Vandaag zal het Oranje niet alleen een statement geven over het WK 2022 in Qatar, maar ook over Turkije. Dat schrijft Voetbalzone.
De mensenrechtenschendingen in het land, waar duizenden politieke tegenstanders in de gevangenis zitten, zouden de aanleiding vormen.
De KNVB is er samen met de spelers mee bezig, meldde Telegraaf-journalist Valentijn Driessen vrijdagavond bij het voetbalpraatprogramma Voetbal Inside.
Vandaag wordt een statement verwacht. Naar alle waarschijnlijkheid is een boycot van het WK of van de wedstrijd tegen Turkije aankomende woensdag niet aan de orde.
Vanochtend riep Amnesty International dat de voetbalbonden FIFA en KNVB op om een statement te maken over de mensenrechtensituatie in Qatar.
Bij het bouwen van de stadions voor het WK van 2022 zijn 6.750 arbeiders uit India, Nepal, Bangladesh, Pakistan en Sri Lanka gestorven, meldde de Britse krant the Guardian vorige maand.
Laatst hoorde ik tijdens een gezellig avondje kaasfonduen met vrienden weer eens het nummer Woke van Arjen Lubach. Vooral de hardstyle-deuntjes aan het einde deden mij verlangen naar een rave. Cancel corona alsjeblieft zo snel mogelijk!
Lubachs liedje leidde bij mij ook tot wat minder platte ideeën. Want ‘woke’ zijn en de daaraan verbonden cancel culture houden het debat in een wurggreep.
Neem het woord ‘blank.’ Naast het in de ban doen van ‘Zwarte Piet’, ‘moorkop’ en ‘Jodenkoek’, wat ik allemaal beter begrijp, moet ‘blank’ tegenwoordig ‘wit’ genoemd worden. Maar oké, ik doe wel mee. En toen mocht ineens de witte Marieke Lucas Rijneveld geen gedicht vertalen van de zwarte Amanda Gorman.
Hoe halen we het in onze kaaskop? Zal ik uit verzet ook weer ‘blank’ gebruiken, net als NRC-columnist Zihni Özdil? Nou ja, ik zal eerder uit stil verzet smakeloze blanke vla naar binnen lepelen.
Ik maak er nu wel grapjes over, maar de misère is dit: als gevolg van woke-zijn en de daarbij behorende cancel culture wordt een natuurlijk verloop van communicatie – de essentie van ons zijn als communicatieve wezens! – rigoureus verbroken. Debat, maar ook creativiteit en humor breken we af als cabaretiers het zwijgen opgelegd wordt.
Als we de woke-logica doortrekken moeten we ook gaan stoppen met ‘vrouw’/‘man’/‘het’ en uiteindelijk ‘wit’/‘zwart’ zelf. Weet je wat: ‘links’/‘rechts’, weg ermee. Succes op de snelweg.
Kortom, we neutraliseren dan de diversiteit en het dagelijkse leven plat; de diversiteit die het woke zijn nu juist trachtte te beschermen. Steeds minder woorden, en uiteindelijk geen. komen zo ons nog ter beschikking te staan om debat te voeren.
Ongeveer even problematisch is hoe in reactie hierop – zie de ‘cancel de cancelcultuur’ en het anti-woke-denken – net zo hard waakzaam gecancelled wordt. Cabaretier Martijn Koning die weg moet bij Jinek, omdat hij Thierry Baudet op grove maar openlijke wijze confronteerde met de xenofobische trekken van de politicus en de hypocrisie ervan.
We begeven ons dus niet zomaar op wat glad ijs. Het lijkt wel een existentiële Elfstedentocht, waarbij iedereen – zwijgzaam en murw geslagen – heel snel, heel vervelend onderuit kan gaan. It giet oan en oan en oan.
Naast mijn inhoudelijke zorgen rondom (anti-)woke zijn, heb ik bijzonder veel problemen met woke-washing: wanneer een for-profit organisatie of de consument met de mond diversiteit, inclusiviteit en sociale rechtvaardigheid belijdt, maar er slechts naar handelt voor geld en genot. Laten we als voorbeeld Maaike uit Lubachs liedje Woke nemen.
Hoe meer cancelling, des te meer cash
Maaike is 20 jaar oud, studeert psychologie en houdt van kritisch denken, debat en polemiek. Terwijl zij in een progressieve craft-beer brouwerij ergens in Utrecht van een lokaal alcoholvrij IPA’tje drinkt, geniet ze zelfgenoegzaam van het feit dat de helft van de brouwerijwinst naar een Save the Children-project gaat in Congo. Dat drinkt toch lekkerder. Ze leest meer over het project op haar iMac, een laptop waarover ze belastingvoordelen krijgt omdat het als studiemateriaal aangemerkt kan worden.
Er zijn talloze andere voorbeelden van dergelijk kwaad, wat ik hier op basis van Hannah Arendts ‘banaliteit van het kwaad’, Zygmunt Baumans ‘liquide kwaad’ en Slavoj Zizeks ‘emancipatoir geweld’ zal duiden met de term ‘emancipatoir kwaad’. Dat emancipatoir kwaad bloeit op in deze tijden van de doorgeslagen woke-geest en cancel culture, die op zichzelf al zorgen voor verlamming van spontaniteit, humor en het debat. De markt speelt namelijk handig in op de mondiale cancel culture en zet veel woke-winst om.
Denk aan klimaatactiviste Greta Thunberg die internationale bedrijven demoniseert voor hun grove milieuschendingen, maar wel op de cover van het internationale goed verkopende magazine Time staat. Of denk aan Nike die de Black Lives Matters-protesten tegen Trump ondersteunt en daarmee adverteert.
Hoe meer cancelling, des te meer cash. We doen er allemaal bewust of onbewust aan mee. En ik hoop nu bewust. Enfin, open de ogen voor dit emancipatoir kwaad en wees waakzaam tegen woke-washing. Wake up!
Iraanse Nederlanders hebben op 25 november 2020 en 11 maart van dit jaar met het ministerie van Buitenlandse Zaken gesproken over de voortdurende en systematische mensenrechtenschendingen in Iran. Deze gesprekken zijn uitgelopen op een grote teleurstelling, omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken niet van plan is om zijn koers te wijzigen. Mondeling hebben de ambtenaren duidelijk gemaakt dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken de handel met Iran zelfs wil uitbreiden.
Wij roepen premier Rutte op om nu te stoppen met dit racistische beleid, dat handel stelt boven mensenlevens.
Een kleine delegatie van Nederlandse Iraniërs heeft twee gesprekken gevoerd met het ministerie van Buitenlandse Zaken. Die heeft ambtenaren gewezen op de mensenrechtenschendingen in Iran. Bekende mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty en Human Rights Watch melden regelmatig en in hun jaarverslagen hoe vrouwen en minderheden verdrukt worden, hoe leden van de oppositie in de gevangenis wordt opgesloten, worden gefolterd en/of vermoord, en hoe de bevolking lijdt onder dit totalitaire regime waar alle fundamentele vrijheden ontbreken.
In de gesprekken werd duidelijk dat het ministerie van Buitenlandse Zaken van deze feiten op de hoogte is. Maar het ministerie heeft duidelijk gemaakt dat het inzet op het hervatten en uitbreiden van de handel met Iran.
Buitenlandse Zaken redeneert dat als de mensenrechten toch niet verbeteren, er evengoed handel met een land gedreven kan worden. Het ministerie is er in de gesprekken meerdere malen op gewezen dat een geldstroom het regime versterkt. Dit is niet tegengesproken. Door Buitenlandse Zaken werd gesteld dat Iran beïnvloed kan worden door de handel, maar het heeft geen enkele voorbeeld kunnen geven van een land waarin door handel de mensenrechten zijn verbeterd.
Het vreemde van de redenering ‘handel is goed voor mensenrechten’ is dat deze niet wordt toegepast op Syrië en Noord-Korea. Ook tegen Myanmar is jarenlang een boycot geweest. Er zijn nu boycots tegen Rusland. Waarom wil Buitenlandse Zaken dan uitgerekend de handel met Iran uitbreiden? Wat is het verschil tussen de aanpak van mensenrechten in Syrië en die in Iran?
Blanke aandeelhouders zijn wat BuZa betreft duidelijk belangrijker dan Iraniërs, die nu eenmaal geen blanke Europeanen zijn
Buitenlandse Zaken moet bekend zijn met het feit dat het Iraanse regime juist het Syrische regime overeind houdt, en dit samen met Rusland doet. Uitbreiding van de handel met Iran is daarom een uitermate vreemde koers en discriminerend, omdat het onderscheid maakt in mensenrechten tussen Iraniërs en Syriërs.
Het feit dat BuZa handel belangrijker vindt dan mensenrechten is daarnaast racistisch. In feite wordt gezegd dat de winst van bedrijven in Nederland belangrijker is dan de mensenlevens van Iraniërs. Blanke aandeelhouders zijn wat BuZa betreft duidelijk belangrijker dan Iraniërs, die nu eenmaal geen blanke Europeanen zijn.
Veel politieke partijen willen dat bedrijven stoppen met foute productiemethoden die de mensenrechten met voeten treden. Wij roepen ertoe op dat dezelfde redenering ook wordt toegepast door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken: geen handel stimuleren met een land dat systematisch de mensenrechten schendt.
Wij, als Iraanse Nederlanders, roepen premier Rutte en zijn kabinet op om te stoppen met dit racistische beleid als het gaat om Iran.
Steeds meer vrouwen en meisjes in Indonesië staan onder ‘intense en constante’ druk om de hijab te dragen. Dit stelt Human Rights Watch.
‘Indonesische staatsscholen gebruiken een combinatie van psychologische druk, openbare vernedering en sancties om meisjes over te halen de hijab te dragen’, aldus de mensenrechtenorganisatie in een nieuw rapport.
Human Rights Watch dook meer dan zestig lokale en provinciale regels en wetten op, die sinds 2001 zijn uitgevaardigd en vrouwen dwingen om een hoofddoek te dragen. Een nationale overheidsverordening uit 2014 is algemeen geïnterpreteerd als de eis dat alle vrouwelijke moslimstudenten in het land van ongeveer 270 miljoen mensen op school een hijab op moeten.
‘Overal in Indonesië groeit de overtuiging dat als je een moslima bent en geen hijab draagt je minder vroom bent; je bent moreel minderwaardig’, stelt Human Rights Watch.
Vorige maand leden islamisten nog wel een gevoelige nederlaag. Indonesië besloot toen het verplichten van de hoofddoek op scholen te verbieden. Aanleiding van dit besluit was de ophef over de eis van een school in West-Sumatra, waar alle vrouwelijke studenten – ook niet-moslims – een hijab moesten dragen.
EU-landen die de rechtsstaat schenden, moeten gemakkelijker gestraft kunnen worden. Dat vindt de Europese Commissie. Als landen niet inbinden, kunnen ze miljarden euro’s aan EU-subsidies mislopen.
Dit vertelt CEU-commissaris Vera Jourova (Transparantie en Waarden) aan het Amerikaanse persbureau Bloomberg. Een van de opties is om het subsidiepakket van de EU – bestaande uit maar liefst 1,8 biljoen euro – te bevriezen voordat ze zijn uitbetaald.
Een nieuw rechtsstaatmechanisme, dat op 1 januari in werking is getreden, geeft de Europese Commissie deze bevoegdheid. Dat is een probleem voor de Hongarije en Polen, die herhaaldelijk de eisen van de EU om hun antirechtsstatelijke beleid te staken hebben genegeerd.
Ook middelen uit het coronafonds van de EU vallen onder de regeling. Hongarije kan 7 miljard euro aan EU-subsidies mislopen, Polen maar liefst 24 miljard, aldus Bloomberg.
Op dit moment wordt de nieuwe bevriezingsmacht van de Commissie nog getoetst door het Europees Hof van Justitie. Commissielid Jourova denkt dat het hof deze zomer goedkeuring zal verlenen. Daarna zal ze haar ambtenaren opdracht geven om binnen enkele maanden tot gebruikmaking van deze nieuwe macht over te gaan, zegt ze.
De Europese Unie zal de sancties tegen Turkije laten vallen, meldt het internationale persbureau Reuters op basis van EU-bronnen.
De Europese Commissie heeft plannen in de ijskast gezet om meer hooggeplaatste leidinggevenden van de Turkse staatsoliemaatschappij op een zwarte lijst te plaatsen, aldus vier diplomaten tegen Reuters. Dit is volgens het persbureau het duidelijkste signaal dat het recente diplomatiek offensief van Ankara dit jaar vruchten begint af te werpen.
In december hadden de EU-leiders voorgesteld tegoeden te bevriezen en reisverboden in te stellen, hoewel er geen namen werden genoemd. De EU kwam tot dit besluit vanwege de ‘ongeoorloofde booractiviteiten’ van Turkije naar aardgas in betwiste wateren in het oostelijke deel van de Middellandse Zee.
De EU was ook overeengekomen om tijdens een top op 25 en 26 maart strengere economische sancties af te wegen tegen Turkije. Een constructievere toon van de Turkse president Erdogan dit jaar, de steun van de Duitse bondskanselier Angela Merkel voor een meer verzoenende aanpak en de eerste rechtstreekse gesprekken tussen oude vijanden Turkije en Griekenland in vijf jaar hebben geholpen om de stemming te veranderen.
De nieuwe regering van de Amerikaanse president Joe Biden heeft er bij Brussel ook op aangedrongen geen sancties op te leggen als Turkije meer bereid lijkt tot een compromis, aldus Europese en Amerikaanse diplomaten.
‘Het werk aan aanvullende zwarte lijsten van Turkse personen is gestopt, en we hebben het niet meer over economische sancties’, zei een EU-diplomaat. Een tweede EU-diplomaat zei dat het werk ‘nooit echt van de grond is gekomen’. Een derde zei dat ‘het diplomatieke spoor voorrang krijgt’. De buitenlandse dienst van de EU weigerde commentaar te geven aan Reuters.
Ondertussen gaat de politieke repressie in Turkije wel gewoon door. De Turkse filantroop Osman Kavala zit nog steeds in de cel, ondanks verzoeken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om hem onmiddellijk vrij te laten. Ook is er deze week een rechtszaak gestart tegen de HDP, met als oogmerk deze pro-Koerdische oppositie partij te verbieden.
Het Belgische parlement heeft de parlementaire onschendbaarheid van Vlaams Belang-politicus Dries van Langenhove opgeheven, melden Belgische media.
Het Openbaar Ministerie had hierom gevraagd. Ruim twee jaar lang voerde het gerecht een onderzoek naar Van Langenhove, naar aanleiding van een tv-reportage over de extreemrechtse jongerenbeweging Schild & Vrienden. Omdat Van Langenhove mogelijk de racismewet en de wapenwet heeft geschonden moet hij strafrechtelijk kunnen worden vervolgd, aldus het parket.
Het dossier van het parket werd de afgelopen maanden onderzocht door de Commissie Vervolgingen van Kamer. De Commissie besliste eerder deze maand unaniem om het parlement te adviseren de parlementaire onschendbaarheid van Van Langenhove in te trekken.
Alleen parlementariër Jean-Marie Dedecker van N-VA stemde tegen. Hij verdedigde niet Van Langenhove, maar het recht op de vrijheid van meningsuiting, zei hij. ‘Het via een wet of rechter verbieden van een onfatsoenlijke meningsuiting is in alle gevallen een groter kwaad dan de uiting zelf.’
Van Langenhove richtte in 2017 Schild & Vrienden op. De Belgische inlichtingendienst situeert de opkomst van de organisatie binnen een golf van identitaire bewegingen in Europa. Dit jaar besliste het parket negen leden van de groep te vervolgen, onder meer voor aanzetten tot haat.
Van Langehove is een goede kennis van Thierry Baudet en bezocht ook bijeenkomsten van diens partij Forum voor Democratie.
Wat was oud-verzetsman Max van den Berg (94) graag naar de jaarlijkse antiracismedemonstratie in zijn woonplaats Amsterdam gekomen, deze zondag. Maar helaas: hij is nog zwakjes na een recente coronabesmetting. We spraken de activist in zijn woning in Oud-West: over zijn verleden, zijn deelname aan de Februaristaking van 1941 en waarom verzet tachtig jaar later weer nodig is. ‘De PVV en FvD zijn overduidelijk racistisch.’
Vorige maand ontving Van den Berg (foto, linksboven) de Andreaspenning van de stad Amsterdam, die hem persoonlijk werd uitgereikt door locoburgemeester Marjolein Moorman (PvdA). ‘Deze penning is mij gegeven vanwege het voortdurend voortzetten van het gedachtegoed van de Februaristaking. Dus dat heeft allemaal met racisme en discriminatie te maken.’
De Andreaspenning die Max van den Berg in februari uitgereikt kreeg (Beeld: Ewout Klei)
Van den Berg heeft deze erepenning ontvangen op voordracht van Stichting 1940-1945, waarvan hij nog steeds redacteur is, en van het Verzetsmuseum, dat door hem mede is opgericht. Van den Berg beschouwt deze penning bovendien als een eerbetoon aan het Comité 21 Maart, waarvan hij ruim een jaar actief lid is.
Flessendoppen voor Spanje
Wie is deze 94-jarige activist? Van den Berg is een echte Amsterdammer, op 1 januari 1927 geboren in de Jordaan. Dat was toen een armoedige buurt, waar veel arbeiders en kleine handelaren woonden. Zijn familie had het goed. Zijn Joodse vader was diamantbewerker, en die arbeiders verdienden twee keer zo veel als andere arbeiders. ‘We hadden zelfs een dienstmeisje.’
De economische crisis van de jaren dertig gooide roet in het eten. Zijn vader werd ontslagen, zijn grootvader – die een winkel had in ‘koloniale waren’ – ging failliet en de familie moest de eindjes aan elkaar knopen. ‘Mijn vader ging naar Nijmegen om werk te zoeken, mijn moeder verhuisde naar Zuid en begon een pension, maar omdat ze veel te gul was moesten we hier na zes maanden weer mee stoppen.’
De politieke situatie veranderde. Begin 1933 kwam Adolf Hitler aan de macht. Een gebeurtenis die op dat moment nog geen grote indruk maakte op de zesjarige Max. Het Jordaanoproer van 1934 tegen de harde bezuinigingspolitiek van premier Hendrikus Colijn deed dat wel. ‘We woonden niet meer in de Jordaan, maar vanwege de rellen kon ik toen niet naar school. Het was te gevaarlijk.’
De eerste politieke actie waaraan Max meedeed was het verzamelen van flessendoppen voor Spanje. Tussen 1936 en 1939 vond in Spanje een bloedige burgeroorlog plaats tussen de linkse republikeinen en de rechtse nationalisten, die door Adolf Hitler en Benito Mussolini werden gesteund. Met het verzamelen van doppen van melkflessen – die tin bevatten, waarmee wapens konden worden gemaakt – droegen Max en de jonge activisten bij aan de strijd tegen de fascistische Spaanse generaal Franco.
Willy Lages (Beeld: Nationaal Archief)
Willy Lages
De vader van Max was Joods, maar was getrouwd met een niet-Joodse. Daarom was hij vrijgesteld van deportatie. ‘Maar mijn grootouders zijn in 1943 vergast in Sobibor, en mijn oom en tante en mijn neefje Jopie, die ook mijn beste vriend was, zijn vermoord in Auschwitz.’
Van den Berg vertelt dat zijn oom en tante, samen met hun zoon Jopie, bij het gezin Van den Berg waren ondergedoken. ‘Maar helaas werden ze verraden. Mijn vader werd toen ook gearresteerd en naar het doorgangskamp Westerbork in Drenthe gebracht. Gelukkig hebben we hem met veel moeite vrij gekregen.’
‘Mijn moeder is toen gaan protesteren bij SS-officier Willy Lages (foto), hoofd van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung (het centraal bureau voor Joodse emigratie, red.) in Amsterdam. Ik ging met mijn moeder mee om te vertalen, want ik sprak toen beter Duits dan zij. Lages vertelde ons dat we moesten bewijzen dat mijn ouders gemengd getrouwd waren en hun kinderen christelijk opgevoed. Om dat te doen moesten we helemaal naar Stadskanaal naar een doopsgezinde dominee die daar woonde. Dus eerst met de trein naar Zwolle, dan met het boemeltje naar Emmen, en dan een uur in de bus. Stadskanaal is een heel langgerekt dorp. Dat wisten we niet, dus we stapten te vroeg uit de bus en moesten – terwijl het heel warm was – nog bijna een uur lopen.’
De dominee wilde Max en zijn moeder eerst niet helpen. ‘Hij zei dat we maar over drie maanden terug moesten komen. Toen is mijn moeder bewusteloos gevallen. Dat was te veel voor haar. De dominee schrok zich natuurlijk een ongeluk. Ik legde hem uit dat hem om mijn vader ging, die in Westerbork zat. ‘Had dat nou meteen tegen mij gezegd’, zei hij tegen mij. Want wat was het geval? Een paar weken eerder had een ander lid van de familie van mijn moeder ook bij de dominee aangeklopt, omdat hij moest bewijzen dat hij een volbloed Ariër was. Dat was nodig, omdat hij wilde vechten voor de nazi’s aan het Oostfront. De doopgezinde dominee wilde geen nazi’s helpen. Mijn vader is uiteindelijk teruggehaald uit Westerbork en heeft de oorlog overleefd. Ook is hij niet gesteriliseerd. Joden die gemengd gehuwd waren moesten zich laten steriliseren van de Duitsers, maar omdat veel dokters dit beleid niet steunden, gaven ze valse sterilisatiebewijzen af.’
Februaristaking en Septemberstaking
Max van den Berg nam ook deel aan de Februaristaking van februari 1941. ‘Leden van de WA, de militante tak van de NSB, vielen een tijdje Joodse handelaren aan het Waterlooplein lastig en schopten hun kraampjes omver. Een groepje Joodse jongeren, van de boksvereniging Maccabi, besloot om terug te vechten. In de knokpartijen die volgden werd NSB’er Hendrik Koot neergeslagen, die niet veel later in het ziekenhuis overleed. De Duitsers hebben toen zo’n vierhonderd Joden opgepakt en naar het concentratiekamp Mauthauzen gestuurd. In euthanasiecentrum Hartheim zijn toen ook velen vergast. Het waren de eerste gasexperimenten van de nazi’s. De Communistische Partij Nederland heeft in reactie op de razzia’s een algemene staking uitgeroepen.’
Van der Berg ging op 25 februari naar school in de Zocherstraat, een driejarige HBS. ‘Ik was daar met mijn klasgenoten aan het praten, vlak voordat de school begon, toen er plotseling tramconducteurs vanuit de Havenstraat de Overtoom opkwamen en zeiden: ‘Wij staken tegen de Jodenvervolging’. Toen zeiden ik en twee vrienden: ‘Dan gaan wij ook staken.’ We hebben alle schooltassen over de weg gelegd, zodat de mensen met hun fietsen over de stoep verder moesten wandelen. We hebben ook een schoolstaking georganiseerd. Die mislukte. De meeste klasgenoten gingen toch naar de les, toen de meester woedend naar buiten kwam. Met een kleine groep ben ik echter doorgegaan. We hebben de hele dag door de stad gelopen. De trams reden niet meer, overal waren mensen met elkaar in discussie, er heerste een opgewonden sfeer. Twee dagen later moesten we bij de directeur komen. Maar ja, hij vond het zelf ook heel naar wat er gebeurd was met de Joden. Op dat moment vond ik de directeur een vreselijke lafbek. Later, toen ik ouder werd. begreep ik wel dat hij ook zijn verantwoordelijkheid had.’
‘Ik stond met klasgenoten te praten toen tramconducteurs langskwamen en zeiden: ‘Wij staken tegen de Jodenvervolging’. Toen zeiden ik en twee vrienden: ‘Dan gaan wij ook staken’
Van den Bergs ouders waren sociaaldemocraten, maar hijzelf had meer sympathie voor de communisten. ‘De Sovjet-Unie is in 1991 als gevolg van een enorme bureaucratie in elkaar gestort. Het was niet democratisch meer. Maar in de jaren dertig en veertig vond ik het communisme geweldig, want de communisten waren recht door zee. Ze zeiden waar op het stond. Ik vond sociaaldemocraten maar slap. Vlak na de oorlog was de CPN bovendien de enige partij die zich verzette tegen de koloniale oorlog in Indonesië. In september 1946 is er in Amsterdam en andere steden massaal tegen de koloniale oorlog gestaakt. Daar heb ik ook aan meegedaan. Dit jaar is dat precies 75 jaar geleden. Maar de Septemberstaking tegen het kolonialisme heeft de geschiedenisboekjes helaas niet gehaald, terwijl de Februaristaking elk jaar herdacht wordt.’
Van de PVV van Geert Wilders en Forum voor Democratie van Thierry Baudet moet hij niets hebben. ‘Tegen hun racistische gedachtegoed demonsteren we zondag. Ik vanuit mijn bed, haha.’ Het grootste gevaar vindt Van den Berg echter niet Wilders en Baudet zelf, maar het ‘wegkijken’ van de grote massa.
‘Dat wegkijken is heel gevaarlijk. Net als het normaliseren van PVV en FvD in de media. Het is overduidelijk dat beide partijen racistische bewegingen zijn. Artikel 1 van de Grondwet verbiedt discriminatie. We moeten meer weerstand bieden tegen racisme en fascisme. Een beweging die zich hiertegen verzet. Zoals we in 1941 ons verzetten tegen de deportatie van de Joden, en in 1946 tegen de vuile koloniale oorlog in Indonesië.’
Het CDA heeft een forse nederlaag geleden op 17 maart. Zeker als het resultaat wordt vergeleken met de ambitie van lijsttrekker Wopke Hoekstra: ‘de goede kant van de dertig zetels’.
Er komt nu ongetwijfeld opnieuw een evaluatiecommissie, die maandenlang gaat onderzoeken waar het fout ging. Eerder mochten Til Gardeniers (1994), Leon Frissen (2010) en Ton Rombouts (2012) zo’n evaluatiecommissie leiden. Uit al dit soort evaluatieonderzoeken blijkt dat de nederlaag van 2021 geen incident is. Het CDA heeft een structureel probleem met zijn inhoudelijke boodschap en partijcultuur.
De commissie-Gardeniers schreef in 1994 woorden die opnieuw van toepassing zijn: ‘Naast het gebrek aan eenheid binnen de partij wordt gewezen op het feit dat het CDA zich op afstand van de basis heeft geplaatst en zich als een wat zelfgenoegzame bestuurderspartij heeft opgesteld die ’het aan de macht zijn’ te gewoon is gaan vinden.’
De commissie-Frissen schreef in 2010: ‘Het CDA had zijn inhoud en profiel te lang verwaarloosd en was daarmee de verbinding met zijn kiezers, hun zorgen en hun perspectief voor de toekomst kwijtgeraakt.’ Woorden die nog steeds actueel zijn.
Twee jaren later kwam de commissie-Rombouts met aanbevelingen als: ‘Herstel van eenheid moet absolute voorrang hebben voor allen die onze partij ter harte gaat.’ En: ‘We moeten stoppen alleen met onszelf bezig te zijn.’
Ook de meest recente evaluatiecommissie, de commissie-Krijger, die de Statenverkiezingen en Europese verkiezingen van 2019 evalueerde, kwam tot een kritische conclusie. ‘Het ontbrak aan diepgang; aan een duidelijk, onderscheidend en toekomstgericht CDA-verhaal met concrete uitgewerkte plannen en ideeën.’
Als het CDA al dit soort conclusies en aanbevelingen de afgelopen jaren serieus had genomen, was het slechte verkiezingsresultaat van 2021 te voorkomen geweest.
Op verkiezingsavond mocht hoogleraar politicologie Tom van der Meer op NPO1 duiden wat voor kiezers de drie belangrijkste onderwerpen waren waarop ze hun keuze hebben gebaseerd. Dat waren: 1) gezondheidszorg, 2) normen en waarden en 3) leiderschap. Volgens Van der Meer heeft het CDA bij uitstek de kans om het tweede onderwerp, normen en waarden, te ‘claimen’ zoals Balkenende dat eerder met succes deed. Het CDA-campagneteam koos anders.
Vanuit de nietszeggende slogan ‘Nu doorpakken!’ kozen ze – tijdens de grootste crisis sinds de oorlog – voor sanering van de werkloosheidswet, voor harde bezuinigingen en voor sport – een thema waarop het CDA allesbehalve issue owner is. Daarnaast nam het CDA deze campagne stevig stelling op veiligheid en immigratie.
Het CDA voerde een stuntelende campagne met een rechts-conservatief verhaal, waarmee men een tweestrijd met de VVD wilde ontlokken. Teveel geluisterd naar politieke marketeers, te weinig het eigen morele kompas gevolgd. Een desastreuze campagnestrategie met alle gevolgen van dien.
En dat niet alleen. Het gebrek aan eenheid, waar Gardeniers (1994) en Rombouts (2010) al over schreven, is al maandenlang tekenend voor de koers van de christendemocraten. Het gevecht voor, tijdens en na afloop van de lijsttrekkersverkiezing voltrok zich voor het oog van de Nederlandse kiezer. Wat zij zagen was niet fraai. Kiezers houden niet van gedoe. Maar bij het CDA was gedoe in overmaat aanwezig.
Het CDA heeft een structureel probleem met zijn inhoudelijke boodschap en partijcultuur
Tot aan de verkiezingsdag toe, in de vorm van een gebrek aan wij-gevoel en synergie tussen Hoekstra en de populaire Pieter Omtzigt. Bovendien had Omtzigt juist kritiek op ‘de zelfgenoegzame bestuurderspartij’ waar Gardeniers over schreef, en op de algehele politieke cultuur in Nederland, daarbij gesteund door het rapport van de commissie-Van Dam naar de dramatische toeslagenaffaire. Het CDA-campagneteam deed hier niets mee. Omtzigt meldde zich kort voor de eindstreep ziek en beperkte zijn mediaoptredens tot promotie van zijn nieuwste boek.
Het CDA moet heel snel werk maken van het herstellen van de eenheid, maar zeker ook het hervinden van zijn inhoudelijke, christendemocratische visie op Nederland. Dat kan alleen met een authentiek verhaal vanuit het midden en vanuit zijn kernwaarden, zoals solidariteit met mensen in nood. Daarmee krijgt het thema ‘waarden en normen’ inhoudelijk lading.
Dat betekent echter ook keuzes maken. Kiezen voor barmhartigheid met vluchtelingen in nood op de Griekse eilanden, zoals in kamp Moria. Kiezen voor het stoppen met de bestuurlijke samenwerking met extreemrechtse partijen als de PVV en FvD in Noord-Brabant en Limburg. Kiezen voor waarden boven winst. En dan kan het CDA weer verder na deze nieuwe klap.
VN-secretaris-generaal António Guterres vindt dat er wereldwijd meer moet gedaan om moslimhaat te bestrijden.
‘We moeten blijven aandringen op beleid dat de mensenrechten en de religieuze, culturele en unieke menselijke identiteit volledig respecteert’, zei hij in een vooraf opgenomen video-uitzending voor de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC). Bijna zestig landen zijn lid van de OIC.
De secretaris-generaal haalde een recent rapport aan de VN-Mensenrechtenraad aan, waarin wordt vastgesteld dat de achterdocht, discriminatie en haat jegens moslims tot ‘epidemische proporties’ is gestegen.
Guterres haalde het voorbeeld aan van moslimvrouwen, die op drie niveaus worden gediscrimineerd: omdat ze vrouw zijn, omdat ze van een andere etniciteit zijn en omdat ze moslim zijn.
‘Intolerantie tegenover moslims is helaas in lijn met andere verontrustende trends die we wereldwijd zien – een heropleving van etnisch-nationalisme, neonazisme, stigma en haatzaaiende uitlatingen gericht op kwetsbare bevolkingsgroepen, waaronder moslims, joden, sommige christelijke minderheidsgemeenschappen en andere’, aldus de secretaris-generaal.
Onze site gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën onder andere om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kunnen we hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren en daardoor onze website verbeteren.
Deze website gebruikt cookies om uw gebruikservaring op deze website te verbeteren. Van deze cookies worden cookies aangemerkt als "Noodzakelijk" in uw browser bewaard, deze cookies zijn essentieel voor het functioneren van de website. Bijvoorbeeld het opslaan van uw keuze of u wel of geen cookies wilt hebben. Wij maken ook gebruik van cookies van derde partijen die ons helpen met het analyseren en begrijpen van de gebruik van deze website door u. Deze cookies worden alleen gebruikt als u daar toestemming toe geeft. U heeft ook de mogelijkheid om uzelf uit te sluiten voor deze cookies. Dit zal echter effect hebben op uw gebruikerservaring.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut nodig voor het functioneren van de website. De cookies in deze categorie zorgen alleen voor de veiligheid en het functioneren van deze website . Deze cookies bewaren geen persoonlijke gegevens
Deze cookies zijn niet strict noodzakelijk, maar ze helpen de Kanttekening een beter beeld te krijgen van de gebruikers die langskomen en ons aan te passen aan de behoeftes van onze lezers. Hiervoor gebruiken wij tracking cookies. Bij het embedden van elementen vanuit andere websites zullen er door deze sites ook cookies worden gebruikt.
