Het ijsmerk Ben & Jerry’s blijft, ondanks een eerder aangekondigde terugtrekking, tóch beschikbaar in de Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Palestina-activisten zijn boos.
Ben & Jerry’s, dat een activistisch imago heeft, besloot vorig jaar geen ijs meer te verkopen in de bezette gebieden. Maar Unilever heeft dit besluit nu onschadelijk gemaakt, door de zakelijke belangen in Israël van Ben & Jerry’s te verkopen aan branchegenoot American Quality. En die gaat gewoon door met verkopen in de bezette gebieden, onder de Hebreeuwse en Arabische naam.
De Palestina-activisten van BDS (BDS staat voor Boycot, Desinvesteringen en Sancties) zijn verbolgen. BDS Nederland stelt dat Unilever Israël wil ‘sussen’. Unilevers acties zijn ook hypocriet, stelt BDS, omdat het in maart haar zaken in en met Rusland opschortte vanwege de invasie van Oekraïne.
‘Onrecht moet overal bestreden worden’, vindt BDS.
Ook Ben & Jerry’s zelf is boos op Unilever. Vorige week al liet het dochterbedrijf weten niet achter het besluit van Unilever te staan.
Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) is zeer te spreken over de slavernij-excuses van De Nederlandsche Bank en de herstelbetalingen die de bank gaat doen. Dat schrijft voorzitter Linda Nooitmeer op de website Afro Magazine.
Op de nationale Keti Koti-herdenking bood DNB-president Klaas Knot excuses aan voor de rol die de DNB speelde in het Nederlandse slavernijverleden.
De excuses van DNB kwamen na een onderzoek van slavernijhistoricus Karwan Fatah-Black (Universiteit Leiden) naar het slavernijverleden van de bank.
En het bleef niet bij woorden: Knot kondigde aan een fonds op te richten waarmee DNB maatschappelijke projecten in Nederland, Suriname en op de Antillen zal financieren.
Ook doneert DNB vijf miljoen euro aan enkele grotere projecten, waaronder het Nationaal Slavernijmuseum en Kenniscentrum.
Dit pakket is volgens NiNsee-voorzitter Nooitmeer ‘een mooi voorbeeld van hoe je als bestuurder of overheid op een waardige manier excuses maakt voor het slavernijverleden. De lat is hiermee gelegd’.
Nooitmeer is ook positief over de inhoud van Knots speech: ‘Hij illustreerde hoe over tot slaaf gemaakten gedacht werd tijdens de slavernij: ze waren koopwaar, deel van de inventaris, gereduceerd naar hun economische waarde en potentie om arbeid te verrichten. Hij vertelde het zoals het was, en herhaalde daarmee het verhaal achter de slavernij, dat zo vaak aan dovemansoren gericht is.’
Nederland krijgt een nieuw archief: het Moslim Archief. De oprichters willen niet alleen de Neder-islamitische geschiedenis vastleggen, maar ook verschillende mensen bij elkaar brengen. ‘Herkenning en erkenning van elkaars geschiedenis leidt tot meer vertrouwen.’
Een eigen ruimte vol met archiefdozen is er nog niet. Maar initiatiefnemers Kamel Essabane en Alia Azzouzi van het Fahm Instituut, een kennisinstituut over de islam, hebben torenhoge ambities. Het Nederlands Moslim Archief moet verschillende moslimgroepen bij elkaar brengen én vooroordelen over de islam in Nederland wegnemen. De oprichters willen laten zien dat het islamitische erfgoed een essentieel onderdeel is van Nederland.
Beeld: Kamel Essabane (door Jorgen Caris), Alia Azzouzi
Religiewetenschapper en filosoof Essabane vertelt dat hij zich heeft laten inspireren door The Black Archives in Amsterdam. Die willen niet alleen het zwarte erfgoed bewaren, maar zijn ook actief in het publieke debat.
‘Zoiets is voor de moslimgemeenschap ook belangrijk. Daarnaast is het van belang dat het moslimarchief nu wordt opgericht, omdat moslimmigranten van de eerste generatie nog in leven zijn. Hun verhalen moeten worden opgetekend voordat ze overlijden, waardoor dit erfgoed verloren zou gaan.’
Azzouzi beaamt dit: ‘Wij zijn hier. We willen die verhalen van onze ouders verzamelen en behouden voor onze kinderen en generaties erna.’
Azzouzi heeft ervaring met het organiseren van tentoonstellingen. ‘Vanuit de moslimgemeenschap was er veel waardering voor tijdelijke exposities over de verhalen van de eerste migranten en over islamitische kunst, maar de mensen vonden het jammer dat die tentoonstellingen na een tijdje afgelopen waren. We moeten iets permanents doen. Een archief, en later misschien ook een museum over islamitische kunst en de islamitische geschiedenis van Nederland.’
Azzouzi zegt er wel meteen bij dat zo’n museum in de verre toekomst ligt: ‘We zijn nu nog in de beginfase. We willen nu alles in kaart brengen, de verhalen van jongeren en ouderen optekenen.’
Dit zal veel tijd in beslag nemen. ‘We zoeken vrijwilligers, studenten en anderen, die bijvoorbeeld oudere mensen gaan interviewen. We willen deze vrijwilligers wel eerst een cursus interviewen aanbieden, zodat ze de goede vragen stellen en ook goed kunnen doorvragen.’
Verder willen de initiatiefnemers met het Nederlands Moslim Archief veel objecten verzamelen, vertelt Essabane. ‘Denk aan de kleding die mensen droegen, toen ze in Nederland kwamen. Hun koffers. Maar ook brieven, cassettebandjes, fotoalbums, enzovoort.’
Azzouzi: ‘We hopen dat mensen en organisaties bij ons komen met erfgoed dat we moeten bewaren. Daarnaast zullen we in de toekomst ook zelf actief op zoek gaan naar erfgoed. Denk aan archieven van prominente moslims, zoals de ondanks overleden politicus en activist Mohamed Rabbae. Of denk aan archieven van islamitische organisaties, zoals het archief van de voorloper van de Kanttekening: de krant Zaman Vandaag. Niettemin is het op dit moment nog te vroeg om achter al die archieven aan te gaan, want we hebben nog geen pand.’
‘We willen groepen bij elkaar brengen, ook groepen die nu niet met elkaar door een deur kunnen’
Het Nederlands Moslim Archief wil een archief zijn voor alle moslims in Nederland. In de stuurgroep zitten naast Essabane en Azzouzi, die allebei een Marokkaanse achtergrond hebben, collega’s met verschillende culturele achtergronden. Dogmatische verschillen – tussen bijvoorbeeld soennieten en sjiieten – spelen volgens hen geen rol.
‘We zijn er voor de mensen die hetzelfde gevoel van urgentie hebben bij het bewaren van ons erfgoed, ongeacht wat de persoonlijke en religieuze overtuigingen van iemand zijn.’
Met verschillende andere archieven in Nederland heeft het Nederlands Moslim Archief contact, of zoeken de initiatiefnemers contact. ‘Omdat we nog in de startfase zitten, moeten we ons goed oriënteren hoe we alles willen opzetten – en dan kunnen we van andere archieven veel leren’, vertelt Essabane. ‘Ook zoeken we naar archivarissen en historici die ons willen helpen. En natuurlijk naar financiering, want uiteindelijk hebben we een eigen pand nodig waar het fysieke archief komt te staan.’
Het Nederlands Moslim Archief staat daarnaast voor een uitdaging waar al veel andere archieven niet of minder mee te maken hebben: de kwestie van meertaligheid. Veel bronnen zullen in het Arabisch zijn, in het Turks en in andere talen. De oprichters willen een brede toegankelijkheid voor onderzoekers met verschillende achtergronden. Dus moeten die bronnen worden vertaald. Essabane weet dat dit enorm veel werk en geld zal kosten, maar legt de lat hoog.
‘We willen, naast vertalingen van bijvoorbeeld Turks en Arabisch naar het Nederlands, ook Turkse bronnen naar het Arabisch vertalen en Arabische bronnen naar het Turks. Je moet meertaligheid namelijk als kracht zien. En als deze bronnen breder toegankelijk zijn, dan leidt dit ook tot intellectuele kruisbestuiving en meer onderlinge herkenning.’
Hier komen we ook bij een belangrijk ideëel motief van Essabane en Azzouzi, die allebei voor het Fahm Instituut werken: het belang van dialoog.
Essabane: ‘Het gaat niet alleen om de dialoog tussen moslims en niet-moslims, maar ook om de interne islamitische dialoog. We kunnen van elkaar leren, door elkaars bronnen te lezen. We willen groepen bij elkaar brengen, ook groepen die nu niet met elkaar door een deur kunnen. De herkenning en erkenning van elkaars geschiedenis leidt tot meer vertrouwen.’
‘‘joods-christelijke beschaving’, dat doet de geschiedenis geen recht. De islam hoort al eeuwen bij Nederland’
Een ander ideëel motief is de rijkdom van de islamitische geschiedenis van Nederland laten zien die, zo benadrukt Essabane, niet begint met de gastarbeiders die in de jaren zestig naar Nederland kwamen.
‘Nederland had diplomatieke relaties met Marokko en het Ottomaanse Rijk en heerste over het Indonesische eilandenrijk, waar de meerderheid van de bevolking moslim was. Zeggen dat Nederland een joods-christelijke beschaving is, doet de geschiedenis geen recht. De islam hoort al eeuwen bij Nederland.’
In het verlengde daarvan wil het Nederlands Moslim Archief – in navolging van The Black Archives – vooroordelen over moslims actief bestrijden. Op dit moment organiseren The Black Archives de expositie ‘Zwartheid Onder Ogen’, over racistische vooroordelen over zwarte mensen. Het Nederlands Moslimarchief wil ‘oriëntalisme en islamofobie’ bestrijden, vertelt Essabane.
Torenhoge ambities, dus. Wat wil het Nederlands Moslimarchief over een jaar hebben bereikt?
Essabane: ‘We willen een groot aantal verhalen hebben verzameld, die we kunnen delen met een breed groot publiek.’
Azzouzi vult aan: ‘Alle verhalen zijn een verhaal. Ook het verhaal van je vader, ook al zegt hij bescheiden dat zijn verhaal niet zo interessant is. Historici denken daar anders over. We willen dat er een goed en zo volledig mogelijk beeld komt van de migratiegeschiedenis.’
En wat kun je, als betrokken Nederlandse moslimburger, betekenen voor het archief?
‘Behalve dat je je te zijner tijd kunt opgeven voor de interviewcursus, met als doel om oudere mensen te interviewen, kun je kijken op zolder of je nog oude foto’s of oude spullen hebt die een historisch verhaal vertellen. Ons erfgoed bestaat immers niet alleen uit schriftelijke bronnen.’
De Turkse mediawaakhond heeft de videoclip Karakol (Politiebureau) van popzanger Mabel Matiz verboden op alle tv-kanalen.
In de clip is te zien hoe twee mannen op een bank en in de buitenlucht wat tegen elkaar aanleunen, ondersteund door een tekst over een liefdesverhaal.
De clip, die op de laatste dag van de Pride-maand is gelanceerd, wordt veel besproken op Turkse social media, meldt de Turkse nieuwssite Duvar.
In Turkije verliep de Pride, zoals vaker de laatste jaren, roerig. De politie greep in Istanbul in om LHBTI+-activisten van straat te halen.
Intussen is Matiz zelf het doelwit van anti-LHBTI+-activisten op social media. De hashtag #MabelMatizHaddiniBil (‘Mabel Matiz, ken je plek’) was trending op Twitter. Matiz krijgt daarentegen veel steun van lokale NGO’s.
Op YouTube is de muziekclip wel nog steeds te zien.
Het rommelt in de rechts-populistische en eurosceptische fractie Identiteit en Democratie (ID) in het Europees Parlement, melden bronnen aan de Europese nieuwssite EurActiv. De Franse rechts-radicale partij Rassemblement National van Marine le Pen zou vinden dat het Italiaanse Lega Nord te gematigd is geworden.
Volgens bronnen in de ID-fractie in het Europees Parlement wordt Lega Nord steeds meer een normale partij. ‘We zijn het nergens meer over eens’, aldus deze bronnen.
De afgelopen dertig jaar heeft Lega Nord zich ontwikkeld van een Italiaanse afscheidingspartij tot een anti-Europese partij. Maar nu Lega Nord samen met de pro-Europese premier Mario Draghi in de Italiaanse regering zit, pleit de partij niet meer voor uittreding maar voor meer macht voor lidstaten ónder de EU-paraplu.
Ook veroordeelde Lega Nord de Russische invasie van Oekraïne. Rassemblement National en Forum voor Democratie, twee andere partijen in de ID-fractie, hebben openlijke sympathie voor Poetin, als heeft Le Pen zich sinds de inval min of meer van hem gedistantieerd.
In reactie op de geruchten ontkennen ID-Europarlementariërs de ruzie.
De ID-fractie telt 65 leden. Lega Nord is met 23 zetels de grootste partij in de ID-fractie, daarna volgen Rassemblement National met zeventien zetels en Alternative für Deutschland met negen zetels. Forum voor Democratie heeft één zetel, Vlaams Belang heeft er drie.
De UEFA gaat meer doen tegen online voetbalracisme, meldt de Europese voetbalbond zelf.
De UEFA zegt te gaan samenwerken met social mediabedrijven om schadelijke content van deze platforms te ‘monitoren, rapporteren en verhelpen’.
De UEFA werkt hiervoor samen met Twitter, Instagram, Facebook en TikTok tijdens de komende UEFA-eindtoernooien. De aftrap is voor de voetbalvrouwen, die overmorgen aan het EK beginnen.
Uit een nieuw rapport door wereldvoetbalbond FIFA bleek dat meer dan de helft van de spelers op het afgelopen EK online discriminerende haat over zich heen kreeg.
Met name de zwarte Engelse spelers Marcus Rashford (foto), Jadon Sancho en Bukayo Saka kregen het zwaar te verduren na het missen van hun penalty’s tijdens finale tegen Italië.
Opnieuw heeft de bouw van de nieuwe moskee in Enschede vertraging opgelopen. Er is bezwaar gemaakt bij de Raad van State tegen de bouw.
Een meerderheid in de raad stemde begin dit jaar voor de bouw van een Turks-Nederlandse moskee (foto) in Enschede. De moskee moet plaats bieden aan maximaal 1.500 gelovigen.
Tegen de komst van de moskee is veel verzet. Er wordt al twaalf jaar over de komst gesproken, maar de gemeenteraad en de Raad van State (twee keer) floten de initiatiefnemers terug.
Er waren ook acties tegen de moskee. Rechts in Verzet organiseerde protestacties en Pegida besmeurde het terrein waar de nieuwe moskee gebouwd moet worden met varkensbloed.
Eerder dit jaar leek het er op dat de moskee er dan eindelijk toch zou komen, maar nu liggen twee onbekende partijen dwars. Zij zijn naar de Raad van State gestapt, in de hoop dat die het besluit van de gemeenteraad terugdraait. Omdat de uitspraak pas in 2023 wordt verwacht, betekent dit weer uitstel.
Het stadsbestuur van Leiden wil het Indië-monument in de stad niet aanpassen, meldt Omroep West. Hier hadden de Partij voor de Dieren en de Leidse Partij om gevraagd omdat het monument ‘niet het volledige verhaal’ vertelt.
Het Indië-monument bij molen De Put eert de 26 inwoners van Leiden die tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949) sneuvelden in voormalig Nederlands-Indië.
Actiegroep Doorbraak vindt dat het monument geen oog heeft voor de Indonesische slachtoffers van deze oorlog. Vorige maand pakte de actiegroep het monument in met plastic zakken.
Begin dit jaar bleek uit grootschalig onderzoek dat de Nederlandse krijgsmacht zich tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog schuldig maakte aan structureel extreem geweld tegen de lokale bevolking. De Leidse Partij en de Partij voor de Dieren vinden dat het monument niet ‘het volledige verhaal vertelt’ en willen dat het stadsbestuur meer context geeft. Maar het college van burgemeester en wethouders wil dit niet.
‘Op dit moment zien we daar geen rol in voor de gemeente Leiden. (…) Het monument is niet bedoeld als uitleg van de geschiedenis van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog. (…) We beseffen dat de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog als geheel meer leed heeft veroorzaakt, maar dit monument is gewijd aan het verlies en het verdriet van omgekomen jonge Leidse mannen.’
De gemeente Leiden is wel bereid ‘in breder perspectief (te) gaan bezien hoe aandacht gegeven kan worden aan de hele geschiedenis.’
In een eerdere versie van dit artikel stond dat actiegroep Doorbraak het monument onlangs met paarse verf heeft beklad. Doorbraak wijst erop dat dit niet zo is. Daarom is deze passage weggehaald.
De Zweedse premier Magdalena Andersson heeft in een beladen persconferentie geweigerd de beloftes over de uitlevering van ‘terroristen’ aan Turkije te ontkennen.
Het zou om 73 Turken gaan die in Zweden verblijven, met name Koerden. NAVO-kandidaat Zweden heeft net als Finland toegezegd ‘onverwijld en grondig’ de Turkse uitleveringsverzoeken te onderzoeken, maar doet geen beloftes over daadwerkelijke uitlevering.
Hoewel Andersson (foto) zegt dat ‘diegenen die zich niet met terroristische activiteiten hebben ingelaten geen zorgen hoeven te maken’, bestaat onder de Koerdische gemeenschap precies over dat punt grote ongerustheid’ aldus de Belgische nieuwssite Knack.
‘Ik ben acht jaar minister geweest, en nooit heb ik gesproken over wat er aan de onderhandelingstafel gezegd werd’, aldus Andersson. ‘Dat plaatst me nu een beetje in een moeilijke situatie.’
Anderson wilde verder niet ingaan op de details van de overeenkomst die na twee maanden onderhandelen tussen Zweden, Finland en Turkije is ondertekend en zodoende de weg opende voor het NAVO-lidmaatschap van de twee Scandinavische landen.
Althans, dat was de hoop. Ondanks het akkoord dreigde de Turkse president Erdogan aan het einde van de NAVO-top de twee landen nogmaals met een veto. Ze moeten over de brug komen met hun beloftes aan Turkije, anders kan het Turkse parlement alsnog dwarszitten.
Discriminatie: als thema is het meer in de media dan ooit. Hoe gaan we er mee om? Wordt het beter? Wordt het slechter? Tijd om de tijdgeest te toetsen. Gijs de Swarte spreekt ervaringsdeskundigen en topwetenschappers over de stand van zaken en persoonlijke pijnpunten.
Babah Tarawally (1972) is schrijver en journalist. Hij vluchtte in 1995 uit Sierra Leone, en doorstond een asielprocedure van zeven jaar in Nederland. Hij heeft een column in Trouw en schreef de romans De god met de blauwe ogen (2010)en De verloren hand (2016). Dit jaar verschijnt De getemde man.
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: wat zijn de meest pijnlijke momenten die je zelf hebt meegemaakt?
‘Laat ik vooral zeggen dat je er boven probeert te staan. Je wil je niet door allerlei onzin laten raken. Maar wat me te binnen schiet aan nare dingen… Dat ik in Friesland bij het asielzoekerscentrum achtervolgd werd door extreemrechtse jongens. Ik heb me daar uit kunnen redden, door te zeggen dat ik Surinamer was en voetballer. Ze kwamen echt voor asielzoekers.’
En recent?
‘Laatst – daar heb ik een column over geschreven – werd ik geweigerd bij een kroeg. Door een Surinaamse portier. Dat deed me op een of andere manier behoorlijk wat. Dat hij in zekere zin op mij leek. Dat hij het in opdracht deed. Dan denk je: als hij dat zelfs doet, als een soort Uncle Tom, dan is het écht dweilen met de kraan open. En als het jonge mensen zijn die racistische dingen zeggen, dan raakt dat me ook. Mensen die nog in de ballen van hun vader zwommen toen ik hier al woonde… Dan maak ik me zorgen, over mijn dochters ook. Zij zijn dertien en vijftien.’
De Nederlandse verjaardag wordt door de geïnterviewden in deze serie wel omschreven als met zijn allen in een kring naar een schaal chips staren. Hoe heb jij de overgang van de ene naar de andere cultuur ervaren?
‘Ik herinner me dat ik op Schiphol aankwam en helemaal niemand zag die op me leek. Dat was beangstigend. Je kent de taal niet, voelt je niet verbonden. Ik dacht: oké, ik moet leren wat hier gangbaar is, wat de regels zijn.’
Dus wat hoor je zoal te doen op een Nederlandse verjaardag?
‘Eén koekje nemen en wachten tot de trommel weer voorbijkomt. Ik wilde er meestal twee, drie, maar je moet echt wachten op de volgende ronde. En Nederland is het brood met kaas, brood met kaas, brood met kaas. De hele tijd. O ja – en snel lopen. Nederlanders lopen snel en doelgericht. In Nederland is veel haast.’
‘Ik ben me hier altijd bewust van het anders-zijn. Hier loop ik op mijn tenen’
Je hebt kinderen met een Nederlandse vrouw. En je hebt wel eens uitgelegd dat dankzij je relatie met haar je positie in Nederland nogal veranderde.
‘Ja, heel leerzaam. Mensen kijken veel van: ‘Hé, Nederlandse vrouw met exoot.’ Maar het maakte me vooral sterker. Ik leerde de taal en de cultuur sneller. Als je verliefd bent, doet hoe anderen je zien je ook niet zoveel. Oké, als jij graag wil kijken naar hoe wij hand in hand lopen, prima.’
In hoeverre voelt Nederland als je thuis?
‘Door het schrijven wordt er veel meer op je gereageerd. En ik mijd de sociale media. Ik zeg ook tegen de redactie van Trouw: ‘Geef maar niet door wat er bij jullie binnenkomt, alleen als het opbouwend is.’ Je krijgt ook bedreigingen. Dat is het niet prettige deel van hier zijn met mijn verhaal. Een ander deel is dat ik door het schrijven veel sterker sta. Die weigering bij die kroeg, bijvoorbeeld, heeft een gesprek met de gemeente en de eigenaar opgeleverd. De portiers dragen nu bodycams, zodat zowel zij als het publiek verantwoordelijkheid voelen voor wat ze zeggen en doen. Ik heb een stem en hoor erbij, in die zin.’
Je gaat vaak terug naar Sierra Leone. Voel je je daar meer thuis?
‘Ja, de muziek staat overal hard. In de bus schreeuwt iedereen en… Als ik eerlijk ben, er valt daar heel veel van me af. Daar is alles eigen. Ik ben me hier altijd bewust van het anders-zijn. Hier loop ik op mijn tenen. Als je op je tenen moet lopen, maak je geen echte voetafdruk.’
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
