden uitgewisseld. Uiteraard moet zich nog wel de houdbaarheid van een en ander bewijzen, maar als daarmee inderdaad de angel uit veel bloedige regionale conflicten gehaald kan worden, is dat enorme winst; ook omdat dat algemeen de stabiliteit ten goede komt. Dat is eveneens voor Europa niet zonder belang, met het oog op de vluchtelingenproblematiek.

Het akkoord vormt een triomf voor China, dat hier als een soort neutrale bemiddelaar kon optreden, omdat het tot dusverre amper in het conflict betrokken was geweest. Anders dus dan Washington, waarvoor, gezien het eenduidige partijkiezen voor de Saoedi’s en de scherpe controverse met Iran, die rol van arbiter niet was weggelegd. Evenmin als de Verenigde Staten dat in het geval van het Israëlisch-Palestijnse conflict geloofwaardig kunnen.

Betekent dit Chinese succes nu een blijvende verschuiving van de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten, of zelfs wereldwijd? Voor zo’n oordeel is het, met één diplomatiek succes, nog echt te vroeg. Beijing werpt zich nu ook op als bemiddelaar tussen Rusland en Oekraïne, maar in dat conflict is juist China evident partij.

‘Wij zijn hoopvol: de tijd van Erdogan en AKP lijkt voorbij’

Caner Mert
-
0
‘Wij zijn hoopvol: de tijd van Erdogan en AKP lijkt voorbij’

De Turkse verkiezingen zijn begonnen in Nederland. Wat merken Turks-Nederlandse organisaties die de oppositie tegen president Erdogan steunen van de verkiezingskoorts? En wat is de impact van stemmen uit Nederland op deze verkiezingen?

Nieuwssite Euronieuws meldt dat er dit jaar zo’n 3,4 miljoen mensen met stemrecht voor de Turkse verkiezingen buiten Turkije leven. Dit komt neer op 5,3 procent van de stemgerechtigden. In Nederland wonen ongeveer 260.000 Turkse stemgerechtigden. Van hen bracht 46,7 procent een stem uit bij de vorige Turkse verkiezingen in 2018. Erdogan kreeg toen 73 procent van de stemmen en 18,3 procent stemde op de belangrijkste oppositiekandidaat.

In Turkije kreeg Erdogan in 2018 ongeveer 52,6 procent van de stemmen. Onder Turken in het buitenland is de Turkse president dus populairder dan onder Turken in Turkije. Alleen in België was de steun voor Erdogan nog groter dan in Nederland. Dat relatief weinig stemmen een grote impact kunnen hebben, bleek uit de lokale verkiezingen in Istanbul in 2019, toen de kandidaat van de Republikeinse Volkspartij (CHP) met ongeveer 13.000 stemmen verschil de burgemeestersverkiezingen in Istanbul won.

Corruptie

De Almelo Turkse Arbeidersbond (ATIB) merkt dat zijn leden ook gespannen zijn voor de aankomende verkiezingen. Een van de bestuurders, die graag anoniem wil blijven maar wiens identiteit bij de auteur van dit artikel bekend is, sprak namens deze Turkse vereniging met de Kanttekening: ‘Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland zijn Turkse gemeenschappen vaak gesloten gemeenschappen, waar religie en nationalisme een grote rol spelen. De AK-partij van Erdogan is daarom populairder in de West-Europese diaspora dan in Turkije zelf.’

ATIB voelt zich, in tegenstelling tot veel andere Turkse verenigingen, niet verbonden aan de president en zijn partij: ‘Erdogan en zijn AKP krijgen onze stem niet. De meeste van onze leden gaan stemmen op de grootste oppositiepartij CHP, of op de [pro-Koerdische] HDP.’

ATIB is een seculiere, links georiënteerde vereniging. ‘Onze standpunten zijn enigszins vergelijkbaar met die van GroenLinks en PvdA. Wij proberen constant bureaucratie en religie gescheiden te houden, wat ook te zien is aan ons ledenbestand. Bij ons komen mensen met verschillende achtergronden langs. Niet alleen soennitische moslims, maar ook mensen met een alevitische of christelijke achtergrond.’

Omkooppraktijken zijn een groot probleem in Turkije, aldus het ATIB-bestuurslid: ‘Corruptie en steekpenningen zijn de norm geworden in Turkije, dat is wel te zien aan de aardbevingsramp. Er zijn in februari veel gebouwen ingestort.’ Dat de ramp zo immens was komt volgens hem door het te gemakkelijk verlenen van bouwvergunningen. ‘Bouwvakkers, aannemers, makelaars en burgers betaalden ambtenaren van de gemeente om bouwvergunningen te verlenen en controles te ontwijken. Ook als een gebouw na een controle niet aan de eisen voldeed, betaalden de mensen een boete en werd er verder niks aan gedaan. Onze leden willen dat dit soort problemen stoppen en gaan daarom op de oppositie stemmen.’

Veel leden van ATIB twijfelen of de verkiezingen deze keer wel eerlijk zullen verlopen. ‘Een aantal leden heeft met een vereniging met dezelfde visie afgesproken om als groep richting de stembussen te gaan. Volgens hen is de periode van de AKP voorbij, maar er is ook angst. Wat als er gesjoemeld wordt met de stemmen? Onze leden vrezen dit, vanwege de heersende corruptie in Turkije.’

De meeste Turkse verenigingen in Almelo malen niet om corruptie en staan achter Erdogan, aldus het ATIB-bestuurslid. ‘Bij hen speelt geloof een grote rol en zal de AKP veel stemmen krijgen. In Nederland en Duitsland zijn dit soort verenigingen vaak gesloten gemeenschappen. Ze kijken niet naar corruptie of andere zaken, maar vooral naar hun eigen belangen.’

Inflatie

Ook bij de Nederlandse Kemalistische Gedachte Vereniging (HADD) in Rotterdam leven de Turkse verkiezingen. ‘Wij zijn geen politieke verenging, maar onze leden hebben wel een mening over politiek’, vertelt bestuurslid Esin Kocer. De vereniging bestaat uit mensen die achter het gedachtegoed staan van Kemal Atatürk (1881-1938), de grondlegger van Turkije, zonder gekoppeld te zijn aan een politieke partij.  ‘Wij streven ernaar dat onze leden niet teveel over politiek praten en met elkaar botsen.’

Ze vertelt dat HADD-leden hoopvol naar de stembus gaan: ‘Veel leden willen een nieuwe president en denken dat die er ook zal komen. Ze hadden de opvatting dat ze niet hoefden te stemmen omdat ze niet in Turkije wonen, maar nu is het anders. Dit is de laatste hoop voor Turkije, volgens hen. Als Erdogan de verkiezingen weer wint, is dat het einde van democratie in Turkije.’

‘Turkse gemeenschappen zijn vaak gesloten’

Ondanks de opiniepeilingen, waarin de oppositie op voorsprong staat, observeert Kocer toch angst bij haar leden: ‘Onze leden denken dat de regering weer gaat proberen te sjoemelen met stemmen. Op Turkse nieuwskanalen die niet onder controle zijn van Erdogan, zoals Halk TV, is bijvoorbeeld te zien dat er mensen met stemrecht zijn op niet bestaande adressen. Ondanks deze valse stemmen denken onze leden echter dat de oppositie gaat winnen door meer stemmen te halen.’

Wel zullen Turkse Nederlanders in meerderheid weer op Erdogan stemmen, meent Kocer. ‘De mensen uit Nederland weten niet hoe het is om nu in Turkije te wonen. Als men daar op vakantie gaat, is alles mooi en goedkoop. Ze denken dat dat voor iedereen in Turkije geldt. Ik ben afgelopen jaar in Turkije geweest en ik zag een enorme inflatie. Zelfs voor mij waren dingen duur. Mijn familie heeft het ook zwaar in Turkije.’

Bekrompen

Een ander bestuurslid van de HADD vertelt dat religie dé reden is dat Erdogan het goed doet in Nederland: ‘Turkse mensen in Nederland willen hun cultuur en geloof behouden. Erdogan speelt hier heel goed op in en profileert zich als een echte moslim. Als je met mensen praat met bijvoorbeeld een Marokkaanse en Somalische achtergrond, is het eerste wat ze zeggen dat Erdogan een goede moslim is. Ook in straatinterviews in Turkije hoor je dat terug.’

Volgens haar is Turkije niet religieuzer geworden door Erdogan. ‘Voordat hij aan de macht kwam, was religie ook belangrijk voor Turkse mensen. Toen ik studeerde in Turkije had ik Koranlessen en ging ik naar de moskee. Vroeger echter gingen modernisme en religie samen, maar nu is de religie heel erg bekrompen geworden. Mensen kijken niet meer om zich heen. Het voelt alsof Turkije honderd jaar terug in de tijd is gegaan. Een voorbeeld hiervan is dat mijn ex-schoonouders geen vrolijk bruiloftsfeest wilden omdat dat volgens hen niet mocht van de islam. Dit klopt niet. De profeet heeft gezegd: ‘Speel muziek, geniet en dans.’ Zij interpreteren die tekst anders, maar als je kijkt naar vroeger dan waren er grote bruidszalen en bruiloften.’

Noodzaak

Volgens HADD-lid Kenan Ozyigit is niet iedereen blij met de tweestrijd tussen Erdogan en zijn uitdager Kemal Kilicdaroglu. Ozyigit ziet ook onvrede bij mensen uit het oppositiekamp: ‘Op dit moment is er de keuze tussen Erdogan of geen Erdogan. Maar bij de oppositie zitten ook politici die in het verleden met Erdogan hebben samengewerkt. Zo was Ahmet Davutoglu van de Toekomstpartij in 2016 nog partijvoorzitter van de AKP. Ook Ali Babacan van de Democratie en Vooruitgangspartij behoort tot het oppositieblok, maar hij was jarenlang minister van Economische Zaken onder Erdogan.’

Ozyigit denkt dat de meeste mensen uit noodzaak en ondanks figuren als Davutoglu en Babacan toch zullen stemmen op de oppositie. ‘Maar ze doen dit niet met een glimlach.’ Veel progressieve Turken hopen volgens Ozyigit dat Erdogan straks zal boeten voor de jarenlange fraude in Turkije, maar dat voormalige bondgenoten van de president deelnemen aan het oppositieblok zit hen niet lekker.

Veel Turkse Nederlanders hebben dankzij Turkse media een positief beeld van Erdogan, besluit Ozyigit: ‘Zij willen weten hoe het gaat in Turkije. Hoe doen ze dit? Door de tv aan te zetten. Het overgrote deel van de Turkse tv-kanalen is echter in handen van de staat. Om echt te weten wat er aan de hand is, moet je in Turkije wonen. Maar veel Turkse Nederlanders gaan alleen voor vakantie naar Turkije. Dat zorgt voor een vertekend beeld.’

1...440441442...1.053Pagina 441 van 1.053