De documentaire The Return: Life After ISIS, die gisteravond werd uitgezonden door de VPRO, heeft flink wat stof doen opwaaien. In de documentaire staan IS-vrouwen in Koerdische interneringskampen centraal. Critici vinden dat de IS-vrouwen ten onrechte als slachtoffers worden neergezet.
De Spaanse regisseur Alba Sotorra kreeg dankzij haar contacten met Koerdische strijders in Syrië toegang tot het detentiekamp Al-Roj, waar IS-vrouwen vastzitten. Ze sprak er met veel van hen, waaronder ook vrouwen uit Nederland.
De documentaire gaat ook over de vraag of IS-vrouwen moeten worden gerepatrieerd naar Nederland en andere westerse landen. Sotorra is vol empathie voor de IS-vrouwen. Aan het eind zegt ze tegen een IS-vrouw: ‘You are not bad, you’re good. You are a good mother.’
De documentaire vertelt vanuit het perspectief van deze IS-vrouwen, die zichzelf vooral als slachtoffer zien van IS-propaganda die hen ertoe bewoog om naar het kalifaat af te reizen. Op Twitter leidt dit tot veel ophef.
De Syrische vluchteling Adam Esmael, wiens broer door IS is vermoord, noemt de VPRO-documentaire ‘schaamteloos’. Hij vindt het een ‘belediging voor de echte slachtoffers’, waarmee hij onder meer Assyrische christenen – zoals hemzelf – en de Yezidi’s bedoelt.
‘Waarom maakt de VPRO niet een keer dergelijke reportage over de Yezidi’s en andere slachtoffers van onze Nederlandse IS leden die in den vreemde onnoemelijk leed aanrichten?’, vraagt Yoeri Albrecht, directeur van het Amsterdamse debatcentrum De Balie, zich af.
‘Wat een ontzettende slechte docu, zou bijna zeggen: manipulatief’, reageert journalist Brenda Stoter, die een boek schreef over de genocide op de Yezidi’s. ‘Men zag niks, wist niks, doet net alsof ISIS een kookclubje is. Dramatisch muziekje erbij, misdaden hier en daar erin gepropt, en tranen. (…) Door de montering, dramatische muziek, gebrek aan info, zou je bijna denken dat de helden van de film zijn overleden voor een ‘goede zaak’.’
In een interview gaf regisseur Sotorra al aan dat het doel van de documentaire is om ‘het narratief te veranderen’ over IS-vrouwen en ze ‘terug te brengen’. Aan de hand daarvan concludeert de Nederlandse ex-moslimextremist Jason Walters: ‘Je zou het propaganda kunnen noemen.’





Naeeda Aurangzeb – 365 dagen Nederlander | 43 jaar is auteur, journalist en radio- en tv-host Aurangzeb al Nederlander. En al 43 jaar, 365 dagen per jaar hoort ze ongevraagde opmerkingen over haar culturele achtergrond en religie. Soms een grap, soms goedbedoeld, maar daarom niet minder pijnlijk. Soms openlijk racistisch en wreed. En allemaal gebaseerd op vastgeroeste, soms onbewuste, vooroordelen. 365 willekeurige momenten uit het leven van Aurangzeb.
Angie Cruz – Dominicana | Een herkenbaar pijnlijk verhaal voor vele migrantenvrouwen. Cruz schetst een schitterend portret van een jonge vrouw die haar weg probeert te vinden in New York, terwijl ze verstrengeld raakt tussen haar eigen verlangens en het belang van haar familie. Gebaseerd op het leven van haar moeder, vertelt Cruz een historisch coming of age-verhaal van een 15-jarige Dominicaan die emigreert naar de Verenigde Staten.
Andrzej Sapkowsi – The Witcher | Dwergen, reuzen, draken en nog meer. Een wereld die niet echt lijkt, maar het toch is. The Witcher is bekend van de game en de Netflix-original, maar begon als een verhalenserie van Poolse schrijver Sapkowsi. Hij creëert een fantasiewereld met een cynische blik op de wereld. Thema’s zoals discriminatie zitten met een roden draad door de boeken heen, waardoor fictie al snel realiteit wordt.
Edouard Louis – Strijd en metamorfose van een vrouw | Het werk van Louis, opgegroeid in armoede, staat ver af van het elitaire. Eerder schreef hij Ze hebben mijn vader vermoord, over hoe zijn vader het slachtoffer werd van diens jarenlange zware fabriekswerk. Strijd en metamorfose van een vrouw gaat over zijn moeder. Het begint bij een foto die hij vindt van de toen achttienjarige vrouw vol dromen. Die raken in de loop van haar leven uitgedoofd – tot ze de vijftig passeert en eindelijk voor zichzelf kiest.
Coen Verbraak – De Molukkers: een vergeten geschiedenis | Verbraak maakte dit jaar een documentaireserie over een van de eerste groepen migranten die naar Nederland kwam. De geschiedenis van de Molukkers is vooral bekend van de treinkapingen, maar dat is niet hun hele verhaal. In De Molukkers komt vooral de slechte behandeling van de overheid die de Molukkers ten deel viel uitgebreid aan bod. Een goede aanvulling op de recente Nederlandse migratiegeschiedenis.
